Interpelacja w sprawie finansowania szkolnictwa wyższego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4539
do ministra finansów
w sprawie finansowania szkolnictwa wyższego
Zgłaszający: Tadeusz Woźniak
Data wpływu: 30-08-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz płac nauczycieli akademickich w kontekście postępującej inflacji i rosnących kosztów życia. Dotychczasowe interwencje przyniosły pozytywne efekty. W marcu nastąpiła zaplanowana jeszcze w poprzedniej kadencji Sejmu, ale do końca niepewna podwyżka wskaźnika minimalnego wynagrodzenia profesora, od którego naliczane są stypendia doktoranckie oraz płace w szkolnictwie wyższym. Niemniej jednak, w obliczu nowego projektu budżetu na rok 2025, pojawiły się obawy dotyczące braku dalszych podwyżek. Poniżej przedstawiam kilak pytań z jakimi zwracają się do mnie przedstawiciele środowisk akademickich.
1. Waloryzacja stypendiów doktoranckich i płac akademickich Czy w związku z prognozowaną inflacją na poziomie 5% oraz wzrostem kosztów życia (wzrost cen energii, wody, wywozu śmieci, czynszów, komunikacji publicznej o co najmniej 20-30%) planowane jest podniesienie od 1 stycznia 2025 r. stawek stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora? Jeśli tak, to o ile wzrosną te stawki i kiedy zostaną podjęte prace nad stosownym rozporządzeniem? Jeśli nie, to jakie są powody tej decyzji?
2. Zwiększenie subwencji i dotacji dla uczelni wyższych Czy projekt budżetu na 2025 rok uwzględnia wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w wysokości umożliwiającej pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich oraz płac, a także rosnących kosztów związanych z energią, ogrzewaniem, wodą, wywozem śmieci itp.? W jakiej wysokości planowane są te wzrosty, i czy zapewniają one rezerwę, która umożliwi dokonanie podwyżek bez konieczności ograniczania innych kluczowych wydatków na uczelniach?
3. Terminowość wprowadzania podwyżek W 2024 r. mimo znanego kalendarza budżetowego, podwyżki w szkolnictwie wyższym, w tym stypendiów doktoranckich, zostały wprowadzone z opóźnieniem, dopiero w trakcie trwania roku budżetowego, z wyrównaniem od 1 stycznia. Czy istnieje możliwość wprowadzenia bardziej zdyscyplinowanych zasad zarządzania czasem tak, aby rozporządzenie o podwyżce minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora mogło być przygotowane już we wrześniu (podczas prac nad budżetem), a cała procedura konsultacyjna i międzyresortowa została zakończona do listopada, co umożliwiłoby jego wejście w życie od 1 stycznia?
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3326 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 26 września 2024 roku
Sprawa: interpelacja nr 4539
Znak sprawy: FS5.054.7.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 4539 Pana Posła Tadeusza Woźniaka w sprawie
finansowania szkolnictwa wyższego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień:
Przede wszystkim należy wskazać na podstawowe zasady przygotowywania
budżetu na kolejne lata. W trakcie opracowywania projektu ustawy budżetowej na
dany rok, każdorazowo analizowana jest aktualna sytuacja społeczno-gospodarcza.
Możliwości zwiększenia wydatków budżetu państwa ograniczone są w przepisach
prawa krajowego i unijnego, obejmujących m.in.: wartość referencyjną dla deficytu
nominalnego (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora instytucji rządowych
i samorządowych oraz maksymalny limit wydatków budżetu państwa wyznaczany
stabilizującą regułą wydatkową (SRW), która określa nieprzekraczalny limit
wydatków dla organów i jednostek, o których mowa w art. 112aa ust. 3 ustawy
o finansach publicznych. Dodatkowo, konieczne jest uwzględnienie zdarzeń, które
mogą znacząco wpływać na gospodarkę, a tym samym zmienić przebieg procesów
makroekonomicznych. Takie czynniki w bezpośredni sposób istotnie determinują
poziom planowanych wydatków budżetowych.
Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, Polska od lipca 2024 r. została objęta
procedurą nadmiernego deficytu.
Należy mieć również na uwadze, że w ramach limitu wydatków ujętych w projekcie
ustawy budżetowej w pierwszej kolejności planowane są środki na zadania
zdeterminowane obowiązującymi już przepisami prawa, ale także uwzględniające
-- 1 of 2 --
2/2
wydatki będące konsekwencją nowo implementowanych regulacji czy działań
Rządu.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 skierowanym przez Radę Ministrów do
zaopiniowania przez Radę Dialogu Społecznego łączne wydatki budżetu państwa na
naukę i szkolnictwo wyższe zostały zwiększone w porównaniu do roku 2024 o kwotę
1.688.750 tys. zł. W budżetach właściwych dysponentów zabezpieczone zostały
środki na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych o 5% od
stycznia 2025 r.
Należy dodatkowo zauważyć, że zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce, organem właściwym do wydawania rozporządzenia
określającego wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego
dla profesora w uczelni publicznej, jest minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki. Inicjatywa legislacyjna w zakresie zmiany ww. aktu wykonawczego
nie leży zatem w gestii Ministra Finansów. Ewentualna decyzja, co do potrzeby
zwiększenia wysokości wynagrodzenia profesora, powinna być poprzedzona
dokonaniem przez resort szkolnictwa wyższego i nauki szczegółowej kalkulacji
kosztów tego rozwiązania, nie tylko w zakresie obligatoryjnego wzrostu
wynagrodzeń nauczycieli akademickich, ale również innych wydatków
relacjonowanych do tego wynagrodzenia oraz możliwości sfinansowania wszystkich
dodatkowych kosztów przez podmioty szkolnictwa wyższego i nauki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --