Interpelacja w sprawie przeciwdziałania zjawisku hazardu występującemu w grach komputerowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4559
do ministra finansów
w sprawie przeciwdziałania zjawisku hazardu występującemu w grach komputerowych
Zgłaszający: Dominik Jaśkowiec
Data wpływu: 02-09-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Nowoczesne technologie wyprzedzają polskie ustawodawstwo. Polskiemu państwu jest niezwykle trudno nadążać nad postępem jaki ma miejsce w przypadku zarówno internetu jak i nowoczesnych technologii. Na szkodliwy wpływ internetu najbardziej są narażone nasze dzieci. Dziś dużo mówimy o wszechobecnym hejcie, a tymczasem już od wielu lat rozwinęła się patologia, której nie przeciwdziałamy.
W Polsce mamy jedną z najbardziej restrykcyjnych ustaw hazardowych w całej Unii Europejskiej. Według różnych statystyk, w Polsce w gry hazardowe gra od 37% do 50% populacji powyżej 15 roku życia. Każdego dnia dziesiątki tysięcy dzieci w Polsce uprawia hazard, który jednak wymyka się polskiemu ustawodawstwu. Ten hazard to tak zwane lootboxy w grach komputerowych. Skrzynki z losową zawartością cyfrową to narzędzie, które jest masowo stosowane przez deweloperów produkujących gry.
Żeby zrozumieć na czym polega ów proces posłużę się przykładem. Niezwykle popularna gra FIFA, która zmieniła teraz nazwę na Football Club oferuje tzw. paczki z zawodnikami, które możemy wygrać rozgrywając mecze. Dostajemy wtedy taką paczkę, a engine gry losuje, którzy zawodnicy trafią do naszego składu. Wszystko to jest rzecz jasna dziełem przypadku choć producent tej gry, aby odsunąć od siebie oskarżenia o promocję hazardu podaje w procentach jakie mamy szanse na wylosowanie konkretnego gracza, ale czy to coś zmienia?
Czy gdyby kasyno internetowe w ruletce online podawało jaką mamy szansę na wygraną to przestałaby to być gra hazardowa? Paczki, o których mowa możemy także kupić za realne pieniądze. Kupujemy wtedy za złotówki tak zwane FC Points w oficjalnym sklepie gry lub za pośrednictwem resellerów. Można więc pokusić się o stwierdzenie, że punkty te są walutą w grze. Tu nasuwa się pytanie, czy aby na pewno nie mamy tutaj do czynienia z obchodzeniem ustawy hazardowej przez producentów gry? Nawet jeśli tak nie jest to z pewnością ma to wysoce demoralizujący wpływ na młodzież oraz dzieci, które są jedną z głównych grup odbiorców tego produktu. Ten hazard uzależnia czego dowodem są liczne historie graczy, którzy na swoje hobby wydawali nawet 2-3 tysiące złotych tygodniowo.
Wszystkie te gry są także skonstruowane w taki sposób, aby zachęcać do zakupu lootboxów. Wszystko po to, aby być lepszym od przeciwników. Nikt także nie kontroluje wieku graczy, bo nie ma mechanizmów, które mogłyby to zrobić. Zresztą dla producentów gier dzieci są najlepszym targetem. Najłatwiej jest je uzależnić co nie oznacza, że wśród dorosłych tego typu uzależnień jest mniej.
Drugą grą, którą chciałbym państwu przedstawić jest Counter Strike wyprodukowany przez korporację Valve. Na stronie internetowej CS case tracker opublikowano zestawienie, wedle którego Valve w 2023 roku zarobiło na skrzynkach prawie miliard dolarów. Ogólnie cena skrzynek wzrosła o 178% w 2023 roku, co przyniosło Valve jeszcze większy zysk. W sumie w 2023 roku otwarto 400 318 821 skrzynek w Counter-Strike, a zakupiono do nich 359,6 miliona kluczy. Łącznie wydano na te wszystkie atrakcje 980 milionów dolarów. Niemal miliard dolarów za skrzynki, które oferują losowe przedmioty z gry Counter Strike. Jak wiele dzieci gra w tą grę? Tego też nie jesteśmy w stanie określić, gdyż jest to gra dla dorosłych, ale nie istnieją żadne mechanizmy, które mogą takie wymagania wiekowe wprowadzić w życie.
To jednak nie koniec. Korporacja Valve pobiera 5 procent tzw. opłaty, która jest de facto zwykłym podatkiem od każdej transakcji na wewnętrznym rynku. Mówiąc wprost od każdego wirtualnego przedmiotu z gry Counter Strike czy skrzynki z lootboxem, firma pobiera 5 procent prowizji.
Obie te gry doprowadziły do stworzenia olbrzymiego czarnego rynku internetowego. Powstały giełdy handlujące skrzynkami, a nawet kasyna, które pozwalają wygrywać przedmioty z tychże gier. Wystarczy wpisać w przeglądarkę internetową choćby adres csgoluck.com, aby zobaczyć skalę problemu, który poruszam. Strona ta bez żadnego problemu działa w naszym kraju, a oferuje losowania przedmiotów z gier, które można kupić za złotówki. Takich stron są dziesiątki, a może i setki. Każdego dnia zarówno dorośli jak i niepełnoletni obywatele naszego kraju korzystają z nich i bawią się w nic innego jak hazard.
Badania pokazują, że wśród młodych graczy prawie połowa korzysta z gier zawierających lootboxy, a za otwarcie takiej skrzynki prawdziwymi pieniędzmi płacą głównie młodzi mężczyźni.
Dwa wymienione przykłady to tylko czubek góry lodowej. Podobnych gier są setki, a może i tysiące. Każdego dnia konta ich twórców, z których większość to duże korporacje, płyną miliony dolarów kieszeni polskich obywateli. Nie chronimy także dzieci w należyty sposób pozwalając na taki model rozgrywki. Drugorzędne w tym przypadku pozostaje także pytanie, czy ta forma hazardu nie powinna być opodatkowana.
Czy korporacje nie obchodzą zwyczajnie ustawy hazardowej? Jeśli tak, jest to jakie straty rocznie ponosi polskie państwo tytułem nieopłaconych podatków? Jakie działania planuje podjąć ministerstwo, aby przeciwdziałać opisanemu przeze mnie procederowi?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6683 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 19 września 2024 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 4559
Znak sprawy: DAG8.054.3.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 4559
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4559, w sprawie przeciwdziałania zjawisku
hazardu występującemu w grach komputerowych, wniesioną przez Pana Dominika
Jaśkowca Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, uprzejmie przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych1 (zwana dalej również
„Ustawą”), zgodnie z art. 1 ust. 1, określa warunki urządzania gier hazardowych,
zasady prowadzenia działalności w tym zakresie oraz zasady opodatkowania
podatkiem od gier. W myśl art. 1 ust. 2 Ustawy grami hazardowymi są gry losowe,
zakłady wzajemne, gry w karty i gry na automatach.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że
katalog gier hazardowych ma charakter zamknięty. Co za tym idzie minister
właściwy do spraw finansów publicznych nie może rozszerzać tego zbioru według
własnego uznania i decydować jakie inne gry, niewymienione w tym katalogu,
spełniają wymogi ustawy o grach hazardowych2.
Powyższe oznacza, że zakresem tej ustawy objęte są wyłącznie gry faktycznie
wypełniające wszystkie przesłanki określone w definicjach poszczególnych gier
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 227.
2 Zob. np. wyrok NSA z 6 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 924/15.
-- 1 of 3 --
2/3
hazardowych, które zostały zawarte w art. 2 Ustawy. Należy zauważyć, że wśród
tych gier obowiązujące przepisy Ustawy nie wymieniają gier, które wykorzystują w
swojej formule tzw. lootboxy.
Na podstawie art. 15f ust. 1 Ustawy, w ramach szeroko pojętej ochrony
uczestników gier przed negatywnymi skutkami hazardu oraz polityki
przeciwdziałania nielegalnemu hazardowi w Polsce, minister właściwy do spraw
finansów publicznych prowadzi Rejestr domen służących do oferowania gier
hazardowych niezgodnie z ustawą3.
Wpisanie domeny do Rejestru prowadzi do zablokowania dostępu z terytorium
Polski do stron internetowych wykorzystywanych do urządzania gier hazardowych
lub służących do reklamowania bądź promowania takich gier, niezgodnie z
przepisami ustawy o grach hazardowych4.
Strony internetowe oferujące skrzynki z wirtualnymi przedmiotami są cyklicznie
monitorowane przez Krajową Administrację Skarbową (KAS) pod kątem
naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych.
W przypadku stron internetowych oferujących możliwość zakupu skrzynek z
zawartością wirtualnych przedmiotów do zręcznościowej gry komputerowej
Counter Strike, KAS identyfikuje proceder łączenia sprzedaży skrzynek z ofertą
uczestnictwa w grach spełniających definicje gier hazardowych.
Wobec zamkniętego katalogu gier hazardowych jedynie jednoznaczne ustalenie
spełnienia ustawowych atrybutów tych gier pozwala na umieszczenie w Rejestrze
danej domeny (o ile służy ona do oferowania gier niezgodnie z Ustawą).
Obecnie w Rejestrze znajdują się m.in. domeny: key-drop.com, keydrop.org,
keydrop.gg, keydrop.gg, www.key-drop.com, www.key-drop.org, www.key-drop.gg,
www.keydrop.gg, cs.fail, www.cs.fail, skin.club, www.skin.club, csgoroll.com,
www.csgoroll.com, blog.csgoroll.com, clash.gg, www.clash.gg, oraz csgoluck.com i
www.csgoluck.com wpisane do Rejestru 5 września 2024 r.
Stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy o grach hazardowych podatnikiem podatku od
gier jest podmiot, który urządza gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji
lub udzielonego zezwolenia, z wyłączeniem loterii promocyjnych, podmiot
urządzający gry objęte monopolem państwa oraz uczestnik turnieju gry w pokera
organizowanego przez podmiot posiadający koncesję na prowadzenie kasyna gry.
Status podatnika podatku od gier może zatem posiadać m.in. podmiot, który
urządza grę hazardową określoną i zdefiniowaną w art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2
Ustawy (z wyłączeniem loterii promocyjnych) na podstawie koncesji lub
zezwolenia udzielonego zgodnie z przepisami tej ustawy. Podmiot, który nie
spełnia tych przesłanek, nie może zostać zakwalifikowany jako podatnik podatku
od gier na gruncie art. 71 ust. 1 Ustawy.
W ocenie Ministerstwa Finansów tzw. lootboxy to zagadnienie wielowątkowe,
będące konsekwencją dynamicznego rozwoju Internetu i rynku gier wideo online,
wykraczające poza obszar gier hazardowych, obejmujące aspekty z zakresu m.in.
regulacji usług elektronicznych, ochrony zdrowia i prawa ochrony konsumenta.
Problematyka tzw. lootboxów została dostrzeżona przez Parlament Europejski w
kontekście wpływu na funkcjonowanie jednolitego rynku i prawa ochrony
3 Rejestr jest jawny i dostępny pod linkiem: https://hazard.mf.gov.pl
4 Art. 15f ust. 4 i 5 ustawy o grach hazardowych.
-- 2 of 3 --
3/3
konsumenta (dziedzina gier hazardowych nie jest objęta harmonizacją w UE), jako
że mierzą się z nią również pozostałe państwa UE.
W rezolucji z dnia 18 stycznia 2023 r. w sprawie ochrony konsumentów w grach
wideo online: podejście z perspektywy jednolitego rynku europejskiego
(2022/2014(INI)5 Parlament Europejski m.in. zaapelował o większą przejrzystość
ze strony twórców gier wideo w odniesieniu do prawdopodobieństwa w
przypadku mechanizmów typu lootbox, w tym o informowanie prostym językiem o
tym, jak funkcjonują algorytmy (pkt 22), a także wezwał Komisję do
przedstawienia wniosku ustawodawczego, który dostosuje obecne unijne prawo
ochrony konsumentów w odniesieniu do gier wideo online, lub do przedstawienia
odrębnego wniosku ustawodawczego w sprawie gier wideo online, aby ustanowić
zharmonizowane europejskie ramy regulacyjne zapewniające wysoki poziom
ochrony konsumentów, w szczególności dzieci i młodzieży (pkt 27). Parlament
Europejski uważa, że we wnioskach tych należy ocenić, czy w celu ochrony
małoletnich, uniknięcia fragmentacji jednolitego rynku i zapewnienia
konsumentom takiego samego poziomu ochrony, niezależnie od miejsca
zamieszkania, należy zaproponować obowiązek domyślnego wyłączania płatności
w grach i mechanizmów typu lootbox, czy też zakaz stosowania płatnych skrzynek
z łupami.
Mając na uwadze kontrowersje i zagrożenia, jakie wywołują tzw. lootboxy,
Ministerstwo Finansów i KAS monitorują to zjawisko (w tym strony internetowe
oferujące skrzynki z wirtualnymi przedmiotami), uwzględniając przy tym
specyficzny dla sektora gier hazardowych wymiar społeczny i bezpieczeństwo
graczy.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
5 https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2023-0008_PL.html
-- 3 of 3 --