Interpelacja nr 4591
Interpelacja w sprawie zasad przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego
Interpelacja nr 4591
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego
Zgłaszający: Wojciech Król
Data wpływu: 04-09-2024
Szanowna Pani Ministro,
zwróciła się do mnie matka samotnie wychowująca dziecko z prośbą o interwencję w sprawie zmiany zasad przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Obecnie, aby otrzymać wsparcie ze strony państwa należy spełnić określone przepisami kryterium dochodu na osobę w rodzinie, co w modelu rodziny 1+1, nawet przy płacy minimalnej rodzica, znacznie uszczupla wysokość świadczenia lub całkowicie go pozbawia. Taka praktyka, zdaniem zainteresowanej, godzi w normę wyrażoną w art. 71 ust. 1 zd. drugie Konstytucji RP: „Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych”. Stawia także pytania o racjonalność prawodawcy, który wprowadzając świadczenie wychowawcze nie uzależnił jego wypłaty od spełnienia kryterium dochodowego lub innych szczegółowych przesłanek.
Wobec powyższego, uprzejmie proszę o udzielnie odpowiedzi na pytanie:
Czy ministerstwo rozważy podjęcie działań legislacyjnych mających na celu zmianę zasad przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
Z wyrazami szacunku
Wojciech Król
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 4591
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego
Zgłaszający: Wojciech Król
Data wpływu: 04-09-2024
Szanowna Pani Ministro,
zwróciła się do mnie matka samotnie wychowująca dziecko z prośbą o interwencję w sprawie zmiany zasad przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Obecnie, aby otrzymać wsparcie ze strony państwa należy spełnić określone przepisami kryterium dochodu na osobę w rodzinie, co w modelu rodziny 1+1, nawet przy płacy minimalnej rodzica, znacznie uszczupla wysokość świadczenia lub całkowicie go pozbawia. Taka praktyka, zdaniem zainteresowanej, godzi w normę wyrażoną w art. 71 ust. 1 zd. drugie Konstytucji RP: „Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych”. Stawia także pytania o racjonalność prawodawcy, który wprowadzając świadczenie wychowawcze nie uzależnił jego wypłaty od spełnienia kryterium dochodowego lub innych szczegółowych przesłanek.
Wobec powyższego, uprzejmie proszę o udzielnie odpowiedzi na pytanie:
Czy ministerstwo rozważy podjęcie działań legislacyjnych mających na celu zmianę zasad przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
Z wyrazami szacunku
Wojciech Król
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6370 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.485.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 4591 Pana Posła Wojciecha Króla w sprawie zasad
przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, proszę przyjąć poniższe informacje.
Do właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej należy, realizowane
na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym
do alimentów, wsparcie materialne dla niektórych osób uprawnionych do alimentów, które
ich nie otrzymują z uwagi na bezskuteczność egzekucji prowadzonej przez komorników
sądowych. Osoby te mogą liczyć na pomoc państwa w postaci świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, przyznawanych po spełnieniu kryteriów wskazanych we wspomnianej
ustawie.
Jednym z podstawowych warunków przyznania prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego jest spełnienie kryterium dochodowego, które obecnie wynosi 1209 zł
netto na osobę w rodzinie. Świadczenia przysługują w wysokości bieżąco ustalonych
alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł miesięcznie. Osobie uprawnionej, świadczenie
przysługuje do ukończenia przez nią 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole
lub szkole wyższej, do ukończenia przez nią 25 roku życia lub - w przypadku posiadania
orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo.
Kryterium uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego było w ostatnich latach
kilkukrotnie podnoszone (w 2019 r. i 2020 r.). Następnie, na podstawie ustawy z dnia
24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz
rodziny (Dz. U. z 2021 poz. 1162), wprowadzony został stały mechanizm wzrostu kwoty
kryterium dochodowego, uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Kryterium dochodowe podlega co 3 lata zwiększeniu o wskaźnik waloryzacji. Wskaźnikiem
waloryzacji jest procentowy skumulowany wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę
(kwota kryterium dochodowego będzie przeliczana co 3 lata w taki sposób, że jej wysokość
będzie wynosiła tyle, ile wynosiłaby, gdyby waloryzacja o procentowy wzrost minimalnego
wynagrodzenia za pracę przeprowadzana była co roku). W styczniu 2023 r. przeprowadzona
została po raz pierwszy waloryzacja kwoty kryterium dochodowego do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego w oparciu o ww., nowe zasady. Zgodnie z obwieszczeniem
Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 19 stycznia 2023 r. (M.P. 2023 poz. 121), od
1 października 2023 r. kwota kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego wynosi 1209 zł.
Dodatkowo, obok podwyższenia samego kryterium dochodowego, przy ustalaniu prawa
do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wprowadzono tzw. mechanizm „złotówka za
złotówkę”. Za jego sprawą przekroczenie przez osobę uprawnioną progu dochodowego
uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie skutkuje utratą prawa do tych
świadczeń, ale osoba taka, co do zasady, może otrzymać świadczenie pomniejszone o kwotę
przekroczenia kryterium dochodowego.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Należy zwrócić uwagę, że celem regulacji zawartych w ustawie o pomocy osobom
uprawnionym do alimentów nie jest przejęcie przez budżet państwa obowiązku rodziców
polegającego na wywiązywaniu się z alimentów na rzecz dzieci, lecz, zgodnie z zasadą
pomocniczości, wsparcie osób uprawnionych do alimentów (dzieci), które znajdują
się w trudnej sytuacji materialnej.
W opinii Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, właściwym sposobem walki ze
zjawiskiem uchylania się od obowiązku alimentacyjnego jest przede wszystkim poprawa
egzekucji alimentów - poziom egzekucji alimentów zależy głównie od skuteczności działań
komorników sądowych. Przepisy dotyczące egzekucji orzeczeń sądowych, zawarte
w Kodeksie postępowania cywilnego oraz w ustawie o komornikach sądowych, w tym
przepisy dotyczące egzekucji orzeczeń dotyczących alimentów, należą do właściwości
Ministra Sprawiedliwości.
Ponadto, należy podkreślić, że podstawową formę wsparcia rodzin wychowujących dzieci
stanowią powszechne świadczenie wychowawcze („Rodzina 800+”), program „Dobry start”,
a w przypadku dzieci w wieku 12-35 m. ż. – program „Aktywny rodzic”, który wystartował
1 października b.r. Dodatkowo, świadczenie wychowawcze, świadczenie dobry start, jak
i świadczenia wypłacane z programu „aktywny rodzic” nie są wliczane do dochodu przy
ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Oznacza to, że w praktyce
kryterium dochodowe jest, w niektórych przypadkach, dużo wyższe, niż wskazano wyżej.
Obecnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej procedowany jest projekt
ustawy zmieniającej ustawę o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Projekt ten
stanowi realizację deklaracji złożonej w trakcie kampanii wyborczej i zakłada podwyższenie
maksymalnej wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego o 100%, czyli z kwoty 500 zł
miesięcznie do kwoty 1000 zł miesięcznie.
W obecnym stanie prawnym, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują
w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł miesięcznie.
Powyższa maksymalna wysokość świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest niezmienna
od początku obowiązywania ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, czyli
od 2008 r. Od momentu wprowadzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego
(tj. od 2008 r.) znacznie wzrosły koszty utrzymania, i co za tym idzie kwoty alimentów na
rzecz dzieci od rodziców ustalane przez sądy. Tym samym, uzasadnione jest dostosowanie
maksymalnej wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego do obecnych potrzeb osób,
będących jego odbiorcami. Proponowana zmiana jest zgodna z oczekiwaniami wyrażanymi
przez rodziny z dziećmi, w tym osoby samotnie wychowujące dzieci, będące w trudnej
sytuacji finansowej, spowodowanej nieskuteczną egzekucją zasądzonych od drugiego
rodzica alimentów.
Ww. projekt ustawy został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów i obecnie oczekuje
na rozpatrzenie przez Radę Ministrów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.485.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 4591 Pana Posła Wojciecha Króla w sprawie zasad
przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, proszę przyjąć poniższe informacje.
Do właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej należy, realizowane
na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym
do alimentów, wsparcie materialne dla niektórych osób uprawnionych do alimentów, które
ich nie otrzymują z uwagi na bezskuteczność egzekucji prowadzonej przez komorników
sądowych. Osoby te mogą liczyć na pomoc państwa w postaci świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, przyznawanych po spełnieniu kryteriów wskazanych we wspomnianej
ustawie.
Jednym z podstawowych warunków przyznania prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego jest spełnienie kryterium dochodowego, które obecnie wynosi 1209 zł
netto na osobę w rodzinie. Świadczenia przysługują w wysokości bieżąco ustalonych
alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł miesięcznie. Osobie uprawnionej, świadczenie
przysługuje do ukończenia przez nią 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole
lub szkole wyższej, do ukończenia przez nią 25 roku życia lub - w przypadku posiadania
orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo.
Kryterium uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego było w ostatnich latach
kilkukrotnie podnoszone (w 2019 r. i 2020 r.). Następnie, na podstawie ustawy z dnia
24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz
rodziny (Dz. U. z 2021 poz. 1162), wprowadzony został stały mechanizm wzrostu kwoty
kryterium dochodowego, uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Kryterium dochodowe podlega co 3 lata zwiększeniu o wskaźnik waloryzacji. Wskaźnikiem
waloryzacji jest procentowy skumulowany wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę
(kwota kryterium dochodowego będzie przeliczana co 3 lata w taki sposób, że jej wysokość
będzie wynosiła tyle, ile wynosiłaby, gdyby waloryzacja o procentowy wzrost minimalnego
wynagrodzenia za pracę przeprowadzana była co roku). W styczniu 2023 r. przeprowadzona
została po raz pierwszy waloryzacja kwoty kryterium dochodowego do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego w oparciu o ww., nowe zasady. Zgodnie z obwieszczeniem
Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 19 stycznia 2023 r. (M.P. 2023 poz. 121), od
1 października 2023 r. kwota kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego wynosi 1209 zł.
Dodatkowo, obok podwyższenia samego kryterium dochodowego, przy ustalaniu prawa
do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wprowadzono tzw. mechanizm „złotówka za
złotówkę”. Za jego sprawą przekroczenie przez osobę uprawnioną progu dochodowego
uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie skutkuje utratą prawa do tych
świadczeń, ale osoba taka, co do zasady, może otrzymać świadczenie pomniejszone o kwotę
przekroczenia kryterium dochodowego.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Należy zwrócić uwagę, że celem regulacji zawartych w ustawie o pomocy osobom
uprawnionym do alimentów nie jest przejęcie przez budżet państwa obowiązku rodziców
polegającego na wywiązywaniu się z alimentów na rzecz dzieci, lecz, zgodnie z zasadą
pomocniczości, wsparcie osób uprawnionych do alimentów (dzieci), które znajdują
się w trudnej sytuacji materialnej.
W opinii Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, właściwym sposobem walki ze
zjawiskiem uchylania się od obowiązku alimentacyjnego jest przede wszystkim poprawa
egzekucji alimentów - poziom egzekucji alimentów zależy głównie od skuteczności działań
komorników sądowych. Przepisy dotyczące egzekucji orzeczeń sądowych, zawarte
w Kodeksie postępowania cywilnego oraz w ustawie o komornikach sądowych, w tym
przepisy dotyczące egzekucji orzeczeń dotyczących alimentów, należą do właściwości
Ministra Sprawiedliwości.
Ponadto, należy podkreślić, że podstawową formę wsparcia rodzin wychowujących dzieci
stanowią powszechne świadczenie wychowawcze („Rodzina 800+”), program „Dobry start”,
a w przypadku dzieci w wieku 12-35 m. ż. – program „Aktywny rodzic”, który wystartował
1 października b.r. Dodatkowo, świadczenie wychowawcze, świadczenie dobry start, jak
i świadczenia wypłacane z programu „aktywny rodzic” nie są wliczane do dochodu przy
ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Oznacza to, że w praktyce
kryterium dochodowe jest, w niektórych przypadkach, dużo wyższe, niż wskazano wyżej.
Obecnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej procedowany jest projekt
ustawy zmieniającej ustawę o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Projekt ten
stanowi realizację deklaracji złożonej w trakcie kampanii wyborczej i zakłada podwyższenie
maksymalnej wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego o 100%, czyli z kwoty 500 zł
miesięcznie do kwoty 1000 zł miesięcznie.
W obecnym stanie prawnym, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują
w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł miesięcznie.
Powyższa maksymalna wysokość świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest niezmienna
od początku obowiązywania ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, czyli
od 2008 r. Od momentu wprowadzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego
(tj. od 2008 r.) znacznie wzrosły koszty utrzymania, i co za tym idzie kwoty alimentów na
rzecz dzieci od rodziców ustalane przez sądy. Tym samym, uzasadnione jest dostosowanie
maksymalnej wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego do obecnych potrzeb osób,
będących jego odbiorcami. Proponowana zmiana jest zgodna z oczekiwaniami wyrażanymi
przez rodziny z dziećmi, w tym osoby samotnie wychowujące dzieci, będące w trudnej
sytuacji finansowej, spowodowanej nieskuteczną egzekucją zasądzonych od drugiego
rodzica alimentów.
Ww. projekt ustawy został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów i obecnie oczekuje
na rozpatrzenie przez Radę Ministrów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --