Interpelacja w sprawie terminu wejścia w życie zakazu stosowania aromatów charakterystycznych w podgrzewanych wyrobach tytoniowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4548
do ministra zdrowia
w sprawie terminu wejścia w życie zakazu stosowania aromatów charakterystycznych w podgrzewanych wyrobach tytoniowych
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 30-08-2024
Szanowna Pani Ministro,
z ostatnich badań Polskiej Akademii Nauk wynika, że około 29% Polaków aktywnie pali papierosy. Co jednak najbardziej niepokojące, odsetek ten rośnie z roku na rok. Dlatego też, niezbędne jest podejmowanie działań edukacyjnych i profilaktycznych dotyczących konsekwencji palenia tytoniu skierowanych do Polaków.
W ramach działań prewencyjnych podejmowanych przez Ministerstwo Zdrowia aktualnie procedowany jest projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UC18), który zakłada wdrożenie dyrektywy delegowanej Komisji (UE) 2022/2100 z dnia 29 czerwca 2022 r. zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE w odniesieniu do zniesienia niektórych zwolnień w przypadku podgrzewanych wyrobów tytoniowych i wprowadzenie zakazu stosowania aromatów charakterystycznych w tzw. podgrzewanych wyrobach tytoniowych. Zgodnie z tą dyrektywą, Polska była zobowiązana do określenia tego zakazu do dnia 23 października 2023 r. Niestety, do tej pory proces legislacyjny nie został ukończony, a podlegające wycofaniu z rynku produkty nadal są dostępne dla konsumentów.
W ostatniej wersji procedowanego projektu resort zdrowia wydłużył termin wejścia w życie przedmiotowych przepisów - z 3 miesięcy na 9 miesięcy i to pomimo głosów organizacji i towarzystw działających w obszarze zdrowia publicznego (m.in. Fundacji Edukacji Społecznej, Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych). Dyrektywa delegowana została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 29 czerwca 2022 r., zatem zarówno konsumenci, jak i przedsiębiorcy mieli ponad 2 lata na dostosowanie się do nowych wymogów, a Polska jako państwo członkowskie jest niemalże rok opóźniona we wdrożeniu unijnych regulacji.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą do Pani Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie było uzasadnienie wydłużenia terminu wejścia w życie zakazu stosowania aromatów charakterystycznych w podgrzewanych wyrobach tytoniowych?
Czy resort zdrowia, kierując się potrzebą dbania o zdrowie Polaków i wypełnienia zobowiązań wynikających z przepisów unijnych, zamierza skrócić zaproponowany termin wejścia w życie ustawy?
Jakie inne działania planuje podjąć resort zdrowia w zakresie profilaktyki i zachęcania Polaków do ograniczenia palenia papierosów?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6498 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.72.2024.JS
Warszawa, 24 września 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
opowiadając na interpelację nr 4548, Pani Poseł Alicji Łepkowskej-Gołaś , z dnia 5 września
2024 r., w sprawie terminu wejścia w życie zakazu stosowania aromatów
charakterystycznych w podgrzewanych wyrobach tytoniowych, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Obecnie procedowany jest projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 9 listopada 1995 r.
o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UC18),
którego realizacja wynika z obowiązku implementacji przez państwa członkowskie
Unii Europejskiej dyrektywy delegowanej Komisji (UE) 2022/2100 z dnia 29 czerwca 2022
r.
zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE w odniesieniu
do zniesienia niektórych zwolnień w przypadku podgrzewanych wyrobów tytoniowych.
Zgodnie z danymi Komisji Europejskiej w ostatnich latach wielkość sprzedaży
podgrzewanych wyrobów tytoniowych wzrosła o 2009%, natomiast całkowita wielkość
ich udziału w rynku wyrobów tytoniowych w Unii Europejskiej kształtuje się obecnie
na poziomie 3,33%. W związku z tym Ministerstwo Zdrowia podziela stanowisko
Komisji Europejskiej wskazujące na pojawienie się „istotnej zmiany okoliczności”
wymuszającej przyjęcie odpowiedniego aktu delegowanego na poziomie całej
Unii Europejskiej mającego na celu zniesienie zwolnienia z zakazu stosowania aromatów
charakterystycznych w podgrzewanych wyrobach tytoniowych.
Należy zaznaczyć, że aktualnie projekt jest przedmiotem oceny przez Komitet do Spraw
Europejskich. Projekt, po uzyskaniu opinii ww. Komitetu, zostanie niezwłocznie przekazany
pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Nawiązując do pytania drugiego należy zaznaczyć, że w ww. projekcie ustawy uwzględniono
uwagi dotyczące konieczności określenia minimalnego okresu przejściowego,
dopuszczającego sprzedaż podgrzewanych wyrobów tytoniowych niespełniających
przepisów procedowanej ustawy.
Odnosząc się do pytania trzeciego uprzejmie informuję, że przeciwdziałanie uzależnieniom
od substancji psychoaktywnych oraz poprawa funkcjonowania systemu profilaktyki
i leczenia uzależnień są jednym w kluczowych obszarów działań Ministerstwa Zdrowia.
Skuteczna polityka antynikotynowa charakteryzuje się wykorzystaniem narzędzi
w różnych zakresach oddziaływania. Przykładowo podstawę prawną finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu profilaktyki chorób odtytoniowych stanowi
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w
sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (tekst jednolity Dz. U. 2023 r.
poz. 916).
Aktualnie świadczenia w zakresie leczenia uzależnienia od tytoniu kontraktowane są przez
Narodowy Fundusz Zdrowia w rodzaju: psychiatria i leczenie uzależnień; w poradniach
leczenia uzależnień i w poradniach leczenia uzależnienia od tytoniu oraz uzupełniająco
w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne jako program profilaktyki chorób
odtytoniowych (w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc – POChP).
Zgodnie z danymi NFZ, w 2022 r. umowy na realizację programu profilaktyki chorób
odtytoniowych zawarło 92. świadczeniodawców.
W ramach realizacji działania Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020 – 2030,
pn.:
Modyfikacja programu profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym przewlekłej
obturacyjnej choroby płuc POChP) i dostosowanie go do wyzwań określonych w mapach
potrzeb zdrowotnych, w 2023 r. przygotowane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia
zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów
zdrowotnych. W ramach ww. rozporządzenia Program został uzupełniony m.in. o pomoc
w rezygnacji z używania nowatorskich wyrobów tytoniowych, w tym podgrzewanych
wyrobów tytoniowych, oraz elektronicznych papierosów, jak również rozszerzono grupę
pacjentów, którzy mogą korzystać z etapu specjalistycznego ww. programu o osoby
powyżej 16. roku życia
Aktualne działania antynikotynowe podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia skupiają się
na wsparciu leczenia zespołu uzależnienia od nikotyny. Przykładem takich działań jest
obwieszczenie Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji z dnia
7 kwietnia 2023 r.
w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu programów
zdrowotnych. Przedstawione w obwieszczeniu taryfy są wyższe od wcześniejszych
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
od 40 do 285%. W dniu 15 czerwca 2023 r. NFZ, na podstawie ww. obwieszczenia
AOTMiT-u, dokonał analogicznej aktualizacji wyceny omawianych świadczeń.
Inne działania związane z ograniczeniem narażenia na dym tytoniowy zostały ujęte
m.in. w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025. Działania te,
w zakresie zwalczania następstw zdrowotnych używania wyrobów tytoniowych i wyrobów
powiązanych, prowadzone są przede wszystkim przez Narodowy Instytut Onkologii
im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy.
Do zadań NIO należy prowadzenie Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym oraz realizacja
szkoleń personelu medycznego w zakresie leczenia uzależnienia od tytoniu,
w tym przeprowadzania minimalnych interwencji antytytoniowych
Ponadto, aktualnie procedowane są również przepisy ustawowe mające na celu
uregulowanie rynku płynów beznikotynowych do elektronicznych papierosów.
Zaproponowane regulacje mają za zadanie objęcie przepisami ustawowymi
tzw. „płyny beznikotynowe” do elektronicznych papierosów i spowodują:
1) wprowadzenie zakazu ich sprzedaży osobom do 18. roku życia;
2) ograniczenie miejsc gdzie możliwe będzie ich używanie, analogicznie jak w przypadku
elektronicznych papierosów z płynem zawierającym nikotynę;
3) wprowadzenie zakazu sprzedaży w automatach oraz sprzedaży na odległość
(w tym przez Internet);
4) wprowadzenie zakazu reklamy i promocji;
5) konieczność zgłaszania informacji o tych wyrobach do Prezesa Biura do spraw
Substancji Chemicznych;.
6) konieczność dostosowania ich składu do wymogów ustawy (np. zakazu stosowania
substancji o właściwościach CMR);
7) konieczność odpowiedniego oznakowania ich opakowań.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --