Interpelacja w sprawie wpisania do ustawy budżetowej rezerwy celowej na rok 2024 na realizację nowych zadań Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niezbędnego w związku z nimi wzmocnienia kadrowego i finansowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 451
do ministra finansów
w sprawie wpisania do ustawy budżetowej rezerwy celowej na rok 2024 na realizację nowych zadań Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niezbędnego w związku z nimi wzmocnienia kadrowego i finansowego
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 29-12-2023
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2024 w art. 9 ust. 3 pkt 1 została zapisana pozycja rezerwy pod nazwą ,,zwiększenie wynagrodzeń wynikające ze zmian organizacyjnych i nowych zadań – w wysokości 1 482 tys. zł”. Zmiany reorganizacyjne i przyjęcie nowych zadań do realizacji przez Inspekcję Ochrony Środowiska wpisują się w cele określone dla tej rezerwy celowej. Jak uważają związkowcy zrzeszeni w Krajowym Porozumieniu Pracowników Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska oraz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska zasadnym będzie zwiększenie wyżej wymienionej puli rezerwy celowej, aby zapewnić niezbędne środki do realizacji wszystkich celów IOŚ zgodnych z jej przeznaczeniem.
Jak podkreślają pracownicy IOŚ, wyszkolona kadra opuszcza szeregi wydziałów/działów inspekcji, znajdując zatrudnienie w sektorze prywatnym, gdzie otrzymuje znacznie wyższe wynagrodzenie, które daje motywację do pracy i umożliwia godziwe życie. Dodatkowo w związku z faktem, iż w wojewódzkich inspektoratach ochrony środowiska powstały wydziały ds. walki z przestępczością środowiskową, które wymagały zatrudnienia nowych pracowników, jak również oddelegowania doświadczonych inspektorów, spowodowało to uszczuplenie kadr w dotychczas funkcjonujących wydziałach/działach inspekcji. Jednocześnie główne zadania kontrolne, których zakres systematycznie wzrasta realizowane są w dalszym ciągu w okrojonych wydziałach/działach inspekcji.
Konsekwencją wprowadzonych nowych obowiązków w zakresie ochrony środowiska jest również zwiększenie obciążenia pracowników Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w szczególności w zakresie działalności laboratoryjnej. Pracownicy Centralnego Laboratorium Badawczego (CLB) realizują zadania na potrzeby WIOŚ, m.in. uczestnicząc w wyjazdach interwencyjnych, pobierając próbki, prowadząc pomiary również w trybie nocnym oraz wykonując badania różnych komponentów środowiska na zlecenie inspekcji w związku z działalnością kontrolną. Oddziały CLB są jednostkami akredytowanymi, wobec których PCA stawia coraz większe wymagania. Aby sprostać tym wymaganiom, potrzebne jest zwiększenie finansowania oddziałów CLB, w tym ciągłe doszkalanie pracowników, co wynika z wykonywania dodatkowych zadań.
Realnym problemem, którego konsekwencje zagrażają realizacji zadań w zakresie państwowego monitoringu środowiska (PMŚ), a tym samym zadań prowadzonych przez pracowników CLB i RWMŚ, jest zbyt niska obsada kadrowa w oddziałach terenowych. Podkreślić należy także, iż wielu pracowników wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska oraz GIOŚ odeszło na emeryturę, a w chwili obecnej trudno jest pozyskać nowych, wartościowych pracowników, oferując im wynagrodzenia na poziomie niższym od konkurencyjnych ofert rynkowych. Realizacja zadań w sferze monitoringu środowiska wymaga zatrudnienia i utrzymania profesjonalnej kadry, co jest zdecydowanie utrudnione w systemie finansowania płac pracowników, które kształtują się na poziomie płacy minimalnej. Skutkuje to coraz bardziej odczuwalnym odpływem wyszkolonej kadry, a w konsekwencji coraz większymi problemami w realizacji podstawowych zadań Inspekcji.
Biorąc powyższe pod uwagę proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Jaka jest opina rządu w opisanej powyżej sprawie?
2. Czy Rada Ministrów podejmie działania zmierzające do wpisania do ustawy budżetowej na rok 2024 rezerwy celowej na realizację nowych zadań Inspekcji Ochrony Środowiska, co zapewni środki na wzmocnienie kadrowe w roku 2024 oraz sprawne funkcjonowanie wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska i Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w powiększonych strukturach organizacyjnych?
Z poważaniem
Wojciech Szarama
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4126 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 22 lutego 2024 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr K10INT451
Znak sprawy: FG2.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła na Sejm RP Pana Wojciecha Szaramy
nr K10INT451 w sprawie „wpisania do ustawy budżetowej rezerwy celowej na rok
2024 na realizację nowych zadań Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niezbędnego
w związku z nimi wzmocnienia kadrowego i finansowego” - przekazuję następujące
informacje.
Regulacje prawne dotyczące działania organów IOŚ określone zostały ustawą
z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska1.
Zadania Inspekcji Ochrony Środowiska (IOŚ) wykonywane są zarówno
przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (nadzorowanego przez ministra
właściwego do spraw klimatu na mocy art. 3a ustawy o IOŚ), jak i wojewodę,
przy pomocy wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, jako kierownika
inspekcji wojewódzkiej, wchodzącej w skład administracji zespolonej. Wojewoda
jest zwierzchnikiem rządowej administracji zespolonej w województwie
i odpowiada za finansowanie pracowników wojewódzkiego inspektoratu ochrony
środowiska (WIOŚ).
1 Dz. U. 2023 r., poz. 824 ze zm.
-- 1 of 3 --
2/3
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) oraz wojewódzkie inspektoraty
ochrony środowiska (WIOŚ) są jednostkami budżetowymi. Poziom wydatków IOŚ
określany jest corocznie ustawą budżetową.
W ustawie budżetowej na 2024 r. zaplanowany został dla całej sfery budżetowej,
w tym dla IOŚ, wzrost średniorocznego wskaźnika wynagrodzeń o 20% w stosunku
do roku ubiegłego.
Niezależnie od powyższego, zwracam uwagę na dokonane w latach ubiegłych
zwiększenia budżetu IOŚ.
W związku z reformą przepisów dotyczących IOŚ, przeprowadzoną ustawą z 20
lipca 2018 r. o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych
innych ustaw2, począwszy od roku 2019, na dodatkowe etaty oraz podwyżki
przewidziane zostało zwiększenie limitu wynagrodzeń w IOŚ (wraz z pochodnymi)
o dodatkową kwotę 110 mln zł. Wraz z wydatkami rzeczowymi zwiększenie łącznie
wyniosło 113 mln zł.
Dodatkowo, w roku 2022 zwiększono środki budżetowe na wydatki bieżące dla
IOŚ z przeznaczeniem na podwyżkę wynagrodzeń wraz z pochodnymi, w tym na
rozwój potencjału kadrowego dla efektywniejszej realizacji zadań w zakresie
transgranicznego przemieszczania odpadów, zwalczania przestępstw przeciwko
środowisku oraz wzmocnienie Laboratorium Referencyjnego – 15,35 mln zł
(w przeliczeniu po 400 zł na etat).
Skutki przechodzące wyżej wymienionych zwiększeń na stałe znalazły się
w budżetach IOŚ.
Odnosząc się do pytania o podjęcie działań zmierzających do wpisania do ustawy
budżetowej na rok 2024 rezerwy celowej na realizację nowych zadań IOŚ, pragnę
zauważyć, że ustawa budżetowa na rok 2024 została już uchwalona3 i aktualnie
brak jest podstaw prawnych do zwiększania poszczególnych pozycji rezerw
celowych. Wydatki budżetu państwa mogą być realizowane wyłącznie w ramach
kwot określonych w ustawie budżetowej.
Jednocześnie, nie negując wagi podnoszonych w interpelacji kwestii dotyczących
sytuacji kadrowej w IOŚ, ewentualne podjęcie inicjatywy zwiększającej wydatki
budżetu państwa w wymienionym obszarze powinno być poprzedzone
kompleksową oceną efektywności działania jednostek inspekcji oraz efektywności
obecnie planowanych wydatków na realizację zadań IOŚ.
Organem inicjującym działania w tym zakresie powinien być Minister Klimatu
i Środowiska, jako organ odpowiadający za dział obejmujący sprawy klimatu
i zrównoważonego rozwoju, między innymi w zakresie związanym z kontrolą
przestrzegania wymagań ochrony środowiska i badaniem stanu środowiska.
2 Dz. U. z 2018 r. poz. 1479
3 18 stycznia 2024 r. (Dz. U. poz. 122)
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Departament Spraw Parlamentarnych
2. Minister Klimatu i Środowiska
-- 3 of 3 --