Interpelacja nr 4617
Interpelacja w sprawie podniesienia stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (76%)
Klimat, Energia i Środowisko (63%)
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podniesienia stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym
Interpelacja nr 4617
do ministra finansów, ministra nauki
w sprawie podniesienia stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 05-09-2024
Jak informują przedstawiciele środowiska naukowego, poważnie rozważany jest przez rząd scenariusz braku jakichkolwiek podwyżek i waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz płac w szkolnictwie wyższym od 1 stycznia 2025 roku. Jest to bardzo niepokojący sygnał, szczególnie w kontekście galopujących kosztów życia, w tym czynszów (opłat eksploatacyjnych za mieszkanie) i kosztów energii elektrycznej, gazu, wody czy opłat za odpady wzrastających o 20-30 procent. W ślad za tym idzie podobnej skali podwyżka opłat za akademiki i wynajmowane mieszkania, a także za korzystanie z transportu publicznego. Od 1 września wejdą w życie znaczące podwyżki biletów trójmiejskiej kolejki SKM oraz pociągów Polregio, rzędu 20%. Wzrost kosztów życia jest dużo wyższy, niż oficjalny wskaźnik inflacji, ale nawet on ma wynieść 3-4% w skali roku. Brak waloryzacji stypendiów doktoranckich przynajmniej o wskaźnik inflacji oznaczałby realne zubożenie doktorantów i zaprzepaszczenie efektów, które udało się osiągnąć dzięki tegorocznej podwyżce, co skutkować będzie odpływem zdolnych ludzi ze szkolnictwa wyższego i rezygnacją z kończenia już rozpoczętych doktoratów.
Nadal nie jest zrozumiałe, dlaczego nie wprowadzono postulowanego już w 2021 roku mechanizmu automatycznej waloryzacji wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora np. o wskaźnik inflacji powiększony o wskaźnik przeciętnego realnego wzrostu płac lub o wskaźnik wzrostu dochodów budżetowych albo PKB. Tego typu mechanizm automatycznej waloryzacji funkcjonuje na przykład w przypadku wyliczeń emerytur. Podobnie powinno to funkcjonować również w przypadku stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym.
Będę wdzięczny za złożenie interpelacji - najlepiej dwóch oddzielnych, do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministra Finansów i poruszenia w nich następujących kwestii:
Czy w związku z wysoką inflacją rzędu 3-4% i jeszcze wyższym wzrostem kosztów życia (wzrost cen energii, wody, cen wywozu śmieci, czynszów, komunikacji publicznej o 20-30%) zostanie podniesiona od 1 stycznia 2025 stawka stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora? Jeśli tak, to o ile i kiedy zostaną podjęte prace nad zmianą stosownego rozporządzenia, jeśli nie, to dlaczego?
Czy w projekcie budżetu na przyszły rok uwzględniono wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w wysokości pozwalającej na pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich i płac oraz rosnących kosztów związanych ze wzrostem opłat za prąd, ogrzewanie, wodę, wywóz śmieci itp.? Jeśli tak, w jakiej wysokości jest ten wzrost i czy zapewnia odpowiednią rezerwę pozwalającą na dokonanie podwyżek bez konieczności ostrych cięć w innych wydatkach na uczelniach?
Mimo iż kalendarz budżetowy jest znany od lat i jest możliwość podejmowania decyzji z odpowiednim wyprzedzeniem, to ewentualne podwyżki w szkolnictwie wyższym, w tym podwyżki stypendiów doktoranckich, są dokonywane dopiero po fakcie, już w trakcie trwania kolejnego roku budżetowego z wyrównaniem od 1 stycznia. Z czego to wynika i czy nie można wprowadzić lepszych i bardziej zdyscyplinowanych zasad zarządzania czasem, tak by rozporządzenie o podwyżce minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora przygotować już we wrześniu, przejść całą procedurę konsultacji społecznych i międzyresortowych w okresie wrzesień-październik, a w listopadzie to rozporządzenie podpisać, z terminem wejścia w życie od 1 stycznia?
Interpelacja nr 4617
do ministra finansów, ministra nauki
w sprawie podniesienia stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 05-09-2024
Jak informują przedstawiciele środowiska naukowego, poważnie rozważany jest przez rząd scenariusz braku jakichkolwiek podwyżek i waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz płac w szkolnictwie wyższym od 1 stycznia 2025 roku. Jest to bardzo niepokojący sygnał, szczególnie w kontekście galopujących kosztów życia, w tym czynszów (opłat eksploatacyjnych za mieszkanie) i kosztów energii elektrycznej, gazu, wody czy opłat za odpady wzrastających o 20-30 procent. W ślad za tym idzie podobnej skali podwyżka opłat za akademiki i wynajmowane mieszkania, a także za korzystanie z transportu publicznego. Od 1 września wejdą w życie znaczące podwyżki biletów trójmiejskiej kolejki SKM oraz pociągów Polregio, rzędu 20%. Wzrost kosztów życia jest dużo wyższy, niż oficjalny wskaźnik inflacji, ale nawet on ma wynieść 3-4% w skali roku. Brak waloryzacji stypendiów doktoranckich przynajmniej o wskaźnik inflacji oznaczałby realne zubożenie doktorantów i zaprzepaszczenie efektów, które udało się osiągnąć dzięki tegorocznej podwyżce, co skutkować będzie odpływem zdolnych ludzi ze szkolnictwa wyższego i rezygnacją z kończenia już rozpoczętych doktoratów.
Nadal nie jest zrozumiałe, dlaczego nie wprowadzono postulowanego już w 2021 roku mechanizmu automatycznej waloryzacji wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora np. o wskaźnik inflacji powiększony o wskaźnik przeciętnego realnego wzrostu płac lub o wskaźnik wzrostu dochodów budżetowych albo PKB. Tego typu mechanizm automatycznej waloryzacji funkcjonuje na przykład w przypadku wyliczeń emerytur. Podobnie powinno to funkcjonować również w przypadku stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym.
Będę wdzięczny za złożenie interpelacji - najlepiej dwóch oddzielnych, do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministra Finansów i poruszenia w nich następujących kwestii:
Czy w związku z wysoką inflacją rzędu 3-4% i jeszcze wyższym wzrostem kosztów życia (wzrost cen energii, wody, cen wywozu śmieci, czynszów, komunikacji publicznej o 20-30%) zostanie podniesiona od 1 stycznia 2025 stawka stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora? Jeśli tak, to o ile i kiedy zostaną podjęte prace nad zmianą stosownego rozporządzenia, jeśli nie, to dlaczego?
Czy w projekcie budżetu na przyszły rok uwzględniono wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w wysokości pozwalającej na pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich i płac oraz rosnących kosztów związanych ze wzrostem opłat za prąd, ogrzewanie, wodę, wywóz śmieci itp.? Jeśli tak, w jakiej wysokości jest ten wzrost i czy zapewnia odpowiednią rezerwę pozwalającą na dokonanie podwyżek bez konieczności ostrych cięć w innych wydatkach na uczelniach?
Mimo iż kalendarz budżetowy jest znany od lat i jest możliwość podejmowania decyzji z odpowiednim wyprzedzeniem, to ewentualne podwyżki w szkolnictwie wyższym, w tym podwyżki stypendiów doktoranckich, są dokonywane dopiero po fakcie, już w trakcie trwania kolejnego roku budżetowego z wyrównaniem od 1 stycznia. Z czego to wynika i czy nie można wprowadzić lepszych i bardziej zdyscyplinowanych zasad zarządzania czasem, tak by rozporządzenie o podwyżce minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora przygotować już we wrześniu, przejść całą procedurę konsultacji społecznych i międzyresortowych w okresie wrzesień-październik, a w listopadzie to rozporządzenie podpisać, z terminem wejścia w życie od 1 stycznia?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
14%
Konkretność
86%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3331 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 30 września 2024 roku
Sprawa: interpelacja nr 4617
Znak sprawy: FS5.054.9.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 4617 Pana Posła Wojciecha Szaramy w sprawie
podniesienia stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień:
Przede wszystkim należy wskazać na podstawowe zasady przygotowywania
budżetu na kolejne lata. W trakcie opracowywania projektu ustawy budżetowej na
dany rok, każdorazowo analizowana jest aktualna sytuacja społeczno-gospodarcza.
Możliwości zwiększenia wydatków budżetu państwa ograniczone są w przepisach
prawa krajowego i unijnego, obejmujących m.in.: wartość referencyjną dla deficytu
nominalnego (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora instytucji rządowych
i samorządowych oraz maksymalny limit wydatków budżetu państwa wyznaczany
stabilizującą regułą wydatkową (SRW), która określa nieprzekraczalny limit
wydatków dla organów i jednostek, o których mowa w art. 112aa ust. 3 ustawy
o finansach publicznych. Dodatkowo, konieczne jest uwzględnienie zdarzeń, które
mogą znacząco wpływać na gospodarkę, a tym samym zmienić przebieg procesów
makroekonomicznych. Takie czynniki w bezpośredni sposób istotnie determinują
poziom planowanych wydatków budżetowych.
Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, Polska od lipca 2024 r. została objęta
procedurą nadmiernego deficytu.
Należy mieć również na uwadze, że w ramach limitu wydatków ujętych w projekcie
ustawy budżetowej w pierwszej kolejności planowane są środki na zadania
zdeterminowane obowiązującymi już przepisami prawa, ale także uwzględniające
-- 1 of 2 --
2/2
wydatki będące konsekwencją nowo implementowanych regulacji czy działań
Rządu.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 skierowanym przez Radę Ministrów do
Sejmu RP łączne wydatki budżetu państwa na naukę i szkolnictwo wyższe zostały
zwiększone w porównaniu do roku 2024 o kwotę 1.768.772 tys. zł. W budżetach
właściwych dysponentów zabezpieczone zostały środki na zwiększenie
wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych o 5% od stycznia 2025 r.
Należy dodatkowo zauważyć, że zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce, organem właściwym do wydawania rozporządzenia
określającego wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego
dla profesora w uczelni publicznej, jest minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki. Inicjatywa legislacyjna w zakresie zmiany ww. aktu wykonawczego
nie leży zatem w gestii Ministra Finansów. Ewentualna decyzja, co do potrzeby
zwiększenia wysokości wynagrodzenia profesora, powinna być poprzedzona
dokonaniem przez resort szkolnictwa wyższego i nauki szczegółowej kalkulacji
kosztów tego rozwiązania, nie tylko w zakresie obligatoryjnego wzrostu
wynagrodzeń nauczycieli akademickich, ale również innych wydatków
relacjonowanych do tego wynagrodzenia oraz możliwości sfinansowania wszystkich
dodatkowych kosztów przez podmioty szkolnictwa wyższego i nauki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 30 września 2024 roku
Sprawa: interpelacja nr 4617
Znak sprawy: FS5.054.9.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 4617 Pana Posła Wojciecha Szaramy w sprawie
podniesienia stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień:
Przede wszystkim należy wskazać na podstawowe zasady przygotowywania
budżetu na kolejne lata. W trakcie opracowywania projektu ustawy budżetowej na
dany rok, każdorazowo analizowana jest aktualna sytuacja społeczno-gospodarcza.
Możliwości zwiększenia wydatków budżetu państwa ograniczone są w przepisach
prawa krajowego i unijnego, obejmujących m.in.: wartość referencyjną dla deficytu
nominalnego (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora instytucji rządowych
i samorządowych oraz maksymalny limit wydatków budżetu państwa wyznaczany
stabilizującą regułą wydatkową (SRW), która określa nieprzekraczalny limit
wydatków dla organów i jednostek, o których mowa w art. 112aa ust. 3 ustawy
o finansach publicznych. Dodatkowo, konieczne jest uwzględnienie zdarzeń, które
mogą znacząco wpływać na gospodarkę, a tym samym zmienić przebieg procesów
makroekonomicznych. Takie czynniki w bezpośredni sposób istotnie determinują
poziom planowanych wydatków budżetowych.
Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, Polska od lipca 2024 r. została objęta
procedurą nadmiernego deficytu.
Należy mieć również na uwadze, że w ramach limitu wydatków ujętych w projekcie
ustawy budżetowej w pierwszej kolejności planowane są środki na zadania
zdeterminowane obowiązującymi już przepisami prawa, ale także uwzględniające
-- 1 of 2 --
2/2
wydatki będące konsekwencją nowo implementowanych regulacji czy działań
Rządu.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 skierowanym przez Radę Ministrów do
Sejmu RP łączne wydatki budżetu państwa na naukę i szkolnictwo wyższe zostały
zwiększone w porównaniu do roku 2024 o kwotę 1.768.772 tys. zł. W budżetach
właściwych dysponentów zabezpieczone zostały środki na zwiększenie
wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych o 5% od stycznia 2025 r.
Należy dodatkowo zauważyć, że zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce, organem właściwym do wydawania rozporządzenia
określającego wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego
dla profesora w uczelni publicznej, jest minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki. Inicjatywa legislacyjna w zakresie zmiany ww. aktu wykonawczego
nie leży zatem w gestii Ministra Finansów. Ewentualna decyzja, co do potrzeby
zwiększenia wysokości wynagrodzenia profesora, powinna być poprzedzona
dokonaniem przez resort szkolnictwa wyższego i nauki szczegółowej kalkulacji
kosztów tego rozwiązania, nie tylko w zakresie obligatoryjnego wzrostu
wynagrodzeń nauczycieli akademickich, ale również innych wydatków
relacjonowanych do tego wynagrodzenia oraz możliwości sfinansowania wszystkich
dodatkowych kosztów przez podmioty szkolnictwa wyższego i nauki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --