Interpelacja w sprawie importu nawozów sztucznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4534
do ministra aktywów państwowych, ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie importu nawozów sztucznych
Zgłaszający: Adam Dziedzic
Data wpływu: 30-08-2024
Szanowny Panie Ministrze,
wykonując swoje obowiązki poselskie, jestem informowany o problemach dotyczących sytuacji na rynku nawozów sztucznych w Polsce, a w szczególności w zakresie ich importu do Polski z innych krajów, w tym z Rosji i Białorusi. Z danych publikowanych w mediach wynika, że szczególnie zwiększyła się ilość sprowadzanych nawozów azotowych. Sytuacja taka jest wynikiem wyłączenia spod sankcji unijnych wobec Rosji i Białorusi produktów żywnościowych i nawozów w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego dla państw uboższych.
Problem dotyczy polskich producentów nawozów, którzy czują się zaniepokojeni ilością sprowadzanych produktów po zaniżonych cenach. Producenci - głównie spółki Skarbu Państwa, którzy zakończyli rok 2023 ze stratą, również w 2024 r. borykają się z problemami finansowymi i zbytem wyprodukowanych nawozów.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP, przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r., proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jak obecnie kształtuje się import nawozów do Polski, w szczególności z Rosji i Białorusi?
2. Czy import nawozów do Polski zagraża sytuacji ekonomicznej polskich producentów tych towarów?
3. Jakie kroki ministerstwo zamierza podjąć, by przeciwdziałać negatywnym skutkom importu nawozów w stosunku do rynku rodzimego?
4. Czy są obecnie rozważane jakiekolwiek rozwiązania kompleksowe dotyczące otwarcia rynków zbytu polskich nawozów, np. ich zakupu przez takie podmioty jak PGL Lasy Państwowe, instytuty badawcze podległe ministrowi rolnictwa i rozwoju wsi, szkoły rolnicze?
Z poważaniem
Adam Dziedzic
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (17)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7324 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 26 września 2024 r.
Znak sprawy: DHR.rn.058.3.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 4534 w sprawie importu nawozów sztucznych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na pytania posła na Sejm RP Adama Dziedzica zawarte w interpelacji nr
4534 w sprawie importu nawozów sztucznych przedstawiam następujące informacje
będące w gestii Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Z przeprowadzonej przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB
analizy wstępnych danych Ministerstwa Finansów dotyczących importu nawozów
mineralnych (tj. produktów oznaczonych w Nomenklaturze Scalonej kodami CN 3102 –
nawozy azotowe, 3103 – nawozy fosforowe, 3104 – nawozy potasowe oraz 3105 –
nawozy wieloskładnikowe) wynika, że Polska w I półroczu br. zaimportowała 1931 tys.
ton nawozów mineralnych w masie nawozu. Nawozy mineralne w okresie styczeń-
czerwiec br. importowano do Polski głównie z krajów spoza UE. Najwięcej nawozów
mineralnych w tym okresie zaimportowano z Rosji – 564 tys. ton, co stanowiło 29,2%
wolumenu importu ogółem. Udział Niemiec wyniósł 20,8%, Litwy – 7,6%, Białorusi –
6,9%, Maroka – 4,9%, a Holandii – 4,1%,
W I półroczu 2024 r. Rosja była największym zagranicznym dostawcą nawozów
azotowych do Polski (przed Niemcami, Białorusią, Litwą, Algierią, Węgrami, Holandią,
Kazachstanem i Nigerią), drugim po Niemczech (ale przed Kanadą, Wielką Brytanią,
Chinami, Hiszpanią, Jordanią i Izraelem) dostawcą nawozów potasowych, a także drugim
-- 1 of 2 --
po Maroku (ale przed Finlandią, Holandią, Litwą, Białorusią i Norwegią) dostawcą
nawozów wieloskładnikowych.
Odnosząc się do sugestii zakupu nawozów produkcji krajowej przez instytuty badawcze
i szkoły rolnicze podległe Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, informuję, że jeżeli do ich
działalności konieczne są duże ilości nawozów są one nabywane zgodnie
z obowiązującymi przepisami dotyczącymi zamówień publicznych.
Na pozostałe pytania Pana posła dotyczące sytuacji ekonomicznej polskich producentów
nawozów oraz działań podejmowanych w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom
importu nawozów odpowie zgodnie z właściwością Minister Aktywów Państwowych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Minister Aktywów Państwowych
-- 2 of 2 --
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.209.2024
IK: 1013589
Warszawa, 14 października 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam, odpowiedzi na interpelację K10INT4534, Pana Adama Dziedzica, Posła
na Sejm RP z dnia 5 września 2024 roku w sprawie importu nawozów sztucznych, w zakresie
właściwości Ministra Aktywów Państwowych.
Bazując na statystykach Eurostat, w okresie pierwszych siedmiu miesięcy 2024 roku,
do Polski sprowadzono o 500 tys. ton więcej nawozów (1,6 mln ton), niż w analogicznym
okresie roku 2023 (1,1 mln ton), co stanowi 47% wzrost.
Obserwuje się bardzo duży wzrost importu nawozów z Rosji i Białorusi. Polska jest
największym importerem nawozów z Rosji i Białorusi w UE na poziomie 717 tys. ton
w okresie styczeń – lipiec 2024 r. Import z Rosji i Białorusi za ten okres stanowi blisko
połowę (46%) całego importu nawozów ze wszystkich kierunków - udział Rosji w imporcie
wszystkich nawozów do Polski wzrósł z 21% w 2023 r. do 36% w 2024 r., natomiast
Białorusi z 2% w 2023 r. do 10% w 2024 r.
Najczęściej importowany jest mocznik. W okresie styczeń – lipiec 2024 r. import tego
produktu z Rosji i Białorusi wyniósł 491 tys. ton. W analogicznym okresie roku ubiegłego
import wyniósł 178 tys. ton, co stanowi wzrost o 176% rok do roku.
Jednocześnie udział Rosji i Białorusi w imporcie mocznika do Polski stanowi 61%.
Ponadto obserwuje się wzrost importu innych nawozów z Białorusi
w porównaniu z rokiem poprzednim:
- MAP (fosforan jednoamonowy) – wzrost o 116%;
- UAN (roztwór saletrzano – mocznikowy) – wzrost o 168%.
Należy zauważyć, że dane w systemie Eurostat publikowane są z opóźnieniem, co sprawia,
że bieżąca sytuacja rynkowa mogła ulec zmianie.
Uprzejmie informuję, że Minister Aktywów Państwowych nie posiada uprawnień do
nadzorowania działalności wszystkich producentów nawozów w Polsce. Niemniej w ramach
swoich kompetencji, wykonując uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych Skarbu
Państwa, wykonuje nadzór właścicielski nad spółką Grupa Azoty S.A. Podmiot ten jest
największym producentem nawozów mineralnych w Polsce i jedną z kluczowych grup
branży chemicznej w Europie Centralnej w tym sektorze.
Należy wskazać, że obserwowane znaczące wzrosty importu nawozów spoza UE mają
istotny wpływ na kształtowanie cen tych produktów i tym samym na wyniki finansowe
Grupy Azoty S.A. Dodatkowo, przedstawiona powyżej sytuacja skutkuje wzrostem zapasów
oraz kosztów magazynowania w Spółce. Obecna skala importu nawozów ma negatywny
wpływ na sytuację finansową Grupy Azoty S.A. oraz na realizację jej programu
naprawczego.
-- 1 of 2 --
Postępująca od 2020 roku ekspansja rosyjskich i białoruskich nawozów na polskim rynku
przyczynia się do znaczącego spadku konkurencyjności polskich firm nawozowych i może
prowadzić do konieczności ograniczenia produkcji przez krajowe zakłady produkcyjne.
W ocenie Ministra Aktywów Państwowych, niezbędne jest podjęcie zdecydowanych
działań, zarówno na poziomie krajowym jak i UE skutkujących wprowadzeniem
mechanizmów hamujących napływ rosyjskich nawozów oraz dalsze uzależnianie
gospodarek państw członkowskich UE od ich dostaw.
Należy jednak wskazać, że omawiane sprawy nie dotyczą ustawowych zadań Ministra
Aktywów Państwowych, do którego należy wykonywanie praw z akcji Skarbu Państwa
w spółkach, w tym spółkach z Grupy Azoty.
Wobec powyższego w Ministerstwie Aktywów Państwowych, z inicjatywy podsekretarza
stanu Jacka Bartmińskiego, odbyło się spotkanie z przedstawicielami Ministerstwa Rozwoju
i Technologii, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwa Finansów, które
miało na celu wypracowanie działań na rzecz ochrony polskiego rynku przed napływem
nawozów z Rosji i Białorusi. Obecni na spotkaniu ministrowie zadeklarowali zrozumienie dla
inicjatywy wprowadzenia ceł na nawozy i chęć współpracy w tym zakresie, podkreślając
w sposób szczególny aspekt długofalowego bezpieczeństwa, w tym żywnościowego, Polski.
Mając na uwadze właściwość ministra właściwego do spraw gospodarki, przypisaną
w ustawie o działach administracji rządowej, Minister Aktywów Państwowych zwrócił się
do Ministra Rozwoju i Technologii z prośbą o skoordynowanie działań w zakresie
rozważenia wystąpienia do Dyrekcji Generalnej ds. Handlu w Komisji Europejskiej (DG
TRADE) w celu ustanowienia ceł na import nawozów z Rosji i Białorusi na poziomie 30%,
deklarując jednocześnie gotowość do wsparcia wszelkich działań w zakresie przygotowania
i realizacji przedmiotowej inicjatywy.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Jacek Bartmiński
podsekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1013589.3672969.2926671
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --