Interpelacja w sprawie mowy nienawiści
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4632
do ministra sprawiedliwości
w sprawie mowy nienawiści
Zgłaszający: Łukasz Schreiber
Data wpływu: 06-09-2024
Szanowny Panie Ministrze,
23 lipca br. zostały wypowiedziane przez Pana na antenie radia RMF FM słowa: “Mam nadzieję, że do końca tego miesiąca rząd przyjmie projekt nowelizacji Kodeksu karnego ws. mowy nienawiści”.
Wnioskuję z tego, że projekt jest już Panu w pełni znany, dlatego chciałbym zapytać o konkretne wydarzenie. Polskę obiegła fala oburzenia, po tym jak radny dzielnicy Wawer Mikołaj Wasiewicz, a także jak informuje Rzeczpospolita lobbysta, który według strony sejmowej działa na rzecz „Solutions 4 Business” sp. z o.o., udostępnił na portalu społecznościowym film z imprezy na Campus Polska Przyszłości. Jak wskazuje portal Niezalezna.pl: „Na filmiku widać uczestników Campusu Polska Przyszłości w słuchawkach (tzw. silent disco), tańczących i wykrzykujących "»J***ć PiS«. Wśród oddających się tej wyrafinowanej rozrywce są minister sportu Sławomir Nitras i minister ds. europejskich Adam Szłapka”.
Tekst piosenki niejakiego „Cypisa” jest bardzo wulgarny, a uczestnicy skandują „j****ć PIS” czy „wyp******ać z tego kraju” – to w mojej ocenie wycelowana w członków Prawa i Sprawiedliwości tzw. mowa nienawiści.
Portal Podlaski.info przekazuje inne cytowane w tekście „przyśpiewki”: „J… was, pisowskie śmiecie”, „bando bogobojna”.
Używanie wskazanych wulgaryzmów oraz propagowanie nienawiści może wypełniać szereg norm, jak art. 256 i 257 Kodeksu karnego czy art. 141 Kodeksu wykroczeń.
Natomiast sam chciałbym dowiedzieć się w kontekście przygotowanej przez resort ustawy o mowie nienawiści:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości wsparło Campus Polska Przyszłości? Jeżeli tak, to jaką kwotą?
2. Czy tego rodzaju słowa będą podlegały pod ustawę o mowie nienawiści?
3. Jeżeli tak, to jakich można się spodziewać sankcji? Jeżeli nie, to czy tak samo byłoby, gdyby w miejsce “PiS” wstawić “LGBT” albo „Żydzi”?
4. Czy prokuratura prowadzi w niniejszej sprawie jakiekolwiek postępowania w zakresie naruszenia norm prawnych?
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Łukasz Schreiber
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4035 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.279.2024
Warszawa, 14 października 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4632 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Łukasza Schreibera w sprawie mowy nienawiści, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Przygotowany przez Ministra Sprawiedliwości projekt ustawy o zmianie ustawy –
Kodeks karny (dostępny na BIP RCL pod nr. UD29) w dalszym ciągu pozostaje na etapie
rozpatrywania przez Radę Ministrów. Celem projektu jest:
- wzmocnienie ochrony prawnokarnej przed przestępczymi zachowaniami
motywowanymi nowymi przesłankami dyskryminacyjnymi (m.in. niepełnosprawnością,
płcią lub wiekiem), poprzez poszerzenie już istniejącego katalogu przesłanek
dyskryminacyjnych w art. 53 § 2a pkt 6 k.k., w art. 119 § 1 k.k., w art. 256 § 1 k.k. i w art.
257 k.k. o te nowe przesłanki;
- zapewnienie pełniejszej realizacji konstytucyjnego zakazu dyskryminacji ze względu
na jakąkolwiek przyczynę, a także realizacji międzynarodowych zaleceń w zakresie
standardu ochrony przed mową nienawiści i przestępstwami z nienawiści;
- skuteczniejsze i efektywniejsze ściganie czynów motywowanych przesłankami
dyskryminacyjnymi oraz zwiększenie ochrony prawnokarnej pokrzywdzonych takimi
czynami;
-- 1 of 3 --
- zagwarantowanie pełnej ochrony wszystkim grupom mniejszościowym szczególnie
narażonym na dyskryminację, uprzedzenia i przemoc;
- realizacja roli państwa nie tylko w zapobieganiu wszelkim przejawom dyskryminacji
przez podnoszenie świadomości społecznej i edukację antydyskryminacyjną, ale także
ochrony pokrzywdzonych przestępstwami przez stworzenie skutecznego systemu sankcji
karnych.
Jednocześnie projekt uzupełnia katalog okoliczności obciążających
uwzględnianych przy wymiarze kary (art. 53 § 2a pkt 6 k.k.) o popełnienie przestępstwa
motywowanego nienawiścią z powodu tych nowych kryteriów.
Odpowiadając na pozostałą część ww. pytań stwierdzić należy, że Minister
Sprawiedliwości nie ma ustawowych uprawnień do dokonywania subsumcji ustalonych
zachowań pod określone normy prawne. Do prawnokarnej oceny opisanych przez Pana
zachowań uprawniona jest zaś, w ramach swoich ustawowych obowiązków, prokuratura.
W zależności od dokonanych ustaleń prokurator może odmówić wszczęcia postępowania
w przedmiotowej sprawie, umorzyć postępowanie w sprawie/przeciwko osobie albo
wnieść do sądu akt oskarżenia. W obowiązującym systemie prawnym to sąd, w orzeczeniu
kończącym, będzie decydował o zasadności ewentualnych „sankcji”, ich rodzaju
i wymiarze.
Ustawowe sankcje za przestępstwa motywowane nienawiścią określone są przy
tym w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17). Mianowicie
za penalizowane w art. 119 k.k. przestępstwo dyskryminacji ustawodawca przewidział
karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Za penalizowane w art. 256 k.k.
przestępstwo propagowania nazizmu, komunizmu, faszyzmu lub innego ustroju
totalitarnego ustawodawca przewidział karę pozbawienia wolności do lat. 3.
Za penalizowane w art. 257 k.k. przestępstwo napaści z powodu ksenofobii, rasizmu lub
nietolerancji religijnej ustawodawca przewidział karę tożsamą karę. Wreszcie
za penalizowane w art. 141 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń wykroczenie
używania słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym ustawodawca przewidział karę
ograniczenia wolności, grzywny do 1500 złotych albo karę nagany.
-- 2 of 3 --
Odnosząc się do pytania o zdarzenie, które miało miejsce w Olsztynie podczas
wydarzenia „Campus Polska Przyszłości 2024 r.” wyjaśniam, że w tej sprawie Prokuratura
Rejonowa Olsztyn - Południe w Olsztynie prowadzi postępowanie sprawdzające.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie przekazało żadnych środków finansowych
na wydarzenie „Campus Polska Przyszłości 2024 r.”.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --