Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.38.2024.JM
3359360.13217680.10718476
Warszawa, 17-09-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Posła Jana Warzechy w sprawie rozszerzonej odpowiedzialności
producentów (ROP) w systemie gospodarowania odpadami, znak: K10INT4493, poniżej
przedstawiam stosowne wyjaśnienia.
1. Jakie konkretne kroki podejmowane są w Ministerstwie w celu wprowadzenia zasady
rozszerzonej odpowiedzialności producentów?
Prezydencja Rady i przedstawiciele Parlamentu Europejskiego w dniu 4 marca 2024 r.
osiągnęli wstępne porozumienie polityczne w sprawie PPWR11. Tekst kompromisowy
PPWR zatwierdzony został na posiedzeniu Komitetu Stałych Przedstawicieli w dniu 15
marca 2024 r., natomiast w dniu 24 kwietnia 2024 r. znaczną większością głosów na sesji
plenarnej Parlamentu Europejskiego przyjęto tymczasowe porozumienie. Kolejnym krokiem
jest weryfikacja prawno-lingwistyczna i Parlament Europejski nowej kadencji na jesieni
potwierdzi jeszcze raz w głosowaniu tekst PPWR, następnie odbędzie się głosowanie
w Radzie. Szacuje się, że do końca roku PPWR powinien zostać przyjęty i opublikowany
w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie
uczestniczy w pracach nad PPWR.
W związku z powyższym Ministerstwo Klimatu i Środowiska uważa za zasadne, aby
zaczekać na zakończenie prac na poziomie Unii Europejskiej przed rozpoczęciem krajowego
procesu legislacyjnego. Niemniej jednak aktualnie trwają prace wewnętrzne nad
wypracowaniem nowego modelu ROP oraz założeniami ustawy. Tematyka ROP była
przedmiotem XIX i XX posiedzenia Zespołu doradczego Ministra Klimatu i Środowiska do
spraw systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami, które odbyły się
odpowiednio w dniu 23 kwietnia 2024 r. oraz 11 czerwca 2024 r. Ponadto w dniach 15 i 16
lipca 2024 r. oraz 2 sierpnia 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zorganizowało trzy
robocze spotkania konsultacyjne dot. ROP z interesariuszami.
Ogólne założenia ROP zostaną przedstawione przez resort w II połowie września 2024 r.,
następnie po ich konsultacji z interesariuszami rozpoczną się prace nad projektem ustawy.
1 projekt rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniający
rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylający dyrektywę 94/62/WE

-- 1 of 3 --

2. Czy rząd badał wpływ systemu kaucyjnego na mieszkańców małych gmin?
Ze względu na dużą różnorodność i potencjalną zmienność parametrów bardzo trudno jest
dokonywać szacowań w kwestiach związanych z systemem kaucyjnym. Prowadzone
szacowania w ramach prac nad wprowadzeniem systemu kaucyjnego obejmowały badania
odnoszące się do skali całego kraju. Szacuje się, że wprowadzenie systemu kaucyjnego
przyczyni się do zmniejszenia zaśmiecenia otoczenia i zanieczyszczenia środowiska przez
odpady opakowaniowe. Dodatkowo wprowadzenie systemu kaucyjnego dzięki nadaniu
wartości surowcom wpłynie pozytywnie na wyrobienie w społeczeństwie pożądanych
nawyków dot. segregowania odpadów i odpowiedzialności za swoje otoczenie.
Zmniejszenie ilości odpadów opakowaniowych będzie bezpośrednio wpływać będzie na
poprawę stanu środowiska naturalnego a pośrednio oddziaływać będzie na zwiększanie
zdrowia obywateli.
System kaucyjny jest z jednej strony reakcją na duże zainteresowanie i potencjalne
zaangażowanie przyszłych użytkowników, a z drugiej zobowiązaniem do realizacji unijnego
poziomu selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych. Cele wynikające z dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 dla butelek jednorazowego użytku z
tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do trzech litrów wynoszą 77% w 2025 r. i 90%
w 2030 r. Bez wprowadzenia systemu zwrotu opakowań i zaangażowania społeczeństwa,
osiągnięcie powyższych poziomów nie będzie możliwe.
Wprowadzenie systemu kaucyjnego wpłynie na zwiększenie poziomów selektywnego
zbierania odpadów opakowaniowych i recyklingu odpadów. Należy mieć na uwadze, że w
kolejnych latach następuje znaczny wzrost wymaganego do osiągnięcia poziomu recyklingu:
45% w 2024 r. oraz 55% w 2025 r. Dokonywane przez mieszkańców zwroty odpadów
opakowaniowych zwiększać będą poziomy selektywnego zbierania, a w kolejnym kroku
również recyklingu, który będzie mógł zostać zaliczony do poziomów recyklingu odpadów
komunalnych zapewnianych przez gminy. Dane ze sprawozdań za 2025 r. przygotowywane
przez podmioty prowadzące systemy kaucyjne będą przekazywane do gmin, które będą
mogły uwzględnić wskazane poziomy recyklingu w swoich sprawozdaniach. Z uwagi na
wysoką skuteczność selektywnej zbiórki odpadów opakowaniowych w krajach europejskich
(wydajność ok. 90%), wdrożenie systemu kaucyjnego wpłynie pozytywnie na możliwość
osiągania przez gminy wymaganych poziomów recyklingu, a tym samym unikania
ewentualnych kar finansowych za niezrealizowane cele. Pozyskiwany będzie czysty
surowiec, który będzie mógł być stosowany do produkcji kolejnych opakowań, w tym do
kontaktu z żywnością – czego nie można osiągnąć w systemie pojemnikowym, ze względu
na zanieczyszczenie surowca. Włączenie samorządów w działania wspomagające rozwój
systemu kaucyjnego będzie istotne dla zapewnienia powszechności systemu. MKiŚ liczy na
współpracę gmin z operatorami systemu w zakresie organizacji punktów zbierania odpadów
opakowaniach, a także prowadzenia działań informacyjnych dla mieszkańców i
przedsiębiorców na swoim terenie.
Wyjęcie frakcji PET z żółtego pojemnika może wpłynąć na zmniejszenie przychodów gminy
ze sprzedaży surowca do recyklingu, co może przełożyć się na ewentualną podwyżkę cen
odbioru odpadów dla mieszkańców. Jest to argument „zmienny” związany z aktualną
wartością odpadów PET, które obecnie są warte ok. 1 500 – 3 000 zł/Mg. Natomiast w
zeszłym roku ich wartość znajdowała się w okolicach 1 000 zł/Mg. Wprowadzenie systemu
kaucyjnego w tym kontekście powinno zapewnić stabilność. Wspomnieć należy, że gminy
otrzymają pieniądze z opłat na uprzątanie wynikających z przepisów dot. produktów
jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP). Pieniądze te będą dodatkowym
zastrzykiem dla budżetów gmin w ramach środków na zagospodarowanie odpadów.
Dotychczas to gminy pokrywały całkowite koszty sprzątania.

-- 2 of 3 --

Rząd dostrzega, że poprzednie lata były dla samorządów bardzo trudne, dlatego
zaproponował projekt Ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, które
pozwolą na wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST. Zaproponowane rozwiązania to
m.in.: zwiększenie dochodów własnych JST, zmniejszenie wpływu zmian podatkowych na
dochody podatkowe JST oraz likwidacja wydatków z tytułu „janosikowego”.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 3 of 3 --