Interpelacja w sprawie budowy infrastruktury niezbędnej do magazynowania skroplonego gazu płynnego w związku z wprowadzeniem embarga na skroplony gaz płynny z Federacji Rosyjskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4624
do ministra przemysłu
w sprawie budowy infrastruktury niezbędnej do magazynowania skroplonego gazu płynnego w związku z wprowadzeniem embarga na skroplony gaz płynny z Federacji Rosyjskiej
Zgłaszający: Norbert Pietrykowski
Data wpływu: 06-09-2024
Mocą rozporządzenia Rady Unii Europejskiej nr 2023/2878 z dnia 18 grudnia 2023 r. wprowadzono embargo m.in. na import skroplonego gazu płynnego (LPG) i jego składników z Federacji Rosyjskiej. W związku z okresem przejściowym ww. embargo będzie obowiązywać od dnia 20 grudnia 2024 r. Federacja Rosyjska, pomimo wprowadzania stopniowej dywersyfikacji źródeł dostaw gazu, nadal pozostaje największym dostawcą LPG do Polski. W 2023 r. import LPG z Federacji Rosyjskiej stanowił blisko 46 procent importu całego surowca do kraju (Polska sprowadziła w 2023 roku ponad 2,6 mln ton gazu LPG, w tym ponad 1,2 mln ton pochodziło z Rosji). W świetle powyższego, wraz z wejściem w życie embargo, Polska utraci główne źródło importu gazu LPG. Skutkować to może niedoborami na rynku, w tym do indywidualnego wykorzystywania w transporcie samochodowym.
Zapewnienie dywersyfikacji źródeł LPG wymusza reorientację kierunków dostaw. Zgodnie z informacjami medialnymi łańcuchy dostaw dla Polski rozpoczynać się mają w Europie Zachodniej. Mając jednak na uwadze ograniczenia infrastrukturalne w zachodnich regionach Polski - większość terminali LPG w Polsce znajduje się na granicy polsko-białoruskiej i służyła dotychczas obsłudze importu drogą kolejową z Rosji - konieczne stanie się sprowadzenie do Polski znacznie większych wolumenów bezpośrednio drogą morską bądź drogą kolejową z portów morskich w Niemczech i Niderlandach.
W związku z powyższym zwracam się o udzielenie informacji w poniższym zakresie:
1. Czy planowana jest budowa zbiorników magazynowych na LPG mających zapewnić ciągłość dostaw dla odbiorców indywidualnych? Jeżeli tak – proszę o wskazanie:
- czy wydane zostały decyzje administracyjne i pozwolenia w powyższym przedmiocie,
- na jakim etapie inwestycyjnym znajdują się te inwestycje,
- czy zabezpieczono środki na realizację ww. inwestycji,
- lokalizacji ww. inwestycji.
2. Czy planowana jest budowa nowych terminali LPG na terenie Polski, zwłaszcza wzdłuż zachodniej granicy Polski? Jeżeli tak, proszę o wskazanie:
- czy wydane zostały decyzje administracyjne i pozwolenia w powyższym przedmiocie,
- na jakim etapie inwestycyjnym znajdują się te inwestycje,
- czy zabezpieczono środki na realizację ww. inwestycji.
3. Czy w związku z wchodzącym w życie z dniem 20 grudnia 2024 r. embargiem na LPG z Federacji Rosyjskiej planuje się zwiększenie dostaw bądź już zwiększono dostawy LPG z innych kierunków dostaw celem ich zmagazynowania, tak aby zapewnić ciągłość dystrybucji po wejściu w życie ww. embarga?
Z wyrazami szacunku
Norbert Pietrykowski
Minister Marzena Czarnecka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11467 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
BM I.053.56.2024.TŚ
Katowice, 2024-10-08 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Norberta Pietrykowskiego nr 4624, uprzejmie
informuję:
Interpelację wystosowano w kontekście budowy infrastruktury niezbędnej do
magazynowania skroplonego gazu płynnego w związku z wprowadzeniem embarga na
skroplony gaz z Federacji Rosyjskiej. Poniższa odpowiedź stanowi odniesienie do pytań
sformułowanych w treści interpelacji.
Należy zaznaczyć, że w związku z przyjęciem przez Radę UE tzw. dwunastego pakietu sankcji
(rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) 2023/2875 z dnia 18 grudnia 2023 r.) od 20 grudnia
2024 r. zakazane będzie sprowadzanie z Rosji paliwa LPG. W związku z powyższym
Ministerstwo Przemysłu już od początku roku prowadzi w tym obszarze działania takie jak
stały monitoring rynku, dialog z sektorem prywatnym a także akcje informacyjne skierowane
do Wojewodów, a poprzez nich do samorządów. Działania mają charakter informacyjny i
kontrolny. Analizując przekazywane dane oraz informacje należy stwierdzić, że na chwilę
obecną nie przewiduje się zagrożenia związanego z brakiem paliwa spowodowanego
wejściem w życie sankcji. Spółki podjęły odpowiednie działania w obszarze zmiany
kierunków dostaw i wszystko wskazuje na to, że przebiegnie to w sposób niestanowiący
zagrożenia niedoboru dla odbiorców końcowych.
Odnosząc się do pierwszego z postawionych pytań należy zwrócić uwagę na dotychczasową
charakterystykę dostaw paliwa LPG z Rosji, ze względu na którą, zbiorniki magazynowe nie
były potrzebne. Gaz LPG w sektorze transportowym można zastąpić benzyną,
a wybudowanie zbiorników do magazynowania benzyny jest nawet kilkukrotnie tańsze niż
wybudowanie zbiorników do magazynowania gazu LPG. W związku z powyższym, polskie
przepisy dopuszczają zabezpieczenie niezbędnych zapasów LPG w formie zapasów benzyny.
Ponadto, wg danych Polskiej Organizacji Gazu Płynnego (POGP) za 2023 r. około 83%
importu tego paliwa trafiało transportem kolejowym do terminali przeładunkowych.
Następnie, z wagonów towarowych było przeładowywane na cysterny samochodowe, za
pośrednictwem których trafiało na wyznaczone stacje paliw. W przypadku takiego procesu
dostarczania paliwa, pojemności magazynowe nie są konieczne z uwagi na brak bieżących
nadwyżek w ilości transportowanego paliwa, które ewentualnie musiałyby być umieszczone
w magazynach. Ministerstwo podejmowało działania w celu uproszczenia realizacji
inwestycji związanych z importem LPG, ale nie były one skupione na inwestycjach w zakresie
-- 1 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 4
infrastruktury magazynowej. W przypadku zaistnienia uzasadnionej potrzeby uproszczenia
realizacji strategicznych inwestycji w zakresie infrastruktury magazynowej LPG,
Ministerstwo jest otwarte na dyskusję oraz rozważenie uwzględnienia tego rodzaju
inwestycji w tzw. spec ustawie naftowej (ustawa z dnia 22 lutego 2019 r. o przygotowaniu i
realizacji strategicznych inwestycji w sektorze naftowym).
Ponadto, w ramach współpracy z branżą zostały podjęte działania mające na celu ocenę
potencjalnego wpływu wprowadzenia sankcji na zaopatrzenie polskiego rynku w LPG oraz
wypracowania ścieżki eliminacji lub łagodzenia związanych z tym ryzyk. W wyniku ustaleń
ze spotkań, które odbyły się w sprawie funkcjonowania rynku LPG w obliczu dwunastego
pakietu sankcji:
• Podjęty został dialog z Ministerstwem Infrastruktury dotyczący usprawnienia
transportu kolejowego do i z terminali morskich LPG. W rezultacie eksperci
z Departamentu Kolejnictwa MI wskazali, że zarządca infrastruktury, posiadając
informacje z Internetowego Systemu Zamawiania Trasy Pociągu oraz
Indywidualnego Rozkładu Jazdy może właściwie przetwarzać niezbędne
informacje, na bieżąco je analizować i reagować w przypadkach skrajnych.
Jednocześnie wskazali, że głównymi czynnikami mogącymi wpływać na możliwości
przewozu, będą zdolności przepustowe na bocznicach (w terminalach), które
pozostają w gestii prywatnych podmiotów, jak również czas zajmowania torów
stacyjnych przez zainteresowanych licencjonowanych przewoźników kolejowych.
Przedstawiciele MI zarekomendowały podmiotom z branży LPG odpowiednie
planowanie dostaw do tych terminali, które posiadają odpowiednie możliwości
przeładunkowe, co pozwoli jednocześnie rozłożyć ciężar na różne podmioty
i wspomoże sprawną obsługę dostaw gazu płynnego LPG z kierunku zachodniego.
Dodatkowo eksperci MI potwierdzili, że PKP PLK uwzględniając wcześniejsze
doświadczenia przy organizacji ruchu pociągów z materiałami strategicznymi,
będzie na bieżąco monitorować sytuację i bezzwłocznie reagować w przypadku
pojawienia się ewentualnych „wąskich gardeł” w ruchu krajowym
i międzynarodowym. Mając na uwadze, że dotychczasowe dostawy paliwa LPG
z Rosji odbywały się przy użyciu kolei, przy chwilowych brakach w zdolnościach
przeładunkowych w zachodniej Polsce, wskazane jest pełne wykorzystanie
istniejącej infrastruktury – baz przeładunkowych, przy jednoczesnym inwestowaniu
w nowe, które znajdują się w innych lokalizacjach.
• Podjęty został dialog w celu poprawy warunków realizacji inwestycji wspierających
dywersyfikację dostaw LPG do Polski. Wśród problemów zgłaszanych przez spółki
były kwestie dotyczące okresu oczekiwania na wydanie decyzji niezbędnych do
realizacji inwestycji w infrastrukturze naftowej. Przeanalizowany został proces
administracyjny wydawania zgody na budowę infrastruktury obiektowej
i w związku z tym, 6 maja br. odbyło się spotkanie z przedstawicielami Generalnej
Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ), Regionalnymi Dyrektorami Ochrony
Środowiska (RDOŚ) oraz PGW „Wody Polskie”, którego celem było omówienie
możliwości optymalizacji czasu wydawania decyzji środowiskowych,
o środowiskowych uwarunkowaniach oraz pozwoleń wodnoprawnych. Analizując
utrudnienia przedstawiciele GDOŚ, RDOŚ i „Wód Polskich” wskazywali na fakt, że:
-- 2 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 4
➢ dokumentacja składana przez inwestorów zawiera znaczące braki formalne
(brak wszystkich dokumentów wymaganych prawem do rozpatrzenia
wniosków), ponadto często zawierają błędy merytoryczne, przez co są
odrzucane i wymagają uzupełnienia;
➢ w opinii GDOŚ i RDOŚ inwestorzy często powierzając firmom zewnętrznym
przygotowanie wniosków – nie sprawują nad nimi należytego nadzoru.
Powyższe wnioski zostały przekazane do branży. Przedstawiciele GDOŚ, RDOŚ i PGW
„Wody Polskie” apelują do inwestorów o przywiązywanie większej uwagi do składanej
dokumentacji oraz o większy nadzór nad firmami – tzw. inwestorami zastępczymi,
sporządzającymi dokumentację wymaganą do uzyskania ww. pozwoleń – wzmocnienie
nadzoru przez głównego inwestora. Działania te powinny wpłynąć pozytywnie na proces
wydawania decyzji i w znaczący sposób skrócić czas ich wydawania, a tym samym pozwolą
na efektywną realizacje potrzebnych inwestycji.
• W wyniku sformułowanych ustaleń ze spotkań w sprawie funkcjonowania rynku
paliw LPG w obliczu dwunastego pakietu sankcji nawiązana została współpraca ze
służbami komunikacyjnymi poszczególnych spółek w sprawie podjęcia działań
informacyjnych skierowanych do osób i podmiotów, które wykorzystują LPG do
ogrzewania budynków oraz do sektora przemysłowego, którego działalność opiera
się o ten rodzaj paliwa. Działanie ma na celu maksymalne zapełnienie
przydomowych i przyzakładowych zbiorników LPG. Ograniczy to wpływ
wystąpienia potencjalnej luki podażowej po wejściu sankcji na rosyjskie LPG.
Powyższe rozwiązanie umożliwiło wykorzystanie występującego zazwyczaj
w miesiącach od kwietnia do września niskiego obłożenia terminali morskich, co
z kolei pozwoli zrealizować dodatkowe dostawy oraz umożliwiło konsumentom
skorzystanie z niższej ceny, która zazwyczaj występuj poza sezonem grzewczym.
Podobny system magazynowania i zarządzania dostępnością występuje
w infrastrukturze gazu ziemnego - magazyny wypełniane są w okresie wiosennym i
letnim, kiedy zapotrzebowanie na gaz ziemny jest mniejsze, natomiast w okresie
zimowym następuje ich opróżnienie. Jest to cykl naturalny, coroczny, który pozwala
na sprawne i efektywne funkcjonowania całego systemu przesyłu, magazynowania i
dystrybucji gazu ziemnego. Dzięki temu optymalizuje się wykorzystanie
infrastruktury, w tym magazynowej, przy jednoczesnym zaspokojeniu potrzeb
konsumentów.
Należy wskazać, iż rozmowy na temat wprowadzenia sankcji na LPG toczyły się od początku
negocjacji dotyczących wprowadzenia sankcji na paliwa. Duża część przedsiębiorców
w obliczu rozpoczęcia przez Federację Rosyjską agresji zbrojnej na Ukrainie zapoczątkowała
proces zmiany kierunku dostaw. Jak wskazują dane pochodzące Eurostatu, całkowicie
zaprzestano importu tego paliwa z Białorusi. Zmniejszeniu uległ także import z Rosji
(obecnie stanowi on już około 35% importowanego LPG). Niektórzy duzi importerzy, od
początku konfliktu Rosji z Ukrainą w pełni wstrzymali import paliwa LPG z Rosji zastępując
go dostawami z innych kierunków. Natomiast w ostatnim czasie zaobserwuje się zmianę
kierunków dostaw u pozostałych podmiotów, co może świadczyć o trwających
przygotowaniach do wprowadzenia embarga. Należy podkreślić, że działania te nie
spowodowały dotychczas gwałtownych wzrostów cen, czy też czasowych braków
w dostępności paliwa na rynku.
-- 3 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 4 z 4
Biorąc pod uwagę, że podmioty rynku gazu LPG w Polsce aktualnie podejmują działania
w celu zmiany kierunków dostaw tego paliwa, to w ciągu najbliższych lat wzdłuż zachodniej
granicy Polski powstaną terminale przeładunkowe. Z uwagi na skomercjalizowany charakter
rynku, inwestycje będą podejmowane indywidualnie przez poszczególne podmioty
branżowe według własnych analiz i potrzeb. Jest to sprawdzony model funkcjonowania,
którego dotychczasowe działanie nie budziło zastrzeżeń.
W Polsce znajdują się 3 terminale morskie przystosowane do przyjmowania tankowców
z dostawami LPG – w Gdańsku, Gdyni i w Szczecinie. Czwarty terminal (aktualnie
w budowie) znajduje się w Policach. Zostanie oddany do użytku w ciągu najbliższych kilku lat.
Zdolności przeładunkowe terminali morskich i lądowych mogą zostać zwiększone poprzez
rozbudowę już istniejących oraz wykorzystanie dostępnych zasobów kolejowych na
potrzeby realizowania odbiorów z wynajętego terminala w Niemczech.
Odnosząc się do ostatniego z postawionych pytań należy zwrócić uwagę, że obecnie
otrzymujemy dostawy z: Rosji, Szwecji, Litwy, Czech, Kazachstanu, USA, Wielkiej Brytanii,
Norwegii, Niemiec, Niderlandów. Import z Rosji jest stopniowo zastępowany przez
zwiększenie dostaw z pozostałych kierunków tak, aby została zachowana ciągłość
i stabilność dostaw po wejściu sankcji.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia mam nadzieję, iż stanowią one wyczerpującą
odpowiedź na zadane w interpelacji pytania. Jednocześnie zapewniam, iż Ministerstwo
Przemysłu będzie kontynuowało dialog oraz działania wspólnie z branżą LPG w celu
zapewnienia możliwie najłagodniejszego dla rynku wprowadzenia przyjętych sankcji.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2024-10-08 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --