Interpelacja w sprawie subwencji dla gmin, których znaczną powierzchnię zajmują lasy

Interpelacja nr 4607

do ministra finansów

w sprawie subwencji dla gmin, których znaczną powierzchnię zajmują lasy

Zgłaszający: Michał Pyrzyk

Data wpływu: 05-09-2024

Przygotowany przez Ministerstwo Finansów we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska projekt ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego przewiduje uwzględnienie w algorytmie wyliczania ogólnych potrzeb finansowych JST potrzeb ekologicznych, które wynikają z występowania na terenie danej jednostki form ochrony przyrody: parków przyrody, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu, stref ochrony krajobrazu występujących na tych terenach oraz obszarów Natura 2000.

Proponuje się, aby wielkość potrzeb ekologicznych zależała od powierzchni poszczególnych form ochrony przyrody, ich rangi, a w ślad za tym stawki przyjętej dla danej formy ochrony. Środki te –w ramach tzw. „subwencji ekologicznej“ – mają stanowić pewną rekompensatę dla gmin za ograniczone możliwości rozwoju gospodarczego w związku funkcjonowaniem na ich terenie obszarów chronionych.

W nawiązaniu do procedowanego projektu ustawy należy pochwalić obrany kierunek działań, aczkolwiek należy też wskazać, iż w obecnym kształcie nie wyczerpuje on oczekiwań ze strony samorządowej – szczególnie zaś tych samorządów, na terenie których nie występują ww. formy ochrony przyrody, natomiast większą część terytorium gminy stanowią lasy.

Za przykład w tym względzie niech posłuży gmina Grodziec (woj. wielkopolskie, powiat koniński) – gmina wiejska, typowo rolnicza, gdzie stopień zalesienia sięga 37% powierzchni gminy, co w skuteczny sposób ogranicza możliwości rozwojowe samorządu, a co za tym idzie – wpływa negatywnie na finanse/budżet gminy. Potwierdzeniem tej tezy jest fakt, że gmina Grodziec od wielu lat jest najbiedniejszą pod względem dochodów gminą nie tylko w powiecie konińskim, ale całym województwie wielkopolskim.

Jednocześnie należy podkreślić, iż z lasu – podobnie jak z innych ww. form ochrony przyrody stanowiących katalog zamknięty – korzystają wszyscy, natomiast koszty z tego tytułu ponoszą tylko te gminy, na terenie których zlokalizowane są kompleksy leśne (np. odszkodowania dla Lasów Państwowych Skarbu Państwa za nieruchomości przeznaczone pod budowę dróg dojazdowych, ścieżek pieszo-rowerowych, infrastruktury towarzyszącej).

Czy mając na uwadze powyższe oraz niezaprzeczalny fakt ekologicznego wpływu lasu na całokształt funkcjonowania społeczeństwa Ministerstwo Finansów mogłoby uwzględnić w procedowanej ustawie o dochodach JST mechanizmu pozwalającego gminom najbardziej zalesionym na uzyskanie rekompensaty za utracone dochody i brak możliwości rozwoju gospodarczego w związku występowaniem na ich terenie obszarów leśnych?