Interpelacja nr 4630
Interpelacja w sprawie przekazania gruntów Skarbu Państwa z naruszeniem ustawy i pominięcia rolników z pow. raciborskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przekazania gruntów Skarbu Państwa z naruszeniem ustawy i pominięcia rolników z pow. raciborskiego
Interpelacja nr 4630
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przekazania gruntów Skarbu Państwa z naruszeniem ustawy i pominięcia rolników z pow. raciborskiego
Zgłaszający: Paweł Jabłoński
Data wpływu: 06-09-2024
Szanowny Panie Ministrze,
jak informują media, w ostatnich tygodniach KOWR Oddział Terenowy w Częstochowie przekazał ok. 2,5 tys. hektarów gruntu, dzierżawionych dotąd przez spółkę pod firmą Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe AGROMAX sp. z o.o. („Gospodarstwo Rudnik” – 1212 ha i „Gospodarstwo Tworków-Wojnowice” –1272 ha) na rzecz Stadniny Koni Prudnik sp. z o.o. – a więc podmiotu, którego właścicielem udziałów jest Skarb Państwa (KOWR).
Tymczasem zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. 2024 poz. 589) krajowy ośrodek powinien w pierwszej kolejności wydzierżawić albo sprzedać nieruchomości rolne na powiększenie lub utworzenie gospodarstw rodzinnych, na zasadach określonych w rozdziałach 6 lub 8 tej ustawy.
Od momentu wydania gruntów przez spółkę AGROMAX nie ogłoszono żadnych przetargów na dzierżawę lub nabycie tych gruntów – lecz całość przekazano jednemu podmiotowi, będącemu własnością KOWR. Działania te wywołują ogromne zaniepokojenie rolników z mojego regionu – budzą też ogromne wątpliwości co do ich zgodności z prawem, w szczególności w zakresie, w jakim mogą naruszać ww. przepis ustawy.
Należy też zwrócić uwagę, że grunty te położone są ok. 70 km od Prudnika, a uprawa gruntów rolnych na taką skalę nie należy do podstawowej działalności stadniny koni. Stadnina ogłosiła obecnie przetargi na wykonanie usług orki, uprawy przedsiewnej oraz siewu pszenicy. Z informacji posiadanych przez rolników z mojego regionu wynika, że faworytem do wygrania tego przetargu jest Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe AGROMAX sp. z o.o. – a więc poprzedni dzierżawca.
W powszechnej opinii tutejszych rolników decyzja o przekazaniu gruntów stadninie koni została de facto podjęta po to, aby grunty pozostały w faktycznym władaniu dotychczasowego dzierżawcy – wbrew interesowi rolników i wbrew ustawie.
Tym bardziej uzasadnione jest przeanalizowanie racjonalności i zgodności z prawem decyzji, które doprowadziły do przekazania gruntów stadninie koni.
Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie:
1. Jaka była podstawa prawna przekazania gruntów na rzez Stadniny Koni Prudnik sp. z o.o.?
2. Kto podjął i/lub zatwierdził decyzję w tej sprawie?
3. Czy została podpisana umowa lub wydana decyzja administracyjna w tej sprawie? Jeżeli tak, proszę o ich udostępnienie.
4. Czy KOWR OT w Częstochowie lub inny podmiot podległy KOWR lub Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi poniósł koszty podziału ziemi lub podziału geodezyjnego wykonanego w 2022 na potrzeby wydzierżawienia/sprzedaży gruntów rolnikom indywidualnym? Jeżeli tak – jakie to były koszty, kto i na jakiej podstawie je poniósł?
5. Z jakiego powodu nie doszło do ogłoszenia wykazu nieruchomości przewidzianych do dzierżawy lub sprzedaży zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?
6. Jaka jest wyrażona w PLN wysokość miesięcznego/rocznego czynszu i/lub innych opłat za korzystanie z nieruchomości przekazanych Stadninie Koni Prudnik sp. z o.o.?
7. Czy stadnina korzysta z ulg, bonifikat, zwolnień itp., preferencji w ponoszeniu opłat za korzystanie z gruntu? Jeżeli tak – jakie to preferencje, na jakiej podstawie zostały przyznane i kto podjął decyzję w tej sprawie?
8. Czy KOWR podejmuje działania w celu odzyskania należnych od Przedsiębiorstwa Rolno-Przemysłowego AGROMAX sp. z o.o. należności za bezumowne korzystanie z gruntów Skarbu Państwa? Jeżeli tak – jakie to działania, jakiej kwoty dotyczą i na jakim są etapie?
Z wyrazami szacunku
Paweł Jabłoński
Interpelacja nr 4630
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przekazania gruntów Skarbu Państwa z naruszeniem ustawy i pominięcia rolników z pow. raciborskiego
Zgłaszający: Paweł Jabłoński
Data wpływu: 06-09-2024
Szanowny Panie Ministrze,
jak informują media, w ostatnich tygodniach KOWR Oddział Terenowy w Częstochowie przekazał ok. 2,5 tys. hektarów gruntu, dzierżawionych dotąd przez spółkę pod firmą Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe AGROMAX sp. z o.o. („Gospodarstwo Rudnik” – 1212 ha i „Gospodarstwo Tworków-Wojnowice” –1272 ha) na rzecz Stadniny Koni Prudnik sp. z o.o. – a więc podmiotu, którego właścicielem udziałów jest Skarb Państwa (KOWR).
Tymczasem zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. 2024 poz. 589) krajowy ośrodek powinien w pierwszej kolejności wydzierżawić albo sprzedać nieruchomości rolne na powiększenie lub utworzenie gospodarstw rodzinnych, na zasadach określonych w rozdziałach 6 lub 8 tej ustawy.
Od momentu wydania gruntów przez spółkę AGROMAX nie ogłoszono żadnych przetargów na dzierżawę lub nabycie tych gruntów – lecz całość przekazano jednemu podmiotowi, będącemu własnością KOWR. Działania te wywołują ogromne zaniepokojenie rolników z mojego regionu – budzą też ogromne wątpliwości co do ich zgodności z prawem, w szczególności w zakresie, w jakim mogą naruszać ww. przepis ustawy.
Należy też zwrócić uwagę, że grunty te położone są ok. 70 km od Prudnika, a uprawa gruntów rolnych na taką skalę nie należy do podstawowej działalności stadniny koni. Stadnina ogłosiła obecnie przetargi na wykonanie usług orki, uprawy przedsiewnej oraz siewu pszenicy. Z informacji posiadanych przez rolników z mojego regionu wynika, że faworytem do wygrania tego przetargu jest Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe AGROMAX sp. z o.o. – a więc poprzedni dzierżawca.
W powszechnej opinii tutejszych rolników decyzja o przekazaniu gruntów stadninie koni została de facto podjęta po to, aby grunty pozostały w faktycznym władaniu dotychczasowego dzierżawcy – wbrew interesowi rolników i wbrew ustawie.
Tym bardziej uzasadnione jest przeanalizowanie racjonalności i zgodności z prawem decyzji, które doprowadziły do przekazania gruntów stadninie koni.
Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie:
1. Jaka była podstawa prawna przekazania gruntów na rzez Stadniny Koni Prudnik sp. z o.o.?
2. Kto podjął i/lub zatwierdził decyzję w tej sprawie?
3. Czy została podpisana umowa lub wydana decyzja administracyjna w tej sprawie? Jeżeli tak, proszę o ich udostępnienie.
4. Czy KOWR OT w Częstochowie lub inny podmiot podległy KOWR lub Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi poniósł koszty podziału ziemi lub podziału geodezyjnego wykonanego w 2022 na potrzeby wydzierżawienia/sprzedaży gruntów rolnikom indywidualnym? Jeżeli tak – jakie to były koszty, kto i na jakiej podstawie je poniósł?
5. Z jakiego powodu nie doszło do ogłoszenia wykazu nieruchomości przewidzianych do dzierżawy lub sprzedaży zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?
6. Jaka jest wyrażona w PLN wysokość miesięcznego/rocznego czynszu i/lub innych opłat za korzystanie z nieruchomości przekazanych Stadninie Koni Prudnik sp. z o.o.?
7. Czy stadnina korzysta z ulg, bonifikat, zwolnień itp., preferencji w ponoszeniu opłat za korzystanie z gruntu? Jeżeli tak – jakie to preferencje, na jakiej podstawie zostały przyznane i kto podjął decyzję w tej sprawie?
8. Czy KOWR podejmuje działania w celu odzyskania należnych od Przedsiębiorstwa Rolno-Przemysłowego AGROMAX sp. z o.o. należności za bezumowne korzystanie z gruntów Skarbu Państwa? Jeżeli tak – jakie to działania, jakiej kwoty dotyczą i na jakim są etapie?
Z wyrazami szacunku
Paweł Jabłoński
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
17
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10248 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 października 2024 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.19.2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 4630 Pana Posła Pawła Jabłońskiego
„w sprawie przekazania gruntów Skarbu Państwa z naruszeniem ustawy
i pominięcia rolników z pow. raciborskiego”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 589, z późn. zm.),
Skarb Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa
(powoływanemu dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw
rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej
ustawy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, KOWR, obejmując we władanie
powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa
i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym
imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne.
Podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie sposobu
zagospodarowania mienia wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa (powoływanego dalej jako „ZWRSP”), jest zatem KOWR. W celu udzielenia
odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło
również do Centrali KOWR o przekazanie niezbędnych informacji.
-- 1 of 5 --
W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, że KOWR gospodaruje powierzonym
mu mieniem Skarbu Państwa w ramach przysługujących mu uprawnień
właścicielskich i w ich ramach decyduje o sposobie zagospodarowania nieruchomości
wchodzących w skład ZWRSP. Uprawnienie takie daje KOWR wyżej powołana
ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi
Skarbu Państwa. Art. 24 ust. 1 tej ustawy wskazuje na możliwe sposoby
gospodarowania przez KOWR mieniem ZWRSP, tj. m.in. w drodze dzierżawy,
sprzedaży itd. Z kolei art. 24 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że mienie ZWRSP, które nie
zostało zagospodarowane w trybie określonym w art. 24 ust. 1, KOWR zabezpiecza,
w szczególności może użyczyć na czas oznaczony nie dłuższy niż rok, lub przeznacza
na inne cele w trybie określonym w statucie KOWR, nadanym rozporządzeniem
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie nadania
statutu Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 408).
Stosownie do § 9 ust. 1 ww. statutu, mienie wchodzące w skład ZWRSP, które
nie zostało zagospodarowane w formach przewidzianych w ustawie z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa, KOWR zabezpiecza w taki sposób, aby nie uległo zniszczeniu, uszkodzeniu
lub kradzieży. Wybór środka prawnego właściwego w danej sytuacji do
zabezpieczenia mienia ZWRSP, które z przyczyn obiektywnych nie zostało
zagospodarowane w danym czasie, należy do KOWR. Co istotne, stosownie
do art. 54 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, w sprawach nieuregulowanych w tej
ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, o ile przepisy szczególne nie
stanowią inaczej. Powyższe odesłanie pozwala więc KOWR na stosowanie również
instytucji prawa cywilnego w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa.
Proces rozdysponowania przejętych nieruchomości po zakończonych już umowach
dzierżawy wskazuje, że podejmowane przez KOWR działania muszą w sobie łączyć
zarówno spełnienie celów ustawowych, tj. w szczególności poprawę struktury
powierzchniowej gospodarstw rodzinnych, jak i dbałość o majątek Skarbu Państwa
tak, aby nie doszło do jego pogorszenia. KOWR nie może rozpocząć procesu
-- 2 of 5 --
rozdysponowania nieruchomości dopóki nie jest w stanie zagwarantować,
że nieruchomość będzie mogła być użytkowana przez nowo wyłonionego
dzierżawcę. Zatem prawidłowe wykonywanie dzierżawy i zwrot przedmiotu
dzierżawy w odpowiednim stanie są istotne w zakresie zachowania ciągłości
produkcyjnej gruntu rolnego, w szczególności zachowania zdolności produkcyjnej
przedmiotu dzierżawy, która polega na zabezpieczeniu właściwości wytwórczych
np. gruntów rolnych oraz przystosowaniu budynków i urządzeń do wymagań
prowadzonej działalności rolniczej.
Poniżej przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte w ww. interpelacji.
Ad 1, 2 i 3) Możliwość użyczania nieruchomości rolnych wchodzących w skład
ZWRSP wynika, jak zostało to wskazane wyżej, z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa. W dniu 6 sierpnia 2024 r. pomiędzy Oddziałem Terenowym KOWR
w Częstochowie a „Stadniną Koni Prudnik” sp. z o.o. z siedzibą w Prudniku została
zawarta umowa użyczenia, której przedmiotem są zabudowane nieruchomości
o łącznej powierzchni 2451,9045 ha położone na terenie Gminy: Racibórz,
Krzanowice, Krzyżanowice, Rudnik, Strzybnik i Szonowice, pochodzące z dwóch
wygasłych umów dzierżawy zawartych z Przedsiębiorstwem Rolno-Przemysłowym
„AGROMAX” sp. z o.o. Umowa użyczenia zawarta została na okres do dnia 31
grudnia 2024 r. (w załączeniu przekazuję kopię tej umowy). Należy podkreślić,
że „Stadnina Koni Prudnik” sp. z o.o. z siedzibą w Prudniku jest jedną ze spółek
hodowli roślin i zwierząt o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej,
wyszczególnionych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
25 lipca 2018 r. w sprawie wykazu jednoosobowych spółek hodowli roślin
uprawnych lub hodowli zwierząt gospodarskich o szczególnym znaczeniu
dla gospodarki narodowej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1525, z późn. zm.), w której KOWR
posiada 100% udziałów.
Zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem ogólnym do dokonywania wszelkich
czynności prawnych związanych z gospodarowaniem mieniem ZWRSP udostępnianie
nieruchomości ZWRSP w formie użyczenia leży w kompetencjach dyrektorów
oddziałów terenowych KOWR. Z racji tego, że nieruchomości położone są na terenie
Województwa Śląskiego, to znajdują się w dyspozycji Oddziału Terenowego KOWR
-- 3 of 5 --
w Częstochowie i dlatego też zawarcie umowy użyczenia mieści się
w kompetencjach dyrektora tego Oddziału.
Ad 4) Podziały nieruchomości zostały zrealizowane w 2023 r. na podstawie umów
zawartych z wykonawcami wyłonionymi w postępowaniach przetargowych
przeprowadzonych w oparciu o przepisy o zamówieniach publicznych. Koszty
poniesione przez KOWR na ten cel obejmowały kwotę ponad 202 tys. zł.
Ad 5) Oddział Terenowy KOWR w Częstochowie w związku ze zbliżającym się
terminem wygaśnięcia umów dzierżawy zawartych ze spółką PR-P „AGROMAX”
przygotował projekt Programu Restrukturyzacji Gospodarstw Rolnych Rudnik
oraz Tworków-Wojnowice. Po przejęciu ww. nieruchomości, KOWR planował
przeprowadzić restrukturyzację gruntów dzierżawionych dotychczas przez spółkę
PR-P „AGROMAX” sp. z o.o. zgodnie z założeniami zawartymi w tym Programie.
W związku z zakończeniem z dniem 14 czerwca 2023 r. umów dzierżawy i trwającym
postępowaniem sądowym z powództwa spółki nieruchomości te pozostawały
we władaniu spółki. Dopiero wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 17 kwietnia
2024 r. zakończył spór w tym zakresie i spółka zdecydowała się wydać
nieruchomości. Odbiór nieruchomości następował sukcesywnie. Pierwszą część
gruntów o łącznej powierzchni ok. 866 ha spółka wydała protokołem zdawczo-
odbiorczym w dniu 27 maja 2024 r., a pozostała część przekazywana była w dniach
25-26 lipca 2024 r. oraz 1 sierpnia 2024 r. Należy więc zauważyć, że wydanie tych
gruntów następowało w zaawansowanym już sezonie wegetacyjnym. Z tych więc
powodów przedwczesne było ogłaszanie przez KOWR wykazów na dzierżawę, a tym
bardziej na sprzedaż, która wymagała wykonania uprzedniej wyceny nieruchomości
przez rzeczoznawcę majątkowego.
Zabezpieczenie nieruchomości przejętych od spółki PR-P „AGROMAX” w drodze
użyczenia było działaniem uzasadnionym i odpowiedzialnym ze strony KOWR.
Ponadto działania takie mają na celu umożliwienie utrzymania kultury rolnej gruntów
do czasu ich rozdysponowania w drodze przetargów ograniczonych do rolników
indywidualnych.
Nieruchomości po wygasłych umowach zawartych ze spółką PR-P „AGROMAX”
sp. z o.o. będą więc sukcesywnie przygotowywane przez KOWR do ponownego
-- 4 of 5 --
rozdysponowania zgodnie z założeniami wynikającymi z Programu Restrukturyzacji
Gospodarstw Rolnych Rudnik oraz Tworków-Wojnowice. Niewątpliwie KOWR w
pierwszej kolejności podejmie działania zmierzające do zaspokojenia potrzeb
rolników indywidualnych, zważywszy na to, że ustawodawca powierzył KOWR jako
priorytetową misję poprawę struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych.
Ad 6 i 7) Użyczenie jest bezpłatną formą korzystania z mienia wchodzącego w skład
ZWRSP. Biorący w użyczenie na podstawie zawartej umowy jest zobowiązany do
utrzymania na własny koszt nieruchomości przez okres jej obowiązywania w taki
sposób, aby jej poszczególne składniki nie ulegały pogorszeniu, z wyjątkiem
pogorszenia wynikającego z normalnego zużycia rzeczy oraz do ponoszenia wszelkich
obciążeń publiczno–prawnych związanych z nieruchomością, a obciążających,
zgodnie z obowiązującymi przepisami, właściciela lub posiadacza nieruchomości,
w tym podatku od nieruchomości, podatku rolnego, leśnego oraz innych obciążeń
związanych z jego posiadaniem. Zatem „Stadnina Koni Prudnik” sp. z o.o., jako
biorący w użyczenie, ma obowiązek wywiązania się z postanowień umowy użyczenia
i nie korzysta z żadnych innych „ulg, bonifikat, zwolnień itp. preferencji”.
Ad 8) Oddział Terenowy KOWR w Częstochowie skierował obecnie na drogę
postępowania sądowego dwa pozwy o zapłatę przez spółkę PR-P „AGROMAX”
sp. z o.o. wynagrodzenia z tytułu bezumownego użytkowania nieruchomości na
łączną kwotę około 9.982 tys. zł. Sprawy sądowe na dzień udzielenia niniejszej
odpowiedzi pozostają w toku.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Załącznik:
1. kopia umowy użyczenia nr 3/U/CZ/2024 z dnia 6 sierpnia 2024 r.
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 października 2024 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.19.2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 4630 Pana Posła Pawła Jabłońskiego
„w sprawie przekazania gruntów Skarbu Państwa z naruszeniem ustawy
i pominięcia rolników z pow. raciborskiego”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 589, z późn. zm.),
Skarb Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa
(powoływanemu dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw
rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej
ustawy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, KOWR, obejmując we władanie
powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa
i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym
imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne.
Podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie sposobu
zagospodarowania mienia wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa (powoływanego dalej jako „ZWRSP”), jest zatem KOWR. W celu udzielenia
odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło
również do Centrali KOWR o przekazanie niezbędnych informacji.
-- 1 of 5 --
W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, że KOWR gospodaruje powierzonym
mu mieniem Skarbu Państwa w ramach przysługujących mu uprawnień
właścicielskich i w ich ramach decyduje o sposobie zagospodarowania nieruchomości
wchodzących w skład ZWRSP. Uprawnienie takie daje KOWR wyżej powołana
ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi
Skarbu Państwa. Art. 24 ust. 1 tej ustawy wskazuje na możliwe sposoby
gospodarowania przez KOWR mieniem ZWRSP, tj. m.in. w drodze dzierżawy,
sprzedaży itd. Z kolei art. 24 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że mienie ZWRSP, które nie
zostało zagospodarowane w trybie określonym w art. 24 ust. 1, KOWR zabezpiecza,
w szczególności może użyczyć na czas oznaczony nie dłuższy niż rok, lub przeznacza
na inne cele w trybie określonym w statucie KOWR, nadanym rozporządzeniem
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie nadania
statutu Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 408).
Stosownie do § 9 ust. 1 ww. statutu, mienie wchodzące w skład ZWRSP, które
nie zostało zagospodarowane w formach przewidzianych w ustawie z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa, KOWR zabezpiecza w taki sposób, aby nie uległo zniszczeniu, uszkodzeniu
lub kradzieży. Wybór środka prawnego właściwego w danej sytuacji do
zabezpieczenia mienia ZWRSP, które z przyczyn obiektywnych nie zostało
zagospodarowane w danym czasie, należy do KOWR. Co istotne, stosownie
do art. 54 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, w sprawach nieuregulowanych w tej
ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, o ile przepisy szczególne nie
stanowią inaczej. Powyższe odesłanie pozwala więc KOWR na stosowanie również
instytucji prawa cywilnego w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa.
Proces rozdysponowania przejętych nieruchomości po zakończonych już umowach
dzierżawy wskazuje, że podejmowane przez KOWR działania muszą w sobie łączyć
zarówno spełnienie celów ustawowych, tj. w szczególności poprawę struktury
powierzchniowej gospodarstw rodzinnych, jak i dbałość o majątek Skarbu Państwa
tak, aby nie doszło do jego pogorszenia. KOWR nie może rozpocząć procesu
-- 2 of 5 --
rozdysponowania nieruchomości dopóki nie jest w stanie zagwarantować,
że nieruchomość będzie mogła być użytkowana przez nowo wyłonionego
dzierżawcę. Zatem prawidłowe wykonywanie dzierżawy i zwrot przedmiotu
dzierżawy w odpowiednim stanie są istotne w zakresie zachowania ciągłości
produkcyjnej gruntu rolnego, w szczególności zachowania zdolności produkcyjnej
przedmiotu dzierżawy, która polega na zabezpieczeniu właściwości wytwórczych
np. gruntów rolnych oraz przystosowaniu budynków i urządzeń do wymagań
prowadzonej działalności rolniczej.
Poniżej przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte w ww. interpelacji.
Ad 1, 2 i 3) Możliwość użyczania nieruchomości rolnych wchodzących w skład
ZWRSP wynika, jak zostało to wskazane wyżej, z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa. W dniu 6 sierpnia 2024 r. pomiędzy Oddziałem Terenowym KOWR
w Częstochowie a „Stadniną Koni Prudnik” sp. z o.o. z siedzibą w Prudniku została
zawarta umowa użyczenia, której przedmiotem są zabudowane nieruchomości
o łącznej powierzchni 2451,9045 ha położone na terenie Gminy: Racibórz,
Krzanowice, Krzyżanowice, Rudnik, Strzybnik i Szonowice, pochodzące z dwóch
wygasłych umów dzierżawy zawartych z Przedsiębiorstwem Rolno-Przemysłowym
„AGROMAX” sp. z o.o. Umowa użyczenia zawarta została na okres do dnia 31
grudnia 2024 r. (w załączeniu przekazuję kopię tej umowy). Należy podkreślić,
że „Stadnina Koni Prudnik” sp. z o.o. z siedzibą w Prudniku jest jedną ze spółek
hodowli roślin i zwierząt o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej,
wyszczególnionych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
25 lipca 2018 r. w sprawie wykazu jednoosobowych spółek hodowli roślin
uprawnych lub hodowli zwierząt gospodarskich o szczególnym znaczeniu
dla gospodarki narodowej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1525, z późn. zm.), w której KOWR
posiada 100% udziałów.
Zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem ogólnym do dokonywania wszelkich
czynności prawnych związanych z gospodarowaniem mieniem ZWRSP udostępnianie
nieruchomości ZWRSP w formie użyczenia leży w kompetencjach dyrektorów
oddziałów terenowych KOWR. Z racji tego, że nieruchomości położone są na terenie
Województwa Śląskiego, to znajdują się w dyspozycji Oddziału Terenowego KOWR
-- 3 of 5 --
w Częstochowie i dlatego też zawarcie umowy użyczenia mieści się
w kompetencjach dyrektora tego Oddziału.
Ad 4) Podziały nieruchomości zostały zrealizowane w 2023 r. na podstawie umów
zawartych z wykonawcami wyłonionymi w postępowaniach przetargowych
przeprowadzonych w oparciu o przepisy o zamówieniach publicznych. Koszty
poniesione przez KOWR na ten cel obejmowały kwotę ponad 202 tys. zł.
Ad 5) Oddział Terenowy KOWR w Częstochowie w związku ze zbliżającym się
terminem wygaśnięcia umów dzierżawy zawartych ze spółką PR-P „AGROMAX”
przygotował projekt Programu Restrukturyzacji Gospodarstw Rolnych Rudnik
oraz Tworków-Wojnowice. Po przejęciu ww. nieruchomości, KOWR planował
przeprowadzić restrukturyzację gruntów dzierżawionych dotychczas przez spółkę
PR-P „AGROMAX” sp. z o.o. zgodnie z założeniami zawartymi w tym Programie.
W związku z zakończeniem z dniem 14 czerwca 2023 r. umów dzierżawy i trwającym
postępowaniem sądowym z powództwa spółki nieruchomości te pozostawały
we władaniu spółki. Dopiero wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 17 kwietnia
2024 r. zakończył spór w tym zakresie i spółka zdecydowała się wydać
nieruchomości. Odbiór nieruchomości następował sukcesywnie. Pierwszą część
gruntów o łącznej powierzchni ok. 866 ha spółka wydała protokołem zdawczo-
odbiorczym w dniu 27 maja 2024 r., a pozostała część przekazywana była w dniach
25-26 lipca 2024 r. oraz 1 sierpnia 2024 r. Należy więc zauważyć, że wydanie tych
gruntów następowało w zaawansowanym już sezonie wegetacyjnym. Z tych więc
powodów przedwczesne było ogłaszanie przez KOWR wykazów na dzierżawę, a tym
bardziej na sprzedaż, która wymagała wykonania uprzedniej wyceny nieruchomości
przez rzeczoznawcę majątkowego.
Zabezpieczenie nieruchomości przejętych od spółki PR-P „AGROMAX” w drodze
użyczenia było działaniem uzasadnionym i odpowiedzialnym ze strony KOWR.
Ponadto działania takie mają na celu umożliwienie utrzymania kultury rolnej gruntów
do czasu ich rozdysponowania w drodze przetargów ograniczonych do rolników
indywidualnych.
Nieruchomości po wygasłych umowach zawartych ze spółką PR-P „AGROMAX”
sp. z o.o. będą więc sukcesywnie przygotowywane przez KOWR do ponownego
-- 4 of 5 --
rozdysponowania zgodnie z założeniami wynikającymi z Programu Restrukturyzacji
Gospodarstw Rolnych Rudnik oraz Tworków-Wojnowice. Niewątpliwie KOWR w
pierwszej kolejności podejmie działania zmierzające do zaspokojenia potrzeb
rolników indywidualnych, zważywszy na to, że ustawodawca powierzył KOWR jako
priorytetową misję poprawę struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych.
Ad 6 i 7) Użyczenie jest bezpłatną formą korzystania z mienia wchodzącego w skład
ZWRSP. Biorący w użyczenie na podstawie zawartej umowy jest zobowiązany do
utrzymania na własny koszt nieruchomości przez okres jej obowiązywania w taki
sposób, aby jej poszczególne składniki nie ulegały pogorszeniu, z wyjątkiem
pogorszenia wynikającego z normalnego zużycia rzeczy oraz do ponoszenia wszelkich
obciążeń publiczno–prawnych związanych z nieruchomością, a obciążających,
zgodnie z obowiązującymi przepisami, właściciela lub posiadacza nieruchomości,
w tym podatku od nieruchomości, podatku rolnego, leśnego oraz innych obciążeń
związanych z jego posiadaniem. Zatem „Stadnina Koni Prudnik” sp. z o.o., jako
biorący w użyczenie, ma obowiązek wywiązania się z postanowień umowy użyczenia
i nie korzysta z żadnych innych „ulg, bonifikat, zwolnień itp. preferencji”.
Ad 8) Oddział Terenowy KOWR w Częstochowie skierował obecnie na drogę
postępowania sądowego dwa pozwy o zapłatę przez spółkę PR-P „AGROMAX”
sp. z o.o. wynagrodzenia z tytułu bezumownego użytkowania nieruchomości na
łączną kwotę około 9.982 tys. zł. Sprawy sądowe na dzień udzielenia niniejszej
odpowiedzi pozostają w toku.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Załącznik:
1. kopia umowy użyczenia nr 3/U/CZ/2024 z dnia 6 sierpnia 2024 r.
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --