Interpelacja w sprawie tzw. renty wdowiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4589
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie tzw. renty wdowiej
Zgłaszający: Wojciech Król
Data wpływu: 04-09-2024
Szanowna Pani Ministro,
na adres mojego biura poselskiego otrzymałem korespondencję opisującą problemy związane z przyznawaniem tzw. renty wdowiej. W obecnie funkcjonującym stanie prawnym uprawniony kumulatywnie musi spełnić określone przesłanki, aby otrzymać świadczenie. Obok śmierci małżonka, należy wskazać tu: zrzeczenie się własnej emerytury lub renty, a także ukończenie 50. roku życia lub posiadanie statusu osoby niezdolnej do wykonywania pracy.
Takie sformułowanie przepisów wyklucza z grona beneficjentów świadczenia osoby wcześnie owdowiałe, co wydaje się godzić w konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej. Kryterium wieku wyraźnie różnicuje wdowców na tych uprawnionych do otrzymania świadczenia i tych, którzy po śmierci małżonka pozostawieni są bez wsparcia.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o udzielnie odpowiedzi na pytanie:
Czy ministerstwo rozważy podjęcie działań legislacyjnych mających na celu przyznanie tzw. renty wdowiej także osobom, które nie ukończyły 50. roku życia?
Z wyrazami szacunku
Wojciech Król
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4654 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.483.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacją poselską nr 4589 Pana Posła Wojciecha Króla w sprawie tzw.
renty wdowiej, proszę przyjąć poniższe informacje.
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadza od
1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
z prawem do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Przepisy ustawy
przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do powyższych świadczeń, począwszy od 1 lipca
2025 r., jedno świadczenie wypłacane byłoby wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie
w wysokości 25% (w okresie przejściowym, tj. od dnia 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. –
15%). Obecnie, w przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń emerytalno-rentowych,
obowiązuje zasada wypłaty jednego świadczenia. Tym samym, przywołana ustawa
wprowadza nową regułę zbiegu prawa do nabytej renty rodzinnej, którą wnioskodawcy
ustawy nazwali „rentą wdowią”.
Przywołana ustawa nie wprowadziła zmian w zasadach ustalania renty rodzinnej oraz w jej
wysokości. Oznacza to, że renty rodzinne, które nie będą wypłacane w zbiegu, po wejściu w
życie nowych rozwiązań będą funkcjonowały na dotychczasowych zasadach. Zagadnienia
poruszone w interpelacji Pana Posła Wojciecha Króla w istocie więc dotyczą nie tyle
rozwiązania określanego mianem „renty wdowiej”, ile ogólnych zasad nabywania prawa do
renty rodzinnej.
Zasady nabywania prawa do renty rodzinnej oraz ustalania jej wysokości zostały określone
przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, ze zm.). Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy,
renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci
miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała
warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń.
Zgodnie z art. 70 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, prawo do renty rodzinnej
przysługuje wdowie, jeżeli w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna
do pracy. Renta rodzinna przysługuje również wdowie, która nie osiągnęła tego wieku,
ale wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty
rodzinnej po zmarłym mężu, które nie ukończyło 16 roku życia. W przypadku, gdy przyjęte
na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne
dzieci kształcą się w szkole, wdowie przysługuje renta rodzinna po zmarłym mężu do
ukończenia przez dziecko 18 roku życia.
Uprawnienie do renty rodzinnej przysługuje również wdowie, która osiągnęła wiek 50 lat
lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
śmierci lub od zaprzestania wychowywania dziecka do 16 roku życia (18 roku życia,
w przypadku, gdy dziecko kontynuuje naukę), bądź też od zaprzestania wychowywania
dziecka uznanego za całkowicie niezdolne do pracy.
Każda wdowa ma prawo do uzyskania renty rodzinnej z tytułu śmierci współmałżonka, o ile
spełnia określone w ustawie warunki, bez względu na to, czy sama opłacała składki
do systemu ubezpieczeń społecznych. Takie same warunki w zakresie prawa do renty
rodzinnej dotyczą wdowców.
Szczegółowa konstrukcja warunków nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym
małżonku może być przedmiotem dyskusji, a także zróżnicowanych rozwiązań. Wskazać
bowiem należy, że skonstruowane są one często w odmienny sposób w różnych porządkach
prawnych. Niemniej jednak aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
nie toczą się w tej materii prace. W każdym jednak przypadku szczegółowa konstrukcja
warunków nabycia prawa do renty rodzinnej, która przekłada się na krąg uprawnionych do
tego świadczenia, musi być rozpatrywana nie tylko w kontekście skutków społecznych
takiego rozwiązania, ale także – co niemniej istotne – sytuacji Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych oraz możliwości budżetu państwa, który w określonym zakresie dotuje wydatki
na świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych, w tym na renty rodzinne.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --