Interpelacja w sprawie obowiązków podatkowych fundacji rodzinnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4573
do ministra finansów
w sprawie obowiązków podatkowych fundacji rodzinnych
Zgłaszający: Grzegorz Gaża
Data wpływu: 03-09-2024
Pszczyna, dnia 29 sierpnia 2024 r.
Szanowny Panie Ministrze,
fundacje rodzinne jako podmiot istniejący od niedawna w polskim systemie prawnym cieszą się coraz większym zainteresowaniem osób poszukujących nowych form zarządzania majątkiem. Pojawiają się jednak wątpliwości dotyczące obowiązków podatkowych ciążących na fundacjach rodzinnych. W swojej praktyce poselskiej spotykam się czasami z pytaniami wyborców zainteresowanych powołaniem fundacji rodzinnej bądź też zarządzających taką fundacją.
Mając na względzie powyższe, pragnę skierować do Pana Ministra następujące pytania.
Czy przychody z działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (innej niż działy specjalne produkcji rolnej) uzyskiwane przez fundację rodzinną podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym?
Jaką stawkę powinna stosować fundacja rodzinna do opodatkowania dochodów uzyskiwanych ze sprzedaży walut wirtualnych? Czy właściwa jest stawka sankcyjna wynosząca 25%, czy też stawka 19% wynikająca z art. 22r ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (wątpliwość wynika z faktu, że art. 24r ust. 1 komentowanej ustawy nie odwołuje się do art. 22r)?
Czy fundacja rodzinna ma obowiązek przekazywania sprawozdania finansowego do szefa Krajowej Informacji Skarbowej na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11819 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 26 września 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 4573 dotycząca obowiązków
podatkowych fundacji rodzinnych
Znak sprawy: DD6.054.6.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4573 w sprawie obowiązków podatkowych fundacji
rodzinnych1, wniesioną 29 sierpnia br. przez Pana Posła Grzegorza Gażę, uprzejmie
przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Przedmiotową interpelacją skierowano pytania dotyczące zasad opodatkowania
fundacji rodzinnych, powołując się na coraz większe zainteresowanie tą instytucją.
Odpowiadając na pytanie pierwsze:
1. Czy przychody z działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych (innej niż działy specjalne produkcji rolnej)
uzyskiwane przez fundację rodzinną podlegają opodatkowaniu podatkiem
dochodowym
– uprzejmie zauważam, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT2, przepisów
ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów
z działów specjalnych produkcji rolnej. Przez użyte sformułowanie "nie stosuje się",
przepis ten w sposób jednoznaczny przesądza zatem o braku możliwości stosowania
jakichkolwiek przepisów ustawy CIT do źródła przychodów, o którym w nim mowa,
tj. do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów
1 o których mowa w ustawie z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. poz. 326,
z późn. zm.), dalej: „ustawa o fundacji rodzinnej”.
2 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2023
r. poz. 2805, z późn. zm.), dalej: „ustawa CIT”.
-- 1 of 5 --
2/5
specjalnych produkcji rolnej. Wskazać należy, że skutkiem takiego wyłączenia
jest nieopodatkowanie podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Działalnością rolniczą w rozumieniu ww. przepisu jest, zgodnie z treścią art. 2 ust. 2
ustawy CIT, działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych
lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw
albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego,
szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza
gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych
i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa
i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego
oraz hodowla ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania
zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost,
wynoszą co najmniej:
1) miesiąc - w przypadku roślin,
2) 16 dni - w przypadku wysokointensywnego tuczu specjalizowanego gęsi i kaczek,
3) 6 tygodni - w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego,
4) 2 miesiące - w przypadku pozostałych zwierząt
- licząc od dnia nabycia.
Warto jednocześnie wskazać, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o fundacji
rodzinnej3, fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą
w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
(Dz.U. z 2023 r. poz. 221) tylko w zakresie wskazanym w treści tego przepisu.
Katalog ten wymienia m.in. możliwość wykonywania przez fundację rodzinną
działalności gospodarczej w zakresie produkcji przetworzonych w sposób inny
niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych
produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów
specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem
akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących
z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu
stanowi co najmniej 50% tego produktu (pkt 7). Ponadto zauważyć należy,
że działalność taką fundacja rodzinna może wykonywać wyłącznie w związku
z prowadzonym gospodarstwem rolnym (art. 5 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej).
W zakresie, w jakim fundacja rodzinna wykonuje działalność gospodarczą określoną
w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej, fundacja taka korzysta z podmiotowego
zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych, na mocy art. 6 ust. 1 pkt 25
ustawy CIT. Oznacza to, że uzyskiwane przez fundację rodzinną przychody z takiej
działalności nie podlegają opodatkowaniu CIT w momencie ich uzyskania.
Przechodząc do odpowiedzi na pytanie drugie, uprzejmie zauważam, że pytanie
to zdaje się zawierać omyłkę pisarską, polegającą na przywołaniu nieistniejącej
jednostki redakcyjnej „art. 22r ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych”.
Ustawa CIT nie zawiera, ani nigdy nie zawierała, takiej jednostki redakcyjnej.
3 Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. poz. 326, z póżn. zm.) – dalej
„ustawa o fundacji rodzinnej”.
-- 2 of 5 --
3/5
Jednocześnie, zasadnym wydaje się przyjęcie, że intencją Autora było przywołanie
regulacji art. 22d ustawy CIT, stanowiącej podstawę prawną opodatkowania
dochodu z odpłatnego zbycia walut wirtualnych:
2. Jaką stawkę powinna stosować fundacja rodzinna do opodatkowania dochodów
uzyskiwanych ze sprzedaży walut wirtualnych? Czy właściwa jest stawka
sankcyjna wynosząca 25% czy też stawka 19% wynikająca z art. 22r ustawy
o podatku dochodowym od osób prawnych (wątpliwość wynika z faktu, że art. 24r
ust. 1 komentowanej ustawy nie odwołuje się do art. 22r)?
Jak już wspomniano, w zakresie, w jakim fundacja rodzinna wykonuje działalność
gospodarczą określoną w katalogu art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej, fundacja taka
jest zwolniona od podatku CIT. Katalog dozwolonej działalności gospodarczej,
którą może wykonywać fundacja rodzinna, ma charakter zamknięty i wymienia
działalność w zakresie:
1) zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego
zbycia;
2) najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;
3) przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni
oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo
za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach
oraz podmiotach;
4) nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych
i praw o podobnym charakterze;
5) udzielania pożyczek:
a) spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały
albo akcje,
b) spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,
c) beneficjentom;
6) obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej
w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;
7) produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów
roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych
i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych
produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym,
o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej
uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi
co najmniej 50% tego produktu;
8) gospodarki leśnej.
Zauważyć należy, że w powyższym katalogu nie wskazano możliwości wykonywania
przez fundację rodzinną działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży walut
wirtualnych.
-- 3 of 5 --
4/5
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w ocenie Ministra Finansów, sprzedaż walut
wirtualnych, nawet jednorazowa, nie może być rozpatrywana jako spełniająca
przesłankę wskazaną w cytowanym powyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o fundacji
rodzinnej – tj. sprzedaż taka nie stanowi „zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało
nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia”.
Waluta wirtualna to określone w przepisie „cyfrowe odwzorowanie wartości”, które
ponadto „jest wymienialne w obrocie gospodarczym na prawne środki płatnicze
i akceptowane jako środek wymiany” – zgodnie bowiem z definicją legalną terminu
„waluta wirtualna”4, rozumie się przez to:
cyfrowe odwzorowanie wartości, które nie jest:
a) prawnym środkiem płatniczym emitowanym przez NBP, zagraniczne banki
centralne lub inne organy administracji publicznej,
b) międzynarodową jednostką rozrachunkową ustanawianą przez organizację
międzynarodową i akceptowaną przez poszczególne kraje należące do tej organizacji
lub z nią współpracujące,
c) pieniądzem elektronicznym w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r.
o usługach płatniczych,
d) instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie
instrumentami finansowymi,
e) wekslem lub czekiem
- oraz jest wymienialne w obrocie gospodarczym na prawne środki płatnicze
i akceptowane jako środek wymiany, a także może być elektronicznie przechowywane
lub przeniesione albo może być przedmiotem handlu elektronicznego
Na mocy art. 6 ust. 7 ustawy CIT, w zakresie, w jakim fundacja rodzinna wykonuje
działalność gospodarczą wykraczającą poza zakres określony w art. 5 ustawy
o fundacji rodzinnej, zastosowania nie znajduje podmiotowe zwolnienie od podatku
CIT, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy CIT. Dochody uzyskane w związku
z wykonywaniem takiej niedozwolonej działalności gospodarczej podlegają
opodatkowaniu CIT w sankcyjnym reżimie, określonym w art. 24r ustawy CIT
– stawka podatku CIT wynosi 25% podstawy opodatkowania oraz nie stosuje się
zwolnień i odliczeń określonych w art. 17-18f ustawy CIT.
W związku z powyższym, ponieważ dokonanie sprzedaży walut wirtualnych
przez fundację rodzinną stanowi wykonywanie działalności gospodarczej,
podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 24r ustawy CIT,
sprzedaż taka nie prowadzi do opodatkowania według zasad wynikających
z art. 22d ustawy CIT.
Odpowiadając na pytanie trzecie:
3. Czy fundacja rodzinna ma obowiązek przekazywania sprawozdania finansowego
do Szefa Krajowej Informacji skarbowej na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy
o podatku chodowym od osób prawnych?
- wskazuję uprzejmie, że fundacja rodzinna, jako jednostka posiadająca osobowość
prawną (którą nabywa z chwilą wpisu do rejestru fundacji rodzinnych, zgodnie
z treścią art. 4 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej) prowadzi księgi rachunkowe
4 art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu, (Dz.U. z 2023 r. poz. 1124, z późn. zm.).
-- 4 of 5 --
5/5
oraz sporządza sprawozdanie finansowe zgodnie z regulacjami ustawy
o rachunkowości5 (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości).
Rejestr fundacji rodzinnych prowadzi Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim,
zwany dalej ,,sądem rejestrowym'' (art. 4 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej). Zgodnie
z art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości kierownik jednostki, składa we właściwym
rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z badania,
jeżeli podlegało ono badaniu, odpis uchwały bądź postanowienia organu
zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale
zysku lub pokryciu straty, a w przypadku jednostek, o których mowa
w art. 49 ust. 1 - także sprawozdanie z działalności - w ciągu 15 dni
od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.
A zatem, fundacja rodzinna jest zobowiązana do złożenia sprawozdania
finansowego do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim.
Końcowo, w odniesieniu do przedmiotu wszystkich powyższych pytań, podkreślenia
wymaga, iż ewentualna ocena skutków podatkowych powinna być dokonywana
w konkretnym stanie faktycznym oraz z uwzględnieniem wszystkich okoliczności
sprawy, które mogą mieć wpływ m.in. na prawidłową kwalifikację danego zdarzenia,
a tym samym na potencjalne skutki podatkowo-prawne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
5 ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, (Dz.U. z 2023 r. poz. 120, z późn. zm.),
dalej: „ustawa o rachunkowości”.
-- 5 of 5 --