Interpelacja w sprawie finansowania oraz wypracowania optymalnego modelu wsparcia dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4596
do ministra przemysłu
w sprawie finansowania oraz wypracowania optymalnego modelu wsparcia dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 04-09-2024
Szanowna Pani Minister,
Program Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ) stanowi kluczowy element strategii transformacji energetycznej Polski, mający na celu zapewnienie stabilnego, bezpiecznego i niskoemisyjnego źródła energii elektrycznej dla przyszłych pokoleń. Realizacja tego ambitnego programu wiąże się z wieloma korzyściami, takimi jak:
Wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego: Poprzez dywersyfikację źródeł energii i zmniejszenie zależności od importu paliw kopalnych.
Redukcja emisji gazów cieplarnianych: Przyczynienie się do osiągnięcia celów klimatycznych i poprawy jakości powietrza.
Stymulacja rozwoju gospodarczego: Tworzenie nowych miejsc pracy, rozwój innowacyjnych technologii i wzrost konkurencyjności polskiej gospodarki.
Rozwój regionalny: Inwestycje w infrastrukturę i poprawę jakości życia w regionach, gdzie powstaną elektrownie jądrowe.
Jednocześnie budowa elektrowni jądrowych to przedsięwzięcie o dużej skali i złożoności, wymagające zapewnienia odpowiedniego finansowania oraz wypracowania optymalnego modelu wsparcia. W związku z tym, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami, dotyczącymi kluczowych aspektów finansowania i realizacji PPEJ:
Czy spółka Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ) rozstrzygnęła już przetarg na wybór doradcy finansowego, którego zadaniem miało być pozyskanie finansowania dla budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej? Jeśli tak, proszę o podanie nazwy wybranego doradcy oraz krótkie omówienie jego doświadczenia w realizacji podobnych projektów.
Na jakie konkretnie cele zostanie przeznaczona kwota 4,6 mld złotych, którą Skarb Państwa planuje przeznaczyć w 2025 roku na podwyższenie kapitału zakładowego spółki PEJ? Czy środki te zostaną wykorzystane między innymi na pokrycie wydatków związanych z zamówieniem elementów wielkogabarytowych o długim terminie dostawy (LLI), a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Czy kwota 4,6 mld złotych przewidziana na 2025 rok jest zgodna z postanowieniami uchwały Rady Ministrów z maja 2023 r. w sprawie zapewnienia finansowania budowy elektrowni jądrowej o mocy elektrycznej do 3750 MWe? Jeśli kwota ta jest niższa od pierwotnie założonej, proszę o wyjaśnienie przyczyn tej zmiany.
Dlaczego projekt ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw (UD119) został skierowany na Stały Komitet Rady Ministrów bez przeprowadzenia konsultacji społecznych? Czy konsultacje społeczne zostaną przeprowadzone na dalszym etapie procedowania projektu, a jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie?
Czy Pani zdaniem brak przeprowadzenia konsultacji społecznych w sprawie modelu finansowania jest zgodny z deklaracjami rządu dotyczącymi transparentności procesu inwestycyjnego oraz konieczności prowadzenia szerokiej debaty publicznej na temat modelu finansowania pierwszej polskiej elektrowni jądrowej?
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy UD119, przekazanie środków w wysokości 4,6 mld złotych ze Skarbu Państwa do spółki PEJ w 2025 roku jest uzależnione od uzyskania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej w sprawie notyfikacji pomocy publicznej. Jaki jest aktualny stan uzgodnień z Komisją Europejską w tej sprawie? Kiedy, według Pani Minister, można spodziewać się zakończenia tych uzgodnień?
Jakie mogą być konsekwencje ewentualnego braku zakończenia uzgodnień z Komisją Europejską w sprawie notyfikacji pomocy publicznej w I lub II kwartale 2025 roku? Czy istnieje ryzyko, że brak pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej do końca II kwartału 2025 uniemożliwi dalsze finansowanie spółki PEJ przez Skarb Państwa i doprowadzi do wstrzymania prac przygotowawczych do budowy elektrowni jądrowej?
Jakie są plany dotyczące pozyskania pozostałej części finansowania niezbędnego do realizacji budowy pierwszej elektrowni jądrowej? Czy rozważane są różne modele finansowania, takie jak emisja obligacji lub pozyskanie kredytów od instytucji finansowych?
Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia potencjału polskiego przemysłu w zakresie technologii jądrowych?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Marzena Czarnecka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10813 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
DP.053.1.2024
Katowice, 2024-10-21 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
pragnę przekazać poniższe odpowiedzi na pytania przedstawione w interpelacji poselskiej
Pana Posła Daniela Milewskiego (numer 4596) w sprawie finansowania oraz wypracowania
optymalnego modelu wsparcia dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej (znak:
K10INT4596):
1. Czy spółka Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ) rozstrzygnęła już przetarg na wybór
doradcy finansowego, którego zadaniem miało być pozyskanie finansowania dla
budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej? Jeśli tak, proszę o podanie nazwy
wybranego doradcy oraz krótkie omówienie jego doświadczenia w realizacji
podobnych projektów.
Spółka Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o. (dalej: PEJ) nie zawarła jeszcze umowy na
świadczenie usług w zakresie doradztwa finansowego. Wybór doradcy finansowego
planowany jest do końca 2024 r. i zostanie odpowiednio zakomunikowany.
2. Na jakie konkretnie cele zostanie przeznaczona kwota 4,6 mld złotych, którą Skarb
Państwa planuje przeznaczyć w 2025 roku na podwyższenie kapitału zakładowego
spółki PEJ? Czy środki te zostaną wykorzystane między innymi na pokrycie wydatków
związanych z zamówieniem elementów wielkogabarytowych o długim terminie
dostawy (LLI), a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Kwota 4,6 mld złotych zostanie przeznaczona na realizację zadań kosztowych
i inwestycyjnych związanych z realizacją projektu budowy pierwszej polskiej elektrowni
jądrowej (dalej: Projekt), w tym przede wszystkim uruchomienie planowanego do podpisania
w przyszłym roku kontraktu EPC (Engineering, Procurement and Construction),
uwzględniając ewentualne przedpłaty na elementy o długim terminie dostawy (long lead
items, dalej: LLI), budowę infrastruktury towarzyszącej (realizowanej przez PEJ) oraz koszty
własne. Koszt poszczególnych zadań i produktów związanych z realizacją umowy EPC
w 2025 r. będzie zależał od finalnie wynegocjowanych warunków tego kontraktu, w tym
w zakresie strategii zamawiania LLI.
-- 1 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 4
3. Czy kwota 4,6 mld złotych przewidziana na 2025 rok jest zgodna z postanowieniami
uchwały Rady Ministrów z maja 2023 r. w sprawie zapewnienia finansowania budowy
elektrowni jądrowej o mocy elektrycznej do 3750 MWe? Jeśli kwota ta jest niższa od
pierwotnie założonej, proszę o wyjaśnienie przyczyn tej zmiany.
Kwota 4,6 mld złotych przewidziana w budżecie na 2025 rok jest wystarczająca do sprawnej
kontynuacji realizacji Projektu, co jest zgodne z zapisami uchwały Rady Ministrów z dnia 30
maja 2023 r. w sprawie zapewnienia finansowania budowy elektrowni jądrowej o mocy
elektrycznej do 3750 MWe na obszarze gmin Choczewo lub Gniewino i Krokowa
zakładającej podwyższenie kapitału własnego PEJ w ramach działań służących zapewnieniu
odpowiedniego finansowania Projektu.
4. Dlaczego projekt ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji
w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz
niektórych innych ustaw (UD119) został skierowany na Stały Komitet Rady Ministrów
bez przeprowadzenia konsultacji społecznych? Czy konsultacje społeczne zostaną
przeprowadzone na dalszym etapie procedowania projektu, a jeśli tak, to kiedy
i w jakiej formie?
5. Czy Pani zdaniem brak przeprowadzenia konsultacji społecznych w sprawie modelu
finansowania jest zgodny z deklaracjami Rządu dotyczącymi transparentności procesu
inwestycyjnego oraz konieczności prowadzenia szerokiej debaty publicznej na temat
modelu finansowania pierwszej polskiej elektrowni jądrowej?
Uwzględnienie inwestycji w energetykę jądrową jako jednego z istotnych filarów polityki
energetycznej państwa wynika z przyjętych dokumentów strategicznych i programowych, w
szczególności Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku oraz aktualizacji Programu
Polskiej Energetyki Jądrowej (dalej: PPEJ) przyjętej uchwałą Rady Ministrów z dnia 2
października 2020 r., które podlegały konsultacjom publicznym. Opracowany model
finansowania oraz projektowana ustawa wprowadzająca przepisy umożliwiające
przekazanie PEJ wsparcia publicznego w formie podwyższenia kapitału zakładowego PEJ na
przygotowanie i realizację Projektu ma jedynie charakter wykonawczy w stosunku do ww.
dokumentów i ma za zadanie wprowadzenie narzędzi umożliwiających realizację
przewidzianej już w polityce państwa inwestycji.
Jednocześnie mając na uwadze istotę realizowanego Projektu i jego strategiczny ze względu
na kwestię zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego charakter, jak również duże
zainteresowanie społeczne postępami w realizacji Projektu, PEJ podejmuje liczne działania
edukacyjno-informacyjne dot. Projektu, o zasięgu zarówno ogólnokrajowym jak i lokalnym,
w tym przy udziale Pełnomocnika Rządu do spraw Strategicznej Infrastruktury
Energetycznej, który jest wnioskodawcą projektu ustawy o zmianie ustawy
o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz
inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw.
6. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy UD119, przekazanie środków w wysokości
4,6 mld złotych ze Skarbu Państwa do spółki PEJ w 2025 roku jest uzależnione od
uzyskania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej w sprawie notyfikacji pomocy
publicznej. Jaki jest aktualny stan uzgodnień z Komisją Europejską w tej sprawie?
Kiedy, według Pani Minister, można spodziewać się zakończenia tych uzgodnień?
Po blisko roku rozmów Komisją Europejską w ramach dialogu pre-notyfikacyjnego, w dniu
17 września br. dokonano notyfikacji w Komisji Europejskiej mechanizmu wsparcia
-- 2 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 4
dedykowanego dla Projektu. Decyzja Komisji Europejskiej w zakresie akceptacji pomocy
publicznej spodziewana jest w 2025 r.
7. Jakie mogą być konsekwencje ewentualnego braku zakończenia uzgodnień z Komisją
Europejską w sprawie notyfikacji pomocy publicznej w I lub II kwartale 2025 roku? Czy
istnieje ryzyko, że brak pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej do końca II kwartału
2025 uniemożliwi dalsze finansowanie spółki PEJ przez Skarb Państwa i doprowadzi
do wstrzymania prac przygotowawczych do budowy elektrowni jądrowej?
Dokapitalizowanie PEJ ze środków Skarbu Państwa w 2025 r. uwarunkowane jest
zakończeniem procesu notyfikacji pomocy publicznej w Komisji Europejskiej. W przypadku
opóźnienia procesu uzgodnień z Komisją Europejską, PEJ będzie podejmował działania
umożliwiające kontynuację prac związanych z realizacją fazy koncepcyjno-przygotowawczej
Projektu w zakresie możliwym do sfinansowania z posiadanych środków.
8. Jakie są plany dotyczące pozyskania pozostałej części finansowania niezbędnego do
realizacji budowy pierwszej elektrowni jądrowej? Czy rozważane są różne modele
finansowania, takie jak emisja obligacji lub pozyskanie kredytów od instytucji
finansowych?
Struktura finansowania Projektu zakłada 30% udział finansowania własnego oraz 70%
udział kapitału obcego. Finansowanie dłużne zostanie pozyskane przede wszystkim
z zagranicznych instytucji wspierających eksport wywodzących się z państw dostawców
sprzętu, w tym agencji kredytów eksportowych, a w szczególności amerykańskiej agencji
kredytów eksportowych Export-Import Bank of the United States. Pozostała część, zgodnie
z założeniami, zostanie pozyskana z rynku finansowego, tj. polskich i zagranicznych instytucji
finansowych. W zorganizowaniu optymalnej struktury i źródeł finansowania zewnętrznego
PEJ będzie wspierany przez doświadczonego doradcę finansowego.
9. Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia potencjału polskiego przemysłu
w zakresie technologii jądrowych?
Związane z realizacją PPEJ działania w zakresie przygotowania krajowych przedsiębiorstw
do współpracy z sektorem jądrowym podejmowane są przede wszystkim przez Departament
Energii Jądrowej Ministerstwa Przemysłu. Działania te skupione są na budowie kompetencji
– głównie poprzez organizację profesjonalnych szkoleń oraz promocję polskich podmiotów
na arenie międzynarodowej. Od 2015 r. realizowane są cykliczne seminaria techniczne,
podczas których prezentowane są polskim firmom specyficzne wymagania sektora
jądrowego – w obszarze łańcucha dostaw, np. w zakresie spawalnictwa, aspektów
elektrycznych, budowlanych oraz systemów zapewnienia i kontroli jakości. Od 2022 proces
ten został zintensyfikowany poprzez organizację specjalistycznych szkoleń o zakresie i
metodyce zbliżonej do brytyjskiego programu F4N (Fit for Nuclear), tj.:
• szkolenia obejmujące zagadnienia techniczne, jakościowe i biznesowe – specyficzne
dla sektora jądrowego,
• szkolenia prezentujące wymagania technologii jądrowych wdrażanych w Polsce
oraz tych, dla których polskie przedsiębiorstwa realizują prace na rynkach
eksportowych (głównie francuskie),
• szkolenia prowadzone w oparciu o systemy normalizacyjne europejskie jak i
amerykańskie (odpowiednio: ISO, RCC-M/E/S/CW, ASME, ACI, IEEE),
-- 3 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 4 z 4
• szkolenia realizowane wyłącznie przez ekspertów – praktyków pochodzących
z europejskich czy amerykańskich koncernów jądrowych (w tym dostawców
technologii, operatorów elektrowni czy organizacji technicznych opracowujących
określone normy czy standardy).
W ostatnich latach działania Departamentu Energii Jądrowej o charakterze szkoleniowym
jak również związane z organizowaniem i współorganizowaniem, we współpracy z innymi
krajami, wydarzeń mających na celu stymulowanie przemysłu jądrowego w Polsce
realizowane są zgodnie z przyjętym w 2021 r. „Programem wsparcia krajowego przemysłu
do współpracy z energetyką jądrową” przewidzianym w PPEJ.
Dodatkowo, w zaawansowanej fazie przygotowania jest opracowywany przez Narodowe
Centrum Badań i Rozwoju, we współpracy z Ministerstwem Przemysłu, program
NUKLEOSTRATEG, który odnosi się do obszaru badań naukowych i prac rozwojowych
w sektorze energetyki jądrowej.
W zakresie działań podejmowanych przez PEJ, w celu zbadania potencjału oraz potrzeb
polskich przedsiębiorstw zainteresowanych współpracą przy realizacji Projektu, Polski
Instytut Ekonomiczny przy współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego przeprowadził
na zlecenie PEJ projekt badawczy. Badanie zrealizowane zostało w formie ankiety
składającej się z kilkudziesięciu szczegółowych pytań, w której udział wzięło 111
podmiotów. Wyniki badania są w trakcie szczegółowej analizy.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2024-10-21 $ezdPolePodpisu1
-- 4 of 4 --