Interpelacja w sprawie reformy transportu publicznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4580
do ministra infrastruktury
w sprawie reformy transportu publicznego
Zgłaszający: Krzysztof Szczucki
Data wpływu: 03-09-2024
Zgodnie z raportem pt. Transportowe zwyczaje Polaków wynika, że 89 proc. Polaków korzysta z transportu zbiorowego, przy czym połowa raz w tygodniu. Co czwarty z nas podróżuje komunikacją publiczną codziennie i najczęściej są to osoby młode. Prawie połowa osób korzystających z transportu zbiorowego wybiera go ze względu na połączenia w dogodnych godzinach. Dla co trzeciej równie ważne są bezpośrednie połączenia bez potrzeby przesiadek oraz brak konieczności znalezienia miejsca parkingowego. Podróżujący zwracają również uwagę na bliskość przystanku lub stacji, niższe koszty transportu, krótszy czas podróży oraz ekologiczny tryb życia. Ponadto w ostatnim czasie została przygotowana petycja w sprawie ujednolicenia ulg, jednolitej bazy przystanków i reformy autobusowej na wzór austriacko-słowacki „Pięć razy tak dla transportu publicznego”.
Mając na względzie znaczenie czynnika społecznego w przestrzeni publicznej oraz w procesie legislacyjnym, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Infrastruktury w najbliższych trzech latach w zakresie:
a. ujednolicenia i uproszczenia ulg ustawowych w transporcie kolejowym, autobusowym, wodnym,
b. utworzenia jednolitej bazy przystanków wraz z obowiązkiem dostarczania danych w formie elektronicznej i uproszczeniem zmian w rozkładach jazdy spowodowanych np. remontami,
c. stworzenia integratorów transportu publicznego na wzór Austrii i Słowacji, większego nacisku na przyswojenie, analizę i wykorzystanie cennego, a mało znanego w Polsce austriackiego i słowackiego doświadczenia w transporcie publicznym,
d. wykorzystania potencjału uczelni wyższych dla kształcenia kadr zarządzania i marketingu transportu publicznego, mobilności aktywnej i mikromobilności, opracowania podręczników akademickich i praktycznych, skryptów, materiałów dydaktycznych, nowych programów kształcenia studentów i kierunków studiów,
e. stworzenia transparentnej ścieżki kariery w zarządzaniu i marketingu transportu publicznego, mobilności aktywnej i mikromobilności wraz z systemem płatnych praktyk, staży i miejsc pracy dofinansowywanych z MI?
2. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje przygotowanie strategii oraz planu realizacji wyżej wskazanych obszarów reformy transportu publicznego? Jeśli tak, to kiedy?
3. Do kiedy zostaną usunięte bariery komunikacyjne z Ministerstwem Infrastruktury, bowiem wiele pism kierowanych do Pana m.in. przez osoby korzystające w transportu publicznego pozostaje bez odpowiedzi?
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12719 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.6.2024
Warszawa, 14 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4580 Pana Krzysztofa Szczuckiego, Posła na Sejm RP
w sprawie reformy transportu publicznego, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1a. Odnosząc się do pytania dotyczącego planowanych działań w zakresie
ujednolicenia i uproszczenia ulg ustawowych w transporcie kolejowym, autobusowym
i wodnym, uprzejmie informuję, że obecnie realizowane są prace koncepcyjne związane z
pozyskiwaniem od przewoźników kolejowych i marszałków województw informacji
odnośnie do liczby sprzedanych biletów i wynikających z tego tytułu należnej kwoty
rekompensaty w podziale na poszczególne grupy uprawnionych. Ponadto w Ministerstwie
Infrastruktury trwa analiza postulatów, które dotychczas wpłynęły do ministerstwa oraz
przygotowanie wstępnej, wariantowej propozycji możliwego docelowego kształtu tego
systemu. Na tym etapie prac nie jest zakładane, aby zmiany te miały dotyczyć komunikacji
innej niż dotychczas objętej system ulg ustawowych (tj. np. tramwaju wodnego).
Odrębną kwestią są również przewozy realizowane w ramach komunikacji miejskiej,
w przypadku której zarówno organizatorem, jak i płatnikiem, są poszczególne jednostki
samorządu terytorialnego. Podmioty te samodzielnie, każdy we własnym zakresie,
określają beneficjentów, zakres i wymiar ulg. Dlatego też nie wydaje się zasadne
ingerowanie na poziomie centralnym w uprawnienia samorządów do regulowania i
organizacji lokalnego publicznego transportu zbiorowego.
Ministerstwo Infrastruktury dostrzega również potrzebę rewizji podstaw prawnych z
zakresu przepisów dotyczących przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, zasad
wykonywania publicznego transportu zbiorowego i funkcjonowania Funduszu rozwoju
przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Celem dokonanej
rewizji będzie stworzenie skutecznych mechanizmów wspomagających przeciwdziałanie
wykluczeniu komunikacyjnemu w Polsce.
Ad 1b – c. W resorcie infrastruktury został powołany Zespół Ekspercki do spraw
przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu. Do uczestnictwa w pracach Zespołu,
oprócz komórek merytorycznych Ministerstwa Infrastruktury, zostali zaproszeni eksperci
ze środowiska naukowego zajmującego się tematyką transportu publicznego, a także
przedstawiciele branży oraz organizacji samorządowych.
-- 1 of 5 --
2
Szeroka reprezentacja przedstawicieli różnych dziedzin powiązanych z publicznym
transportem zbiorowym w pracach Zespołu Eksperckiego pozwoli na odpowiednie
zdiagnozowanie obszarów prawnych, w których należy dokonać niezbędnych zmian.
Pierwsze, inauguracyjne spotkanie ww. Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania
wykluczeniu komunikacyjnemu odbyło się w dniu 30 października br. W najbliższym czasie
planowana jest organizacja kolejnych posiedzeń tego gremium.
W wyniku prac powołanego Zespołu planowane jest przygotowanie rozwiązań
legislacyjnych nowelizujących przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 2778) oraz ustawy z dnia 16 maja 2019 r.
o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (Dz.
U. z 2024 r. poz. 402), jak i innych aktów prawnych odnoszących się do publicznego
transportu zbiorowego.
Planuje się, że ww. nowelizacja może obejmować m.in.:
1) utworzenie kompletnego elektronicznego systemu przewozów pasażerskich,
w ramach którego pasażerowie będą mieli dostęp do mapy i wyszukiwarki
połączeń autobusowych i kolejowych w całym kraju. System ten posiadałby
rejestr linii komunikacyjnych dofinansowanych ze środków Funduszu, z
uwzględnieniem liczby przewożonych pasażerów, kilometrów danej linii
komunikacyjnej, a także liczby kursów autobusowych na danej linii,
wykorzystywanych pojazdów oraz identyfikacji organizatorów publicznego
transportu zbiorowego, jak również przewoźników świadczących usługi przewozu
osób;
2) wprowadzenie regionalnego integratora przewozów, w taki sposób, aby tworzył
on przemyślaną i odpowiadającą potrzebom pasażerów sieć połączeń na danym
obszarze. System ten powinien opierać się na integracji transportu autobusowego
i kolejowego. Transport autobusowy powinien zapewniać przede wszystkim
pasażerom możliwość dojazdu do stacji kolejowych;
3) wprowadzenie minimalnych standardów częstotliwości realizowania przewozów
w publicznym transporcie zbiorowym, w tym przewozów o charakterze
użyteczności publicznej dofinansowanych ze środków Funduszu;
4) określenie minimalnych standardów jakości taboru (głównie w zakresie jego
wieku), którym realizowane są przewozy o charakterze użyteczności publicznej;
5) wzmocnienie kontroli wydatkowania środków Funduszu.
Podkreślenia wymaga jednak, że ostateczny kształt wskazanej nowelizacji zostanie
określony w przygotowanym przez Ministerstwo Infrastruktury projekcie ustawy,
będącym efektem prac Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu.
Ad 1d–e. Odnosząc się do pytania dotyczącego wykorzystania potencjału uczelni dla
kształcenia kadr zarządzania i marketingu transportu publicznego, mobilności aktywnej
i mikro mobilności, opracowania podręczników akademickich i praktycznych, skryptów,
-- 2 of 5 --
3
materiałów dydaktycznych, nowych programów kształcenia studentów i kierunków
studiów, informuję, że resort infrastruktury zwrócił się do Uniwersytetu Morskiego w
Gdyni oraz Politechniki Morskiej w Szczecinie w tej sprawie.
Z przekazanych informacji wynika, że Uniwersytet Morski w Gdyni na przestrzeni ostatnich
lat podejmuje działania mające na celu kształcenie kadr dla szeroko rozumianego
transportu. Dotyczy to przede wszystkim kierunków „transport” i „zarządzanie”. W
programach tych studiów znajdują się przedmioty odnoszące się do zarządzania
systemami transportowymi, planowaniem i organizacją transportu miejskiego i
regionalnego, marketingiem usług, a także mobilności oraz elektromobilności. W celu
zapewnienia odpowiedniego poziomu zajęć nauczyciele akademiccy przygotowują
materiały dydaktyczne, które uwzględniają zmiany w otoczeniu społeczno-
gospodarczym. Aktualizują treści skryptów wcześniej wydanych oraz planują nowe
publikacje. W najbliższych latach dzięki pozyskanemu finansowaniu ze środków
Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie dla
Rozwoju Społecznego 2021-2027 zmodyfikowany zostanie m.in. program kierunku
„transport”, w tym zaplanowane jest wydanie kolejnych skryptów i podręczników.
Jednocześnie kadra dydaktyczna podniesie swoje kompetencje dzięki szkoleniom i
wizytom studyjnym w innych ośrodkach akademickich. W ramach wyżej wymienionych
środków studenci będą mieli możliwość uczestniczenia w stażach oraz
wysokospecjalistycznych szkoleniach branżowych w zakresie zielonej i cyfrowej
transformacji oraz projektowania uniwersalnego.
Natomiast Politechnika Morska w Szczecinie wskazała, że posiada pięć Wydziałów,
a jednym z nich jest Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny Transportu (WIET). Wydział ten
ma charakter interdyscyplinarny, a jego działalność naukowo-dydaktyczna obejmuje m.in.
szeroko rozumianą problematykę transportu i logistyki, w ujęciu zarówno techniczno-
technologicznym, ekonomicznym, jak też organizacyjnym, prawnym, środowiskowym
i społecznym. Istotnym w odniesieniu do „wykorzystania potencjału uczelni morskich” jest
fakt, iż Wydział posiada doświadczony zespół naukowców, zajmujących się
funkcjonowaniem i rozwojem publicznego transportu zbiorowego (PTZ). Kadra tego
wydziału prowadzi badania m.in. w zakresie organizacji, ekonomiki, zarządzania,
mobilności, zrównoważonego rozwoju, uwarunkowań prawnych, czy też aspektów
technicznych związanych z funkcjonowaniem i problemami PTZ. Dorobek naukowy
pracowników WIET w zakresie badań nad PTZ obejmuje m.in. monografie, artykuły
naukowe publikowane w krajowych i międzynarodowych periodykach oraz rozprawy
doktorskie. Warte podkreślenia jest także bogate doświadczenie zespołu naukowców
WIET w zakresie realizacji opracowań i prac wdrożeniowych dla lokalnych i regionalnych
JST. Obejmują one m.in. studia wykonalności projektów transportowych (np. studium
wykonalności Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej), analizy i propozycje zmian w zakresie
taryf biletowych, analizy kosztów i korzyści zakupu i eksploatacji przez JST autobusów
zeroemisyjnych, czy też wykorzystania w systemie PTZ szynowych środków transportu
publicznego.
WIET od wielu lat skupia wokół siebie Radę Rozwoju Wydziału (RR), która stanowi
platformę rozszerzającą i ułatwiającą współpracę pomiędzy Wydziałem, a jego
otoczeniem społeczno-gospodarczym. Współpraca z otoczeniem prowadzona jest
zarówno w zakresie badań naukowych, jak też kształcenia studentów. W składzie RR, poza
partnerami typowo biznesowymi, znajdują się również lokalni i regionalni organizatorzy i
-- 3 of 5 --
4
operatorzy PTZ oraz stowarzyszenia zrzeszające podmioty zajmujące się problematyką
transportu pasażerskiego, w tym PTZ. Dzięki stałej współpracy z podmiotami
odpowiedzialnymi za organizację i zarządzanie PTZ na szczeblu lokalnym oraz
regionalnym, pracownikom naukowym WIET znane są problemy, z jakimi borykają się JST
w tym zakresie. Na wydziale, we współpracy z członkami RR, organizowane są także
konferencje o tematyce związanej z szeroko rozumianym transportem pasażerskim, w
tym PTZ (np. XI Konferencja Naukowo – Techniczna „Kierunki Rozwoju Transportu
Miejskiego i Regionalnego 2023”).
Odnosząc się do działań dotyczących kształcenia studentów i materiałów dydaktycznych
należy podkreślić, iż studenci, dzięki stałej współpracy WIET z podmiotami RR, mają
możliwość uczestnictwa w zajęciach dydaktycznych realizowanych na terenie tych
jednostek lub w wykładach gościnnych prowadzonych przez przedstawicieli RR na terenie
Uczelni. W ramach tego rodzaju spotkań, studenci mieli możliwość poznania m.in.
systemu zarządzania ruchem i monitorowania środków transportu publicznego, czy
planowanych inwestycji miejskich w zakresie rozwoju PTZ. Istotnym aspektem działań w
zakresie kształcenia studentów Wydziału jest również rozbudowany system praktyk
kierunkowych i dyplomowych. Studenci mają możliwość realizacji praktyk zgodnie z
indywidualnymi zainteresowaniami naukowymi. Część z tych praktyk realizowana była u
organizatorów lub operatorów PTZ, a ich efektem były prace dyplomowe podejmujące
problematykę PTZ.
WIET oferuje aktualnie cztery kierunki studiów: Logistykę, Transport, Zarządzanie
i Inżynierię Produkcji oraz Zarządzanie. Pomimo faktu, że na WIET nie ma obecnie
kierunku lub specjalności dedykowanej wyłącznie problematyce PTZ, tematyka tej,
istotnej dla społeczeństwa dziedziny życia, podejmowana jest w ramach niektórych
przedmiotów realizowanych w toku studiów na kierunku Transport oraz Logistyka.
Zarówno doświadczenie naukowo-dydaktyczne pracowników, jak też baza laboratoryjna i
współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym, pozwalają jednak na realizację
procesu przygotowania nowej specjalności, dedykowanej potrzebie wykształcenia kadry
odpowiedzialnej za prawidłowe funkcjonowanie PTZ na szczeblu lokalnym, regionalnym i
krajowym.
Mając powyższe na uwadze, informuję, że resort infrastruktury w planowanej reformie
systemu publicznego transportu zbiorowego w Polsce planuje również skorzystać z wiedzy
i doświadczenia środowiska naukowego.
Ad 2. W odniesieniu do pytania dotyczącego strategii oraz planu realizacji wskazanej
reformy publicznego transportu zbiorowego informuję, jak już zaznaczono w odpowiedzi
na pytanie nr 1, w resorcie infrastruktury powstał Zespół Ekspercki do spraw
przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu.
Propozycje zmian przedstawione w wyniku prac Zespołu będą odpowiedzią na aktualne
oczekiwania wszystkich podmiotów uczestniczących w rynku publicznego drogowego
transportu zbiorowego w Polsce, stanowiąc przy tym solidną podstawę do organizacji
i funkcjonowania transportu publicznego w kraju. Prace legislacyjne rozpoczną się po
-- 4 of 5 --
5
zakończeniu prac ww. Zespołu. Niemniej jednak w chwili obecnej nie jest możliwe
wskazanie ich szczegółowego harmonogramu.
Ad 3. Odnosząc się do podniesionej kwestii braku odpowiedzi na pisma kierowane przez
osoby korzystające z publicznego transportu zbiorowego, należy wskazać, że
korespondencja w tym zakresie jest w resorcie infrastruktury szczegółowo analizowana, a
odpowiedzi zwrotne zawierające odniesienie się do poruszanych tematów udzielane
zainteresowanym bez zbędnej zwłoki.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 5 of 5 --