Interpelacja nr 4550
Interpelacja w sprawie planowanych przez obecny rząd działań zagrażających kondycji i przyszłości obszarów leśnych w Polsce i funkcjonowaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planowanych przez obecny rząd działań zagrażających kondycji i przyszłości obszarów leśnych w Polsce i funkcjonowaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe
Interpelacja nr 4550
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie planowanych przez obecny rząd działań zagrażających kondycji i przyszłości obszarów leśnych w Polsce i funkcjonowaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe
Zgłaszający: Jarosław Zieliński
Data wpływu: 02-09-2024
Białystok, 30 sierpnia 2024 r.
Pojawiające się coraz częściej sygnały i informacje pochodzące od leśników, przedstawicieli przemysłu drzewnego i jednostek samorządu terytorialnego, mające swoje odzwierciedlenie również w środkach publicznego przekazu świadczą o tym, że działania podejmowane przez rząd premiera Donalda Tuska, a w szczególności przez ministra klimatu i środowiska mogą prowadzić do zakłócenia racjonalnej gospodarki leśnej, destabilizacji polskiego przemysłu drzewnego oraz zagrażać dobrej kondycji i przyszłości obszarów leśnych w Polsce, a także funkcjonowaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Wprowadzone moratorium może katastrofalnie pogorszyć stan polskich lasów, bo brak odpowiedniej ingerencji ludzkiej spowoduje rozmnażanie szkodliwych owadów i grzybów, które nie znają granicy pomiędzy lasami, w których prowadzona jest gospodarka leśna i tymi, które są z tej gospodarki wyłączone. Potrafią się one szybko rozprzestrzeniać, czego przykładem są korniki czy brudnica mniszka.
W związku z tym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 1996 r. Nr 73, poz. 350, z późn. zm.), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie są definicje terminów „lasy społeczne” i „lasy publiczne”, którymi posługuje się w debacie medialnej Ministerstwo Klimatu i Środowiska? W jakim akcie prawnym pojęcia te zostały zdefiniowane (art. 13b pkt 3 obecnie obowiązującej ustawy o lasach mówi o „leśnych kompleksach promocyjnych, jako obszarach o znaczeniu ekologicznym, edukacyjnym i społecznym, dla których działalność określa jednolity program gospodarczo-ochronny, opracowywany przez właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych”)?
2. Dlaczego w publicznej debacie medialnej Ministerstwo Klimatu i Środowiska rezygnuje z nazwy Lasy Państwowe?
3. Jeżeli prawdą jest, że nie istnieje w obrocie prawnym definicja „lasów społecznych”, to w oparciu o jakie przepisy powołane zespoły regionalne pracują nad wyznaczaniem tych obszarów?
4. Czy prawdą jest, że według koncepcji Ministerstwa Klimatu i Środowiska w tzw. lasach społecznych ma obowiązywać zakaz pozyskiwania drewna?
5. Czy i kiedy zostanie wycofane tzw. moratorium wyłączające ze zrównoważonej gospodarki leśnej około 100 tys. hektarów powierzchni leśnych (pisma – polecenia Ministerstwa Klimatu i Środowiska do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych z dnia 8 i 23 stycznia 2024 roku)?
6. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje następne szkodliwe moratorium mające na celu wyłączenie ze zrównoważonej gospodarki leśnej kolejnych obszarów leśnych na gruntach Skarbu Państwa zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe?
7. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska, dążąc do realizacji wyroku TSUE w sprawie planu urządzania lasów, przygotowuje projekt zmian legislacyjnych w ustawie o lasach, których celem jest m.in. ułatwienie dokonania zmiany na stanowisku dyrektora i wicedyrektora przedsiębiorstwa państwowego Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej bez zgody rady pracowniczej?
8. Czy minister klimatu i środowiska i rząd premiera Donalda Tuska biorą w sposób świadomy odpowiedzialność za grożącą wskutek przywołanych wyżej działań degradację polskiego leśnictwa oraz paraliż przemysłu drzewnego i związane z tym straty dla gospodarki narodowej?
Warto sobie uzmysłowić, że planowane i podejmowane przez rząd działania mogą doprowadzić do poważnych zagrożeń dla obszarów leśnych i lasów państwowych w Polsce, których udało się uniknąć przez 100 lat zarządzania lasami przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe po odzyskaniu przez naszą Ojczyznę niepodległości po 123 latach zaborów.
Z wyrazami szacunku
Jarosław Zieliński
Interpelacja nr 4550
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie planowanych przez obecny rząd działań zagrażających kondycji i przyszłości obszarów leśnych w Polsce i funkcjonowaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe
Zgłaszający: Jarosław Zieliński
Data wpływu: 02-09-2024
Białystok, 30 sierpnia 2024 r.
Pojawiające się coraz częściej sygnały i informacje pochodzące od leśników, przedstawicieli przemysłu drzewnego i jednostek samorządu terytorialnego, mające swoje odzwierciedlenie również w środkach publicznego przekazu świadczą o tym, że działania podejmowane przez rząd premiera Donalda Tuska, a w szczególności przez ministra klimatu i środowiska mogą prowadzić do zakłócenia racjonalnej gospodarki leśnej, destabilizacji polskiego przemysłu drzewnego oraz zagrażać dobrej kondycji i przyszłości obszarów leśnych w Polsce, a także funkcjonowaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Wprowadzone moratorium może katastrofalnie pogorszyć stan polskich lasów, bo brak odpowiedniej ingerencji ludzkiej spowoduje rozmnażanie szkodliwych owadów i grzybów, które nie znają granicy pomiędzy lasami, w których prowadzona jest gospodarka leśna i tymi, które są z tej gospodarki wyłączone. Potrafią się one szybko rozprzestrzeniać, czego przykładem są korniki czy brudnica mniszka.
W związku z tym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 1996 r. Nr 73, poz. 350, z późn. zm.), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie są definicje terminów „lasy społeczne” i „lasy publiczne”, którymi posługuje się w debacie medialnej Ministerstwo Klimatu i Środowiska? W jakim akcie prawnym pojęcia te zostały zdefiniowane (art. 13b pkt 3 obecnie obowiązującej ustawy o lasach mówi o „leśnych kompleksach promocyjnych, jako obszarach o znaczeniu ekologicznym, edukacyjnym i społecznym, dla których działalność określa jednolity program gospodarczo-ochronny, opracowywany przez właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych”)?
2. Dlaczego w publicznej debacie medialnej Ministerstwo Klimatu i Środowiska rezygnuje z nazwy Lasy Państwowe?
3. Jeżeli prawdą jest, że nie istnieje w obrocie prawnym definicja „lasów społecznych”, to w oparciu o jakie przepisy powołane zespoły regionalne pracują nad wyznaczaniem tych obszarów?
4. Czy prawdą jest, że według koncepcji Ministerstwa Klimatu i Środowiska w tzw. lasach społecznych ma obowiązywać zakaz pozyskiwania drewna?
5. Czy i kiedy zostanie wycofane tzw. moratorium wyłączające ze zrównoważonej gospodarki leśnej około 100 tys. hektarów powierzchni leśnych (pisma – polecenia Ministerstwa Klimatu i Środowiska do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych z dnia 8 i 23 stycznia 2024 roku)?
6. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje następne szkodliwe moratorium mające na celu wyłączenie ze zrównoważonej gospodarki leśnej kolejnych obszarów leśnych na gruntach Skarbu Państwa zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe?
7. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska, dążąc do realizacji wyroku TSUE w sprawie planu urządzania lasów, przygotowuje projekt zmian legislacyjnych w ustawie o lasach, których celem jest m.in. ułatwienie dokonania zmiany na stanowisku dyrektora i wicedyrektora przedsiębiorstwa państwowego Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej bez zgody rady pracowniczej?
8. Czy minister klimatu i środowiska i rząd premiera Donalda Tuska biorą w sposób świadomy odpowiedzialność za grożącą wskutek przywołanych wyżej działań degradację polskiego leśnictwa oraz paraliż przemysłu drzewnego i związane z tym straty dla gospodarki narodowej?
Warto sobie uzmysłowić, że planowane i podejmowane przez rząd działania mogą doprowadzić do poważnych zagrożeń dla obszarów leśnych i lasów państwowych w Polsce, których udało się uniknąć przez 100 lat zarządzania lasami przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe po odzyskaniu przez naszą Ojczyznę niepodległości po 123 latach zaborów.
Z wyrazami szacunku
Jarosław Zieliński
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 5 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
25740 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.132.2024.MK
3367012.13558414.11013449
Warszawa, 05-11-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację Pana Posła Jarosława Zielińskiego w sprawie planowanych
przez obecny rząd działań (jakoby) zagrażających kondycji i przyszłości obszarów leśnych
w Polsce i funkcjonowaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe,
K10INT4550, przesyłam poniższe informacje:
Przede wszystkim chciałbym poinformować Pana Posła, że wyłączenia lasów z intensywnej
gospodarki leśnej (nie z gospodarki w ogóle) są odpowiedzią na zagrożenia wynikające
z utraty różnorodności biologicznej oraz zmian klimatycznych, jak również wpisują się
w krajowe i międzynarodowe zobowiązania dotyczące tych zagrożeń. Wychodzą naprzeciw
oczekiwaniom polskiego społeczeństwa i zgadzają się również z ideą prowadzenia
zrównoważonej i odpowiedzialnej społecznie gospodarki leśnej.
Wyłączanie lasów z intensywnego użytkowania rębnego nie jest tylko wolą samego
Ministerstwa Klimatu i Środowiska, ale wynika z unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności
2030 roku oraz Rozporządzenia (UE) 2024/1991 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
24 czerwca 2024 r. w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych.
Proces ten, niesłusznie nazywany szkodliwym, wynika także z Polityki Leśnej Państwa. Jest
to dokument zatwierdzony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i przyjęty przez Radę
Ministrów 22 kwietnia 1997 roku, wciąż obowiązujący na terenie całego kraju, także
w Lasach Państwowych. W rozdziale II PLP („Tezy polityki leśnej państwa”) w punkcie 5
czytamy, że analiza stanu lasów i wyznaczenie kierunków rozwoju leśnictwa, niezbędnych
dla osiągnięcia celów polityki ekologicznej, gospodarczej i społecznej państwa wymaga
uwzględnienia różnych warunków, w tym: „potrzeby wyłączenia z produkcji lasów
o charakterze zbliżonym do pierwotnego, zasługujących na ochronę prawną lub objęcia
zasadami gospodarstwa specjalnego.” Ministerstwo wdrażając moratorium postępuje
zgodnie z wymogami dokumentu strategicznego, jakim jest Polityka Leśna Państwa.
1. Jakie są definicje terminów „lasy społeczne” i „lasy publiczne”, którymi posługuje się
w debacie medialnej Ministerstwo Klimatu i Środowiska? W jakim akcie prawnym pojęcia
te zostały zdefiniowane (art. 13b pkt. 3 obecnie obowiązującej Ustawy o lasach mówi
o „leśnych kompleksach promocyjnych, jako obszarach o znaczeniu ekologicznym,
edukacyjnym i społecznym, dla których działalność określa jednolity program
gospodarczo-ochronny, opracowywany przez właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji
Lasów Państwowych”)?
-- 1 of 10 --
Pojęcie lasów publicznych definiuje chociażby Główny Urząd Statystyczny powołując się
na ustawę o lasach, o czym czytamy na stronie GUS1. Zgodnie z definicją GUS lasy publiczne
to lasy stanowiące własność:
a) Skarbu Państwa, zarządzane oraz użytkowane czasowo lub wieczyście przez:
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (w skrócie "Lasy Państwowe"),
nadzorowane przez Ministra Środowiska,
jednostki ochrony przyrody (parki narodowe),
jednostki organizacyjne innych ministrów i wojewodów, gmin lub związków
komunalnych oraz Agencji Nieruchomości Rolnych;
b) gmin (w tym gmin mających od 1999 r. status miasta na prawach powiatu).
Jest to jedno z podstawowych pojęć używanych w medialnym, społecznym i naukowym
dyskursie o lasach. Stosują je media, naukowcy a także Główny Urząd Statystyczny.
Lasy społeczne to określenie o długiej tradycji, używane od dekad przez leśników na
określenie lasów pełniących funkcje społeczne. Z dniem 1 września br. Dyrektor Generalny
Lasów Państwowych Zarządzeniem nr 58 z dnia 5 lipca 2022 roku wprowadził do
stosowania w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych „Wytyczne do
zagospodarowania lasów o zwiększonej funkcji społecznej na gruntach w zarządzie Lasów
Państwowych”. Wprowadzone w życie wytyczne definiują nowy rodzaj obszarów leśnych o
tzw. zwiększonej funkcji społecznej.
Lasy Państwowe definiują pojęcie Lasów społecznych w następujący sposób2:
„To lasy znajdujące się zarówno wokół dużych aglomeracji miejskich, mniejszych miast, jak
i wsi, czy też w okolicach uzdrowisk i kurortów wypoczynkowych. To właśnie tu odbywa
się turystyka i codzienna rekreacja, tak niezbędna w utrzymaniu dobrego stanu zdrowia
i równowagi psychicznej. Lasy społeczne to również lasy, które są kluczowe dla tożsamości
kulturowej lokalnych społeczności oraz miejsca pracy. Rola lasów społecznych rośnie. Coraz
więcej ludzi z wielkich miast tęskni za kontaktem z naturą.”
Prowadzona przez leśników pielęgnacja lasów społecznych będzie ukierunkowana na ich
społeczne funkcje. Jej nadrzędne cele to trwałość lasów, bezpieczeństwo odwiedzających
i utrzymanie walorów krajobrazowych kompleksów leśnych.
1 https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-
publicznej/2002,pojecie.html
2 https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/aktualnosci/mamy-juz-lasy-spoleczne-a-bedzie-ich-
jeszcze-wiecej
-- 2 of 10 --
2. Dlaczego w publicznej debacie medialnej Ministerstwo Klimatu i Środowiska rezygnuje
z nazwy Lasy Państwowe?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie rezygnuje i nie zrezygnuje z nazwy „Lasy
Państwowe”. Ustawa o lasach wymienia różne funkcje lasów państwowych. Są to np.
funkcje gospodarcze, ochronne, społeczne. Stąd leśnicy i obywatele mówią o lasach
gospodarczych, ochronnych i społecznych. Używanie na potrzeby bieżącej dyskusji jednego
z tych funkcjonalnych określeń nie oznacza rezygnacji określenie „Lasy Państwowe”. Język
mediów i dyskusji dąży do skrótów, brak w nim miejsca na pełne oficjalne nazwy stąd można
odnieść mylne wrażenie. Zapewniam Pana Posła, że Lasy Państwowe pozostają i pozostaną
Lasami Państwowymi. Wszystkie lasy Skarbu Państwa są lasami społecznymi, przy czym
funkcja społeczna w zrównoważonej gospodarce leśnej jest jedną z trzech głównych. Mowa
zaś o lasach o wiodącej funkcji społecznej.
3. Jeżeli prawdą jest, że nie istnieje w obrocie prawnym definicja „lasów społecznych”, to
w oparciu o jakie przepisy powołane zespoły regionalne pracują nad wyznaczaniem tych
obszarów?
Istnienie lasów społecznych wynika nie tylko z funkcjonowania Lasów Państwowych, z nauk
leśnych, ale także z definicji trwale zrównoważonej gospodarki leśnej sformułowanej w
ustawie o lasach (art. 6 ust. 1 pt 1a). Mowa tam o wypełnianiu funkcji społecznych
(socjalnych), co nie jest możliwe bez istnienia lasów społecznych. Nie ma bezwzględnej
konieczności ich definiowania, skoro wymieniane są ich funkcje. Naturalnie pilotażowy
program wyznaczenia lasów o wiodącej funkcji społecznej – co jest istotą pilotażu – może
doprowadzić do normatywnego ujęcia wskazanej definicji w akcie prawa powszechnego.
Obecnie można je zrekonstruować z przepisów wewnętrznych PGL Lasy Państwowe.
Podobnie wszak jest z pojęciem „obrotu prawnego”, użytym w powyższym pytaniu. Pojęcie
to nie jest zdefiniowane ustawowo3, nie ma charakteru normatywnego, a pozwala Panu
Posłowi zadawać pytania w niniejszej Interpelacji.
Lokalne zespoły ds. lasów społecznych, o których Pan Poseł raczył wspomnieć, funkcjonują
w ramach opracowania przez Lasy Państwowe szczegółowych propozycji obszarów lasów
o wiodącej funkcji społecznej wokół miast: Warszawa, Kraków, Gdańsk-Sopot-Gdynia,
Wrocław, Łódź, Poznań, Katowice, Bydgoszcz-Toruń, Szczecin, Bielsko-Biała i Kielce.
Opracowanie ww. propozycji przez Lasy Państwowe następuje w związku z poleceniami
Ministra Klimatu i Środowiska wydawanymi na podstawie art. 34a ust. 1 ustawy o Radzie
Ministrów Dyrektorowo Generalnemu Lasów Państwowych.
4. Czy prawdą jest, że według koncepcji Ministerstwa Klimatu i Środowiska w tzw. „lasach
społecznych” ma obowiązywać zakaz pozyskiwania drewna?
3 file:///C:/Users/mksiazek/Downloads/dpia-1-2021-21-12-2021-pages-187-201.pdf
-- 3 of 10 --
Nie jest prawdą, że w lasach społecznych ma obowiązywać zakaz pozyskania drewna.
W lasach społecznych w dalszym ciągu będą realizowane prace leśne, ale w sposób, który
nie będzie istotnie zmieniał ich wyglądu i charakteru. Na przykład zręby zupełne, w ramach
których powstają rozległe otwarte przestrzenie, zostaną ograniczone do minimum.
10 września 2024 r. Wiceminister Mikołaj Dorożała przekazał Dyrektorowi Generalnemu
Lasów Państwowych wytyczne i rekomendacje w zakresie wzmocnienia ochrony lasów
ważnych społecznie wokół 14 miast. Dokument powstał w procesie Ogólnopolskiej Narady
o Lasach. Można zapoznać się z nim pod poniższym linkiem:
https://www.gov.pl/web/klimat/wytyczne-i-rekomendacje-dot-lasow-spolecznych-wokol-aglomeracji
Wytyczne i rekomendacje obejmują organizację procesu wyznaczania lasów o wiodącej
funkcji społecznej wokół 14 miast (Warszawa, Kraków, Gdańsk, Sopot, Gdynia, Wrocław,
Łódź, Poznań, Katowice, Bydgoszcz, Toruń, Szczecin, Bielsko-Biała oraz Kielce). Proces,
czyli serie spotkań w czasie których interesariusze obradują nad granicami lasów
społecznych, właśnie trwa, a gdzieniegdzie już dobiega końca. Zasady organizacji zostały
oparte na wybranych rekomendacjach Ogólnopolskiej Narady o Lasach. Ostateczna wersja
wytycznych i rekomendacji dotyczyć będzie całego procesu wzmacniania lasów cennych
przyrodniczo i ważnych społeczne. Prace nad tym dokumentem wciąż trwają.
Udostępnione wytyczne i rekomendacje dotyczą następujących obszarów:
1. Kryteria wyboru i potrzeby tymczasowego zabezpieczenia obszarów o
szczególnych funkcjach społecznych
2. Zasady gospodarowania w lasach o szczególnych walorach społecznych
3. Zasady partycypacji społecznych dla lasów aglomeracyjnych.
Jest to podstawowy dokument służący określeniu zasad zarządzania lasami. Plan urządzenia
lasu sporządzany jest na 10 lat, dla każdego nadleśnictwa w naszym kraju. Od 2024 roku
plany posiadają nowe ramy, gdzie w nowatorski sposób potraktowane są lasy o wiodącej
funkcji społecznej. Jednocześnie możliwa do wykorzystania jest instytucja lasów
społecznych.
5. Czy i kiedy zostanie wycofane tzw. moratorium wyłączające ze zrównoważonej
gospodarki leśnej około 100 tys. hektarów powierzchni leśnych (pisma – polecenia
Ministerstwa Klimatu i Środowiska do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych z dnia 8 i
23 stycznia 2024 roku)?
6. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje następne
szkodliwe moratorium mające na celu wyłączenie ze zrównoważonej gospodarki leśnej
kolejnych obszarów leśnych na gruntach Skarbu Państwa zarządzanych przez Państwowe
Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe?
Najcenniejsze przyrodniczo lasy objęte moratorium będą nadal chronione. Wprowadzono
niewielkie zmiany. Moratorium będzie obowiązywać do momentu zagwarantowania trwałej
-- 4 of 10 --
ochrony ujętych w poleceniu lasów, potwierdzonej przez ministra właściwego do spraw
środowiska. Aktualizacja obszaru obowiązywania moratorium będzie odbywała się w
drodze indywidualnych odstępstw na wniosek dyrektorów regionalnych dyrekcji LP.
Zmiana polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z 8 stycznia 2024 roku obejmuje
wydłużenie terminu trwania polecania oraz wyłączenie z polecenia całej strefy niebieskiej
w Nadleśnictwie Bircza. Ochrona tego obszaru będzie realizowana przez Lasy Państwowe.
Lasy Państwowe, podczas spotkania 12 września, zadeklarowały gotowość do wzmocnienia
ochrony obszarów objętych dotychczas styczniowym moratorium. Na obszarach tych
wdrożona zostanie trwała koncepcja ochrony, realizowana w oparciu o zarządzenia
regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych.
Zmiany w ochronie lasów są konieczne z uwagi na oczekiwania społeczeństwa, pilne
potrzeby przyrodnicze i regulacje Unii Europejskiej. W trakcie obowiązywania moratorium
wypracowywane są narzędzia, które zapewnią trwałą ochronę najcenniejszych
przyrodniczo lasów. Jest to także przedmiotem prac Ogólnopolskiej Narady o Lasach
(ONOL). W dialogu ze wszystkim interesariuszami procesu – przedstawicielami Lasów
Państwowych, Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego, Polskiego Związku
Pracodawców Leśnych, Stowarzyszenia Przedsiębiorców Leśnych oraz społeczeństwem -
zorganizowaliśmy Ogólnopolską Naradę o Lasach (ONOL). To pierwsza taka narada w
historii naszego kraju. Konkluzje ONOL wskażą dalsze kierunki zmian.
W maju 2024 r. do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów trafiła
ustawa o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody, która służyć ma
wypracowaniu kierunkowych wytycznych, które będą wykorzystane do identyfikacji lasów
cennych przyrodniczo oraz ważnych społecznie.
Moratorium
W opinii MKiŚ moratorium zapobiega realnym stratom materialnym i finansowym
samorządów z tytułu prowadzenia gospodarki leśnej. Chociażby gminy górskie i podgórskie
tracą zasoby wody pitnej, ponoszą koszty napraw dróg zniszczonych przez samochody
wywożące drewno, tracą walory krajobrazowe z powodu zrębów, osuwisk, uszkodzonych
koryt rzek i potoków. Z zapytania poselskiego Pana Posła Macieja Koniecznego (nr
K10ZAP761) wynika, że w regionie Bielska-Białej straty te sięgają nawet 100 mln rocznie.
Zapobieganiu takim stratom ma służyć m.in. wyłączenie części lasów z intensywnego
użytkowania rębnego (owe koalicyjne 20%). Ministerstwo doskonale zdaje sobie sprawę
z faktu, że zachowanie sędziwych lasów na danym obszarze w długim okresie czasu sprzyja
ochronie zasobów uważanych za kluczowe. Sprzyja ochronie źródlisk, zasilaniu wód
podziemnych oraz retencji wody w glebie. Poza wsiąkaniem, wzrost powierzchni zalesionej
w zlewni danej rzeki zwiększa intercepcję (zatrzymywanie wody na powierzchni roślin),
ewapotranspirację (parowanie i odprowadzanie wody przez rośliny). Wysoki stopień
zalesienia zlewni nawet kilkukrotnie zmniejsza ekstremalne spływy powierzchniowe (w tym
niebezpieczny spływ liniowy), stabilizuje sezonową zmienność spływów i zmniejsza szkody
powodowane przez powodzie.
-- 5 of 10 --
Stabilizujący wpływ lasów na obieg wody ma także znaczenie na nizinach, ale przede
wszystkim w górach. Hydrologia terenów górskich jest niezwykle wrażliwa i w znacznej
mierze decyduje o uwodnieniu nie tylko lokalnych gmin, ale też sieci rzecznej kraju, np.
o powstawaniu ewentualnych fal powodziowych. Tymczasem, z publikacji dr Andrzeja
Affeka wynika, że w 15 nadleśnictwach Podkarpacia (m.in. Bieszczady) na kilometr
kwadratowy powierzchni leśnej mamy już do 13,5 km dróg i szlaków zrywkowych.4 Takie
szlaki działają jak rynny odpływowe i sprzyjają szybkiemu spływowi wody w dół zlewni i
powstaniu powodzi.
7. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska dążąc do realizacji wyroku TSUE
w sprawie planu Urządzania Lasów przygotowuje projekt zmian legislacyjnych w Ustawie
o lasach, których celem jest m.in. ułatwienie zmiany na stanowisku Dyrektora
i Wicedyrektora przedsiębiorstwa państwowego Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej
bez zgody Rady Pracowniczej?
Wyrok TSUE C-432/21 (sądowa kontrola legalności planów urządzenia lasu) jest
realizowany projektem ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody
(UD61). Projekt ustawy przewiduje także zmiany w przepisach regulujących powoływanie
i odwoływanie kierownictwa Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. Proponowanym
rozwiązaniem jest zmiana przepisów określających organ właściwy do powoływania
i odwoływania dyrektora i tymczasowego kierownika, zmiana trybu powoływania
i odwoływania przez dyrektora zastępcy dyrektora, i głównego księgowego
przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, a także
zmiana trybu powoływania i odwoływania przez dyrektora dyrektorów i zastępców
dyrektorów oddziałów przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Biuro Urządzania Lasu
i Geodezji Leśnej utworzonych na podstawie statutu tego przedsiębiorstwa. Zmiana
zakłada, że organem właściwym do powołania i odwołania dyrektora i tymczasowego
kierownika będzie minister właściwy do spraw środowiska. Natomiast, organem właściwym
do powołania i odwołania zastępcy dyrektora, i głównego księgowego przedsiębiorstwa
państwowego pod nazwą Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej oraz dyrektorów
i zastępców dyrektorów oddziałów przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Biuro
Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej utworzonych na podstawie statutu tego przedsiębiorstwa
będzie tak jak dotychczas dyrektor przedsiębiorstwa, jednakże w uzgodnieniu z ministrem
właściwym do spraw środowiska.
Zachowany zostanie konkursowy tryb wyboru kandydatów na dyrektora przedsiębiorstwa.
Od decyzji ministra klimatu i środowiska o powołaniu lub odwołaniu dyrektora albo
tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa dyrektorowi oraz radzie pracowniczej
przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej
niezmiennie nie przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 63 ustawy
z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych. Stanowisko to wynika
z orzecznictwa Sądu Najwyższego, które dla przejrzystości systemu prawnego zostaje
wprost potwierdzone w warstwie literalnej ustawy. Zatem, w przypadku odwołania
4 http://rcin.org.pl/igipz/Content/70398/WA51_91863_r2019-t91-z1_Przeg-Geogr-Affek2.pdf
-- 6 of 10 --
dyrektora albo tymczasowego kierownika, osobom odwołanym przysługuje odwołanie do
sądu na zasadach określonych w Kodeksie pracy.
Możliwość kształtowania polityki personalnej Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej ma
na celu zharmonizowanie działalności tego kluczowego przedsiębiorstwa państwowego
z polityką ministra właściwego do spraw środowiska oraz Rady Ministrów w zakresie
leśnictwa.
8. Czy Minister Klimatu i Środowiska i rząd premiera Donalda Tuska biorą w sposób
świadomy odpowiedzialność za grożącą wskutek przywołanych wyżej działań degradację
polskiego leśnictwa oraz paraliż przemysłu drzewnego i związane z tym straty dla
gospodarki narodowej?
Śpieszę zapewnić Pana Posła, że Ministerstwo wprowadza zmiany świadomie, we
współpracy ze wszystkimi interesariuszami, a przede wszystkim z Lasami Państwowymi.
O potrzebie reform mówią sami leśnicy, najnowsze wyniki badań zmian klimatycznych,
a nawet – a może przede wszystkim - wyniki audytu przeprowadzanego właśnie w Lasach
Państwowych.
Co do przemysłu drzewnego, to zapewniam, że Ministerstwo rozumie potrzeby sektora
drzewnego, dlatego 23 stycznia br. Pani Minister Klimatu i Środowiska spotkała się
z przedstawicielami przemysłu drzewnego. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele
Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz członkowie stowarzyszeń Papierników Polskich,
Producentów Płyt Drewnopochodnych, Przemysłu Tartacznego, Polskiej Izby Gospodarczej
Przemysłu Drzewnego, Związku Polskie Okna i Drzwi, Ogólnopolskiego Związku
Pracodawców Przemysłu Drzewnego, Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów
Mebli, Polskiego Komitetu Narodowego EPAL, firmy Stelmet, a także zastępca Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych. Było to pierwsze spotkanie, na którym goście
zakomunikowali potrzeby przemysłu drzewnego.
W trosce o sektor drzewny już 15 marca ogłoszony został pakiet dla przemysłu, którego
celem jest stworzenie warunków dla stabilnego rozwoju firm w tym sektorze, w obecnej
sytuacji rynkowej. Pakiet dla przemysłu drzewnego obejmuje:
zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonego dla stałych, sprawdzonych
klientów;
większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym
większa premia;
oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców,
a nie zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej
miejsca pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego
transportu drewna;
-- 7 of 10 --
eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego
sposobu i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają
punktów;
eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie
opcji półrocznej umowy na zakup drewna;
transparentność sprzedaży drewna – pełną jawność nabywców i wartości umów,
w tym deklaracji przerobu;
uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce (definiowanie kategorii drewna energetycznego).
Pakiet ten został stworzony na bazie licznych postulatów stowarzyszeń i organizacji
zrzeszających przedsiębiorców branży drzewnej. Wyznacza on kierunek zmian, który
obecnie przeformułowywany jest na konkretne wdrożenia. Szczegółowe rozwiązania
zostaną wypracowane na dedykowanych spotkaniach z przedstawicielami przemysłu
drzewnego, Lasów Państwowych oraz strony społecznej. Wśród nabywców drewna
przeprowadzona została ankieta (przez Lasy Państwowe we współpracy z Ministerstwem
Klimatu i Środowiska), aby ostateczne rozwiązania wypracowane w dialogu precyzyjnie
i konkretnie odpowiadały na ich potrzeby.
W MKiŚ już trwają prace nad rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie
szczegółowych cech jakościowo-wymiarowych drewna energetycznego. Celem
rozporządzenia będzie ograniczenie możliwości wykorzystania pełnowartościowego
drewna w energetyce zawodowej (tzn. wytwarzającej i przesyłającej energię). Oznacza to,
że zamiast do kotłów elektrowni drewno będzie trafiać do przemysłu drzewnego. Obecnie
rozporządzenie jest na etapie konsultacji w Rządowym Centrum Legislacji.
W trosce o sytuację przemysłu drzewnego w dniu 28 czerwca 2024 r. w siedzibie Dyrekcji
Generalnej LP odbyło się spotkanie dotyczące możliwości ograniczenia eksportu drewna
okrągłego z Polski. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciel Ministerstwa Finansów,
Krajowej Administracji Skarbowej, Ministerstwa Rozwoju i technologii, Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego, Najwyższej Izby
Kontroli, Komendy Głównej Policji, Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, Urzędu
Dozoru Technicznego, Zarządu Morskiego Portu Gdańsk S.A., Polskiej Izby Gospodarczej
Przemysłu Drzewnego. Spotkanie potwierdziło złożony charakter zjawiska eksportu
drewna, a dalszy postęp prac w zakresie wsparcia przemysłu drzewnego wymaga
zaangażowania wielu resortów i instytucji. Przedstawiciele branży drzewnej są aktywnie
włączani do różnych inicjatyw Ministerstwa Klimatu i Środowiska - w tym są członkami
ministerialnego zespołu do spraw wzmocnienia ochrony lasów cennych przyrodniczo
i ważnych społecznie. Biorą oni również udział w Ogólnopolskiej Naradzie o Lasach.
Od kwietnia bieżącego roku trwa wspomniana już Ogólnopolska Narada o Lasach. Jest to
cykl spotkań mających na celu kontynuację procesu kompleksowej transformacji gospodarki
leśnej i stanowi odpowiedź na potrzebę dialogu ze społeczeństwem na temat sposobu
prowadzenia gospodarki leśnej. Odwołuje się również do najlepszych osiągnięć wielu
pokoleń polskich leśników, przyrodników, naukowców i innych podmiotów.
-- 8 of 10 --
Podczas prac stolikowych identyfikowano ryzyka oraz potencjalne skutki ekonomiczne
i gospodarcze, niezbędne działania ograniczające negatywne skutki oraz działania
osłonowe. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zdaje sobie sprawę, że obecna perspektywa
finansowa UE niesie za sobą olbrzymie możliwości i szanse dla finansowania przedsięwzięć
realizujących zieloną transformację oraz wspierających przekształcenia w branżach nią
dotkniętych.
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska oraz w Lasach Państwowych trwają dalsze prace nad
zmianą systemu sprzedaży drewna na rok 2025, pierwsze zmiany wejdą nawet już pod
koniec 2024. Zmianie ulegnie ilość drewna przeznaczanego na otwartą sprzedaż,
skorygowana zostanie polityka i algorytmów wyznaczania cen wywoławczych. Obecnie,
zgodnie z obowiązującymi i projektowanymi zasadami sprzedaży drewna, przedsiębiorcy
mają możliwość uczestnictwa w procedurze sprzedaży realizowanej w ramach aukcji
zwykłych w aplikacji e-drewno przez cały rok. Mogą też korzystać ze sprzedaży na Portalu
Leśno Drzewnym oraz w systemie detalicznym w nadleśnictwach.
W październiku 2023 r. Lasy Państwowe przedstawiły nowe zasady sprzedaży drewna na
lata 2024-2026. W 2024 r. procedury sprzedaży ofertowej odbywają się trzy razy do roku,
a nie jak wcześniej, dwa razy. Wprowadzono też nową punktację związaną z głębokością
przerobu drewna. Rok 2024 r. podzielony na trzy interwały czasowe po cztery miesiące.
Pierwsza tercja jako okres sprzedaży skończyła się w kwietniu, kolejna w sierpniu. Obecnie
następuje ostatnia.
Zdecydowana większość pozyskiwanego przez LP drewna przeznaczana jest dla
przedsiębiorców i kupowana za pośrednictwem Portalu Leśno-Drzewnego (70 proc.
oferowanej miąższości) oraz w systemie sprzedaży aukcyjnej (30 proc.), co razem stanowi
około 80 proc. łącznej oferty PGL LP. Pozostałe 20 proc. trafia do sprzedaży detalicznej,
skierowanej głównie do odbiorców indywidualnych. Na tzw. aukcjach systemowych drewno
mogą kupować wszyscy przedsiębiorcy, także podmioty nowe, nieposiadające historii
zakupów. Trafia na nie również drewno, którego nie udało się sprzedać w ramach Portalu
Leśno-Drzewnego. Przedsiębiorcy mogą też nabywać surowiec na aukcjach e-drewno,
które odbywają się na bieżąco jednak oferty nadleśnictw są tu incydentalne i często dotyczą
niewielkich mas surowca.
Zapewniam Pana Posła, doceniając Jego troskę o Lasy Państwowe i przemysł drzewny, że
Ministerstwo jest świadome swoich działań i pracuje na rzecz dobra wymienionych
instytucji i grup społecznych. Funkcje społeczne lasów, nigdy dotąd właściwie nie
docenione, stają się nie mniej ważnymi niż funkcje gospodarcze, a bardzo często idą w parze
z funkcjami ochronnymi.
Z wyrazami szacunku,
Z up. Ministra
-- 9 of 10 --
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 10 of 10 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.132.2024.MK
3367012.13558414.11013449
Warszawa, 05-11-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację Pana Posła Jarosława Zielińskiego w sprawie planowanych
przez obecny rząd działań (jakoby) zagrażających kondycji i przyszłości obszarów leśnych
w Polsce i funkcjonowaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe,
K10INT4550, przesyłam poniższe informacje:
Przede wszystkim chciałbym poinformować Pana Posła, że wyłączenia lasów z intensywnej
gospodarki leśnej (nie z gospodarki w ogóle) są odpowiedzią na zagrożenia wynikające
z utraty różnorodności biologicznej oraz zmian klimatycznych, jak również wpisują się
w krajowe i międzynarodowe zobowiązania dotyczące tych zagrożeń. Wychodzą naprzeciw
oczekiwaniom polskiego społeczeństwa i zgadzają się również z ideą prowadzenia
zrównoważonej i odpowiedzialnej społecznie gospodarki leśnej.
Wyłączanie lasów z intensywnego użytkowania rębnego nie jest tylko wolą samego
Ministerstwa Klimatu i Środowiska, ale wynika z unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności
2030 roku oraz Rozporządzenia (UE) 2024/1991 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
24 czerwca 2024 r. w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych.
Proces ten, niesłusznie nazywany szkodliwym, wynika także z Polityki Leśnej Państwa. Jest
to dokument zatwierdzony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i przyjęty przez Radę
Ministrów 22 kwietnia 1997 roku, wciąż obowiązujący na terenie całego kraju, także
w Lasach Państwowych. W rozdziale II PLP („Tezy polityki leśnej państwa”) w punkcie 5
czytamy, że analiza stanu lasów i wyznaczenie kierunków rozwoju leśnictwa, niezbędnych
dla osiągnięcia celów polityki ekologicznej, gospodarczej i społecznej państwa wymaga
uwzględnienia różnych warunków, w tym: „potrzeby wyłączenia z produkcji lasów
o charakterze zbliżonym do pierwotnego, zasługujących na ochronę prawną lub objęcia
zasadami gospodarstwa specjalnego.” Ministerstwo wdrażając moratorium postępuje
zgodnie z wymogami dokumentu strategicznego, jakim jest Polityka Leśna Państwa.
1. Jakie są definicje terminów „lasy społeczne” i „lasy publiczne”, którymi posługuje się
w debacie medialnej Ministerstwo Klimatu i Środowiska? W jakim akcie prawnym pojęcia
te zostały zdefiniowane (art. 13b pkt. 3 obecnie obowiązującej Ustawy o lasach mówi
o „leśnych kompleksach promocyjnych, jako obszarach o znaczeniu ekologicznym,
edukacyjnym i społecznym, dla których działalność określa jednolity program
gospodarczo-ochronny, opracowywany przez właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji
Lasów Państwowych”)?
-- 1 of 10 --
Pojęcie lasów publicznych definiuje chociażby Główny Urząd Statystyczny powołując się
na ustawę o lasach, o czym czytamy na stronie GUS1. Zgodnie z definicją GUS lasy publiczne
to lasy stanowiące własność:
a) Skarbu Państwa, zarządzane oraz użytkowane czasowo lub wieczyście przez:
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (w skrócie "Lasy Państwowe"),
nadzorowane przez Ministra Środowiska,
jednostki ochrony przyrody (parki narodowe),
jednostki organizacyjne innych ministrów i wojewodów, gmin lub związków
komunalnych oraz Agencji Nieruchomości Rolnych;
b) gmin (w tym gmin mających od 1999 r. status miasta na prawach powiatu).
Jest to jedno z podstawowych pojęć używanych w medialnym, społecznym i naukowym
dyskursie o lasach. Stosują je media, naukowcy a także Główny Urząd Statystyczny.
Lasy społeczne to określenie o długiej tradycji, używane od dekad przez leśników na
określenie lasów pełniących funkcje społeczne. Z dniem 1 września br. Dyrektor Generalny
Lasów Państwowych Zarządzeniem nr 58 z dnia 5 lipca 2022 roku wprowadził do
stosowania w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych „Wytyczne do
zagospodarowania lasów o zwiększonej funkcji społecznej na gruntach w zarządzie Lasów
Państwowych”. Wprowadzone w życie wytyczne definiują nowy rodzaj obszarów leśnych o
tzw. zwiększonej funkcji społecznej.
Lasy Państwowe definiują pojęcie Lasów społecznych w następujący sposób2:
„To lasy znajdujące się zarówno wokół dużych aglomeracji miejskich, mniejszych miast, jak
i wsi, czy też w okolicach uzdrowisk i kurortów wypoczynkowych. To właśnie tu odbywa
się turystyka i codzienna rekreacja, tak niezbędna w utrzymaniu dobrego stanu zdrowia
i równowagi psychicznej. Lasy społeczne to również lasy, które są kluczowe dla tożsamości
kulturowej lokalnych społeczności oraz miejsca pracy. Rola lasów społecznych rośnie. Coraz
więcej ludzi z wielkich miast tęskni za kontaktem z naturą.”
Prowadzona przez leśników pielęgnacja lasów społecznych będzie ukierunkowana na ich
społeczne funkcje. Jej nadrzędne cele to trwałość lasów, bezpieczeństwo odwiedzających
i utrzymanie walorów krajobrazowych kompleksów leśnych.
1 https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-
publicznej/2002,pojecie.html
2 https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/aktualnosci/mamy-juz-lasy-spoleczne-a-bedzie-ich-
jeszcze-wiecej
-- 2 of 10 --
2. Dlaczego w publicznej debacie medialnej Ministerstwo Klimatu i Środowiska rezygnuje
z nazwy Lasy Państwowe?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie rezygnuje i nie zrezygnuje z nazwy „Lasy
Państwowe”. Ustawa o lasach wymienia różne funkcje lasów państwowych. Są to np.
funkcje gospodarcze, ochronne, społeczne. Stąd leśnicy i obywatele mówią o lasach
gospodarczych, ochronnych i społecznych. Używanie na potrzeby bieżącej dyskusji jednego
z tych funkcjonalnych określeń nie oznacza rezygnacji określenie „Lasy Państwowe”. Język
mediów i dyskusji dąży do skrótów, brak w nim miejsca na pełne oficjalne nazwy stąd można
odnieść mylne wrażenie. Zapewniam Pana Posła, że Lasy Państwowe pozostają i pozostaną
Lasami Państwowymi. Wszystkie lasy Skarbu Państwa są lasami społecznymi, przy czym
funkcja społeczna w zrównoważonej gospodarce leśnej jest jedną z trzech głównych. Mowa
zaś o lasach o wiodącej funkcji społecznej.
3. Jeżeli prawdą jest, że nie istnieje w obrocie prawnym definicja „lasów społecznych”, to
w oparciu o jakie przepisy powołane zespoły regionalne pracują nad wyznaczaniem tych
obszarów?
Istnienie lasów społecznych wynika nie tylko z funkcjonowania Lasów Państwowych, z nauk
leśnych, ale także z definicji trwale zrównoważonej gospodarki leśnej sformułowanej w
ustawie o lasach (art. 6 ust. 1 pt 1a). Mowa tam o wypełnianiu funkcji społecznych
(socjalnych), co nie jest możliwe bez istnienia lasów społecznych. Nie ma bezwzględnej
konieczności ich definiowania, skoro wymieniane są ich funkcje. Naturalnie pilotażowy
program wyznaczenia lasów o wiodącej funkcji społecznej – co jest istotą pilotażu – może
doprowadzić do normatywnego ujęcia wskazanej definicji w akcie prawa powszechnego.
Obecnie można je zrekonstruować z przepisów wewnętrznych PGL Lasy Państwowe.
Podobnie wszak jest z pojęciem „obrotu prawnego”, użytym w powyższym pytaniu. Pojęcie
to nie jest zdefiniowane ustawowo3, nie ma charakteru normatywnego, a pozwala Panu
Posłowi zadawać pytania w niniejszej Interpelacji.
Lokalne zespoły ds. lasów społecznych, o których Pan Poseł raczył wspomnieć, funkcjonują
w ramach opracowania przez Lasy Państwowe szczegółowych propozycji obszarów lasów
o wiodącej funkcji społecznej wokół miast: Warszawa, Kraków, Gdańsk-Sopot-Gdynia,
Wrocław, Łódź, Poznań, Katowice, Bydgoszcz-Toruń, Szczecin, Bielsko-Biała i Kielce.
Opracowanie ww. propozycji przez Lasy Państwowe następuje w związku z poleceniami
Ministra Klimatu i Środowiska wydawanymi na podstawie art. 34a ust. 1 ustawy o Radzie
Ministrów Dyrektorowo Generalnemu Lasów Państwowych.
4. Czy prawdą jest, że według koncepcji Ministerstwa Klimatu i Środowiska w tzw. „lasach
społecznych” ma obowiązywać zakaz pozyskiwania drewna?
3 file:///C:/Users/mksiazek/Downloads/dpia-1-2021-21-12-2021-pages-187-201.pdf
-- 3 of 10 --
Nie jest prawdą, że w lasach społecznych ma obowiązywać zakaz pozyskania drewna.
W lasach społecznych w dalszym ciągu będą realizowane prace leśne, ale w sposób, który
nie będzie istotnie zmieniał ich wyglądu i charakteru. Na przykład zręby zupełne, w ramach
których powstają rozległe otwarte przestrzenie, zostaną ograniczone do minimum.
10 września 2024 r. Wiceminister Mikołaj Dorożała przekazał Dyrektorowi Generalnemu
Lasów Państwowych wytyczne i rekomendacje w zakresie wzmocnienia ochrony lasów
ważnych społecznie wokół 14 miast. Dokument powstał w procesie Ogólnopolskiej Narady
o Lasach. Można zapoznać się z nim pod poniższym linkiem:
https://www.gov.pl/web/klimat/wytyczne-i-rekomendacje-dot-lasow-spolecznych-wokol-aglomeracji
Wytyczne i rekomendacje obejmują organizację procesu wyznaczania lasów o wiodącej
funkcji społecznej wokół 14 miast (Warszawa, Kraków, Gdańsk, Sopot, Gdynia, Wrocław,
Łódź, Poznań, Katowice, Bydgoszcz, Toruń, Szczecin, Bielsko-Biała oraz Kielce). Proces,
czyli serie spotkań w czasie których interesariusze obradują nad granicami lasów
społecznych, właśnie trwa, a gdzieniegdzie już dobiega końca. Zasady organizacji zostały
oparte na wybranych rekomendacjach Ogólnopolskiej Narady o Lasach. Ostateczna wersja
wytycznych i rekomendacji dotyczyć będzie całego procesu wzmacniania lasów cennych
przyrodniczo i ważnych społeczne. Prace nad tym dokumentem wciąż trwają.
Udostępnione wytyczne i rekomendacje dotyczą następujących obszarów:
1. Kryteria wyboru i potrzeby tymczasowego zabezpieczenia obszarów o
szczególnych funkcjach społecznych
2. Zasady gospodarowania w lasach o szczególnych walorach społecznych
3. Zasady partycypacji społecznych dla lasów aglomeracyjnych.
Jest to podstawowy dokument służący określeniu zasad zarządzania lasami. Plan urządzenia
lasu sporządzany jest na 10 lat, dla każdego nadleśnictwa w naszym kraju. Od 2024 roku
plany posiadają nowe ramy, gdzie w nowatorski sposób potraktowane są lasy o wiodącej
funkcji społecznej. Jednocześnie możliwa do wykorzystania jest instytucja lasów
społecznych.
5. Czy i kiedy zostanie wycofane tzw. moratorium wyłączające ze zrównoważonej
gospodarki leśnej około 100 tys. hektarów powierzchni leśnych (pisma – polecenia
Ministerstwa Klimatu i Środowiska do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych z dnia 8 i
23 stycznia 2024 roku)?
6. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje następne
szkodliwe moratorium mające na celu wyłączenie ze zrównoważonej gospodarki leśnej
kolejnych obszarów leśnych na gruntach Skarbu Państwa zarządzanych przez Państwowe
Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe?
Najcenniejsze przyrodniczo lasy objęte moratorium będą nadal chronione. Wprowadzono
niewielkie zmiany. Moratorium będzie obowiązywać do momentu zagwarantowania trwałej
-- 4 of 10 --
ochrony ujętych w poleceniu lasów, potwierdzonej przez ministra właściwego do spraw
środowiska. Aktualizacja obszaru obowiązywania moratorium będzie odbywała się w
drodze indywidualnych odstępstw na wniosek dyrektorów regionalnych dyrekcji LP.
Zmiana polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z 8 stycznia 2024 roku obejmuje
wydłużenie terminu trwania polecania oraz wyłączenie z polecenia całej strefy niebieskiej
w Nadleśnictwie Bircza. Ochrona tego obszaru będzie realizowana przez Lasy Państwowe.
Lasy Państwowe, podczas spotkania 12 września, zadeklarowały gotowość do wzmocnienia
ochrony obszarów objętych dotychczas styczniowym moratorium. Na obszarach tych
wdrożona zostanie trwała koncepcja ochrony, realizowana w oparciu o zarządzenia
regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych.
Zmiany w ochronie lasów są konieczne z uwagi na oczekiwania społeczeństwa, pilne
potrzeby przyrodnicze i regulacje Unii Europejskiej. W trakcie obowiązywania moratorium
wypracowywane są narzędzia, które zapewnią trwałą ochronę najcenniejszych
przyrodniczo lasów. Jest to także przedmiotem prac Ogólnopolskiej Narady o Lasach
(ONOL). W dialogu ze wszystkim interesariuszami procesu – przedstawicielami Lasów
Państwowych, Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego, Polskiego Związku
Pracodawców Leśnych, Stowarzyszenia Przedsiębiorców Leśnych oraz społeczeństwem -
zorganizowaliśmy Ogólnopolską Naradę o Lasach (ONOL). To pierwsza taka narada w
historii naszego kraju. Konkluzje ONOL wskażą dalsze kierunki zmian.
W maju 2024 r. do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów trafiła
ustawa o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody, która służyć ma
wypracowaniu kierunkowych wytycznych, które będą wykorzystane do identyfikacji lasów
cennych przyrodniczo oraz ważnych społecznie.
Moratorium
W opinii MKiŚ moratorium zapobiega realnym stratom materialnym i finansowym
samorządów z tytułu prowadzenia gospodarki leśnej. Chociażby gminy górskie i podgórskie
tracą zasoby wody pitnej, ponoszą koszty napraw dróg zniszczonych przez samochody
wywożące drewno, tracą walory krajobrazowe z powodu zrębów, osuwisk, uszkodzonych
koryt rzek i potoków. Z zapytania poselskiego Pana Posła Macieja Koniecznego (nr
K10ZAP761) wynika, że w regionie Bielska-Białej straty te sięgają nawet 100 mln rocznie.
Zapobieganiu takim stratom ma służyć m.in. wyłączenie części lasów z intensywnego
użytkowania rębnego (owe koalicyjne 20%). Ministerstwo doskonale zdaje sobie sprawę
z faktu, że zachowanie sędziwych lasów na danym obszarze w długim okresie czasu sprzyja
ochronie zasobów uważanych za kluczowe. Sprzyja ochronie źródlisk, zasilaniu wód
podziemnych oraz retencji wody w glebie. Poza wsiąkaniem, wzrost powierzchni zalesionej
w zlewni danej rzeki zwiększa intercepcję (zatrzymywanie wody na powierzchni roślin),
ewapotranspirację (parowanie i odprowadzanie wody przez rośliny). Wysoki stopień
zalesienia zlewni nawet kilkukrotnie zmniejsza ekstremalne spływy powierzchniowe (w tym
niebezpieczny spływ liniowy), stabilizuje sezonową zmienność spływów i zmniejsza szkody
powodowane przez powodzie.
-- 5 of 10 --
Stabilizujący wpływ lasów na obieg wody ma także znaczenie na nizinach, ale przede
wszystkim w górach. Hydrologia terenów górskich jest niezwykle wrażliwa i w znacznej
mierze decyduje o uwodnieniu nie tylko lokalnych gmin, ale też sieci rzecznej kraju, np.
o powstawaniu ewentualnych fal powodziowych. Tymczasem, z publikacji dr Andrzeja
Affeka wynika, że w 15 nadleśnictwach Podkarpacia (m.in. Bieszczady) na kilometr
kwadratowy powierzchni leśnej mamy już do 13,5 km dróg i szlaków zrywkowych.4 Takie
szlaki działają jak rynny odpływowe i sprzyjają szybkiemu spływowi wody w dół zlewni i
powstaniu powodzi.
7. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska dążąc do realizacji wyroku TSUE
w sprawie planu Urządzania Lasów przygotowuje projekt zmian legislacyjnych w Ustawie
o lasach, których celem jest m.in. ułatwienie zmiany na stanowisku Dyrektora
i Wicedyrektora przedsiębiorstwa państwowego Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej
bez zgody Rady Pracowniczej?
Wyrok TSUE C-432/21 (sądowa kontrola legalności planów urządzenia lasu) jest
realizowany projektem ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody
(UD61). Projekt ustawy przewiduje także zmiany w przepisach regulujących powoływanie
i odwoływanie kierownictwa Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. Proponowanym
rozwiązaniem jest zmiana przepisów określających organ właściwy do powoływania
i odwoływania dyrektora i tymczasowego kierownika, zmiana trybu powoływania
i odwoływania przez dyrektora zastępcy dyrektora, i głównego księgowego
przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, a także
zmiana trybu powoływania i odwoływania przez dyrektora dyrektorów i zastępców
dyrektorów oddziałów przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Biuro Urządzania Lasu
i Geodezji Leśnej utworzonych na podstawie statutu tego przedsiębiorstwa. Zmiana
zakłada, że organem właściwym do powołania i odwołania dyrektora i tymczasowego
kierownika będzie minister właściwy do spraw środowiska. Natomiast, organem właściwym
do powołania i odwołania zastępcy dyrektora, i głównego księgowego przedsiębiorstwa
państwowego pod nazwą Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej oraz dyrektorów
i zastępców dyrektorów oddziałów przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Biuro
Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej utworzonych na podstawie statutu tego przedsiębiorstwa
będzie tak jak dotychczas dyrektor przedsiębiorstwa, jednakże w uzgodnieniu z ministrem
właściwym do spraw środowiska.
Zachowany zostanie konkursowy tryb wyboru kandydatów na dyrektora przedsiębiorstwa.
Od decyzji ministra klimatu i środowiska o powołaniu lub odwołaniu dyrektora albo
tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa dyrektorowi oraz radzie pracowniczej
przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej
niezmiennie nie przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 63 ustawy
z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych. Stanowisko to wynika
z orzecznictwa Sądu Najwyższego, które dla przejrzystości systemu prawnego zostaje
wprost potwierdzone w warstwie literalnej ustawy. Zatem, w przypadku odwołania
4 http://rcin.org.pl/igipz/Content/70398/WA51_91863_r2019-t91-z1_Przeg-Geogr-Affek2.pdf
-- 6 of 10 --
dyrektora albo tymczasowego kierownika, osobom odwołanym przysługuje odwołanie do
sądu na zasadach określonych w Kodeksie pracy.
Możliwość kształtowania polityki personalnej Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej ma
na celu zharmonizowanie działalności tego kluczowego przedsiębiorstwa państwowego
z polityką ministra właściwego do spraw środowiska oraz Rady Ministrów w zakresie
leśnictwa.
8. Czy Minister Klimatu i Środowiska i rząd premiera Donalda Tuska biorą w sposób
świadomy odpowiedzialność za grożącą wskutek przywołanych wyżej działań degradację
polskiego leśnictwa oraz paraliż przemysłu drzewnego i związane z tym straty dla
gospodarki narodowej?
Śpieszę zapewnić Pana Posła, że Ministerstwo wprowadza zmiany świadomie, we
współpracy ze wszystkimi interesariuszami, a przede wszystkim z Lasami Państwowymi.
O potrzebie reform mówią sami leśnicy, najnowsze wyniki badań zmian klimatycznych,
a nawet – a może przede wszystkim - wyniki audytu przeprowadzanego właśnie w Lasach
Państwowych.
Co do przemysłu drzewnego, to zapewniam, że Ministerstwo rozumie potrzeby sektora
drzewnego, dlatego 23 stycznia br. Pani Minister Klimatu i Środowiska spotkała się
z przedstawicielami przemysłu drzewnego. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele
Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz członkowie stowarzyszeń Papierników Polskich,
Producentów Płyt Drewnopochodnych, Przemysłu Tartacznego, Polskiej Izby Gospodarczej
Przemysłu Drzewnego, Związku Polskie Okna i Drzwi, Ogólnopolskiego Związku
Pracodawców Przemysłu Drzewnego, Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów
Mebli, Polskiego Komitetu Narodowego EPAL, firmy Stelmet, a także zastępca Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych. Było to pierwsze spotkanie, na którym goście
zakomunikowali potrzeby przemysłu drzewnego.
W trosce o sektor drzewny już 15 marca ogłoszony został pakiet dla przemysłu, którego
celem jest stworzenie warunków dla stabilnego rozwoju firm w tym sektorze, w obecnej
sytuacji rynkowej. Pakiet dla przemysłu drzewnego obejmuje:
zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonego dla stałych, sprawdzonych
klientów;
większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym
większa premia;
oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców,
a nie zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej
miejsca pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego
transportu drewna;
-- 7 of 10 --
eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego
sposobu i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają
punktów;
eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie
opcji półrocznej umowy na zakup drewna;
transparentność sprzedaży drewna – pełną jawność nabywców i wartości umów,
w tym deklaracji przerobu;
uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce (definiowanie kategorii drewna energetycznego).
Pakiet ten został stworzony na bazie licznych postulatów stowarzyszeń i organizacji
zrzeszających przedsiębiorców branży drzewnej. Wyznacza on kierunek zmian, który
obecnie przeformułowywany jest na konkretne wdrożenia. Szczegółowe rozwiązania
zostaną wypracowane na dedykowanych spotkaniach z przedstawicielami przemysłu
drzewnego, Lasów Państwowych oraz strony społecznej. Wśród nabywców drewna
przeprowadzona została ankieta (przez Lasy Państwowe we współpracy z Ministerstwem
Klimatu i Środowiska), aby ostateczne rozwiązania wypracowane w dialogu precyzyjnie
i konkretnie odpowiadały na ich potrzeby.
W MKiŚ już trwają prace nad rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie
szczegółowych cech jakościowo-wymiarowych drewna energetycznego. Celem
rozporządzenia będzie ograniczenie możliwości wykorzystania pełnowartościowego
drewna w energetyce zawodowej (tzn. wytwarzającej i przesyłającej energię). Oznacza to,
że zamiast do kotłów elektrowni drewno będzie trafiać do przemysłu drzewnego. Obecnie
rozporządzenie jest na etapie konsultacji w Rządowym Centrum Legislacji.
W trosce o sytuację przemysłu drzewnego w dniu 28 czerwca 2024 r. w siedzibie Dyrekcji
Generalnej LP odbyło się spotkanie dotyczące możliwości ograniczenia eksportu drewna
okrągłego z Polski. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciel Ministerstwa Finansów,
Krajowej Administracji Skarbowej, Ministerstwa Rozwoju i technologii, Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego, Najwyższej Izby
Kontroli, Komendy Głównej Policji, Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, Urzędu
Dozoru Technicznego, Zarządu Morskiego Portu Gdańsk S.A., Polskiej Izby Gospodarczej
Przemysłu Drzewnego. Spotkanie potwierdziło złożony charakter zjawiska eksportu
drewna, a dalszy postęp prac w zakresie wsparcia przemysłu drzewnego wymaga
zaangażowania wielu resortów i instytucji. Przedstawiciele branży drzewnej są aktywnie
włączani do różnych inicjatyw Ministerstwa Klimatu i Środowiska - w tym są członkami
ministerialnego zespołu do spraw wzmocnienia ochrony lasów cennych przyrodniczo
i ważnych społecznie. Biorą oni również udział w Ogólnopolskiej Naradzie o Lasach.
Od kwietnia bieżącego roku trwa wspomniana już Ogólnopolska Narada o Lasach. Jest to
cykl spotkań mających na celu kontynuację procesu kompleksowej transformacji gospodarki
leśnej i stanowi odpowiedź na potrzebę dialogu ze społeczeństwem na temat sposobu
prowadzenia gospodarki leśnej. Odwołuje się również do najlepszych osiągnięć wielu
pokoleń polskich leśników, przyrodników, naukowców i innych podmiotów.
-- 8 of 10 --
Podczas prac stolikowych identyfikowano ryzyka oraz potencjalne skutki ekonomiczne
i gospodarcze, niezbędne działania ograniczające negatywne skutki oraz działania
osłonowe. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zdaje sobie sprawę, że obecna perspektywa
finansowa UE niesie za sobą olbrzymie możliwości i szanse dla finansowania przedsięwzięć
realizujących zieloną transformację oraz wspierających przekształcenia w branżach nią
dotkniętych.
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska oraz w Lasach Państwowych trwają dalsze prace nad
zmianą systemu sprzedaży drewna na rok 2025, pierwsze zmiany wejdą nawet już pod
koniec 2024. Zmianie ulegnie ilość drewna przeznaczanego na otwartą sprzedaż,
skorygowana zostanie polityka i algorytmów wyznaczania cen wywoławczych. Obecnie,
zgodnie z obowiązującymi i projektowanymi zasadami sprzedaży drewna, przedsiębiorcy
mają możliwość uczestnictwa w procedurze sprzedaży realizowanej w ramach aukcji
zwykłych w aplikacji e-drewno przez cały rok. Mogą też korzystać ze sprzedaży na Portalu
Leśno Drzewnym oraz w systemie detalicznym w nadleśnictwach.
W październiku 2023 r. Lasy Państwowe przedstawiły nowe zasady sprzedaży drewna na
lata 2024-2026. W 2024 r. procedury sprzedaży ofertowej odbywają się trzy razy do roku,
a nie jak wcześniej, dwa razy. Wprowadzono też nową punktację związaną z głębokością
przerobu drewna. Rok 2024 r. podzielony na trzy interwały czasowe po cztery miesiące.
Pierwsza tercja jako okres sprzedaży skończyła się w kwietniu, kolejna w sierpniu. Obecnie
następuje ostatnia.
Zdecydowana większość pozyskiwanego przez LP drewna przeznaczana jest dla
przedsiębiorców i kupowana za pośrednictwem Portalu Leśno-Drzewnego (70 proc.
oferowanej miąższości) oraz w systemie sprzedaży aukcyjnej (30 proc.), co razem stanowi
około 80 proc. łącznej oferty PGL LP. Pozostałe 20 proc. trafia do sprzedaży detalicznej,
skierowanej głównie do odbiorców indywidualnych. Na tzw. aukcjach systemowych drewno
mogą kupować wszyscy przedsiębiorcy, także podmioty nowe, nieposiadające historii
zakupów. Trafia na nie również drewno, którego nie udało się sprzedać w ramach Portalu
Leśno-Drzewnego. Przedsiębiorcy mogą też nabywać surowiec na aukcjach e-drewno,
które odbywają się na bieżąco jednak oferty nadleśnictw są tu incydentalne i często dotyczą
niewielkich mas surowca.
Zapewniam Pana Posła, doceniając Jego troskę o Lasy Państwowe i przemysł drzewny, że
Ministerstwo jest świadome swoich działań i pracuje na rzecz dobra wymienionych
instytucji i grup społecznych. Funkcje społeczne lasów, nigdy dotąd właściwie nie
docenione, stają się nie mniej ważnymi niż funkcje gospodarcze, a bardzo często idą w parze
z funkcjami ochronnymi.
Z wyrazami szacunku,
Z up. Ministra
-- 9 of 10 --
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 10 of 10 --