Interpelacja nr 4575
Interpelacja w sprawie utworzenia funduszu w celu zakupu taboru spalinowego na potrzeby transportu regionalnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (70%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie utworzenia funduszu w celu zakupu taboru spalinowego na potrzeby transportu regionalnego
Interpelacja nr 4575
do ministra infrastruktury
w sprawie utworzenia funduszu w celu zakupu taboru spalinowego na potrzeby transportu regionalnego
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 03-09-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w wielu województwach samorządy mają problem z zapewnieniem odpowiednich połączeń kolejowych dla mieszkańców i mieszkanek. Tłumaczą to brakiem środków na zakup spalinowych zespołów trakcyjnych, których jak zapewne Państwo doskonale wiedzą, nie można współfinansować ze środków europejskich.
Sytuacja jest o tyle trudna, że wiele obszarów pozostaje bez dostępu do kolei, a wielu grozi wykluczenie transportowe ze względu na starzejący się tabor.
Problem ten dotyka szczególnie obszarów, na których użytkowane są niezelektryfikowane odcinki linii kolejowych. W moim okręgu wyborczym brak taboru spalinowego lub hybrydowego jest przeszkodą w rozwoju połączeń między innymi na liniach Opole-Nysa, Nysa-Wrocław oraz Opole-Kluczbork.
Szacuje się, że wykluczenia transportowego doświadcza w Polsce 15 mln osób. Jednocześnie fragment umowy koalicyjnej w obszarze transportu publicznego brzmi:
„Zapewnienie efektywnego i dostępnego transportu publicznego będzie stanowić jeden z priorytetowych obszarów naszej współpracy. Wesprzemy proces przywracania połączeń autobusowych oraz rozwijania sieci kolejowej, aby zatrzymać i odwrócić negatywne trendy w tym zakresie. Środki budżetowe oraz fundusze unijne, których uruchomienie będzie zadaniem Koalicji, zapewnią poprawę jakości komunikacji zbiorowej”.
Wobec tego zwracam się z następującymi pytaniami:
Kiedy ministerstwo uruchomi fundusz na zakup taboru spalinowego na potrzeby transportu regionalnego? W jakiej wysokości będzie to fundusz?
Czy ministerstwo dysponuje zestawieniem użytkowanych aktualnie w transporcie regionalnym niezelektryfikowanych linii kolejowych i monitoruje zapotrzebowanie samorządów na zespoły spalinowe lub hybrydowe? Ile jest w Polsce takich linii i gdzie się one znajdują?
Interpelacja nr 4575
do ministra infrastruktury
w sprawie utworzenia funduszu w celu zakupu taboru spalinowego na potrzeby transportu regionalnego
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 03-09-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w wielu województwach samorządy mają problem z zapewnieniem odpowiednich połączeń kolejowych dla mieszkańców i mieszkanek. Tłumaczą to brakiem środków na zakup spalinowych zespołów trakcyjnych, których jak zapewne Państwo doskonale wiedzą, nie można współfinansować ze środków europejskich.
Sytuacja jest o tyle trudna, że wiele obszarów pozostaje bez dostępu do kolei, a wielu grozi wykluczenie transportowe ze względu na starzejący się tabor.
Problem ten dotyka szczególnie obszarów, na których użytkowane są niezelektryfikowane odcinki linii kolejowych. W moim okręgu wyborczym brak taboru spalinowego lub hybrydowego jest przeszkodą w rozwoju połączeń między innymi na liniach Opole-Nysa, Nysa-Wrocław oraz Opole-Kluczbork.
Szacuje się, że wykluczenia transportowego doświadcza w Polsce 15 mln osób. Jednocześnie fragment umowy koalicyjnej w obszarze transportu publicznego brzmi:
„Zapewnienie efektywnego i dostępnego transportu publicznego będzie stanowić jeden z priorytetowych obszarów naszej współpracy. Wesprzemy proces przywracania połączeń autobusowych oraz rozwijania sieci kolejowej, aby zatrzymać i odwrócić negatywne trendy w tym zakresie. Środki budżetowe oraz fundusze unijne, których uruchomienie będzie zadaniem Koalicji, zapewnią poprawę jakości komunikacji zbiorowej”.
Wobec tego zwracam się z następującymi pytaniami:
Kiedy ministerstwo uruchomi fundusz na zakup taboru spalinowego na potrzeby transportu regionalnego? W jakiej wysokości będzie to fundusz?
Czy ministerstwo dysponuje zestawieniem użytkowanych aktualnie w transporcie regionalnym niezelektryfikowanych linii kolejowych i monitoruje zapotrzebowanie samorządów na zespoły spalinowe lub hybrydowe? Ile jest w Polsce takich linii i gdzie się one znajdują?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7925 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-1.054.15.2024
Warszawa, 28 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4575 z 13 września 2024 r., Posłanki na Sejm RP Pani
Marceliny Zawiszy w sprawie utworzenia funduszu w celu zakupu taboru spalinowego
na potrzeby transportu regionalnego przedstawiam odpowiedzi na pytania.
1. Kiedy ministerstwo uruchomi fundusz na zakup taboru spalinowego na
potrzeby transportu regionalnego? W jakiej wysokości będzie to fundusz?
Aktualnie Ministerstwo Infrastruktury nie planuje utworzenia dodatkowych funduszy
na zakup taboru regionalnego. Niemniej należy zwrócić uwagę, że w ramach Funduszu
Kolejowego środki mogą być przeznaczone także na finansowanie lub współfinansowanie
przez województwa zadań w zakresie zakupu, modernizacji oraz napraw pojazdów
kolejowych przeznaczonych do przewozów pasażerskich wykonywanych na podstawie
umowy o świadczenie usług publicznych – w szczególności zapewniających połączenia
komunikacyjne między sąsiednimi województwami, na liniach uwzględnionych w planie
zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego opracowywanym przez
ministra właściwego ds. transportu.
Warto podkreślić, że w ramach Funduszu Kolejowego zawarto mechanizmy
dla zmotywowania marszałków, jako wojewódzkich organizatorów publicznego
transportu zbiorowego, do wykonywania połączeń do stacji w województwie sąsiednim
i do miejscowości, które nie były wcześniej objęte transportem kolejowym w danym
województwie.
Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 oraz z art. 7 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010
r. o publicznym transporcie zbiorowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 2778)
realizacją zadań związanych z organizacją regionalnego publicznego transportu
zbiorowego, w transporcie kolejowym, czyli na linii komunikacyjnej albo sieci
komunikacyjnej w wojewódzkich przewozach pasażerskich zajmują się właściwi
terytorialnie marszałkowie województwa. W art. 8 ww. ustawy wskazano, iż do zadań
organizatora należy planowanie rozwoju transportu, organizowanie publicznego
transportu zbiorowego, zarządzanie publicznym transportem zbiorowym. Dlatego też,
organizacja transportu publicznego oraz zarządzanie taborem regionalnym leży w gestii
marszałka województwa.
Jak wynika z art. 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst
jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 566) władze samorządowe wykonują określone ustawami
zadania publiczne w sposób samodzielny, w imieniu własnym i na własną
odpowiedzialność, a także we własnym zakresie dysponują mieniem wojewódzkim.
-- 1 of 4 --
2
Niezależnie od powyższego Ministerstwo Infrastruktury podejmuje działania,
we współpracy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej, w celu pozyskania
dodatkowych środków w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego (SFK)
na finansowanie kolejowego transportu pasażerskiego w regionach.
Nowe źródło wsparcia finansowego zostało ustanowione na mocy rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/955 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie
ustanowienia Społecznego Funduszu Klimatycznego i zmieniające rozporządzenie (UE)
2021/1060 (Dz. Urz. UE L 130 z 16 maja 2023 r., s. 1, z późn. zm.). Łączny budżet funduszu,
którego okres kwalifikowalności przypada na lata 2026-2032, wynosi 65 mld EUR i będzie
w całości pochodził ze sprzedaży praw do emisji w ramach systemu ETS2.
Transformacja energetyczna (zmniejszenie zależności od paliw kopalnianych)
w perspektywie krótkoterminowej spowoduje wzrost kosztów m.in. na poziomie
użytkowników transportu, którzy wydają większą część swoich dochodów na transport
prywatny. Użytkownicy ci znajdują się w trudnej sytuacji, ponieważ mają ograniczony
dostęp lub jego brak do przystępnego cenowo transportu publicznego w celu dojazdu
do pracy, szkoły, przychodni lekarskiej, itp. Dlatego też, w celu zmniejszenia tzw. ubóstwa
transportowego, w ramach SFK wspierane mogą być inwestycje zachęcające
do korzystania z transportu publicznego, który powinien być dostępny i przystępny
cenowo. Inwestycje te polegają m.in. na zakupie zeroemisyjnego taboru kolejowego
do realizacji codziennych kolejowych przewozów pasażerskich w regionach. Dodatkowo,
Ministerstwo Infrastruktury proponuje, aby ze środków SFK wesprzeć samorządy w celu
rozwoju publicznego transportu zbiorowego.
Celem tej inwestycji byłoby wsparcie oferty transportu publicznego na obszarach objętych
znacznym ryzykiem wystąpienia zjawiska ubóstwa transportowego, poprzez rozwój
kolejowych przewozów pasażerskich w ramach umów o świadczenie usług publicznych
zawieranych przez marszałków danych województw jako organizatorów publicznego
transportu zbiorowego. Dostęp do nowoczesnego transportu kolejowego umożliwi
mieszkańcom takich obszarów sprawne przemieszczanie się celem realizacji własnych
potrzeb. Dodatkowo może zachęcić mieszkańców, dotychczas niekorzystających
z transportu publicznego, do skorzystania z oferty tego transportu.
2. Czy ministerstwo dysponuje zestawieniem użytkowanych aktualnie
w transporcie regionalnym niezelektryfikowanych linii kolejowych i monitoruje
zapotrzebowanie samorządów na zespoły spalinowe lub hybrydowe? Ile jest
w Polsce takich linii i gdzie się one znajdują?
Ministerstwo Infrastruktury nie prowadzi monitoringu zapotrzebowania samorządów
na zespoły spalinowe lub hybrydowe z uwagi na wskazane w pkt 1 wyjaśnienia.
Z pozyskanych od PKP PLK SA informacji wynika, że Spółka łącznie zarządza 8 219,196 km,
w tym eksploatuje 6 663,018 km niezelektryfikowanych linii kolejowych.
Zestawienie długości niezelektryfikowanych linii eksploatowanych przez PKP PLK
w podziale na województwa według stanu na 26 września 2024 r.
województwo eksploatowana długość linii [km]
dolnośląskie 627,165
kujawsko-pomorskie 635,448
-- 2 of 4 --
3
lubelskie 444,716
lubuskie 575,279
łódzkie 81,693
małopolskie 101,638
mazowieckie 356,525
opolskie 335,526
podkarpackie 437,72
podlaskie 546,466
pomorskie 755,431
śląskie 68,889
świętokrzyskie 45,74
warmińsko-mazurskie 598,869
wielkopolskie 629,258
zachodniopomorskie 422,655
suma: 6 663,018
Ponadto Spółka przedstawiła także zestawienie długości linii niezelektryfikowanych,
po których aktualnie kursują pociągi pasażerskie. Zestawienie dotyczy okresu 16-22
września 2024 r.
Zestawienie długości linii niezelektryfikowanych, po których aktualnie kursują
pociągi pasażerskie
województwo długość linii [km]
dolnośląskie 444,893
kujawsko-pomorskie 430,075
lubelskie 363,479
lubuskie 400,119
łódzkie 46,119
małopolskie 0
mazowieckie 271,793
opolskie 259,117
podkarpackie 352,245
podlaskie 399,696
pomorskie 555,332
śląskie 0
świętokrzyskie 45,074
warmińsko-mazurskie 371,706
wielkopolskie 431,028
zachodniopomorskie 381,842
suma: 4752,518
Reasumując, suma długości niezelektryfikowanych linii kolejowych zarządzanych przez
PKP PLK, po których aktualnie kursują pociągi pasażerskie wynosi 4752,518 km.
-- 3 of 4 --
4
Natomiast, z informacji pozyskanych od Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we Wrocławiu
wynika, że aktualna długość zarządzanych przez nią i użytkowanych w transporcie
pasażerskim niezelektryfikowanych odcinków linii kolejowych wynosi 61,474 km.
W kwestii zapotrzebowania samorządów na zespoły spalinowe lub hybrydowe, należy
wskazać, że niektóre województwa we własnym zakresie dokonują zakupu taboru
kolejowego. Natomiast rynek transportu kolejowego oferuje także możliwość wynajmu
takich pojazdów. Jednocześnie warto dodać, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska
w ramach Funduszu Modernizacyjnego planuje uruchomić Program Priorytetowy
wspierający zakup niskoemisyjnego taboru kolejowego (z wyłączeniem taboru
spalinowego).
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-1.054.15.2024
Warszawa, 28 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4575 z 13 września 2024 r., Posłanki na Sejm RP Pani
Marceliny Zawiszy w sprawie utworzenia funduszu w celu zakupu taboru spalinowego
na potrzeby transportu regionalnego przedstawiam odpowiedzi na pytania.
1. Kiedy ministerstwo uruchomi fundusz na zakup taboru spalinowego na
potrzeby transportu regionalnego? W jakiej wysokości będzie to fundusz?
Aktualnie Ministerstwo Infrastruktury nie planuje utworzenia dodatkowych funduszy
na zakup taboru regionalnego. Niemniej należy zwrócić uwagę, że w ramach Funduszu
Kolejowego środki mogą być przeznaczone także na finansowanie lub współfinansowanie
przez województwa zadań w zakresie zakupu, modernizacji oraz napraw pojazdów
kolejowych przeznaczonych do przewozów pasażerskich wykonywanych na podstawie
umowy o świadczenie usług publicznych – w szczególności zapewniających połączenia
komunikacyjne między sąsiednimi województwami, na liniach uwzględnionych w planie
zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego opracowywanym przez
ministra właściwego ds. transportu.
Warto podkreślić, że w ramach Funduszu Kolejowego zawarto mechanizmy
dla zmotywowania marszałków, jako wojewódzkich organizatorów publicznego
transportu zbiorowego, do wykonywania połączeń do stacji w województwie sąsiednim
i do miejscowości, które nie były wcześniej objęte transportem kolejowym w danym
województwie.
Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 oraz z art. 7 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010
r. o publicznym transporcie zbiorowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 2778)
realizacją zadań związanych z organizacją regionalnego publicznego transportu
zbiorowego, w transporcie kolejowym, czyli na linii komunikacyjnej albo sieci
komunikacyjnej w wojewódzkich przewozach pasażerskich zajmują się właściwi
terytorialnie marszałkowie województwa. W art. 8 ww. ustawy wskazano, iż do zadań
organizatora należy planowanie rozwoju transportu, organizowanie publicznego
transportu zbiorowego, zarządzanie publicznym transportem zbiorowym. Dlatego też,
organizacja transportu publicznego oraz zarządzanie taborem regionalnym leży w gestii
marszałka województwa.
Jak wynika z art. 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst
jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 566) władze samorządowe wykonują określone ustawami
zadania publiczne w sposób samodzielny, w imieniu własnym i na własną
odpowiedzialność, a także we własnym zakresie dysponują mieniem wojewódzkim.
-- 1 of 4 --
2
Niezależnie od powyższego Ministerstwo Infrastruktury podejmuje działania,
we współpracy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej, w celu pozyskania
dodatkowych środków w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego (SFK)
na finansowanie kolejowego transportu pasażerskiego w regionach.
Nowe źródło wsparcia finansowego zostało ustanowione na mocy rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/955 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie
ustanowienia Społecznego Funduszu Klimatycznego i zmieniające rozporządzenie (UE)
2021/1060 (Dz. Urz. UE L 130 z 16 maja 2023 r., s. 1, z późn. zm.). Łączny budżet funduszu,
którego okres kwalifikowalności przypada na lata 2026-2032, wynosi 65 mld EUR i będzie
w całości pochodził ze sprzedaży praw do emisji w ramach systemu ETS2.
Transformacja energetyczna (zmniejszenie zależności od paliw kopalnianych)
w perspektywie krótkoterminowej spowoduje wzrost kosztów m.in. na poziomie
użytkowników transportu, którzy wydają większą część swoich dochodów na transport
prywatny. Użytkownicy ci znajdują się w trudnej sytuacji, ponieważ mają ograniczony
dostęp lub jego brak do przystępnego cenowo transportu publicznego w celu dojazdu
do pracy, szkoły, przychodni lekarskiej, itp. Dlatego też, w celu zmniejszenia tzw. ubóstwa
transportowego, w ramach SFK wspierane mogą być inwestycje zachęcające
do korzystania z transportu publicznego, który powinien być dostępny i przystępny
cenowo. Inwestycje te polegają m.in. na zakupie zeroemisyjnego taboru kolejowego
do realizacji codziennych kolejowych przewozów pasażerskich w regionach. Dodatkowo,
Ministerstwo Infrastruktury proponuje, aby ze środków SFK wesprzeć samorządy w celu
rozwoju publicznego transportu zbiorowego.
Celem tej inwestycji byłoby wsparcie oferty transportu publicznego na obszarach objętych
znacznym ryzykiem wystąpienia zjawiska ubóstwa transportowego, poprzez rozwój
kolejowych przewozów pasażerskich w ramach umów o świadczenie usług publicznych
zawieranych przez marszałków danych województw jako organizatorów publicznego
transportu zbiorowego. Dostęp do nowoczesnego transportu kolejowego umożliwi
mieszkańcom takich obszarów sprawne przemieszczanie się celem realizacji własnych
potrzeb. Dodatkowo może zachęcić mieszkańców, dotychczas niekorzystających
z transportu publicznego, do skorzystania z oferty tego transportu.
2. Czy ministerstwo dysponuje zestawieniem użytkowanych aktualnie
w transporcie regionalnym niezelektryfikowanych linii kolejowych i monitoruje
zapotrzebowanie samorządów na zespoły spalinowe lub hybrydowe? Ile jest
w Polsce takich linii i gdzie się one znajdują?
Ministerstwo Infrastruktury nie prowadzi monitoringu zapotrzebowania samorządów
na zespoły spalinowe lub hybrydowe z uwagi na wskazane w pkt 1 wyjaśnienia.
Z pozyskanych od PKP PLK SA informacji wynika, że Spółka łącznie zarządza 8 219,196 km,
w tym eksploatuje 6 663,018 km niezelektryfikowanych linii kolejowych.
Zestawienie długości niezelektryfikowanych linii eksploatowanych przez PKP PLK
w podziale na województwa według stanu na 26 września 2024 r.
województwo eksploatowana długość linii [km]
dolnośląskie 627,165
kujawsko-pomorskie 635,448
-- 2 of 4 --
3
lubelskie 444,716
lubuskie 575,279
łódzkie 81,693
małopolskie 101,638
mazowieckie 356,525
opolskie 335,526
podkarpackie 437,72
podlaskie 546,466
pomorskie 755,431
śląskie 68,889
świętokrzyskie 45,74
warmińsko-mazurskie 598,869
wielkopolskie 629,258
zachodniopomorskie 422,655
suma: 6 663,018
Ponadto Spółka przedstawiła także zestawienie długości linii niezelektryfikowanych,
po których aktualnie kursują pociągi pasażerskie. Zestawienie dotyczy okresu 16-22
września 2024 r.
Zestawienie długości linii niezelektryfikowanych, po których aktualnie kursują
pociągi pasażerskie
województwo długość linii [km]
dolnośląskie 444,893
kujawsko-pomorskie 430,075
lubelskie 363,479
lubuskie 400,119
łódzkie 46,119
małopolskie 0
mazowieckie 271,793
opolskie 259,117
podkarpackie 352,245
podlaskie 399,696
pomorskie 555,332
śląskie 0
świętokrzyskie 45,074
warmińsko-mazurskie 371,706
wielkopolskie 431,028
zachodniopomorskie 381,842
suma: 4752,518
Reasumując, suma długości niezelektryfikowanych linii kolejowych zarządzanych przez
PKP PLK, po których aktualnie kursują pociągi pasażerskie wynosi 4752,518 km.
-- 3 of 4 --
4
Natomiast, z informacji pozyskanych od Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we Wrocławiu
wynika, że aktualna długość zarządzanych przez nią i użytkowanych w transporcie
pasażerskim niezelektryfikowanych odcinków linii kolejowych wynosi 61,474 km.
W kwestii zapotrzebowania samorządów na zespoły spalinowe lub hybrydowe, należy
wskazać, że niektóre województwa we własnym zakresie dokonują zakupu taboru
kolejowego. Natomiast rynek transportu kolejowego oferuje także możliwość wynajmu
takich pojazdów. Jednocześnie warto dodać, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska
w ramach Funduszu Modernizacyjnego planuje uruchomić Program Priorytetowy
wspierający zakup niskoemisyjnego taboru kolejowego (z wyłączeniem taboru
spalinowego).
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --