Interpelacja w sprawie wizji rozwoju polskiego rybołówstwa i przetwórstwa rybnego, w kontekście zagrożeń i wyzwań, przed którymi stoi polski sektor rybacki i przetwórczy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4657
do ministra infrastruktury
w sprawie wizji rozwoju polskiego rybołówstwa i przetwórstwa rybnego, w kontekście zagrożeń i wyzwań, przed którymi stoi polski sektor rybacki i przetwórczy
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 06-09-2024
Zwracam się do Pana z szeregiem pytań dotyczących wizji rozwoju polskiego rybołówstwa i przetwórstwa rybnego, w kontekście zagrożeń i wyzwań, przed którymi stoi polski sektor rybacki i przetwórczy. W szczególności pragnę zwrócić uwagę na kwestie związane z regulacjami Wspólnej Polityki Rybackiej UE oraz nowymi regulacjami dotyczącymi przetwórstwa rybnego.
Jakie są plany ministerstwa dotyczące dalszego rozwoju polskiego rybołówstwa morskiego w kontekście negatywnych skutków restrukturyzacji, które doprowadziły do zmniejszenia floty i zatrudnienia? Jakie działania są planowane, aby zapewnić stabilność i wzrost tego sektora?
Czy ministerstwo planuje podjąć działania mające na celu zniwelowanie skutków nowych regulacji unijnych dotyczących przetwórstwa rybnego, które uderzają w polskie firmy przetwarzające łososia? W jaki sposób zamierzacie bronić interesów polskiego przetwórstwa rybnego, które może stracić swoją konkurencyjność na rynku europejskim?
W jaki sposób ministerstwo zamierza wspierać polskie rybołówstwo przybrzeżne i małoskalowe, które obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej? Jakie konkretne działania są planowane, aby zapobiec bankructwu tego sektora?
Czy ministerstwo planuje zainicjować dialog z Komisją Europejską w sprawie nieprawidłowości i dyskryminacji polskich rybaków w przyznawaniu i wypłacie funduszy pomocowych? Jakie kroki zostaną podjęte, aby zapewnić, że unijne fundusze trafiają do właściwych beneficjentów, a proces kontroli społecznej nad tymi środkami nie będzie fikcją?
W obliczu nowych regulacji unijnych ograniczających okres „usztywniania” ryb, co zagraża polskiemu eksportowi łososia, jakie działania planuje ministerstwo, aby zabezpieczyć miejsca pracy w przetwórstwie rybnym, szczególnie w regionach o wysokim bezrobociu?
Czy ministerstwo planuje zrewidować politykę podziału unijnych funduszy, aby zapewnić większe wsparcie dla polskiego rybołówstwa, zamiast przeznaczać znaczne środki na likwidację floty? Jakie są konkretne plany w tym zakresie?
Czy ministerstwo zamierza podjąć kroki w celu renegocjacji regulacji unijnych, które uderzają w polskie przetwórstwo rybne i rybołówstwo? Jakie są możliwości obrony polskich interesów na forum UE i czy planowane są spotkania z przedstawicielami Komisji Europejskiej w tej sprawie?
Zwracam się z prośbą o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz przedstawienie planów i strategii ministerstwa na przyszłość, które będą miały na celu ochronę i rozwój polskiego rybołówstwa oraz przetwórstwa rybnego. Naszym celem jest ratowanie sektora, który stanowi ważny element bezpieczeństwa żywnościowego i dziedzictwa kulturowego naszego kraju.
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
22386 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 15 października 2024 r.
znak sprawy: RYB.pw.510.37.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 4657 Posła na Sejm RP Pana Dariusza Mateckiego
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z otrzymaną interpelacją Posła na Sejm RP Pana Dariusza Mateckiego,
przekazuję w odpowiedzi poniższe informacje.
Ad 1
Jakie są plany Ministerstwa dotyczące dalszego rozwoju polskiego rybołówstwa
morskiego w kontekście negatywnych skutków restrukturyzacji, które doprowadziły
do zmniejszenia floty i zatrudnienia? Jakie działania są planowane, aby zapewnić
stabilność i wzrost tego sektora?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma świadomość trudności z jakimi mierzą się
rybacy na Morzu Bałtyckim. Jednym z instrumentów całościowego wsparcia polskiej
floty rybackiej jest Program Fundusze Europejskie dla Rybactwa (FER).
Celem obecnego programu FER, tak jak i jego poprzednika, jest wsparcie
restrukturyzacji sektora rybołówstwa morskiego, który od lat mierzy się z wieloma
problemami nie pozwalającymi na zapewnienie mu stabilności i wzrostu dochodów.
Program został stworzony z myślą o podejmowaniu działań mających na celu poprawę
jakości pracy i życia rybaków na Morzu Bałtyckim. Zawód rybaka jest kosztochłonny,
a ograniczenia możliwości połowowych, które mają na celu odbudowę zagrożonych
stad, stawiają rybaków w niekorzystnej pozycji. Malejące zasoby Morza Bałtyckiego,
nie pozwalają na długoterminowe planowanie działalności rybackiej. W latach 2020-
2022, ze względu na bardzo zły stan zasobów, Rada UE wprowadziła na Morzu
Bałtyckim zakaz ukierunkowanych połowów dorsza wschodniego, dorsza
zachodniego, śledzia zachodniego i łososia. Od 2024 roku obowiązuje również
sześciomiesięczny (15 września – 15 marca) zakaz połowów węgorza, służący
ochronie tego gatunku w trakcie jego migracji w celu odbycia tarła.
-- 1 of 9 --
Należy mieć świadomość, że odbudowa zagrożonych gatunków ryb w Morzu
Bałtyckim jest konieczna – jeżeli stada nie będą się odradzać, połowy na Bałtyku staną
się w przyszłości niemożliwe. Ograniczenia zasobów w strefie przybrzeżnej powoduje,
że rybacy nie mają możliwości na zwiększenie swoich dochodów w tradycyjny sposób,
poprzez zwiększenie wielkości połowów. Dlatego, niezwykle ważne jest
podejmowanie rozważnych i odpowiedzialnych działań, które co do zasady umożliwiać
będą rybakom prowadzenie odpowiedzialnych połowów przy zachowaniu dbałości
o zasoby ryb Morza Bałtyckiego.
W 2022 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wobec przeprowadziło ankietę
skierowaną do właścicieli statków rybackich dotyczącą działania trwałe zaprzestanie
działalności połowowej. Zidentyfikowanej chęci opuszczenia rybołówstwa przez dużą
grupę rybaków zdecydowano o uruchomieniu przedmiotowego działania w grudniu
2023 r. i styczniu 2024 r. Wnioski w ramach tego działania złożyło ponad 200
właścicieli statków rybackich.
Dodatkowo uruchamiano działanie tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej,
które skierowane jest do osób pozostających w rybołówstwie i pozwalające na
pozyskanie dodatkowych funduszy.
W ramach FER uruchamiane będą kolejne działania m.in. dywersyfikacja działalności
połowowej, które będą umożliwiały rybakom stworzenie dodatkowego źródła
dochodów.
Celem Ministerstwa jest doprowadzenie do odbudowy zasobów ryb w Morzu
Bałtyckim, które to działanie jest możliwe wyłącznie przy współpracy wszystkich
państw UE, jak również umożliwienie korzystania rybakom z Funduszy Europejskich w
celu zminimalizowania obecnej, negatywnej sytuacji stad ryb wpływającej na ich
dochody .
Ad 2, Ad 5, Ad 7
- Czy Ministerstwo planuje podjąć działania mające na celu zniwelowanie skutków
nowych regulacji unijnych dotyczących przetwórstwa rybnego, które uderzają w
polskie firmy przetwarzające łososia? W jaki sposób zamierzacie bronić interesów
polskiego przetwórstwa rybnego, które może stracić swoją konkurencyjność na
rynku europejskim?
- W obliczu nowych regulacji unijnych ograniczających okres "usztywniania" ryb, co
zagraża polskiemu eksportowi łososia, jakie działania planuje Ministerstwo, aby
zabezpieczyć miejsca pracy w przetwórstwie rybnym, szczególnie w regionach o
wysokim bezrobociu?
- Czy Ministerstwo zamierza podjąć kroki w celu renegocjacji regulacji unijnych, które
uderzają w polskie przetwórstwo rybne i rybołówstwo? Jakie są możliwości obrony
polskich interesów na forum UE i czy planowane są spotkania z przedstawicielami
Komisji Europejskiej w tej sprawie?
W przepisach rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/1141(1), które weszło
w życie w maju br., zostały określone, na poziomie UE, m.in. ramy czasowe dla procesu
podmrażania (ang. stiffening) produktów rybołówstwa. Podmrażanie (stiffening) to
-- 2 of 9 --
proces technologiczny, który umożliwia plasterkowanie lub porcjowanie produktów
rybołówstwa, przy czym wymaga czasowego zastosowania innych temperatur, niż
temperatury określone dla tych produktów w przepisach UE. Należy podkreślić, że
ww. przepisy UE nie zakazują producentom stosowania ww. technologii, a jedynie
określiły ramy czasowe (do 96 godzin), w jakich proces ten może być przeprowadzany,
tak aby ujednolicić tę praktykę w państwach członkowskich UE.
Od momentu podjęcia prac nad zmianą przepisów UE w zakresie podmrażania,
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, we współpracy z Głównym Lekarzem Weterynarii,
rozpoczął działania mające na celu przedstawienie KE i Radzie UE negatywnych dla
sektora przetwórstwa rybnego, w szczególności polskiego, skutków wprowadzenia
ram czasowych dla podmrażania. Jednocześnie na różnych forach kwestionowano
propozycję tak drastycznego skrócenia czasu podmrażania produktów rybołówstwa
(do 96 godzin, a początkowo w projekcie KE proponowała nawet do 72 godzin).
Wskazywano na brak zasadności wprowadzenia tak krótkich ram czasowych dla
procesu podmrażania oraz jednocześnie informowano o zagrożeniach dla sektora
przetwórstwa rybnego związanych z ewentualnym wprowadzeniem proponowanej
przez KE zmiany.
Podczas prac nad rozporządzeniem delegowanym Komisji w latach 2022-2024 Polska
przekazywała do KE i Rady UE stanowisko, w którym zgłaszano sprzeciw do zmian
dotyczących podmrażania produktów rybołówstwa. Niestety żadne z innych PCUE nie
poparło stanowiska PL. Brak poparcia na forum UE stanowiska Polski sugeruje, że
pozostałe państwa członkowskie UE, jeżeli stosują technologię podmrażania, to nie
mają trudności w utrzymaniu ram czasowych w postaci 96 godzin.
Negatywne skutki dla branży rybnej przedstawiane przez ich przedstawicieli są
obecnie trudne do oceny. Nowe zaostrzone przepisy dotyczące podmrażania łososi
skutkują koniecznością wprowadzenia zmian organizacji produkcji w zakładach. Na
przełomie maja i czerwca 2024 r. odbył się w Polsce audyt inspektorów DG(SANTE)
KE w zakresie produkcji produktów rybołówstwa. Jednym z celów tego audytu była
weryfikacja postępów z realizacji zalecenia dotyczącego podmrażania. W
sprawozdaniu z audytu przedstawiciele KE nie zgłosili szczególnych zastrzeżeń w tym
obszarze, co może stanowić podstawę do wyciągnięcia wniosku, że branża jest w
stanie dostosować się do nowych, korzystnych z punktu widzenia konsumenta,
wymagań.
Jednocześnie informuję, iż nie odnotowano wniosków producentów produktów
rybołówstwa, gdzie byłyby wskazane konkretne straty, jakie zostały poniesione przez
podmioty z tytułu wejścia w życie ww. przepisów UE. Również ze strony organów
Inspekcji Weterynaryjnej, które prowadzą stały nadzór w zakresie bezpieczeństwa
żywności nad podmiotami zajmującymi się produkcją produktów rybołówstwa, nie
otrzymano sygnałów, które wskazywałyby na znaczące trudności w wykonaniu ww.
przepisów.
Ad 3
-- 3 of 9 --
W jaki sposób Ministerstwo zamierza wspierać polskie rybołówstwo przybrzeżne i
małoskalowe, które obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej? Jakie
konkretne działania są planowane, aby zapobiec bankructwu tego sektora?
Łodziowe rybołówstwo przybrzeżne zostało zdefiniowane, dla potrzeb Europejskiego
Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, w motywie 33 rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1139 z dnia 7 lipca 2021 r.
ustanawiającego Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury oraz
zmieniającego rozporządzenie (UE) 2017/1004. Zgodnie z definicją z przedmiotowego
motywu, łodziowe rybołówstwo przybrzeżne jest prowadzone przez morskie
i śródlądowe statki rybackie o długości całkowitej poniżej 12 metrów i niekorzystające
z ciągnionych narzędzi połowowych oraz przez rybaków z brzegu, w tym zbieraczy
skorupiaków.
Na sytuację rybołówstwa przybrzeżnego wpływa aktualny stan zasobów ryb, w tym
w szczególności stan stada dorsza wschodniego.. Na sytuację rybołówstwa
przybrzeżnego wpływa również zakaz ukierunkowanych połowów dorsza
zachodniego, śledzia zachodniego i łososia. Zakaz ukierunkowanych połowów dorsza,
obowiązujący na podstawie przepisów Rady UE od 2020 r., ma znaczący wpływ na
wszystkich rybaków Morza Bałtyckiego, w tym na rybołówstwo przybrzeżne. Mając
na uwadze dostępne opinie naukowe Międzynarodowej Rady Badań Morza, sytuacja
tego stada jest nadal krytyczna, co powoduje, że jego odbudowa będzie procesem
trwającym wiele lat. Proces odbudowy wszystkich stad, których ukierunkowane
połowy na Morzu Bałtyckim są obecnie zakazane jest bardzo złożony i wymaga
zaangażowania nie tylko administracji rybackiej, naukowców i samych rybaków, ale
również organów zajmujących się ochroną środowiska morskiego.
Pomimo istniejących problemów, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje
działania mające na celu ochronę rybołówstwa przybrzeżnego.
Znaczenie rybołówstwa przybrzeżnego znajduje swoje odzwierciedlenie w przepisach
UE i regulacjach krajowych. W przepisach unijnych stosowane są odstępstwa od
ogólnych zakazów dla statków poniżej 12 m, umożliwiające dalsze prowadzenie, pod
pewnymi wyjątkami, np. odstępstwo od zakazu połowów przy użyciu dowolnego
rodzaju narzędzi połowowych w podrejonach 25 i 26 od dnia 1 maja do dnia 31
sierpnia ustanowionego w związku z ochroną tarła dorsza wschodniego dla statków
rybołówstw przybrzeżnego.
Armatorzy statków poniżej 8 metrów długości całkowitej otrzymują w specjalnych
zezwoleniach połowowych, wydawanych przez ministra właściwego do spraw
rybołówstwa, możliwość poławiania większości gatunków ryb, także części tych
limitowanych, bez określania wysokości kwot połowowych. Ponadto, praktycznie
przez większą część roku armatorzy ci mogą ubiegać się o dodatkowe kwoty
połowowe dla gatunków, dla których istnieją pewne ograniczenia połowowe. Zgodnie
z obowiązującymi regulacjami armatorzy ci mogą prowadzić połowy praktycznie przez
cały rok.
W przypadku armatorów statków o długości całkowitej między 8 a 12 metrów istnieją
pewne niezbędne ograniczenia limitów połowowych w specjalnych zezwoleniach
-- 4 of 9 --
połowowych dla gatunków objętych ogólnymi kwotami połowowymi (tj. dorsze,
śledzie, szproty, łososie). Jednakże armatorzy ci maja możliwość, praktycznie także
przez większą część roku, po wyłowieniu co najmniej 80% przyznanej im kwoty
połowowej określonego gatunku, ubiegać się o dodatkowe kwoty połowowe.
W przypadku dorszy i łososi, armatorzy mogą składać wnioski o dodatkowe kwoty
połowowe praktycznie bez ograniczeń (do wyczerpania 80% ogólnej kwoty
połowowej). W przypadku ryb pelagicznych istnieją pewne ograniczenia w ilości
składanych wniosków, lecz w praktyce mogą oni odłowić do 100% więcej niż otrzymali
pierwotnie, co stanowi znaczące wsparcie.
Ponadto, w ramach Priorytetu 1 Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz
odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych objętego programem Fundusze
Europejskie dla Rybactwa na lata 2021–2027 oraz wysokości tej pomocy
przewidziane są preferencyjne warunki udzielania pomocy w ramach Funduszy
Europejskich dla Rybactwa na lata 2021-2027, w ramach których segment
rybołówstwa przybrzeżnego jest traktowany priorytetowo, tj:
Dodatkowe punkty w ramach oceny kryteriów wyboru operacji dla podmiotów z
segmentu rybołówstwa przybrzeżnego dla działań:
1.1. Kapitał ludzki,
1.2. Innowacje,
1.3. Dywersyfikacja działalności rybackiej,
1.11 Ochrona środowiska i zmniejszenie wpływu działalności rybackiej na
środowisko (dotyczy operacji Wdrożenie gospodarki o obiegu zamkniętym).
Preferencyjny poziom dofinansowania dla podmiotów z segmentu rybołówstwa
przybrzeżnego:
1.1. Kapitał ludzki
• do 100% zwrotu kosztów kwalifikowalnych na operacje związane z
podnoszeniem posiadanych lub nabyciem nowych kwalifikacji
zawodowych w obszarach rybołówstwa morskiego lub rybactwa
śródlądowego, w tym szkolenia oraz związane z nabyciem nowych
kwalifikacji zawodowych w obszarach innych niż wcześniej wymienione,
w tym szkolenia.
• Przewidziano również wsparcie segmentu rybołówstwa przybrzeżnego
w zakresie tworzenia sieci kontaktów, wymianę informacji, organizację
konferencji i szkoleń oraz udział w spotkaniach organizowanych przez
UE.
1.3. Dywersyfikacja działalności rybackiej
• do 100% zwrotu kosztów kwalifikowalnych na operacje związane z
wykorzystywaniem energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii
lub odzyskiwaniem energii w prowadzonej działalności
• do 90% zwrotu kosztów kwalifikowalnych na rozwój prowadzonej
działalności rybackiej lub rozwój dodatkowej działalności gospodarczej
innej niż działalność rybacka oraz na rozpoczęcie nowej działalności
gospodarczej
-- 5 of 9 --
1.4. Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy
• do 100% zwrotu kosztów kwalifikowalnych
1.5. Inwestycje w portach
• do 75% zwrotu kosztów kwalifikowalnych
1.6. Zwiększenie efektywności energetycznej i zmniejszenie emisji CO2
• do 100% zwrotu kosztów kwalifikowalnych
1.11. Ochrona środowiska naturalnego i zmniejszenie wpływu działalności
rybackiej na środowisko
• do 75% zwrotu kosztów kwalifikowalnych na wybrane operacje.
Działanie Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej - działanie
zaprojektowane w celu udzielenia wsparcia finansowego armatorom statków
rybackich, na mocy art. 21 rozporządzenia w sprawie EFMRA. W tym podmiotom
reprezentującym rybołówstwo przybrzeżne.
W marcu 2024 r. ogłoszono nabór wniosków o dofinansowanie na działanie
tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej na obszarze Zalewu Wiślanego w
związku z ustanowionym, na podstawie przepisów krajowych, okresem ochronnym
węgorza, trwającym od 1 do 30 kwietnia. W ramach tego naboru zostało złożonych
65 wniosków o dofinansowanie na łączną kwotę 3 192 000,00 zł.
We wrześniu 2024 r., ogłoszono nabór wniosków o dofinansowanie na działanie
Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej na obszarze Morza Bałtyckiego i Zalewu
Szczecińskiego w związku z ustanowionym okresem ochronnym troci, który będzie
obowiązywał na tym akwenie od dnia 15 września do dnia 15 listopada br. w pasie
wód o szerokości 4 m od brzegu.
W ramach tego naboru zostało złożonych 390 wniosków o dofinansowanie na łączną
kwotę 26 448 000,00 zł.
Ad 4
Czy Ministerstwo planuje zainicjować dialog z Komisją Europejską w sprawie
nieprawidłowości i dyskryminacji polskich rybaków w przyznawaniu i wypłacie
funduszy pomocowych? Jakie kroki zostaną podjęte, aby zapewnić, że unijne
fundusze trafiają do właściwych beneficjentów, a proces kontroli społecznej nad tymi
środkami nie będzie fikcją?
W perspektywie finansowej UE 2021-2027 pomoc dla sektora rybackiego udzielana
jest w ramach Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury
(EFMRA). Priorytety i szczegółowe zasady unijnego finasowanie w ramach EFMRA
zostały określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2011/1139
z dnia 7 lipca 2021 r. ustanawiającym Europejski Fundusz Morski, Rybacki i
Akwakultury oraz zmieniającym rozporządzenie (UE) 2017/10041. Rozporządzenie to
obowiązuje w taki sam sposób wszystkie państwa członkowskie.
1 Dz. Urz. UE L 247 z 13.07.2021, str. 1.
-- 6 of 9 --
Zgodnie z Załącznikiem V do ww. rozporządzenia, Polsce z EFMRA przyznano
512 387 953 euro, co razem z wkładem z budżetu krajowego (219 594 837 euro) daje
ponad 731 mln euro. Oznacza to, że nasz kraj jest w czołówce państw, które otrzymały
najwięcej środków – alokacja ta stanowi czwartą, najwyższą w Unii Europejskiej.
Dokumentem określającym kierunki interwencji funduszu na poziomie krajowym jest
program Fundusze Europejskie dla Rybactwa (FER), zatwierdzony przez Komisję
Europejską 9 grudnia 2022 r. W programie określony został m.in. katalog działań
objętych pomocą oraz grupy potencjalnych beneficjentów. Natomiast ramy prawne
systemu wdrażania środków funduszowych tworzą ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o
wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego
Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021–20272 oraz
uzupełniające ją rozporządzenia wykonawcze. Zarówno program FER, jak i wskazane
powyżej akty prawne opracowywane były zgodnie z krajową procedurą legislacyjną,
w ramach której poddawane były wymaganemu opiniowaniu, uzgodnieniom i
konsultacjom społecznym.
Zgodnie z art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z
dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus,
Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego
Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury a także przepisy finansowe na
potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji,
Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na
rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej3, w ramach programu FER jest
realizowana horyzontalna zasada partnerstwa (rozumiana jako wielopłaszczyznowa
współpraca pomiędzy instytucją zarządzającą a partnerami spoza administracji).
Obejmuje ona zarówno włączenie partnerów spoza administracji w proces
programowania (opiniowanie programowych aktów normatywnych oraz dokumentów
strategicznych), etap wdrażania programu (poprzez opiniowanie wdrożeniowych
aktów normatywnych oraz uzgadnianie i zatwierdzanie kryteriów wyborów operacji),
jak również etap monitorowania i ewaluacji (poprzez uczestnictwo w pracach
Komitetu Monitorującego).
Aktualne informacje dotyczące wdrażania pomocy finansowej z EFMRA są
prezentowane w sposób transparentny na stronie internetowej programu:
www.rybactwo.gov.pl. Dostępne są tam zarówno ogólne informacje o programie, jak i
aktualne i archiwalne dokumenty programowe, akty prawne, ogłoszenia o naborach
wniosków, informacje o wynikach naborów, harmonogram naborów, uchwały
Komitetu Monitorującego etc.
Ad 6
2 Dz. U. poz. 1273.
3 Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str. 159, z późn.zm.
-- 7 of 9 --
Czy Ministerstwo planuje zrewidować politykę podziału unijnych funduszy, aby
zapewnić większe wsparcie dla polskiego rybołówstwa, zamiast przeznaczać
znaczne środki na likwidację floty? Jakie są konkretne plany w tym zakresie?
Środki z Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury to środki z
budżetu unii kierowane do państw członkowskich w celu wspierania ich działań w
zakresie wdrażania i realizacji przepisów wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb),
unijnej polityki morskiej oraz międzynarodowych zobowiązań Unii w dziedzinie
zarządzania oceanami.
W kontekście funkcjonowania sektora rybołówstwa morskiego, wsparcie finansowe z
funduszu stanowi przede wszystkim narzędzie wspierania zrównoważonego
rybołówstwa i ochrony żywych zasobów morza. Wszelka pomoc finansowa udzielana
przez państwo członkowskie dla floty powinna być zatem ściśle uzależniona od
przestrzegania celów WPRyb i być z nimi zgodna. Dotyczy to również celów WPRyb
w zakresie ochrony, a więc konieczności zapewnienia przez państwo członkowskie
zrównoważonej eksploatacji żywych zasobów morza, również poprzez osiągnięcie
równowagi między zdolnością połowową floty a dostępnymi uprawnieniami do
połowów.
Opracowując w latach 2020 – 2022 program Fundusze Europejskie dla Rybactwa
(FER) resort rolnictwa brał pod uwagę uwarunkowania wykonywania rybołówstwa
bałtyckiego, w tym przede wszystkim stan zasobów ryb i wielkość przysługujących
Polsce kwot połowowych, ale również czynniki takie jak: zmiany klimatyczne i ich
skutki, postęp technologiczny w zakresie sprzętu i narzędzi wykorzystywanych w
sektorze rybackim czy zwiększenie liczby użytkowników operujących na obszarach
morskich. Uwzględniając powyższe czynniki oraz warunki przyznawania pomocy
określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2011/1139 z dnia
7 lipca 2021 r. ustanawiającym Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury oraz
zmieniającym rozporządzenie (UE) 2017/1004 – zaplanowano katalog możliwych do
finasowania działań skierowanych do podmiotów sektora rybołówstwa morskiego. W
ramach programu FER zapewniono zatem zarówno środki na trwałe zaprzestanie
działalności połowowej (dla właścicieli statków i rybaków chcących odejść z zawodu
lub przekwalifikować się na inną okołorybacką działalność), jak i na inne działania
dywersyfikujące działalność połowową.
Należy podkreślić, że działanie trwałe zaprzestanie działalności połowowej zostało
uruchomione w wyniku przeprowadzonej w 2022 r. przez Ministerstwo Rolnictwa i
Rozwoju Wsi Wobec ankiety skierowanej do właścicieli statków rybackich i dotyczącej
chęci udziału w tym działaniu.
Jednocześnie uwzględniając dostępne możliwości wynikające z przepisów unijnych, w
ramach programu FER zaprojektowano dofinansowanie operacji służących
różnicowaniu dochodów armatorów statków rybackich oraz umożliwiających
udzielenie wsparcia podmiotom nadal wykonującym komercyjną działalność
-- 8 of 9 --
połowową. Są to przede wszystkim działania takie jak działanie 1.1 Kapitał ludzki,
działanie 1.3 Dywersyfikacja działalności połowowej, działanie 1.8 Tymczasowe
zaprzestanie działalności połowowej oraz działanie 1.11 Ochrona środowiska
naturalnego i zmniejszenie wpływu działalności rybackiej na środowisko. Nabory na te
działania będą ogłaszane sukcesywnie w trakcie okresu wdrażania programu w oparciu
o bieżący monitoring wykorzystania przyznanej Polsce alokacji oraz zainteresowania
beneficjentów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Klauzula informacyjna o zasadach przetwarzania Państwa/Pani/Pana danych
osobowych dostępna jest pod adresem:
www.gov.pl/rolnictwo/polityka-przetwarzania-danych-osobowych
-- 9 of 9 --