Interpelacja nr 4556
Interpelacja w sprawie wzrostu opłaty stałej za żłobki publiczne w związku z wprowadzeniem od 1 października nowego świadczenia społecznego nazwanego "babciowym"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wzrostu opłaty stałej za żłobki publiczne w związku z wprowadzeniem od 1 października nowego świadczenia społecznego nazwanego "babciowym"
Interpelacja nr 4556
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wzrostu opłaty stałej za żłobki publiczne w związku z wprowadzeniem od 1 października nowego świadczenia społecznego nazwanego "babciowym"
Zgłaszający: Monika Pawłowska
Data wpływu: 02-09-2024
Szanowna Pani Minister!
Tak zwane „babciowe” miało przynieść ulgę finansową rodzicom aktywnym zawodowo, jednak już teraz widać miejsca, gdzie opłaty za żłobek rosną. W Koszalinie wzrosły aż trzykrotnie – z 580 zł do 1750 zł miesięcznie, w Zamościu i Żorach – z 400 zł do 1500 zł miesięcznie. Samorządy uzasadniają podwyżki wprowadzeniem od 1 października rządowego programu „Aktywny rodzic”, który zapewnia zwrot kosztów za opiekę nad dzieckiem w żłobku do kwoty 1500 zł. Środki te mają być przekazywane nie bezpośrednio rodzicom, ale instytucjom opiekującym się dziećmi, co w przypadku publicznych żłobków oznacza budżet miasta/gminy. Większość samorządów w Polsce rozpoczęła już prace nad uchwałami, ustalając opłatę stałą za publiczne żłobki na poziomie 1500 zł. Jednak pojawiają się pytania o jakość usług, gdyż w żłobkach nadal brakuje specjalistów takich jak psychologowie, pedagodzy czy logopedzi, a czesne jest podnoszone bez wyraźnych podstaw. Decyzję o wyborze żłobka dla dziecka często trzeba podejmować natychmiast po narodzinach, inaczej po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego może zabraknąć dla niego miejsca. Ograniczona liczba miejsc w publicznych żłobkach zmusza wielu rodziców do płacenia coraz wyższych opłat, szczególnie że nie we wszystkich gminach działają publiczne żłobki. Zapowiedziane od października zwiększenie dopłat do żłobków może cieszyć rodziców, ale jednocześnie rodzi obawy, że opłaty, zwłaszcza w prywatnych placówkach, wzrosną.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaki jest pomysł Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rozwiązanie problemu wynikającego ze zwiększenia przez samorządy opłat za żłobki publiczne do kwot powyżej 1500 zł?
2. Czy ministerstwo będzie sprawowało kontrolę nad samorządami, które znacząco będą zawyżały opłaty w publicznych żłobkach?
3. Ile jest przygotowanych miejsc/ile dzieci mogą przyjąć żłobki w roku szkolnym 2024/2025? Proszę o listę gmin z podziałem na województwa.
4. W ilu gminach nie ma obecnie żłobków? Proszę o listę gmin z podziałem na województwa.
5. Jaki jest plan ministerstwa w celu zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc w żłobkach publicznych w kolejnych dwóch latach?
6. Dlaczego rząd zrezygnował z RKO (rodzinny kapitał opiekuńczy) działający od stycznia 2022 roku w ramach Polskiego Ładu, czyli 12 tys. zł na drugie i kolejne dziecko w rodzinie, choć zapewniano, że pomimo wdrożenia programu „Aktywny Rodzic” zostanie on utrzymany?
Łączę wyrazy szacunku
Monika Pawłowska
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 4556
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wzrostu opłaty stałej za żłobki publiczne w związku z wprowadzeniem od 1 października nowego świadczenia społecznego nazwanego "babciowym"
Zgłaszający: Monika Pawłowska
Data wpływu: 02-09-2024
Szanowna Pani Minister!
Tak zwane „babciowe” miało przynieść ulgę finansową rodzicom aktywnym zawodowo, jednak już teraz widać miejsca, gdzie opłaty za żłobek rosną. W Koszalinie wzrosły aż trzykrotnie – z 580 zł do 1750 zł miesięcznie, w Zamościu i Żorach – z 400 zł do 1500 zł miesięcznie. Samorządy uzasadniają podwyżki wprowadzeniem od 1 października rządowego programu „Aktywny rodzic”, który zapewnia zwrot kosztów za opiekę nad dzieckiem w żłobku do kwoty 1500 zł. Środki te mają być przekazywane nie bezpośrednio rodzicom, ale instytucjom opiekującym się dziećmi, co w przypadku publicznych żłobków oznacza budżet miasta/gminy. Większość samorządów w Polsce rozpoczęła już prace nad uchwałami, ustalając opłatę stałą za publiczne żłobki na poziomie 1500 zł. Jednak pojawiają się pytania o jakość usług, gdyż w żłobkach nadal brakuje specjalistów takich jak psychologowie, pedagodzy czy logopedzi, a czesne jest podnoszone bez wyraźnych podstaw. Decyzję o wyborze żłobka dla dziecka często trzeba podejmować natychmiast po narodzinach, inaczej po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego może zabraknąć dla niego miejsca. Ograniczona liczba miejsc w publicznych żłobkach zmusza wielu rodziców do płacenia coraz wyższych opłat, szczególnie że nie we wszystkich gminach działają publiczne żłobki. Zapowiedziane od października zwiększenie dopłat do żłobków może cieszyć rodziców, ale jednocześnie rodzi obawy, że opłaty, zwłaszcza w prywatnych placówkach, wzrosną.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaki jest pomysł Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rozwiązanie problemu wynikającego ze zwiększenia przez samorządy opłat za żłobki publiczne do kwot powyżej 1500 zł?
2. Czy ministerstwo będzie sprawowało kontrolę nad samorządami, które znacząco będą zawyżały opłaty w publicznych żłobkach?
3. Ile jest przygotowanych miejsc/ile dzieci mogą przyjąć żłobki w roku szkolnym 2024/2025? Proszę o listę gmin z podziałem na województwa.
4. W ilu gminach nie ma obecnie żłobków? Proszę o listę gmin z podziałem na województwa.
5. Jaki jest plan ministerstwa w celu zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc w żłobkach publicznych w kolejnych dwóch latach?
6. Dlaczego rząd zrezygnował z RKO (rodzinny kapitał opiekuńczy) działający od stycznia 2022 roku w ramach Polskiego Ładu, czyli 12 tys. zł na drugie i kolejne dziecko w rodzinie, choć zapewniano, że pomimo wdrożenia programu „Aktywny Rodzic” zostanie on utrzymany?
Łączę wyrazy szacunku
Monika Pawłowska
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6307 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.476.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 4556 Pani Posłanki Moniki Pawłowskiej w sprawie
wzrostu opłaty stałej za żłobki publiczne w związku z wprowadzeniem od 1 października
nowego świadczenia społecznego nazwanego „babciowym”, proszę przyjąć poniższe
informacje.
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz
w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" (Dz. U. poz. 858) wprowadza do polskiego
systemu trzy świadczenia, z których „aktywnie w żłobku” finansuje opłaty rodziców za pobyt
dziecka w instytucji opieki do wysokości 1500 zł lub 1900 zł w przypadku dziecka
z niepełnosprawnościami.
Przeprowadzone analizy wskazują, że koszty funkcjonowania żłobków (szczególnie
w dużych miastach) przewyższają niekiedy kwotę 1500 zł. Zgodnie z założeniami programu,
samorządy, jako realizatorzy zadania własnego, pokrywają różnicę ze swojego budżetu i to
w ich kompetencjach leży kształtowanie polityki wysokości opłat za usługę żłobkową. By
uniknąć drastycznych podwyżek, w ustawie przewidziano limit opłat
ponoszonych przez rodziców tak, aby żłobek spełniał warunki programu, a rodzice mogli
otrzymać świadczenie w wysokości do 1500 zł (1900 zł w przypadku dziecka
z niepełnosprawnościami). Limit ten wynosi 2200 zł w pierwszym
okresie funkcjonowania świadczenia. Program „Aktywny rodzic” zmienia strukturę
finansowania opieki żłobkowej, w związku z czym budżet państwa będzie głównym źródłem
finansowania kosztów opieki wczesnodziecięcej. Samorządy muszą wprowadzić odpłatność
(lub zmienić regulacje dotyczące własnych dopłat), by otrzymać środki ze świadczenia na
wniosek rodzica. Ostatecznie żłobki samorządowe, dzięki programowi „aktywny rodzic”,
staną się bezpłatne lub opłaty w nich zostaną znacząco obniżone. Wniosek o dofinansowanie
w ramach programu będzie musiał złożyć rodzic, decydując z którego świadczenia chce
skorzystać.
Prezydent Koszalina wycofał się ze swojej decyzji, co spowoduje, że publiczne żłobki
w Koszalinie będą darmowe od 1 października dzięki programowi „Aktywny rodzic”.
Świadczenie „aktywnie w domu” zastąpi dotychczas funkcjonujący i mniej korzystny, gdyż
nieprzysługujący na pierwsze dziecko, rodzinny kapitał opiekuńczy. „Aktywnie w domu”
będzie przysługiwało na każde dziecko w rodzinie w wieku od 12 do 35 miesiąca życia
i będzie wypłacane w wysokości 500 zł miesięcznie przez 24 miesiące (nie będzie możliwości
pobierania świadczenia w wysokości 1000 zł przez 12 miesięcy, jak ma to miejsce
w przypadku rodzinnego kapitału opiekuńczego). Jest to wsparcie kierowane do tych
rodziców małych dzieci, którzy nie będą uprawnieni lub nie zdecydują się na skorzystanie
ze świadczenia „aktywni rodzice w pracy” lub „aktywnie w żłobku”.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Wprowadzenie świadczenia „aktywnie w domu” wiąże się z uchyleniem dotychczas
obowiązującej ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym, przy
jednoczesnym zachowaniu praw nabytych, tj. zagwarantowaniu rodzicowi prawa do
zachowania wcześniej przyznanego rodzinnego kapitału opiekuńczego z możliwością
przejścia na nowe świadczenie, jeśli jest ono dla niego bardziej korzystne (np. aktywni
zawodowo rodzice pobierający rodzinny kapitał opiekuńczy będą mogli zrezygnować z tego
świadczenia i ubiegać się o świadczenie „aktywni rodzice w pracy”).
Zaniedbanie infrastruktury lokalnej, zapewniającej rodzicom wsparcie w wychowaniu
małych dzieci, jest faktem odziedziczonym przez obecną ekipę po 8 latach rządów
poprzedników. Według informacji przekazanych Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej gminy, w których na 31.12.2023 r. brakowało dostępu do usługi opiekuńczej nad
dziećmi do lat 3, stanowiły ok. 42% wszystkich gmin w Polsce. Skala zaniedbań, zastanych
w tym obszarze po ustąpieniu rządu tworzonego przez deklaratywnie prorodzinny obóz
Zjednoczonej Prawicy, była zatem znaczna. Do sytuacji przyczyniło się fiasko programu
„MALUCH+ 2022-2029 (po zmianach Aktywny Maluch 2022-2029). Program Aktywny
Maluch został ogłoszony 19 stycznia 2023 r., z rocznym opóźnieniem. Przesunięcie jego
realizacji spowodowało, że nie udało się osiągnąć wyników zakładanych na etapie ustaleń
z Komisją Europejską, dotyczących utworzenia do końca 2023 r. miejsc opieki nad dziećmi
do lat 3. Do końca 2023 r. miało powstać ponad 32 tys. miejsc opieki – powstało niecałe 4,2
tys., czyli ok. 13,4% planowanej liczby. W 2023 r., w ramach ogłoszonego Programu, zostały
rozstrzygnięte trzy tury naboru wniosków, w czasie których wojewodowie, po
przedstawieniu im przez wnioskodawców niezbędnych i kompletnych dokumentów, powinni
zawierać umowy o realizację zadań dofinansowanych ze środków Programu. Poziom
podpisywanych umów w ramach programu w 2023 r. osiągnął zaledwie 43%. Niski
współczynnik liczby podpisanych umów o dofinansowanie tworzenia miejsc opieki przełożył
się na obniżenie dynamiki ich przyrostu - także na terenie gmin, które planowały utworzenie
pierwszego miejsca opieki nad małymi dziećmi. Aktualizacja warunków programu ma
zaradzić tej sytuacji.
Według danych z teleinformatycznego Rejestru Żłobków na dzień 01.09.2024 r.
zarejestrowano 8 166 żłobków, klubów dziecięcych i dziennych opiekunów oferujących
łącznie 238 671 miejsc opieki.
Informacje gromadzone w zasobach Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dotyczą wyłącznie instytucji czynnych, wpisanych odpowiednio w rejestry żłobków, klubów
dziecięcych lub do wykazu opiekunów prowadzonych - w zależności od jednostki samorządu
terytorialnego - przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Sfera planów
poszczególnych gmin, dotycząca tworzenia i rozwijania opieki instytucjonalnej jest obszarem
wysoce zdynamizowanym i zindywidualizowanym, który w najbliższym czasie będzie
podlegał coraz szybszym i pozytywnym przeobrażeniom, dzięki wdrożeniu przez Rząd
wspomnianych wyżej programów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.476.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 4556 Pani Posłanki Moniki Pawłowskiej w sprawie
wzrostu opłaty stałej za żłobki publiczne w związku z wprowadzeniem od 1 października
nowego świadczenia społecznego nazwanego „babciowym”, proszę przyjąć poniższe
informacje.
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz
w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" (Dz. U. poz. 858) wprowadza do polskiego
systemu trzy świadczenia, z których „aktywnie w żłobku” finansuje opłaty rodziców za pobyt
dziecka w instytucji opieki do wysokości 1500 zł lub 1900 zł w przypadku dziecka
z niepełnosprawnościami.
Przeprowadzone analizy wskazują, że koszty funkcjonowania żłobków (szczególnie
w dużych miastach) przewyższają niekiedy kwotę 1500 zł. Zgodnie z założeniami programu,
samorządy, jako realizatorzy zadania własnego, pokrywają różnicę ze swojego budżetu i to
w ich kompetencjach leży kształtowanie polityki wysokości opłat za usługę żłobkową. By
uniknąć drastycznych podwyżek, w ustawie przewidziano limit opłat
ponoszonych przez rodziców tak, aby żłobek spełniał warunki programu, a rodzice mogli
otrzymać świadczenie w wysokości do 1500 zł (1900 zł w przypadku dziecka
z niepełnosprawnościami). Limit ten wynosi 2200 zł w pierwszym
okresie funkcjonowania świadczenia. Program „Aktywny rodzic” zmienia strukturę
finansowania opieki żłobkowej, w związku z czym budżet państwa będzie głównym źródłem
finansowania kosztów opieki wczesnodziecięcej. Samorządy muszą wprowadzić odpłatność
(lub zmienić regulacje dotyczące własnych dopłat), by otrzymać środki ze świadczenia na
wniosek rodzica. Ostatecznie żłobki samorządowe, dzięki programowi „aktywny rodzic”,
staną się bezpłatne lub opłaty w nich zostaną znacząco obniżone. Wniosek o dofinansowanie
w ramach programu będzie musiał złożyć rodzic, decydując z którego świadczenia chce
skorzystać.
Prezydent Koszalina wycofał się ze swojej decyzji, co spowoduje, że publiczne żłobki
w Koszalinie będą darmowe od 1 października dzięki programowi „Aktywny rodzic”.
Świadczenie „aktywnie w domu” zastąpi dotychczas funkcjonujący i mniej korzystny, gdyż
nieprzysługujący na pierwsze dziecko, rodzinny kapitał opiekuńczy. „Aktywnie w domu”
będzie przysługiwało na każde dziecko w rodzinie w wieku od 12 do 35 miesiąca życia
i będzie wypłacane w wysokości 500 zł miesięcznie przez 24 miesiące (nie będzie możliwości
pobierania świadczenia w wysokości 1000 zł przez 12 miesięcy, jak ma to miejsce
w przypadku rodzinnego kapitału opiekuńczego). Jest to wsparcie kierowane do tych
rodziców małych dzieci, którzy nie będą uprawnieni lub nie zdecydują się na skorzystanie
ze świadczenia „aktywni rodzice w pracy” lub „aktywnie w żłobku”.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Wprowadzenie świadczenia „aktywnie w domu” wiąże się z uchyleniem dotychczas
obowiązującej ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym, przy
jednoczesnym zachowaniu praw nabytych, tj. zagwarantowaniu rodzicowi prawa do
zachowania wcześniej przyznanego rodzinnego kapitału opiekuńczego z możliwością
przejścia na nowe świadczenie, jeśli jest ono dla niego bardziej korzystne (np. aktywni
zawodowo rodzice pobierający rodzinny kapitał opiekuńczy będą mogli zrezygnować z tego
świadczenia i ubiegać się o świadczenie „aktywni rodzice w pracy”).
Zaniedbanie infrastruktury lokalnej, zapewniającej rodzicom wsparcie w wychowaniu
małych dzieci, jest faktem odziedziczonym przez obecną ekipę po 8 latach rządów
poprzedników. Według informacji przekazanych Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej gminy, w których na 31.12.2023 r. brakowało dostępu do usługi opiekuńczej nad
dziećmi do lat 3, stanowiły ok. 42% wszystkich gmin w Polsce. Skala zaniedbań, zastanych
w tym obszarze po ustąpieniu rządu tworzonego przez deklaratywnie prorodzinny obóz
Zjednoczonej Prawicy, była zatem znaczna. Do sytuacji przyczyniło się fiasko programu
„MALUCH+ 2022-2029 (po zmianach Aktywny Maluch 2022-2029). Program Aktywny
Maluch został ogłoszony 19 stycznia 2023 r., z rocznym opóźnieniem. Przesunięcie jego
realizacji spowodowało, że nie udało się osiągnąć wyników zakładanych na etapie ustaleń
z Komisją Europejską, dotyczących utworzenia do końca 2023 r. miejsc opieki nad dziećmi
do lat 3. Do końca 2023 r. miało powstać ponad 32 tys. miejsc opieki – powstało niecałe 4,2
tys., czyli ok. 13,4% planowanej liczby. W 2023 r., w ramach ogłoszonego Programu, zostały
rozstrzygnięte trzy tury naboru wniosków, w czasie których wojewodowie, po
przedstawieniu im przez wnioskodawców niezbędnych i kompletnych dokumentów, powinni
zawierać umowy o realizację zadań dofinansowanych ze środków Programu. Poziom
podpisywanych umów w ramach programu w 2023 r. osiągnął zaledwie 43%. Niski
współczynnik liczby podpisanych umów o dofinansowanie tworzenia miejsc opieki przełożył
się na obniżenie dynamiki ich przyrostu - także na terenie gmin, które planowały utworzenie
pierwszego miejsca opieki nad małymi dziećmi. Aktualizacja warunków programu ma
zaradzić tej sytuacji.
Według danych z teleinformatycznego Rejestru Żłobków na dzień 01.09.2024 r.
zarejestrowano 8 166 żłobków, klubów dziecięcych i dziennych opiekunów oferujących
łącznie 238 671 miejsc opieki.
Informacje gromadzone w zasobach Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dotyczą wyłącznie instytucji czynnych, wpisanych odpowiednio w rejestry żłobków, klubów
dziecięcych lub do wykazu opiekunów prowadzonych - w zależności od jednostki samorządu
terytorialnego - przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Sfera planów
poszczególnych gmin, dotycząca tworzenia i rozwijania opieki instytucjonalnej jest obszarem
wysoce zdynamizowanym i zindywidualizowanym, który w najbliższym czasie będzie
podlegał coraz szybszym i pozytywnym przeobrażeniom, dzięki wdrożeniu przez Rząd
wspomnianych wyżej programów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --