tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.480.2024
Warszawa /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4523 Pani Posłanki Lidii Czechak w sprawie przymusowego
oskładkowania marynarzy, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zasadniczym celem projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
oraz niektórych innych ustaw, wpisanym do wykazu prac legislacyjnych i programowych
Rady Ministrów pod numerem UD101 - oprócz konieczności uregulowania kwestii
ubezpieczeń społecznych marynarzy, którzy wykonują pracę na statkach o przynależności
(banderze) innej niż polska - jest zagwarantowanie jak największej liczbie marynarzy pełnej
ochrony socjalnej w zakresie wynikającym z ratyfikowania przez Rzeczpospolitą Polską
Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) w Genewie o pracy na morzu z dnia
23 lutego 2006 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 845, z późn. zm.). Ochrona ta ma obejmować przede
wszystkim prawo do zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku dla
bezrobotnych, świadczeń emerytalnych, świadczeń z tytułu wypadków przy pracy,
świadczeń w przypadku śmierci żywiciela oraz świadczeń inwalidzkich, na zasadach równie
korzystnych, jak dla pracowników lądowych.
Od kilku lat przedstawiciele Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej w ramach zespołu
trójstronnego odbywali spotkania z przedstawicielami branży morskiej i właściwych
związków zawodowych na temat rozwiązań dotyczących objęcia obowiązkowymi
ubezpieczeniami marynarzy zatrudnionych na statkach pływających pod banderami krajów
trzecich, a które skończyły się brakiem wypracowania rozwiązań mogących znaleźć poparcie
społeczne.
Rozpoczęcie prac nad projektem UD101 poprzedziły bardzo intensywne dyskusje
prowadzone od początku tego roku ze stroną społeczną i stronę rządową, reprezentowaną
przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwo Infrastruktury.
Odbywały się one na posiedzeniach Sejmowej Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi
Śródlądowej, w Ministerstwie Infrastruktury, na forum Zespołu ds. Ubezpieczeń
Społecznych Rady Dialogu Społecznego, posiedzeniu plenarnym Rady Dialogu Społecznego
oraz na posiedzeniu Zespołu Trójstronnego ds. Żeglugi i Rybołówstwa Morskiego.
Dodatkowo, strona społeczna prowadziła intensywną korespondencję w sprawie zarówno w
Ministerstwem Infrastruktury, jak i Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Strona rządowa, na spotkaniu w dniu 14 marca br. w Ministerstwie Infrastruktury,
przedstawiła stronie społecznej założenia, zgodnie z którymi:

-- 1 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
 marynarze i ich rodziny powinni być objęci pełną i ciągłą ochroną socjalną, nie
uzależnioną od okresu pływania marynarza – składki płacone miałyby być przez cały
rok, niezależnie od zatrudnienia marynarza lub jego braku, co pozwoli na jego objęcie
ochroną ubezpieczeniową bez przerw;
 status marynarza bez względu na podstawę pracy i banderę statku, na którym
pracuje, byłby odrębnym tytułem ubezpieczeń społecznych;
 marynarze byliby objęci ubezpieczeniami społecznymi: emerytalnym, rentowymi,
chorobowym, wypadkowym;
 preferencyjny aspekt nowego tytułu ubezpieczenia wyrażony byłby w wymiarze
składki na ubezpieczenia społeczne. Podstawa wymiaru składki byłaby ustalana
w stosunku do stałego wskaźnika, np. płacy minimalnej lub proponowanego
przeciętnego wynagrodzenia, a nie byłaby uzależniona od przychodu.
Założenia te zostały przyjęte przez stronę społeczną, a ich akceptacja była jedyną
przesłanką, dla której Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz
Ministerstwo Infrastruktury przygotowały i skierowały do rządowego procesu
legislacyjnego przywołany projekt ustawy.
Oprócz dyskursu prowadzonego na ww. szczeblach, związki zawodowe marynarzy oraz
przedstawiciele pracodawców wniosły postulat dotyczący sprawy ubezpieczeń
społecznych marynarzy na posiedzenie Zespołu Problemowego ds. Ubezpieczeń
Społecznych Rady Dialogu Społecznego, co znalazło wyraz w uchwale Rady Dialogu
Społecznego nr 128 z dnia 22 kwietnia 2024 r. w sprawie realizacji postanowień Konwencji
o pracy na morzu MOP w zakresie stworzenia systemu ubezpieczeń społecznych dla
marynarzy zamieszkujących na terenie państwa, Członka Konwencji. W tej uchwale strona
pracowników i strona pracodawców RDS wezwała Rząd Rzeczpospolitej Polskiej do pilnego
podjęcia prac w celu przygotowania, w uzgodnieniu ze stroną społeczną, rozwiązań w
sprawie wypełnienia przez Rząd RP postanowień Konwencji MOP – MLC 2006, w zakresie
systemu ubezpieczeń społecznych dla marynarzy.
Przygotowany zgodnie z powyższymi ustaleniami projekt zmiany ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych oraz innych ustaw został skierowany w ramach konsultacji do
reprezentatywnych organizacji związków zawodowych oraz pracodawców należących do
Rady Dialogu Społecznego, a przede wszystkim do branżowych związków marynarzy,
armatorów i przedsiębiorstw żeglugowych, czyli: Ogólnopolskiego Związku Zawodowego
Oficerów i Marynarzy, Krajowej Sekcji Morskiej Marynarzy i Rybaków NSZZ
„Solidarność”, Federacji Związków Zawodowych Marynarzy i Rybaków, Związku
Armatorów Polskich, Związku Agentów i Morskich Przedsiębiorstw Rekrutacyjnych oraz
Polskiego Związku Przedsiębiorców Żeglugowych. Wszystkie te organizacje mają związek
z morzem, a Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, szanując autonomię partnerów
społecznych, nie ingeruje w relacje władz tych organizacji z ich członkami.
Należy podkreślić, że wysokość emerytury w obecnym systemie powszechnym dla osób
urodzonych po 31 grudnia 1948 r. nie tyle zależy od stażu emerytalnego, ile od wysokości
zgromadzonego kapitału składkowego (zapisana na koncie ubezpieczonego wysokość
zwaloryzowanego kapitału początkowego, zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie
emerytalne oraz środków zgromadzonych na subkoncie ubezpieczonego niebędącego
członkiem OFE) oraz wieku przejścia na świadczenie emerytalne. Trudno więc zgodzić się z

-- 2 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
tezą interpelacji, że dla osób w wieku przedemerytalnym opłacanie składek jest zupełnie
bezcelowe, ponieważ nie będą oni i tak posiadali odpowiedniego stażu pracy, skoro nabycie
prawa do emerytury nie jest uzależnione od jego osiągnięcia. Dodatkowo, dzięki
rozwiązaniom przewidzianym w projekcie wszyscy marynarze uzyskają również ochronę
związaną ze świadczeniami pieniężnymi z racji choroby, macierzyństwa, wypadków przy
pracy, czy długotrwałej niezdolności do pracy, a członkowie ich rodzin – ochronę
przewidzianą w przypadku śmierci ubezpieczonego w postaci zasiłku pogrzebowego czy
renty rodzinnej, a w szczególnych przypadkach również prawo do tzw. renty wdowiej. Z tego
powodu trudno przyjąć – w ślad za tezą interpelacji – że wyposażenie małżonki zmarłego
marynarza w prawo do renty rodzinnej po jego śmierci lub zasiłku pogrzebowego jest
bezcelowe. Wręcz przeciwnie, rozwiązania takie mają głębokie uzasadnienie społeczne.
Przedstawiona propozycja objęcia marynarzy takim zakresem ubezpieczeń społecznych,
którymi podlegają pracownicy lądowi - w tym także objęcie marynarzy ryzykiem na wypadek
bezrobocia (składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy) oraz składką na Fundusz
Emerytur Pomostowych z uwagi na wykonywanie przez nich pracy w szczególnych
warunkach – spełnia społeczne oczekiwania, wyrażane na spotkaniach z przedstawicielami
Rządu, a także wypełnia postanowienia wiążących Polskę zobowiązań międzynarodowych.
Z przeprowadzonych konsultacji dotyczących projektu ustawy wynika, że uzyskał on
poparcie m.in. Związku Agentów i Morskich Przedsiębiorstw Rekrutacyjnych, Polskiego
Związku Przedsiębiorców Żeglugowych oraz Rady Rozwoju Polskiej Marynarki Wojennej
i Handlowej.
Obecnie projekt jest po etapie uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji.
Opracowywane są odpowiedzi na wniesione uwagi, a projekt jest analizowany pod kątem
ewentualnych zmian w związku ze zgłoszonymi do niego poprawkami. Po ich zakończeniu
projekt trafi do kolejnych etapów rządowego procesu legislacyjnego. Termin wejścia w życie
projektu będzie kształtowany z uwzględnieniem dalszego przebiegu procesu legislacyjnego
w rządzie oraz w Sejmie i Senacie.
Dodatkowo, na 8 października 2024 r. zaplanowano posiedzenie Zespołu Trójstronnego ds.
Żeglugi i Rybołówstwa Morskiego, podczas którego po raz kolejny odbędzie się dyskusja nad
projektem ustawy z udziałem strony społecznej i strony rządowej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, profesor uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 3 of 3 --