Interpelacja nr 4551
Interpelacja w sprawie likwidacji zjawiska bezdomności w Polsce do 2030 r.
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie likwidacji zjawiska bezdomności w Polsce do 2030 r.
Interpelacja nr 4551
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie likwidacji zjawiska bezdomności w Polsce do 2030 r.
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 02-09-2024
Szanowna Pani Ministro!
Bezdomność jest niezwykle palącym problemem społecznym, wiąże się z wieloma wyzwaniami dla systemów pomocy społecznej i ochrony zdrowia. W 2021 r. Polska stała się jednym z krajów sygnatariuszy Deklaracji lizbońskiej ws. europejskiej platformy zwalczania bezdomności. Wyrażonym w tej deklaracji dążeniem jest zakończenie problemu bezdomności do 2030 r. By zrealizować ten cel, potrzebne jest wdrożenie wielu polityk publicznych i współpraca wielu resortów. Wiele z tych kwestii poruszamy wraz z przedstawicielami i przedstawicielkami środowisk zaangażowanych w walkę z bezdomnością podczas prac Parlamentarnego Zespołu ds Zakończenia Bezdomności. W debacie parlamentarnej i publicznej wielką wagę ma bieżąca informacja o działaniach legislacyjnych i politycznych resortów zaangażowanych w realizację polityk publicznych wokół bezdomności, w związku z czym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie prace legislacyjne dotyczące problemu wychodzenia z kryzysu bezdomności w kontekście dążenia do zakończenia bezdomności w Polsce do 2030 r. toczą się aktualnie w MRPiPS i jakie są plany legislacyjne MRPiPS w tym zakresie na najbliższe lata?
Czy w związku z przyjętą w kwietniu 2024 r. nowelizacją ustawy o pomocy społecznej w resorcie trwają prace nad programami rządowymi skierowanymi do osób w kryzysie bezdomności oraz osób zatrudnionych w schroniskach i instytucjach pomocy społecznej zajmujących się problemem bezdomności?
Interpelacja nr 4551
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie likwidacji zjawiska bezdomności w Polsce do 2030 r.
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 02-09-2024
Szanowna Pani Ministro!
Bezdomność jest niezwykle palącym problemem społecznym, wiąże się z wieloma wyzwaniami dla systemów pomocy społecznej i ochrony zdrowia. W 2021 r. Polska stała się jednym z krajów sygnatariuszy Deklaracji lizbońskiej ws. europejskiej platformy zwalczania bezdomności. Wyrażonym w tej deklaracji dążeniem jest zakończenie problemu bezdomności do 2030 r. By zrealizować ten cel, potrzebne jest wdrożenie wielu polityk publicznych i współpraca wielu resortów. Wiele z tych kwestii poruszamy wraz z przedstawicielami i przedstawicielkami środowisk zaangażowanych w walkę z bezdomnością podczas prac Parlamentarnego Zespołu ds Zakończenia Bezdomności. W debacie parlamentarnej i publicznej wielką wagę ma bieżąca informacja o działaniach legislacyjnych i politycznych resortów zaangażowanych w realizację polityk publicznych wokół bezdomności, w związku z czym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie prace legislacyjne dotyczące problemu wychodzenia z kryzysu bezdomności w kontekście dążenia do zakończenia bezdomności w Polsce do 2030 r. toczą się aktualnie w MRPiPS i jakie są plany legislacyjne MRPiPS w tym zakresie na najbliższe lata?
Czy w związku z przyjętą w kwietniu 2024 r. nowelizacją ustawy o pomocy społecznej w resorcie trwają prace nad programami rządowymi skierowanymi do osób w kryzysie bezdomności oraz osób zatrudnionych w schroniskach i instytucjach pomocy społecznej zajmujących się problemem bezdomności?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7354 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.479.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4551 Pani Posłanki Marceliny Zawiszy w sprawie likwidacji
zjawiska bezdomności w Polsce do 2030 r., proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia, pozostające
we właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Kryzys bezdomności jest jedną z najbardziej dramatycznych form wykluczenia społecznego.
Zasady, formy i sposoby wsparcia osób bezdomnych regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca
2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283), w których sformułowano definicję
osoby bezdomnej, wskazano bezdomność jako jeden z tytułów przyznawania świadczeń
z pomocy społecznej, uregulowano formy pomocy mające na celu umożliwienie osobom
w kryzysie bezdomności usamodzielnienie się, zdefiniowano rodzaje placówek dla osób
bezdomnych oraz określono zadania dla poszczególnych szczebli administracji publicznej
w obszarze przeciwdziałania bezdomności.
Kwestie dotyczące walki z bezdomnością zawarte są też w dokumentach strategicznych,
aktualnie obowiązującyh przyjętych przez Radę Ministrów. Wśród nich wymienić należy
„Krajowy Program Przeciwdziałania Ubóstwu i Wykluczeniu Społecznemu. Aktualizacja
2021–2027, polityka publiczna z perspektywą do roku 2030”, „Strategia rozwoju usług
społecznych, polityka publiczna do roku 2030 ( z perspektywą do 2035 r.)”, czy podpisana
przez Polskę Deklaracja Lizbońska z 2021 r. w sprawie Europejskiej Platformy na rzecz
Zwalczania Bezdomności.
27 czerwca br. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołał Zespół do spraw reformy
systemu pomocy społecznej1. Złożony z ekspertów, praktyków i osób ze świata nauki, zespół
dokona przeglądu funkcjonujących rozwiązań prawnym i organizacyjnym w obszarze pomocy
społecznej, by na tej podstawie opracować propozycje system ten reformujące. Reforma
doprowadzi do integracji różnych form wsparcia oraz współpracy pomiędzy instytucjami
państwowymi, samorządami, organizacjami pozarządowymi i lokalnymi społecznościami, co
przyczyni się to do zwiększenia skuteczności podejmowanych działań pomocowych.
Planowana jest m.in. nowelizacja rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
w sprawie minimalnych standardów noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, schronisk
dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi i ogrzewalni (Dz.U. z 2018 r. poz. 896). Nowe
przepisy opracowane zostaną z uwzględnieniem głosu organizacji pozarządowych
zajmujących, się problematyką pomocy osobom w kryzysie bezdomności.
Jednocześnie, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 7a ustawy o pomocy społecznej, minister właściwy
do spraw zabezpieczenia społecznego wspiera finansowo programy, realizowane przez
jednostki samorządu terytorialnego lub podmioty do tego uprawnione, wskazane w art. 25 ust.
1 ustawy o pomocy społecznej, w określonym obszarze pomocy społecznej.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kontynuowany jest Program „Pokonać
bezdomność. Program pomocy osobom bezdomnym”. Jego głównym celem jest inspirowanie
i wspieranie działań nakierowanych na zapobieganie i rozwiązywanie problemu bezdomności,
1 Zarządzenie nr 24 Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie powołania
Zespołu do spraw reformy systemu pomocy społecznej (Dz. Urz. MRPiPS z 2024 r. poz. 24),
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
propagowanie nowych metod pracy z osobami w kryzysie bezdomności oraz zachęcanie do
wprowadzania programów aktywizacji społecznej i zawodowej tych osób. Inicjatywa ma
charakter uzupełniający wobec ustawowych obowiązków samorządów gmin w zakresie
przeciwdziałania bezdomności. Wspiera też działalność podmiotów pozarządowych,
funkcjonujących w obszarze pomocy społecznej. Na dofinansowanie działań prowadzonych
w ramach Programu w 2024 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przeznaczył
5 500 000 zł. Kwota zostanie wykorzystana przez 44 podmioty wyłonione w ramach
otwartego konkursu.
W roku 2025 przewidziano kontynuację Programu z prawie dwukrotnie zwiększonym
budżetem ze środków krajowych – w wysokości 10 500 000 zł. Jest to pierwsze tak znaczące
zwiększenie budżetu programu od początku jego istnienia.
Dodatkowo warto zaznaczyć, że Rada Ministrów przyjęła cztery programy, na mocy których
prawie 200 tysięcy pracowników samorządowych otrzyma dodatki motywacyjne w wysokości
1000 zł brutto w latach 2024 – 2027. Wśród wspomnianych programów wymienić należy:
„Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”;
„Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny
i systemu pieczy zastępczej na lata 2024-2027”;
„Dofinansowanie wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących
rodzinne domy dziecka na lata 2024-2027”;
„Dofinansowanie wynagrodzeń w postaci dodatku motywacyjnego oraz kosztów składek
od tych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w samorządowych instytucjach opieki
nad dziećmi w wieku do lat 3 na lata 2024–2027”.
Rządowy program pn. „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”,
obejmuje pracowników zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej,
które prowadzone są przez jednostki samorządu terytorialnego lub na ich zlecenie na
podstawie art. 25 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz.
1283). Celem programu jest wsparcie pracowników realizujących zadania z zakresu pomocy
społecznej w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, w tym w schroniskach dla osób
bezdomnych i schroniskach dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi.
Ponadto, ze środków Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027
(FERS), realizowany będzie projekt pn. „Wsparcie instytucji zajmujących się pomocą
i integracją społeczną”, skupiający się m.in. na wypracowaniu mechanizmów walki z kryzysem
bezdomności. Wynikiem podjętych działań ma być m.in. opracowanie Ogólnopolskiego
modelu świadczenia zdeinstytucjonalizowanych usług wsparcia osobom w kryzysie
bezdomności i osobom zagrożonym bezdomnością (z uwzględnieniem metody „Najpierw
mieszkanie”). Jest to nowy program wynikający z przeprowadzonego przeglądu FERS.
Od 1 stycznia 2025 r. w polskim porządku prawnym zacznie funkcjonować zawód „Pracownik
do spraw streetworkingu (Streetworker)”, wprowadzony na podstawie Rozporządzenia
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie
klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania
(rozporządzenie ukazało się w Dzienniku Ustaw z 2024 r. pod pozycją 1372). Stanowi to
oficjalnie wprowadzenie streetworkingu jako zawodu, który w dużej mierze w Polsce związany
jest z pomocą osobom w kryzysie bezdomności.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.479.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4551 Pani Posłanki Marceliny Zawiszy w sprawie likwidacji
zjawiska bezdomności w Polsce do 2030 r., proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia, pozostające
we właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Kryzys bezdomności jest jedną z najbardziej dramatycznych form wykluczenia społecznego.
Zasady, formy i sposoby wsparcia osób bezdomnych regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca
2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283), w których sformułowano definicję
osoby bezdomnej, wskazano bezdomność jako jeden z tytułów przyznawania świadczeń
z pomocy społecznej, uregulowano formy pomocy mające na celu umożliwienie osobom
w kryzysie bezdomności usamodzielnienie się, zdefiniowano rodzaje placówek dla osób
bezdomnych oraz określono zadania dla poszczególnych szczebli administracji publicznej
w obszarze przeciwdziałania bezdomności.
Kwestie dotyczące walki z bezdomnością zawarte są też w dokumentach strategicznych,
aktualnie obowiązującyh przyjętych przez Radę Ministrów. Wśród nich wymienić należy
„Krajowy Program Przeciwdziałania Ubóstwu i Wykluczeniu Społecznemu. Aktualizacja
2021–2027, polityka publiczna z perspektywą do roku 2030”, „Strategia rozwoju usług
społecznych, polityka publiczna do roku 2030 ( z perspektywą do 2035 r.)”, czy podpisana
przez Polskę Deklaracja Lizbońska z 2021 r. w sprawie Europejskiej Platformy na rzecz
Zwalczania Bezdomności.
27 czerwca br. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołał Zespół do spraw reformy
systemu pomocy społecznej1. Złożony z ekspertów, praktyków i osób ze świata nauki, zespół
dokona przeglądu funkcjonujących rozwiązań prawnym i organizacyjnym w obszarze pomocy
społecznej, by na tej podstawie opracować propozycje system ten reformujące. Reforma
doprowadzi do integracji różnych form wsparcia oraz współpracy pomiędzy instytucjami
państwowymi, samorządami, organizacjami pozarządowymi i lokalnymi społecznościami, co
przyczyni się to do zwiększenia skuteczności podejmowanych działań pomocowych.
Planowana jest m.in. nowelizacja rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
w sprawie minimalnych standardów noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, schronisk
dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi i ogrzewalni (Dz.U. z 2018 r. poz. 896). Nowe
przepisy opracowane zostaną z uwzględnieniem głosu organizacji pozarządowych
zajmujących, się problematyką pomocy osobom w kryzysie bezdomności.
Jednocześnie, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 7a ustawy o pomocy społecznej, minister właściwy
do spraw zabezpieczenia społecznego wspiera finansowo programy, realizowane przez
jednostki samorządu terytorialnego lub podmioty do tego uprawnione, wskazane w art. 25 ust.
1 ustawy o pomocy społecznej, w określonym obszarze pomocy społecznej.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kontynuowany jest Program „Pokonać
bezdomność. Program pomocy osobom bezdomnym”. Jego głównym celem jest inspirowanie
i wspieranie działań nakierowanych na zapobieganie i rozwiązywanie problemu bezdomności,
1 Zarządzenie nr 24 Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie powołania
Zespołu do spraw reformy systemu pomocy społecznej (Dz. Urz. MRPiPS z 2024 r. poz. 24),
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
propagowanie nowych metod pracy z osobami w kryzysie bezdomności oraz zachęcanie do
wprowadzania programów aktywizacji społecznej i zawodowej tych osób. Inicjatywa ma
charakter uzupełniający wobec ustawowych obowiązków samorządów gmin w zakresie
przeciwdziałania bezdomności. Wspiera też działalność podmiotów pozarządowych,
funkcjonujących w obszarze pomocy społecznej. Na dofinansowanie działań prowadzonych
w ramach Programu w 2024 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przeznaczył
5 500 000 zł. Kwota zostanie wykorzystana przez 44 podmioty wyłonione w ramach
otwartego konkursu.
W roku 2025 przewidziano kontynuację Programu z prawie dwukrotnie zwiększonym
budżetem ze środków krajowych – w wysokości 10 500 000 zł. Jest to pierwsze tak znaczące
zwiększenie budżetu programu od początku jego istnienia.
Dodatkowo warto zaznaczyć, że Rada Ministrów przyjęła cztery programy, na mocy których
prawie 200 tysięcy pracowników samorządowych otrzyma dodatki motywacyjne w wysokości
1000 zł brutto w latach 2024 – 2027. Wśród wspomnianych programów wymienić należy:
„Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”;
„Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny
i systemu pieczy zastępczej na lata 2024-2027”;
„Dofinansowanie wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących
rodzinne domy dziecka na lata 2024-2027”;
„Dofinansowanie wynagrodzeń w postaci dodatku motywacyjnego oraz kosztów składek
od tych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w samorządowych instytucjach opieki
nad dziećmi w wieku do lat 3 na lata 2024–2027”.
Rządowy program pn. „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”,
obejmuje pracowników zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej,
które prowadzone są przez jednostki samorządu terytorialnego lub na ich zlecenie na
podstawie art. 25 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz.
1283). Celem programu jest wsparcie pracowników realizujących zadania z zakresu pomocy
społecznej w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, w tym w schroniskach dla osób
bezdomnych i schroniskach dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi.
Ponadto, ze środków Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027
(FERS), realizowany będzie projekt pn. „Wsparcie instytucji zajmujących się pomocą
i integracją społeczną”, skupiający się m.in. na wypracowaniu mechanizmów walki z kryzysem
bezdomności. Wynikiem podjętych działań ma być m.in. opracowanie Ogólnopolskiego
modelu świadczenia zdeinstytucjonalizowanych usług wsparcia osobom w kryzysie
bezdomności i osobom zagrożonym bezdomnością (z uwzględnieniem metody „Najpierw
mieszkanie”). Jest to nowy program wynikający z przeprowadzonego przeglądu FERS.
Od 1 stycznia 2025 r. w polskim porządku prawnym zacznie funkcjonować zawód „Pracownik
do spraw streetworkingu (Streetworker)”, wprowadzony na podstawie Rozporządzenia
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie
klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania
(rozporządzenie ukazało się w Dzienniku Ustaw z 2024 r. pod pozycją 1372). Stanowi to
oficjalnie wprowadzenie streetworkingu jako zawodu, który w dużej mierze w Polsce związany
jest z pomocą osobom w kryzysie bezdomności.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
-- 3 of 3 --