Interpelacja nr 4554
Interpelacja w sprawie ustawy kaucyjnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ustawy kaucyjnej
Interpelacja nr 4554
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie ustawy kaucyjnej
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 02-09-2024
Biłgoraj, 23.08.2024 r.
Szanowny Pani Ministro,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora niniejszym kieruję do Pani interpelację w sprawie obaw podmiotów gospodarczych co do poziomu zaawansowania prac związanych z realizacją założeń systemu kaucyjnego.
Polscy przedsiębiorcy prowadzący lokalne sklepy, które codziennie obsługują miliony klientów, są źródłem utrzymania rodzin jak i tysięcy rodzin pracowników i tych którzy zapewniają zbyt towarów lokalnych dostawców są skrajnie zaniepokojeni informacjami o wejściu w życie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi tworzącej nowy system kaucyjny.
Obawy budzi niski poziom zaawansowania prac związanych z realizacją założeń systemu kaucyjnego. Doświadczeni przedsiębiorcy są przekonani, że wejście ustawy w obecnym kształcie już 1 stycznia 2025 roku stworzy ogromny chaos i bezpośrednio uderzy w polskich małych i średnich przedsiębiorców. System będzie eskalował problemy finansowe i organizacyjne sklepów. Z przykrością stwierdzają, że w obecnym kształcie ustawa preferuje duże i bogate sieci zachodnie, które stać na szybką organizację i automatyzację tych procesów.
Sytuacja jest tym trudniejsza, że ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw jest dokumentem ogólnym, w którym brakuje wielu istotnych zapisów co skutkuje tym, że organizacja procesu zarówno po stronie producentów, potencjalnych operatorów, a przede wszystkim sklepów jest w zasadzie niemożliwa.
Przedmiotowa regulacja w głównej mierze dotyka sklepy spożywcze. Mali przedsiębiorcy będą musieli się zmierzyć z obowiązkiem pobierania i zwracania kaucji, fizycznym odbiorem opakowań od konsumentów, ich logistyką oraz współpracą z operatorami systemu kaucyjnego. Jak również przechowywaniem zebranych surowców. Niestety dziś, na dziesięć miesięcy przed wejściem w życie nowych przepisów brakuje najważniejszych informacji:
1. Kim są operatorzy, którzy mają ustalić zasady współpracy i podpisać umowę ze sklepem?
2. Jak będzie wyglądała logistyka, w tym częstotliwość odbiorów?
3. Jak ma być przygotowany materiał do przekazania (zgnieciony czy nie, puszka z butelką czy odrębnie, itp.)?
4. Jak pogodzić odbiór opakowań po produktach mlecznych by nie naruszać przepisów Państwowej Inspekcji Sanitarnej?
5. Jak będą wyglądały rozliczenia sklepów z operatorem, operatorów między sobą, operatorów z producentami?
6. Jak mamy w związku z tym zorganizować pracę w sklepie (dodatkowe obowiązki)?
7. Ile musimy ponieść dodatkowych kosztów przygotowując swój sklep do systemu kaucyjnego (przestrzeń, automat, dodatkowa praca do wykonania)?
8. Czy została dokonana analiza skutków w powyższych kwestiach i są proponowane regulacje dotyczące powyższych kwestii?
Proszę Panią Ministrę o odpowiedź na powyższe pytania:
9. Czy istnieje możliwość:
• wydłużenia do 1 stycznia 2026 roku wprowadzenia systemu kaucyjnego;
• stopniowe wprowadzanie systemu kaucyjnego na kolejne frakcje;
• usunięcie z systemu kaucyjnego opakowań po mleku i produktach mlecznych;
• jak najszybszego zapewnienia operatora i systemu do rozliczania kaucji między sklepami i operatorami?
Każdy z tych elementów jest niezbędny do tego, aby przedsiębiorcy prowadzący sklepy mogli przygotować się do wejścia w życie nowego obowiązku prawnego. Podpisać stosowne umowy z operatorem, zaopatrzyć się w stosowne urządzenia do recyklingu, dostosować oprogramowanie sprzedażowe i przeszkolić pracowników do nowych obowiązków.
Przy obecnych bardzo wysokich obciążeniach finansowych dla przedsiębiorców, niepewności rynkowej i niskiej rentowności biznesu, dodatkowe obciążenia związane z systemem kaucyjnym, a przede wszystkim brak jasnych uregulowań funkcjonowania całego systemu kaucyjnego doprowadzi do problemów organizacyjnych oraz finansowych sklepów i kolejnych upadłości w branży.
Z poważaniem
Małgorzata Gromadzka
Interpelacja nr 4554
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie ustawy kaucyjnej
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 02-09-2024
Biłgoraj, 23.08.2024 r.
Szanowny Pani Ministro,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora niniejszym kieruję do Pani interpelację w sprawie obaw podmiotów gospodarczych co do poziomu zaawansowania prac związanych z realizacją założeń systemu kaucyjnego.
Polscy przedsiębiorcy prowadzący lokalne sklepy, które codziennie obsługują miliony klientów, są źródłem utrzymania rodzin jak i tysięcy rodzin pracowników i tych którzy zapewniają zbyt towarów lokalnych dostawców są skrajnie zaniepokojeni informacjami o wejściu w życie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi tworzącej nowy system kaucyjny.
Obawy budzi niski poziom zaawansowania prac związanych z realizacją założeń systemu kaucyjnego. Doświadczeni przedsiębiorcy są przekonani, że wejście ustawy w obecnym kształcie już 1 stycznia 2025 roku stworzy ogromny chaos i bezpośrednio uderzy w polskich małych i średnich przedsiębiorców. System będzie eskalował problemy finansowe i organizacyjne sklepów. Z przykrością stwierdzają, że w obecnym kształcie ustawa preferuje duże i bogate sieci zachodnie, które stać na szybką organizację i automatyzację tych procesów.
Sytuacja jest tym trudniejsza, że ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw jest dokumentem ogólnym, w którym brakuje wielu istotnych zapisów co skutkuje tym, że organizacja procesu zarówno po stronie producentów, potencjalnych operatorów, a przede wszystkim sklepów jest w zasadzie niemożliwa.
Przedmiotowa regulacja w głównej mierze dotyka sklepy spożywcze. Mali przedsiębiorcy będą musieli się zmierzyć z obowiązkiem pobierania i zwracania kaucji, fizycznym odbiorem opakowań od konsumentów, ich logistyką oraz współpracą z operatorami systemu kaucyjnego. Jak również przechowywaniem zebranych surowców. Niestety dziś, na dziesięć miesięcy przed wejściem w życie nowych przepisów brakuje najważniejszych informacji:
1. Kim są operatorzy, którzy mają ustalić zasady współpracy i podpisać umowę ze sklepem?
2. Jak będzie wyglądała logistyka, w tym częstotliwość odbiorów?
3. Jak ma być przygotowany materiał do przekazania (zgnieciony czy nie, puszka z butelką czy odrębnie, itp.)?
4. Jak pogodzić odbiór opakowań po produktach mlecznych by nie naruszać przepisów Państwowej Inspekcji Sanitarnej?
5. Jak będą wyglądały rozliczenia sklepów z operatorem, operatorów między sobą, operatorów z producentami?
6. Jak mamy w związku z tym zorganizować pracę w sklepie (dodatkowe obowiązki)?
7. Ile musimy ponieść dodatkowych kosztów przygotowując swój sklep do systemu kaucyjnego (przestrzeń, automat, dodatkowa praca do wykonania)?
8. Czy została dokonana analiza skutków w powyższych kwestiach i są proponowane regulacje dotyczące powyższych kwestii?
Proszę Panią Ministrę o odpowiedź na powyższe pytania:
9. Czy istnieje możliwość:
• wydłużenia do 1 stycznia 2026 roku wprowadzenia systemu kaucyjnego;
• stopniowe wprowadzanie systemu kaucyjnego na kolejne frakcje;
• usunięcie z systemu kaucyjnego opakowań po mleku i produktach mlecznych;
• jak najszybszego zapewnienia operatora i systemu do rozliczania kaucji między sklepami i operatorami?
Każdy z tych elementów jest niezbędny do tego, aby przedsiębiorcy prowadzący sklepy mogli przygotować się do wejścia w życie nowego obowiązku prawnego. Podpisać stosowne umowy z operatorem, zaopatrzyć się w stosowne urządzenia do recyklingu, dostosować oprogramowanie sprzedażowe i przeszkolić pracowników do nowych obowiązków.
Przy obecnych bardzo wysokich obciążeniach finansowych dla przedsiębiorców, niepewności rynkowej i niskiej rentowności biznesu, dodatkowe obciążenia związane z systemem kaucyjnym, a przede wszystkim brak jasnych uregulowań funkcjonowania całego systemu kaucyjnego doprowadzi do problemów organizacyjnych oraz finansowych sklepów i kolejnych upadłości w branży.
Z poważaniem
Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12817 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.39.2024.AK
3366564.13251712.10758698
Warszawa, 23-09-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację pani Poseł Małgorzaty Gromadzkiej z dnia 5 września 2024
r., znak: K10INT4554, w sprawie ustawy kaucyjnej i obaw podmiotów gospodarczych co do
poziomu zaawansowania prac związanych z realizacją założeń systemu kaucyjnego poniżej
przedstawiam stosowne wyjaśnienia.
1. Kim są operatorzy, którzy mają ustalić zasady współpracy i podpisać umowę ze
sklepem?
Prowadzenie systemu kaucyjnego, zgodnie z art. 40j ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r.
o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 927)
(zwanej dalej „ustawą”), wymaga uzyskania zezwolenia wydawanego, w drodze decyzji przez
ministra właściwego do spraw klimatu. Zezwolenie na prowadzenie systemu kaucyjnego
wydaje się na wniosek podmiotu reprezentującego. Dotychczas do Ministerstwa wpłynęło
6 wniosków o wydanie zezwolenia. W oparciu o przyjęte przepisy udzielono czterech
pozytywnych decyzji dot. zezwolenia na prowadzenie systemu kaucyjnego dla
następujących podmiotów:
• Krajowy System Kaucyjny ZWROTKA S.A. – decyzja wydana 18.03.2024 r.,
• „PolKa” Operator Systemu kaucyjnego Not For Profit S.A. – z 10.06.2024 r.,
• EKO-OPERATOR S.A. – decyzja z dnia 28.08. 2024 r.,
• OK OPERATOR SYSTEM S.A.–po ponownym rozpatrzeniu z 29.08.2024 r.
W toku postępowania pozostają sprawy o wydanie zezwolenia na prowadzenie systemu
kaucyjnego z wniosków złożonych przez:
RESELEKT S.A.
ECOKAUCJA S.A.
Informacje nt. operatorów posiadających zezwolenia na prowadzenie systemów kaucyjnych
na bieżąco będą pojawiać się na stornie internetowej MKiŚ w zakładce dedykowanej
systemowi kaucyjnemu https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny.
2. Jak będzie wyglądała logistyka, w tym częstotliwość odbiorów?
Zgodnie z art. 40j ust. 2 ustawy wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie systemu
kaucyjnego zawiera m.in. określenie zasad odbioru opakowań i odpadów opakowaniowych
(…), z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających
opakowania i odpady opakowaniowe, objętych systemem kaucyjnym oraz zasad
przekazywania tych opakowań do ponownego użycia lub tych odpadów opakowaniowych
do przetworzenia. Ustawa ta wprowadza jedynie ramy funkcjonowania systemu
kaucyjnego, natomiast szczegółowe rozwiązania w zakresie organizacji i prowadzenia
-- 1 of 5 --
systemu, w tym w również logistyki i częstotliwości odbiorów opakowań i odpadów
opakowaniowych będą określane przez podmioty reprezentujące. Na podstawie
anonimowych ankiet przeprowadzonych wśród operatorów w sierpniu 2024 r. wiem, że
operatorzy oferują dostosowany do specyfiki jednostki handlowej harmonogram odbioru
opakowań lub odpadów opakowaniowych.
3. Jak ma być przygotowany materiał do przekazania (zgnieciony czy nie, puszka
z butelką czy odrębnie, itp.)?
Zgodnie z art. 40j ust. 2 ustawy wniosek podmiotu reprezentującego zawiera
m.in. szczegółowy opis zasad odbioru opakowań i odpadów opakowaniowych. O ile zbiórka
prowadzona przez automaty wymagać będzie prowadzenia jej na opakowaniach
niezgniecionych, gdyż ułatwi to automatyczne odczytywanie informacji zawartych na
oznakowaniu, to zbiórka ręczna może być przeprowadzona na opakowaniach w jakiś sposób
uszkodzonych lub zgniecionych. Wszystkie szczegółowe wytyczne i rozwiązania logistyczne
w tej kwestii będą określane przez operatorów sytemu kaucyjnego.
4. Jak pogodzić odbiór opakowań po produktach mlecznych, aby nie naruszyć
przepisów Państwowej Inspekcji Sanitarnej?
W procedowanym obecnie projekcie ustawy o zmianie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r.
o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (UD45), w zakresie systemu
kaucyjnego, zamieszczono wyłączenie opakowań po produktach mlecznych z obowiązku
objęcia systemem kaucyjnym. Postulat taki został zgłoszony przez 25 podmiotów w ramach
konsultacji publicznych oraz temat ten poruszany był na spotkaniu uzgodnieniowym
z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
5. Jak będą wyglądały rozliczenia sklepów z operatorem, operatorami między sobą,
operatorów z producentami?
Ustawa wskazuje, że system kaucyjny powinien obejmować terytorium całego kraju,
zapewniać powszechny i równy dostęp dla użytkowników końcowych oraz dla
wprowadzających produkty w opakowaniach jednostek handlu detalicznego i hurtowego
oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem
kaucyjnym (art. 40g ustawy).
Przepisy ustawy nie ograniczają ilości podmiotów, które mogą tworzyć system kaucyjny
w Polsce. W przypadku funkcjonowania więcej niż jednego systemu kaucyjnego podmioty
reprezentujące prowadzące te systemy są obowiązane do ustalenia między sobą, w drodze
umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, warunków rozliczania
pobranej i zwróconej kaucji oraz rozliczania i wymiany opakowań lub odpadów
opakowaniowych zebranych w ramach prowadzonych przez siebie systemów kaucyjnych.
Umowę taką zawiera się przed dniem uruchomienia każdego kolejnego systemu kaucyjnego.
Art. 40i ust. 1 ustawy wskazuje, że podmiot reprezentujący w ramach systemu kaucyjnego
zapewnia m.in. rozliczenie kaucji z jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi
punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym,
w szczególności finansowanie wypłat kaucji dla użytkownika końcowego. Na ten moment
wydano 4 zezwolenia na prowadzenie systemu kaucyjnego, więc takie umowy między
podmiotami reprezentującymi będą podpisywane.
Drugim rodzajem umów będą umowy zwierane pomiędzy podmiotem reprezentującym
a przedsiębiorcami prowadzącymi jednostki handlu detalicznego lub hurtowego. Zgodnie
z art. 44 ust. 8 ustawy, umowy te powinny zawierać w szczególności: zasady rozliczania
-- 2 of 5 --
kaucji oraz zasady zbierania i przekazywania opakowań i odpadów opakowaniowych
powstałych z opakowań.
Trzecim rodzajem umów zawierających zasady dot. rozliczeń finansowych między
podmiotami będą zasady na jakich wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje
albo grupa tych wprowadzających będą przystępować do utworzonego przez ten podmiot
systemu kaucyjnego albo do innego istniejącego systemu kaucyjnego. Zgodnie z art. 40h
ust. 3 ustawy umowę taką podpisuje się pod rygorem nieważności. Umowa ta określa
w szczególności wysokość wkładów finansowych ponoszonych przez wprowadzającego
produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzającego bezpośrednio produkty
w opakowaniach na napoje, przeznaczonych na finansowanie systemu kaucyjnego oraz
terminy ich płatności.
Jak wskazują przywołane powyżej artykuły każdy operator może samodzielnie
zaprojektować zasady działania, w tym ogólną budowę systemu oraz sposób zarządzania
nim, w szczególności sposoby rozliczeń pomiędzy operatorami i wprowadzającymi
zaangażowanymi w dany system kaucyjny. Każde ustalenie powinno być zawarte w formie
umowy.
6. Jak mamy w związku z tym zorganizować pracę w sklepie (dodatkowe obowiązki)?
Jednostki handlu detalicznego i hurtowego będą musiały zmierzyć się z obowiązkiem
pobierania i zwracania kaucji, fizycznym odbiorem opakowań od konsumentów, ich
logistyką oraz współpracą z operatorami systemu kaucyjnego, jak również
przechowywaniem zebranych surowców. Zakres dodatkowych rozwiązań logistycznych i
kosztów jakie ponosić będą wszystkie zaangażowane jednostki i operatorzy zależeć będzie
od wielkości jednostki handlowej oraz od zakresu w jakim przystąpi do systemu kaucyjnego
i jakie wsparcie otrzyma od operatora systemu. Część jednostek dołączy jedynie w zakresie
pobierania kaucji, inne także w zakresie zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań
i odpadów opakowaniowych (art. 44 ust. 1-3 ustawy). Rozwiązania organizacyjne będą
częścią umów zawieranych z operatorem systemu.
7. Ile musimy ponieść dodatkowych kosztów przygotowując swój sklep do systemu
kaucyjnego (przestrzeń, automat, dodatkowa praca do wykonania)?
Każdy operator może samodzielnie zaprojektować zasady działania, w tym ogólną budowę
systemu oraz sposób zarządzania nim, w szczególności sposoby rozliczeń pomiędzy
operatorami i jednostkami handlowymi zaangażowanymi w dany system kaucyjny. Umowy
zwierane pomiędzy podmiotem reprezentującym a przedsiębiorcami prowadzącymi
jednostki handlu detalicznego lub hurtowego, zgodnie z art. 44 ust. 8 ustawy, powinny
zawierać w szczególności: zasady rozliczania kaucji oraz zasady zbierania i przekazywania
opakowań i odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań. Wszystkie dodatkowe
ustalenia będą wypracowywane przez operatorów wspólnie z jednostkami i zależeć będą
od stopnia włączenia danej jednostki w uczestnictwo w systemie kaucyjnym: czy w zakresie
jedynie pobierania kaucji czy w zakresie zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań
i odpadów opakowaniowych (art. 44 ust. 1-3 ustawy). Każde ustalenie w zakresie rozwiązań
organizacyjnych powinno być częścią umów zawieranych z operatorem systemu.
8. Czy została dokonana analiza skutków w powyższych kwestiach i są proponowane
regulacje dotyczące powyższych kwestii?
Każde ustalenie kwestii organizacyjnych powinno być częścią umów zawieranych przez
jednostki handlowe z operatorem systemu. W ramach sprawdzenia stopnia przygotowania
do uruchomienia systemu w sierpniu 2024 r. przeprowadzono ankietę wśród operatorów.
-- 3 of 5 --
Zgodnie z odpowiedziami z ankiet operatorzy oferują dodatkowe usługi dla jednostek
handlowych podpisujących z nimi umowy są to m. in. : doradztwo dla jednostek handlowych
w zakresie organizacji lokalu pod selektywne zbieranie opakowań lub odpadów
opakowaniowych czy pomoc finansowa dla jednostek handlowych w zakresie organizacji
lokalu pod selektywne zbieranie opakowań lub odpadów opakowaniowych.
9. Czy istnieje możliwość wydłużenia do 1 stycznia 2026 roku wprowadzenia
systemu kaucyjnego?
Do uruchomia systemu kaucyjnego pozostały ok. 3 miesiące. Zarówno wprowadzający,
jednostki handlowe jak i operatorzy systemów wkraczają w decydującą fazę przygotowań.
Wprowadzanie w tym momencie jakichkolwiek przesunięć, czy zmian dot. generalnych
założeń systemu, w tym terminu jego uruchomienia, negatywnie wpłynęłoby na tych
przedsiębiorcach, którzy już ponieśli nakłady finansowe, logistyczne, organizacyjne lub
zaciągnęli zobowiązania kredytowe, aby przygotować swoje jednostki do uruchomienia
sytemu o czasie. W świetle powyższego nie jest planowane przesunięcie terminu wejścia
w życie całego systemu. System kaucyjny powinien ruszyć zgodnie z datą określoną
w decyzjach wydanych dla operatorów.
10. Czy istnieje możliwość stopniowego wprowadzania systemu kaucyjnego na kolejne
frakcje?
Rozszerzanie systemu kaucyjnego o kolejne frakcje jest rozważane. Analizujemy zgłaszane
w tym zakresie postulaty jednak temat ten musi zostać poddany dyskusji w gronie
eksperckim. Na spotkaniu konsultacyjnym dot. systemu kaucyjnego zorganizowanym
5 marca 2024 r. dyskutowano na temat wprowadzania do systemu jednorazowych
opakowań szklanych oraz szklanych opakowań standardowych (butelki różnego typu
i słoiki). Postulat ten wymaga dalszych analiz dotyczących rodzaju opakowań, ich kształtu,
oznakowania i procesów logistycznych. Rozwiązania zostaną wypracowane wspólnie
z operatorami, producentami i ośrodkami naukowymi, przy uwzględnieniu głosu
społecznego.
11. Czy istnieje możliwość usunięcia z systemu kaucyjnego opakowań po mleku
i produktach mlecznych?
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 4 w procedowanym obecnie Projekcie ustawy
o zmianie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami
opakowaniowymi (UD45), w zakresie systemu kaucyjnego, zamieszczono wyłączenie
opakowań po produktach mlecznych z obowiązku objęcia systemem kaucyjnym.
12. Czy istnieje możliwość jak najszybszego zapewnienia operatora i systemu do
rozliczania kaucji między sklepami i operatorami?
Każde ustalenie kwestii organizacyjnych powinno być częścią umów zawieranych przez
jednostki handlowe z operatorem systemu. MKiŚ w ramach sprawdzenia stopnia
przygotowania do uruchomienia systemu w sierpniu 2024 r. przeprowadzono ankietę wśród
operatorów. Zgodnie z odpowiedziami z ankiet operatorzy pracują nad systemami
informatycznymi do rozliczania kaucji, które będą udostępniane jednostkom handlowym
podpisującym z nimi umowy. Operatorzy dążą do tego, aby system informatyczny przez nich
przygotowany był kompatybilny z systemami innych operatorów, oraz był kompatybilny ze
stosowanym w jednostkach handlowych systemem kasowym.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
-- 4 of 5 --
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Dw. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 5 of 5 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.39.2024.AK
3366564.13251712.10758698
Warszawa, 23-09-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację pani Poseł Małgorzaty Gromadzkiej z dnia 5 września 2024
r., znak: K10INT4554, w sprawie ustawy kaucyjnej i obaw podmiotów gospodarczych co do
poziomu zaawansowania prac związanych z realizacją założeń systemu kaucyjnego poniżej
przedstawiam stosowne wyjaśnienia.
1. Kim są operatorzy, którzy mają ustalić zasady współpracy i podpisać umowę ze
sklepem?
Prowadzenie systemu kaucyjnego, zgodnie z art. 40j ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r.
o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 927)
(zwanej dalej „ustawą”), wymaga uzyskania zezwolenia wydawanego, w drodze decyzji przez
ministra właściwego do spraw klimatu. Zezwolenie na prowadzenie systemu kaucyjnego
wydaje się na wniosek podmiotu reprezentującego. Dotychczas do Ministerstwa wpłynęło
6 wniosków o wydanie zezwolenia. W oparciu o przyjęte przepisy udzielono czterech
pozytywnych decyzji dot. zezwolenia na prowadzenie systemu kaucyjnego dla
następujących podmiotów:
• Krajowy System Kaucyjny ZWROTKA S.A. – decyzja wydana 18.03.2024 r.,
• „PolKa” Operator Systemu kaucyjnego Not For Profit S.A. – z 10.06.2024 r.,
• EKO-OPERATOR S.A. – decyzja z dnia 28.08. 2024 r.,
• OK OPERATOR SYSTEM S.A.–po ponownym rozpatrzeniu z 29.08.2024 r.
W toku postępowania pozostają sprawy o wydanie zezwolenia na prowadzenie systemu
kaucyjnego z wniosków złożonych przez:
RESELEKT S.A.
ECOKAUCJA S.A.
Informacje nt. operatorów posiadających zezwolenia na prowadzenie systemów kaucyjnych
na bieżąco będą pojawiać się na stornie internetowej MKiŚ w zakładce dedykowanej
systemowi kaucyjnemu https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny.
2. Jak będzie wyglądała logistyka, w tym częstotliwość odbiorów?
Zgodnie z art. 40j ust. 2 ustawy wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie systemu
kaucyjnego zawiera m.in. określenie zasad odbioru opakowań i odpadów opakowaniowych
(…), z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających
opakowania i odpady opakowaniowe, objętych systemem kaucyjnym oraz zasad
przekazywania tych opakowań do ponownego użycia lub tych odpadów opakowaniowych
do przetworzenia. Ustawa ta wprowadza jedynie ramy funkcjonowania systemu
kaucyjnego, natomiast szczegółowe rozwiązania w zakresie organizacji i prowadzenia
-- 1 of 5 --
systemu, w tym w również logistyki i częstotliwości odbiorów opakowań i odpadów
opakowaniowych będą określane przez podmioty reprezentujące. Na podstawie
anonimowych ankiet przeprowadzonych wśród operatorów w sierpniu 2024 r. wiem, że
operatorzy oferują dostosowany do specyfiki jednostki handlowej harmonogram odbioru
opakowań lub odpadów opakowaniowych.
3. Jak ma być przygotowany materiał do przekazania (zgnieciony czy nie, puszka
z butelką czy odrębnie, itp.)?
Zgodnie z art. 40j ust. 2 ustawy wniosek podmiotu reprezentującego zawiera
m.in. szczegółowy opis zasad odbioru opakowań i odpadów opakowaniowych. O ile zbiórka
prowadzona przez automaty wymagać będzie prowadzenia jej na opakowaniach
niezgniecionych, gdyż ułatwi to automatyczne odczytywanie informacji zawartych na
oznakowaniu, to zbiórka ręczna może być przeprowadzona na opakowaniach w jakiś sposób
uszkodzonych lub zgniecionych. Wszystkie szczegółowe wytyczne i rozwiązania logistyczne
w tej kwestii będą określane przez operatorów sytemu kaucyjnego.
4. Jak pogodzić odbiór opakowań po produktach mlecznych, aby nie naruszyć
przepisów Państwowej Inspekcji Sanitarnej?
W procedowanym obecnie projekcie ustawy o zmianie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r.
o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (UD45), w zakresie systemu
kaucyjnego, zamieszczono wyłączenie opakowań po produktach mlecznych z obowiązku
objęcia systemem kaucyjnym. Postulat taki został zgłoszony przez 25 podmiotów w ramach
konsultacji publicznych oraz temat ten poruszany był na spotkaniu uzgodnieniowym
z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
5. Jak będą wyglądały rozliczenia sklepów z operatorem, operatorami między sobą,
operatorów z producentami?
Ustawa wskazuje, że system kaucyjny powinien obejmować terytorium całego kraju,
zapewniać powszechny i równy dostęp dla użytkowników końcowych oraz dla
wprowadzających produkty w opakowaniach jednostek handlu detalicznego i hurtowego
oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem
kaucyjnym (art. 40g ustawy).
Przepisy ustawy nie ograniczają ilości podmiotów, które mogą tworzyć system kaucyjny
w Polsce. W przypadku funkcjonowania więcej niż jednego systemu kaucyjnego podmioty
reprezentujące prowadzące te systemy są obowiązane do ustalenia między sobą, w drodze
umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, warunków rozliczania
pobranej i zwróconej kaucji oraz rozliczania i wymiany opakowań lub odpadów
opakowaniowych zebranych w ramach prowadzonych przez siebie systemów kaucyjnych.
Umowę taką zawiera się przed dniem uruchomienia każdego kolejnego systemu kaucyjnego.
Art. 40i ust. 1 ustawy wskazuje, że podmiot reprezentujący w ramach systemu kaucyjnego
zapewnia m.in. rozliczenie kaucji z jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi
punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym,
w szczególności finansowanie wypłat kaucji dla użytkownika końcowego. Na ten moment
wydano 4 zezwolenia na prowadzenie systemu kaucyjnego, więc takie umowy między
podmiotami reprezentującymi będą podpisywane.
Drugim rodzajem umów będą umowy zwierane pomiędzy podmiotem reprezentującym
a przedsiębiorcami prowadzącymi jednostki handlu detalicznego lub hurtowego. Zgodnie
z art. 44 ust. 8 ustawy, umowy te powinny zawierać w szczególności: zasady rozliczania
-- 2 of 5 --
kaucji oraz zasady zbierania i przekazywania opakowań i odpadów opakowaniowych
powstałych z opakowań.
Trzecim rodzajem umów zawierających zasady dot. rozliczeń finansowych między
podmiotami będą zasady na jakich wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje
albo grupa tych wprowadzających będą przystępować do utworzonego przez ten podmiot
systemu kaucyjnego albo do innego istniejącego systemu kaucyjnego. Zgodnie z art. 40h
ust. 3 ustawy umowę taką podpisuje się pod rygorem nieważności. Umowa ta określa
w szczególności wysokość wkładów finansowych ponoszonych przez wprowadzającego
produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzającego bezpośrednio produkty
w opakowaniach na napoje, przeznaczonych na finansowanie systemu kaucyjnego oraz
terminy ich płatności.
Jak wskazują przywołane powyżej artykuły każdy operator może samodzielnie
zaprojektować zasady działania, w tym ogólną budowę systemu oraz sposób zarządzania
nim, w szczególności sposoby rozliczeń pomiędzy operatorami i wprowadzającymi
zaangażowanymi w dany system kaucyjny. Każde ustalenie powinno być zawarte w formie
umowy.
6. Jak mamy w związku z tym zorganizować pracę w sklepie (dodatkowe obowiązki)?
Jednostki handlu detalicznego i hurtowego będą musiały zmierzyć się z obowiązkiem
pobierania i zwracania kaucji, fizycznym odbiorem opakowań od konsumentów, ich
logistyką oraz współpracą z operatorami systemu kaucyjnego, jak również
przechowywaniem zebranych surowców. Zakres dodatkowych rozwiązań logistycznych i
kosztów jakie ponosić będą wszystkie zaangażowane jednostki i operatorzy zależeć będzie
od wielkości jednostki handlowej oraz od zakresu w jakim przystąpi do systemu kaucyjnego
i jakie wsparcie otrzyma od operatora systemu. Część jednostek dołączy jedynie w zakresie
pobierania kaucji, inne także w zakresie zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań
i odpadów opakowaniowych (art. 44 ust. 1-3 ustawy). Rozwiązania organizacyjne będą
częścią umów zawieranych z operatorem systemu.
7. Ile musimy ponieść dodatkowych kosztów przygotowując swój sklep do systemu
kaucyjnego (przestrzeń, automat, dodatkowa praca do wykonania)?
Każdy operator może samodzielnie zaprojektować zasady działania, w tym ogólną budowę
systemu oraz sposób zarządzania nim, w szczególności sposoby rozliczeń pomiędzy
operatorami i jednostkami handlowymi zaangażowanymi w dany system kaucyjny. Umowy
zwierane pomiędzy podmiotem reprezentującym a przedsiębiorcami prowadzącymi
jednostki handlu detalicznego lub hurtowego, zgodnie z art. 44 ust. 8 ustawy, powinny
zawierać w szczególności: zasady rozliczania kaucji oraz zasady zbierania i przekazywania
opakowań i odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań. Wszystkie dodatkowe
ustalenia będą wypracowywane przez operatorów wspólnie z jednostkami i zależeć będą
od stopnia włączenia danej jednostki w uczestnictwo w systemie kaucyjnym: czy w zakresie
jedynie pobierania kaucji czy w zakresie zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań
i odpadów opakowaniowych (art. 44 ust. 1-3 ustawy). Każde ustalenie w zakresie rozwiązań
organizacyjnych powinno być częścią umów zawieranych z operatorem systemu.
8. Czy została dokonana analiza skutków w powyższych kwestiach i są proponowane
regulacje dotyczące powyższych kwestii?
Każde ustalenie kwestii organizacyjnych powinno być częścią umów zawieranych przez
jednostki handlowe z operatorem systemu. W ramach sprawdzenia stopnia przygotowania
do uruchomienia systemu w sierpniu 2024 r. przeprowadzono ankietę wśród operatorów.
-- 3 of 5 --
Zgodnie z odpowiedziami z ankiet operatorzy oferują dodatkowe usługi dla jednostek
handlowych podpisujących z nimi umowy są to m. in. : doradztwo dla jednostek handlowych
w zakresie organizacji lokalu pod selektywne zbieranie opakowań lub odpadów
opakowaniowych czy pomoc finansowa dla jednostek handlowych w zakresie organizacji
lokalu pod selektywne zbieranie opakowań lub odpadów opakowaniowych.
9. Czy istnieje możliwość wydłużenia do 1 stycznia 2026 roku wprowadzenia
systemu kaucyjnego?
Do uruchomia systemu kaucyjnego pozostały ok. 3 miesiące. Zarówno wprowadzający,
jednostki handlowe jak i operatorzy systemów wkraczają w decydującą fazę przygotowań.
Wprowadzanie w tym momencie jakichkolwiek przesunięć, czy zmian dot. generalnych
założeń systemu, w tym terminu jego uruchomienia, negatywnie wpłynęłoby na tych
przedsiębiorcach, którzy już ponieśli nakłady finansowe, logistyczne, organizacyjne lub
zaciągnęli zobowiązania kredytowe, aby przygotować swoje jednostki do uruchomienia
sytemu o czasie. W świetle powyższego nie jest planowane przesunięcie terminu wejścia
w życie całego systemu. System kaucyjny powinien ruszyć zgodnie z datą określoną
w decyzjach wydanych dla operatorów.
10. Czy istnieje możliwość stopniowego wprowadzania systemu kaucyjnego na kolejne
frakcje?
Rozszerzanie systemu kaucyjnego o kolejne frakcje jest rozważane. Analizujemy zgłaszane
w tym zakresie postulaty jednak temat ten musi zostać poddany dyskusji w gronie
eksperckim. Na spotkaniu konsultacyjnym dot. systemu kaucyjnego zorganizowanym
5 marca 2024 r. dyskutowano na temat wprowadzania do systemu jednorazowych
opakowań szklanych oraz szklanych opakowań standardowych (butelki różnego typu
i słoiki). Postulat ten wymaga dalszych analiz dotyczących rodzaju opakowań, ich kształtu,
oznakowania i procesów logistycznych. Rozwiązania zostaną wypracowane wspólnie
z operatorami, producentami i ośrodkami naukowymi, przy uwzględnieniu głosu
społecznego.
11. Czy istnieje możliwość usunięcia z systemu kaucyjnego opakowań po mleku
i produktach mlecznych?
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 4 w procedowanym obecnie Projekcie ustawy
o zmianie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami
opakowaniowymi (UD45), w zakresie systemu kaucyjnego, zamieszczono wyłączenie
opakowań po produktach mlecznych z obowiązku objęcia systemem kaucyjnym.
12. Czy istnieje możliwość jak najszybszego zapewnienia operatora i systemu do
rozliczania kaucji między sklepami i operatorami?
Każde ustalenie kwestii organizacyjnych powinno być częścią umów zawieranych przez
jednostki handlowe z operatorem systemu. MKiŚ w ramach sprawdzenia stopnia
przygotowania do uruchomienia systemu w sierpniu 2024 r. przeprowadzono ankietę wśród
operatorów. Zgodnie z odpowiedziami z ankiet operatorzy pracują nad systemami
informatycznymi do rozliczania kaucji, które będą udostępniane jednostkom handlowym
podpisującym z nimi umowy. Operatorzy dążą do tego, aby system informatyczny przez nich
przygotowany był kompatybilny z systemami innych operatorów, oraz był kompatybilny ze
stosowanym w jednostkach handlowych systemem kasowym.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
-- 4 of 5 --
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Dw. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 5 of 5 --