Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-8.054.2.2024
Warszawa, 18 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 4562 z dnia 5 września 2024 r. poseł na Sejm RP
pani Bożeny Lisowskiej w sprawie zwiększenia ochrony ujęć wody w Polsce, poniżej
przedstawiam stanowisko do następujących pytań.
Na wstępie pragnę poinformować, iż na mocy art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 4 września 1997
r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2512), dalej: ustawa o działach,
kwestie zaopatrzenia w wodę są przypisane do działu - gospodarka wodna, który obejmuje
sprawy określenia zasad i warunków zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną
do spożycia przez ludzi. Zasady i warunki te określa ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r.
o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2024
r. poz. 757) dalej: ustawa zzwoś. Na mocy art. 3 ust. 1 ustawy zzwoś zbiorowe
zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.
Art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz.
609) stanowi również, iż sprawy obejmujące m.in. wodociągi i zaopatrzenie w wodę,
kanalizację, usuwanie i oczyszczanie ścieków komunalnych należą do zadań własnych
gminy. Natomiast art. 5 ust. 1 ustawy zzwoś wskazuje, że przedsiębiorstwa wodociągowo-
kanalizacyjne mają obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych
do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw
wody w sposób ciągły i niezawodny. Tym samym na jednostce samorządu terytorialnego
spoczywa obowiązek właściwej realizacji tego zadania, również w sytuacji jego
powierzenia przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu. Ustawa zzwoś nie określa
zasad realizacji wyżej wymienionych obowiązków w sytuacjach kryzysowych,
stanowiących element infrastruktury krytycznej.
Zgodnie z art. 120 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1087
z późn. zm.) dalej: Prawo wodne, w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wód
ujmowanych do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz
zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, a także ochronie zasobów
wodnych, jest obowiązek ustanawiania stref ochronnych ujęć wody oraz obszarów
ochronnych zbiorników wód śródlądowych. Strefę ochronną stanowi obszar ustanowiony
na podstawie art. 135 ust. 1 Prawa wodnego, na którym obowiązują nakazy, zakazy
i ograniczenia w zakresie użytkowania gruntów oraz korzystania z wód. Obejmuje ona

-- 1 of 3 --

2
wyłącznie teren ochrony bezpośredniej albo teren ochrony bezpośredniej i teren ochrony
pośredniej. Strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej
ustanawia się dla każdego ujęcia wody, z wyłączeniem ujęć wody służących do zwykłego
korzystania z wód - art. 121 Prawo wodne.
Teren ochrony pośredniej ujęcia wód podziemnych obejmuje obszar zasilania ujęcia
i wyznacza się na podstawie ustaleń zawartych w dokumentacji hydrogeologicznej tego
ujęcia. Jeżeli czas przepływu wód od granicy obszaru zasilania do ujęcia jest dłuższy od 25
lat, teren ochrony pośredniej ujęcia wód podziemnych wyznacza się z uwzględnieniem
obszaru wyznaczonego 25-letnim czasem wymiany wód w warstwie wodonośnej - art. 122
i 123 Prawa wodnego. Strefę ochronną ujęcia wód powierzchniowych określa się tak, aby
trwale zapewnić jakość wody zgodną z przepisami wydanymi na podstawie art. 74 ust. 1
Prawa wodnego oraz, aby zabezpieczyć wydajność ujęcia wody, wyznacza się ją na
podstawie ustaleń zawartych w dokumentacji hydrologicznej tego ujęcia w myśl art. 124
Prawo wodne.
Zgodnie z art. 133 ust. 2 Prawa wodnego, strefę ochronną obejmującą teren ochrony
bezpośredniej i teren ochrony pośredniej ustanawia się na wniosek właściciela ujęcia
wody lub z urzędu, jeżeli właściciel ujęcia wody nie złożył ww. wniosku,
a z przeprowadzonej analizy ryzyka, o której mowa w art. 133 ust. 3 Prawa wodnego,
wynika potrzeba jej ustanowienia. Zgodnie z art. 134 ust. 1 Prawa wodnego strefę
ochronną ustanawia się na koszt właściciela ujęcia wody.
Analiza ryzyka obejmować powinna ocenę zagrożeń zdrowotnych z uwzględnieniem
czynników negatywnie wpływających na jakość ujmowanej wody, przeprowadzoną
w oparciu o:
 analizy hydrogeologiczne lub hydrologiczne,
 dokumentację hydrogeologiczną lub hydrologiczną,
 analizę identyfikacji źródeł zagrożenia wynikających ze sposobu
zagospodarowania terenu,
 wyniki badania jakości ujmowanej wody.
Właściciel ujęcia wody realizujący zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę
jest obowiązany przeprowadzić analizę ryzyka i przekazać ją do właściwego wojewody
w myśl art. 133 ust. 4 Prawa wodnego. Zgodnie z art. 133 ust. 5 Prawa wodnego analizę
ryzyka przeprowadza się dla ujęć wody dostarczających więcej niż 10 m³ wody na dobę
lub służących zaopatrzeniu w wodę więcej niż 50 osób oraz dla indywidualnych ujęć wody
dostarczających do 10 m3 wody na dobę lub służących zaopatrzeniu w wodę do 50 osób,
jeżeli woda jest dostarczana jako woda przeznaczona do spożycia przez ludzi, w ramach
działalności handlowej, usługowej, przemysłowej albo do budynków użyteczności
publicznej. Analiza ryzyka jest aktualizowana nie rzadziej niż co 10 lat, a w przypadku ujęć
wody dostarczających mniej niż 1000 m³ wody na rok nie rzadziej niż co 20 lat.
Należy zauważyć, że szczególnym regulacjom poddano system infrastruktury krytycznej,
do której zaliczono system zaopatrzenia w wodę w myśl art. 3 pkt 2 lit. f ustawy z dnia
26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 122), dalej: ustawa

-- 2 of 3 --

3
zk. Na podstawie tejże ustawy ustalono procedury i kryteria określania obiektów
wchodzących w skład danego systemu, w tym np. systemu zaopatrzenia w wodę jako
obiektów infrastruktury krytycznej. Stosownie do przepisu art. 6 ust. 5 ustawy zk
właściciele oraz posiadacze samoistni i zależni obiektów, instalacji lub urządzeń
wchodzących w skład infrastruktury krytycznej zostali zobowiązani do ich ochrony,
w szczególności przez przygotowanie i wdrażanie, adekwatnie do przewidywanych
zagrożeń, planów ochrony infrastruktury krytycznej oraz utrzymywanie własnych
systemów rezerwowych zapewniających bezpieczeństwo i podtrzymujących
funkcjonowanie tej infrastruktury, do czasu jej pełnego odtworzenia. W myśl art. 5 ustawy
zk jednostki samorządu terytorialnego, we współpracy z przedsiębiorstwami
wodociągowo-kanalizacyjnymi, tworzą plany zarządzania kryzysowego zawierające m. in.
charakterystykę zagrożeń oraz ocenę ich wystąpienia, mapy ryzyka, wykaz infrastruktury
krytycznej oraz procedury postępowania na wypadek braku wody. Wykaz infrastruktury
krytycznej sporządzony na potrzeby ww. planu odpowiednio na terenie gminy, powiatu
lub województwa ma charakter niejawny. Należy w tym miejscu podkreślić, że szczególną
wagę do realizacji powyższych zadań przywiązują same przedsiębiorstwa wodociągowo-
kanalizacyjne, często wskazując, iż są operatorami infrastruktury krytycznej.
Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, zgodnie z Planem Zarządzania
Kryzysowego Ministra Infrastruktury, wspiera działania zmierzające do odtworzenia
i zapewnienia ciągłości działania infrastruktury krytycznej systemów zaopatrzenia
w wodę. Natomiast sprawy dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa w wodę dla
mieszkańców na wypadek wystąpienia sytuacji kryzysowej pozostają we właściwości
ministra właściwego do spraw wewnętrznych, co zostało również wskazane przez
Najwyższą Izbę Kontroli w Informacji o wynikach kontroli NIK P/23/087 – „Zapewnienie
bezpieczeństwa zaopatrzenia w wodę wybranych jednostek samorządu terytorialnego na
wypadek wystąpienia sytuacji kryzysowych”.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz stanu

-- 3 of 3 --