Interpelacja w sprawie regulacji prawnych dotyczących palenia tytoniu na balkonie lub tarasie w budynkach wielorodzinnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4651
do ministra zdrowia
w sprawie regulacji prawnych dotyczących palenia tytoniu na balkonie lub tarasie w budynkach wielorodzinnych
Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz
Data wpływu: 08-09-2024
Racibórz, dnia 5 września 2024 r.
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 1996 nr 73 poz. 350 z późn. zm.) oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu, zwracam się do Pani w sprawie regulacji prawnych dotyczących palenia tytoniu na balkonie lub tarasie w budynkach wielorodzinnych.
Do mojego biura poselskiego z prośbą o podjęcie interwencji w ramach wykonywania mandatu kolejny raz zwrócili się mieszkańcy budynków wielorodzinnych poszukujący pomocy przy wyeliminowaniu uciążliwości w postaci pozostawania biernymi palaczami.
Z doniesień medialnych, ale również od samych zainteresowanych, którzy zgłaszają problem palenia wyrobów tytoniowych na balkonach, tarasach lub wręcz na klatkach schodowych w budynkach wielorodzinnych, otrzymałam informację, że do Ministerstwa Zdrowia wpłynęła kolejna petycja, w której postuluje się wprowadzenie zakazu palenia papierosów i e-papierosów m.in. na balkonach i tarasach.
W dobie, kiedy choroby cywilizacyjne zbierają coraz większe żniwo, należałoby szukać rozwiązania na jak największe wyeliminowanie tego coraz wyższego wskaźnika umieralności. Długa lista nowotworów, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca to tylko niektóre choroby ściśle powiązane z paleniem papierosów, ale także z biernym wdychaniem papierosowego dymu.
W ocenie mieszkańców, którzy poprosili mnie o interwencję, nie można wyżej stawiać wartości jaką jest wolność w postaci prawa palenia na własnym balkonie od wartości zdrowia i wolności w postaci prawa do życia we własnym mieszkaniu bez trującego dymu tytoniowego pochodzącego z nieruchomości sąsiedniej. Uważają oni również, że podobnie jak zakłócanie spokoju hałasem jako zabronione, tak samo powinno być uznane za bezprawne zakłócanie miru domowego dymem papierosowym, zwłaszcza że taki dym nie tylko ma nieprzyjemny, drażniący zapach, ale ma także negatywny wpływ na zdrowie. Nie chodzi o zakaz palenia na własnym balkonie sam w sobie, a o uznanie, że wykroczeniem jest takie palenie papierosów, które prowadzi do emisji dymu papierosowego do innych mieszkań i narażania innych osób tam przebywających, wbrew ich woli, na bierne palenie. Problem jest tym istotniejszy, że niepalący sąsiad nie może sam ochronić się przed napływem dymu do własnego lokalu, bo rozwiązaniem nie jest zablokowanie jego wentylacji powietrzem z zewnątrz.
Art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych nakazuje chronić prawa osób niepalących do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego. Przepis ten nie przewiduje ograniczeń w prawie do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego, dlatego należy uznać, że każda emisja dymu papierosowego do lokalu zajmowanego przez osobę niepalącą, zwłaszcza kiedy taka sytuacja ma miejsce często i to mimo sprzeciwów osób narażonych na dym, stanowi naruszenie spokoju i porządku publicznego.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
1. Czy resort zdrowia podejmuje lub będzie podejmował prace nad uregulowaniami prawnymi w zakresie ochrony zdrowia osób niepalących wyrobów tytoniowych, a pozostających bez ich zgody biernymi palaczami? Jakie to będą działania?
Od stycznia 2021 roku na Litwie obowiązuje zakaz palenia papierosów na prywatnych balkonach bloków mieszkalnych oraz na tarasach czy loggiach, jeśli sprzeciwi się temu choć jeden z sąsiadów. Zakaz palenia obowiązuje na Litwie również podczas zawodów sportowych lub innych imprez plenerowych, na przystankach komunikacji miejskiej, placach zabaw dla dzieci oraz na zewnątrz lokali gastronomicznych.
Z uwagi na to, że temat wywołuje wiele kontrowersji i negatywnych emocji w społeczeństwie podzielonym na zwolenników i przeciwników palenia wyrobów tytoniowych oraz w trosce o ludzkie życie i zdrowie zwracam się z pytaniami:
2. Czy w resorcie zdrowia są lub będą prowadzone działania zmierzające do poprawy jakości życia osób niepalących, które w swoim mieszkaniu lub na swoim balkonie są narażane na wdychanie dymu papierosowego z sąsiedniego balkonu?
3. Czy resort zdrowia rozważa przeprowadzenie reformy, regulując tę sporną i kontrowersyjną kwestię jak to miało miejsce na Litwie?
W tej sprawie zwracałam się również z interpelacją nr 3429 do ministra sprawiedliwości, proponując możliwość uznania palenia papierosów na balkonach za wykroczenie, podobnie jak we wskazanych miejscach publicznych, z uwagi na negatywne oddziaływanie na zdrowie innych.
Minister sprawiedliwości odpowiedział, że nie planuje zmian w przepisach w tej sprawie.
Z uwagi jednak na oddziaływanie zdrowotne oraz dalsze interwencje ze strony obywateli zwracam się do Pani Ministry Zdrowia w przedmiotowej sprawie.
Ze względu na to, że temat w dalszym ciągu wzbudza wiele emocji, proszę o szybką i wyczerpującą odpowiedź, jaką inicjatywę resort zdrowia zamierza podjąć w rozwiązaniu tej dzielącej społeczeństwo sprawie.
Z wyrazami szacunku
Gabriela Lenartowicz
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5637 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.74.2024.JS
Warszawa, 03 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu PR
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4651, Pani Poseł Gabrieli Lenartowicz, w sprawie regulacji
prawnych dotyczących palenia tytoniu na balkonie lub tarasie w budynkach
wielorodzinnych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Obecnie przepisami regulującymi miejsca objęte zakazem palenia wyrobów tytoniowych
są przepisy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r.
o ochronie zdrowia przed
następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1162),
zwanej dalej „ustawą”, stanowi on, że zabrania się palenia wyrobów tytoniowych:
1) na terenie przedsiębiorstw podmiotów leczniczych i w pomieszczeniach innych
obiektów, w których są udzielane świadczenia zdrowotne,
2) na terenie jednostek organizacyjnych systemu oświaty, o których mowa
w przepisach o systemie oświaty ,oraz jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej,
3) na terenie uczelni,
4) w pomieszczeniach zakładów pracy innych niż wymienione w pkt 1 i 2,
5) w pomieszczeniach obiektów kultury i wypoczynku do użytku publicznego,
6) w lokalach gastronomiczno-rozrywkowych,
7) w środkach pasażerskiego transportu publicznego oraz w obiektach służących
obsłudze podróżnych,
8) na przystankach komunikacji publicznej,
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
9) w pomieszczeniach obiektów sportowych,
10) w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dzieci,
11) w innych pomieszczeniach dostępnych do użytku publicznego.
Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy rada gminy może ustalić, w drodze uchwały,
dla terenów gminy innych niż wymienione w ust. 1 miejsca przeznaczone do użytku
publicznego(np. targowiska, plaże miejskie, parki, place miejskie) jako strefy wolne od dymu
tytoniowego, pary z papierosów elektronicznych i substancji uwalnianych za pomocą
nowatorskiego wyrobu tytoniowego.
Nawiązując do pytania pierwszego uprzejmie informuję, że zgodnie z kierunkiem
profilaktyki zdrowotnej Unii Europejskiej, szczegółowo określonym w dokumencie
pn.:
Europejski plan walki z rakiem. Jednym z ważniejszych jego elementów jest wdrażanie
skutecznych działań ograniczających używanie tytoniu (w tym podgrzewanych wyrobów
tytoniowych). Działania te będą dążyć do osiągnięcia celu jakim jest „Europa całkowicie
wolna od tytoniu” oraz ukształtowanie pokolenia wolnego od tytoniu, poprzez ograniczenie
liczby osób uzależnionych od wyrobów tytoniowych do poziomu 5% w 2040 r.
W realizację ww. działania wpisuje się obecnie procedowana nowelizacja zalecenia Rady
z dnia 30 listopada 2009 r.
w sprawie środowisk wolnych od dymu tytoniowego
(2009/C 296/02), która ma za zdanie objęcie przedmiotowymi rekomendacjami
elektroniczne papierosy oraz podgrzewane wyroby tytoniowe oraz wyroby z nikotyną,
podczas których używania wydziela się dym albo aerozol. Zlecenie rekomenduje również
objęciem zakazem używania ww. produktów miejsc gdzie przebywają dzieci
(tj. szkoły, przedszkola, palce zabaw, pływalnie, parki, ogrodu zoologiczne),
obszarów związanych z zakładami usługowymi (w tym ogródki restauracyjne, balkony,
tarasy itp.), przystanki autobusowe, pomieszczenia miejsc pracy, placówki ochrony zdrowia,
placówki edukacyjne, jak również wejścia do centrów handlowych i restauracji oraz
prywatne samochody (m.in. podczas przewozu dzieci).
Przyjęcie nowelizacji ww. zalecenia Rady będzie podstawią dla Ministerstwa Zdrowia
do rozpoczęcia prac nad dodatkowymi uregulowaniami prawnymi w zakresie ochrony
zdrowia osób niepalących.
Odpowiadając na kolejne dwa pytania należy zaznaczyć, że domy mieszkalne
(w tym wielorodzinne) nie należą do żadnej z kategorii art. 5 ust. 1 ustawy,
przesądza o tym rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
(Dz. U. z 2022 poz. 1225), które w § 3 pkt 6 określając budynek użyteczności publicznej
wymienia obiekty przeznaczone na potrzeby administracji publicznej, wymiaru
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki,
wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu,
gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu,
obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym
śródlądowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji;
za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny.
Mieszkania domu mieszkalnego (również wielorodzinnego) nie można zatem zaliczyć
do przestrzeni publicznej ze względu na funkcję, do której należy m.in. ochrona
prywatności. Dotyczy to zwłaszcza mieszkań, w których ingerencja z zewnątrz w tryb życia
mieszkańców dopuszczalna jest w szczególnych przypadkach(np. bezpośredniego
zagrożenia zdrowia lub życia).
Przestrzeń wspólna domów wielorodzinnych (z uwzględnieniem klatek schodowych)
podlega regulacjom na podstawie przepisów porządkowych samorządów mieszkańców,
władz spółdzielni itp., które poprzez odpowiedni regulamin porządkowy mogą zakazać
palenia wyrobów tytoniowych oraz wyrobów powiązanych w omawianych częściach
budynków wielorodzinnych.
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --