Interpelacja nr 4471
Interpelacja w sprawie przeciwdziałania wzrostowi cen odbioru odpadów komunalnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przeciwdziałania wzrostowi cen odbioru odpadów komunalnych
Interpelacja nr 4471
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie przeciwdziałania wzrostowi cen odbioru odpadów komunalnych
Zgłaszający: Ewa Leniart, Fryderyk Sylwester Kapinos, Tadeusz Chrzan, Józefa Szczurek-Żelazko, Zbigniew Chmielowiec, Anna Schmidt
Data wpływu: 26-08-2024
Na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP i art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z uprzejmą prośbą o informację w sprawie propozycji resortu dotyczącej rozwiązania problemów podnoszonych przez przedstawicieli administracji samorządowej, którzy zgłaszają do biur poselskich obawy o to, że prawnie uregulowany na poziomie europejskim i krajowym system gospodarowania odpadami komunalnymi po 1 stycznia 2025 r. spowoduje znaczący wzrost cen usług odbioru odpadów komunalnych dla naszych obywateli.
Zdaniem samorządowców będzie to spowodowane przede wszystkim tym, że podmioty gospodarujące odpadami komunalnymi są zobowiązane do osiągania w prawem unijnym uregulowanych terminach wymaganych poziomów recyklingu. Tymczasem, jeśli zostanie zrealizowany obowiązek ustawiania automatów służących do gromadzenia opakowań ponownie wykorzystywanych do recyklingu, to samorządy odbierające odpady komunalne, nie mogąc doliczyć odpadów zebranych w automatach od ich mieszkańców, nie osiągną wzrastających poziomów recyklingów, tj. 55% za 2025 r. i sukcesywnego wzrostu o 1% każdego roku aż do 65% do 2025 r. To niestety będzie powodowało konieczność uiszczania coraz wyższych kar z tytułu nieosiągania poziomów recyklingu, które mogą znacząco obciążać naszych obywateli.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się z prośbą o odpowiedź na pytania:
W jaki sposób kierowany przez Panią resort zamierza przeciwdziałać tym zagrożeniom?
Kolejne pytanie dotyczy stanu zaawansowania i założeń przygotowanych regulacji prawnych o tzw. rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
Interpelacja nr 4471
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie przeciwdziałania wzrostowi cen odbioru odpadów komunalnych
Zgłaszający: Ewa Leniart, Fryderyk Sylwester Kapinos, Tadeusz Chrzan, Józefa Szczurek-Żelazko, Zbigniew Chmielowiec, Anna Schmidt
Data wpływu: 26-08-2024
Na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP i art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z uprzejmą prośbą o informację w sprawie propozycji resortu dotyczącej rozwiązania problemów podnoszonych przez przedstawicieli administracji samorządowej, którzy zgłaszają do biur poselskich obawy o to, że prawnie uregulowany na poziomie europejskim i krajowym system gospodarowania odpadami komunalnymi po 1 stycznia 2025 r. spowoduje znaczący wzrost cen usług odbioru odpadów komunalnych dla naszych obywateli.
Zdaniem samorządowców będzie to spowodowane przede wszystkim tym, że podmioty gospodarujące odpadami komunalnymi są zobowiązane do osiągania w prawem unijnym uregulowanych terminach wymaganych poziomów recyklingu. Tymczasem, jeśli zostanie zrealizowany obowiązek ustawiania automatów służących do gromadzenia opakowań ponownie wykorzystywanych do recyklingu, to samorządy odbierające odpady komunalne, nie mogąc doliczyć odpadów zebranych w automatach od ich mieszkańców, nie osiągną wzrastających poziomów recyklingów, tj. 55% za 2025 r. i sukcesywnego wzrostu o 1% każdego roku aż do 65% do 2025 r. To niestety będzie powodowało konieczność uiszczania coraz wyższych kar z tytułu nieosiągania poziomów recyklingu, które mogą znacząco obciążać naszych obywateli.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się z prośbą o odpowiedź na pytania:
W jaki sposób kierowany przez Panią resort zamierza przeciwdziałać tym zagrożeniom?
Kolejne pytanie dotyczy stanu zaawansowania i założeń przygotowanych regulacji prawnych o tzw. rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6722 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.17.2024.PL
3359358.13209678.10718658
Warszawa, 17-09-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 30 sierpnia 2024 r. Posłanki Ewy Leniart oraz grupy
Posłów w sprawie przeciwdziałania wzrostowi cen odbioru odpadów komunalnych
(znak: K10INT4471), przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
1. W jaki sposób kierowany przez Panią resort zamierza przeciwdziałać zagrożeniom
związanym: ze znaczącym wzrostem cen usług odbioru odpadów komunalnych dla
naszych obywateli w momencie gdy zostanie zrealizowany obowiązek ustawania
automatów służących do gromadzenia opakowań ponownie wykorzystywanych do
recyklingu; oraz trudnościom samorządów w osiągnięciu wzrastających poziomów
recyklingów, co spowodowane będzie niemożnością doliczenia się odpadów
opakowaniowych z powodu zebrania ich w automatach?
Szacuje się, że wprowadzenie systemu kaucyjnego przyczyni się do zmniejszenia
zaśmiecenia otoczenia i zanieczyszczenia środowiska przez odpady opakowaniowe.
Dodatkowo wprowadzenie systemu kaucyjnego dzięki nadaniu wartości surowcom
wpłynie pozytywnie na wyrobienie w społeczeństwie pożądanych nawyków dot.
segregowania odpadów i odpowiedzialności za swoje otoczenie. Zmniejszenie ilości
odpadów opakowaniowych będzie bezpośrednio wpływać na poprawę stanu
środowiska naturalnego a pośrednio oddziaływać będzie na zwiększanie zdrowia
obywateli.
System kaucyjny jest z jednej strony reakcją na duże zainteresowanie i potencjalne
zaangażowanie przyszłych użytkowników, a z drugiej zobowiązaniem do realizacji
unijnego poziomu selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych. Cele
wynikające z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 dla
butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do
trzech litrów wynoszą 77% w 2025 r. i 90% w 2030 r. Bez wprowadzenia systemu
zwrotu opakowań i zaangażowania społeczeństwa, osiągnięcie powyższych
poziomów nie będzie możliwe.
Wprowadzenie systemu kaucyjnego wpłynie na zwiększenie poziomów
selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych i recyklingu odpadów.
Dokonywane przez mieszkańców zwroty odpadów opakowaniowych zwiększać
będą poziomy selektywnego zbierania, a w kolejnym kroku również recyklingu,
który będzie mógł zostać zaliczony do poziomów recyklingu odpadów komunalnych
-- 1 of 3 --
wykazywanych przez gminy. Dane ze sprawozdań za 2025 r. przygotowywane przez
podmioty prowadzące systemy kaucyjne będą przekazywane do gmin, które będą
mogły uwzględnić wskazane poziomy recyklingu w swoich sprawozdaniach. Z uwagi
na wysoką skuteczność selektywnej zbiórki odpadów opakowaniowych w krajach
europejskich (wydajność ok. 90%), wdrożenie systemu kaucyjnego wpłynie
pozytywnie na możliwość osiągania przez gminy wymaganych poziomów recyklingu,
a tym samym unikania ewentualnych kar finansowych za niezrealizowane cele.
Pozyskiwany będzie czysty surowiec, który będzie mógł być stosowany do produkcji
kolejnych opakowań, w tym do kontaktu z żywnością – czego nie można osiągnąć w
systemie pojemnikowym, ze względu na zanieczyszczenie surowca. Włączenie
samorządów w działania wspomagające rozwój systemu kaucyjnego będzie istotne
dla zapewnienia powszechności systemu. MKiŚ liczy na współpracę gmin
z operatorami systemu w zakresie organizacji punktów zbierania odpadów
opakowaniach, a także prowadzenia działań informacyjnych dla mieszkańców
i przedsiębiorców na swoim terenie.
Wyjęcie frakcji PET z żółtego pojemnika może wpłynąć na zmniejszenie przychodów
gminy ze sprzedaży surowca do recyklingu, co może przełożyć się na ewentualną
podwyżkę cen odbioru odpadów dla mieszkańców. Jest to argument „zmienny”
związany z aktualną wartością odpadów PET, które obecnie są warte ok. 1 500 –
3 000 zł/Mg. Natomiast w zeszłym roku ich wartość znajdowała się w okolicach 1
000 zł/Mg. Wprowadzenie systemu kaucyjnego, w tym kontekście powinno
zapewnić stabilność. Wspomnieć należy, że gminy otrzymają pieniądze z opłat na
uprzątanie wynikających z przepisów dot. produktów jednorazowego użytku z
tworzyw sztucznych (SUP). Pieniądze te będą dodatkowym zastrzykiem dla
budżetów gmin w ramach środków na zagospodarowanie odpadów. Dotychczas to
gminy pokrywały całkowite koszty sprzątania porzuconych odpadów.
Rząd dostrzega, że poprzednie lata były dla samorządów bardzo trudne, dlatego
zaproponował projekt Ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,
które pozwolą na wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST. Zaproponowane
rozwiązania to m.in.: zwiększenie dochodów własnych JST, zmniejszenie wpływu
zmian podatkowych na dochody podatkowe JST oraz likwidacja wydatków z tytułu
„janosikowego”.
2. Kolejne pytanie dotyczy stanu zaawansowania i założeń przygotowanych regulacji
prawnych o tzw. rozszerzonej odpowiedzialności producenta?
Prezydencja Rady i przedstawiciele Parlamentu Europejskiego w dniu 4 marca 2024
r. osiągnęli wstępne porozumienie polityczne w sprawie PPWR. Tekst
kompromisowy PPWR zatwierdzony został na posiedzeniu Komitetu Stałych
Przedstawicieli w dniu 15 marca 2024 r., natomiast w dniu 24 kwietnia 2024 r.
znaczną większością głosów na sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego przyjęto
tymczasowe porozumienie. Kolejnym krokiem jest weryfikacja prawno-
lingwistyczna i Parlament Europejski nowej kadencji na jesieni potwierdzi jeszcze
raz w głosowaniu tekst PPWR, następnie odbędzie się głosowanie w Radzie. Szacuje
się, że do końca roku PPWR powinien zostać przyjęty i opublikowany w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie
uczestniczy w pracach nad PPWR.
-- 2 of 3 --
W związku z powyższym stanem zaawansowania prac na forum UE nad PPWR,
aktualnie trwają prace wewnętrzne nad wypracowaniem nowego modelu ROP oraz
założeniami ustawy. Tematyka ROP była przedmiotem posiedzeń Zespołu
doradczego Ministra Klimatu i Środowiska do spraw systemowych rozwiązań
w zakresie gospodarki odpadami, które odbyły się odpowiednio w dniu 23 kwietnia
2024 r. oraz 11 czerwca 2024 r. Ponadto w dniach 15 i 16 lipca 2024 r. oraz
2 sierpnia 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zorganizowało trzy robocze
spotkania konsultacyjne dot. ROP z interesariuszami.
Ogólne założenia ROP zostaną przedstawione przez resort w II połowie września
2024 r., następnie po ich konsultacji z interesariuszami rozpoczną się prace nad
projektem ustawy.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.17.2024.PL
3359358.13209678.10718658
Warszawa, 17-09-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 30 sierpnia 2024 r. Posłanki Ewy Leniart oraz grupy
Posłów w sprawie przeciwdziałania wzrostowi cen odbioru odpadów komunalnych
(znak: K10INT4471), przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
1. W jaki sposób kierowany przez Panią resort zamierza przeciwdziałać zagrożeniom
związanym: ze znaczącym wzrostem cen usług odbioru odpadów komunalnych dla
naszych obywateli w momencie gdy zostanie zrealizowany obowiązek ustawania
automatów służących do gromadzenia opakowań ponownie wykorzystywanych do
recyklingu; oraz trudnościom samorządów w osiągnięciu wzrastających poziomów
recyklingów, co spowodowane będzie niemożnością doliczenia się odpadów
opakowaniowych z powodu zebrania ich w automatach?
Szacuje się, że wprowadzenie systemu kaucyjnego przyczyni się do zmniejszenia
zaśmiecenia otoczenia i zanieczyszczenia środowiska przez odpady opakowaniowe.
Dodatkowo wprowadzenie systemu kaucyjnego dzięki nadaniu wartości surowcom
wpłynie pozytywnie na wyrobienie w społeczeństwie pożądanych nawyków dot.
segregowania odpadów i odpowiedzialności za swoje otoczenie. Zmniejszenie ilości
odpadów opakowaniowych będzie bezpośrednio wpływać na poprawę stanu
środowiska naturalnego a pośrednio oddziaływać będzie na zwiększanie zdrowia
obywateli.
System kaucyjny jest z jednej strony reakcją na duże zainteresowanie i potencjalne
zaangażowanie przyszłych użytkowników, a z drugiej zobowiązaniem do realizacji
unijnego poziomu selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych. Cele
wynikające z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 dla
butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do
trzech litrów wynoszą 77% w 2025 r. i 90% w 2030 r. Bez wprowadzenia systemu
zwrotu opakowań i zaangażowania społeczeństwa, osiągnięcie powyższych
poziomów nie będzie możliwe.
Wprowadzenie systemu kaucyjnego wpłynie na zwiększenie poziomów
selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych i recyklingu odpadów.
Dokonywane przez mieszkańców zwroty odpadów opakowaniowych zwiększać
będą poziomy selektywnego zbierania, a w kolejnym kroku również recyklingu,
który będzie mógł zostać zaliczony do poziomów recyklingu odpadów komunalnych
-- 1 of 3 --
wykazywanych przez gminy. Dane ze sprawozdań za 2025 r. przygotowywane przez
podmioty prowadzące systemy kaucyjne będą przekazywane do gmin, które będą
mogły uwzględnić wskazane poziomy recyklingu w swoich sprawozdaniach. Z uwagi
na wysoką skuteczność selektywnej zbiórki odpadów opakowaniowych w krajach
europejskich (wydajność ok. 90%), wdrożenie systemu kaucyjnego wpłynie
pozytywnie na możliwość osiągania przez gminy wymaganych poziomów recyklingu,
a tym samym unikania ewentualnych kar finansowych za niezrealizowane cele.
Pozyskiwany będzie czysty surowiec, który będzie mógł być stosowany do produkcji
kolejnych opakowań, w tym do kontaktu z żywnością – czego nie można osiągnąć w
systemie pojemnikowym, ze względu na zanieczyszczenie surowca. Włączenie
samorządów w działania wspomagające rozwój systemu kaucyjnego będzie istotne
dla zapewnienia powszechności systemu. MKiŚ liczy na współpracę gmin
z operatorami systemu w zakresie organizacji punktów zbierania odpadów
opakowaniach, a także prowadzenia działań informacyjnych dla mieszkańców
i przedsiębiorców na swoim terenie.
Wyjęcie frakcji PET z żółtego pojemnika może wpłynąć na zmniejszenie przychodów
gminy ze sprzedaży surowca do recyklingu, co może przełożyć się na ewentualną
podwyżkę cen odbioru odpadów dla mieszkańców. Jest to argument „zmienny”
związany z aktualną wartością odpadów PET, które obecnie są warte ok. 1 500 –
3 000 zł/Mg. Natomiast w zeszłym roku ich wartość znajdowała się w okolicach 1
000 zł/Mg. Wprowadzenie systemu kaucyjnego, w tym kontekście powinno
zapewnić stabilność. Wspomnieć należy, że gminy otrzymają pieniądze z opłat na
uprzątanie wynikających z przepisów dot. produktów jednorazowego użytku z
tworzyw sztucznych (SUP). Pieniądze te będą dodatkowym zastrzykiem dla
budżetów gmin w ramach środków na zagospodarowanie odpadów. Dotychczas to
gminy pokrywały całkowite koszty sprzątania porzuconych odpadów.
Rząd dostrzega, że poprzednie lata były dla samorządów bardzo trudne, dlatego
zaproponował projekt Ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,
które pozwolą na wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST. Zaproponowane
rozwiązania to m.in.: zwiększenie dochodów własnych JST, zmniejszenie wpływu
zmian podatkowych na dochody podatkowe JST oraz likwidacja wydatków z tytułu
„janosikowego”.
2. Kolejne pytanie dotyczy stanu zaawansowania i założeń przygotowanych regulacji
prawnych o tzw. rozszerzonej odpowiedzialności producenta?
Prezydencja Rady i przedstawiciele Parlamentu Europejskiego w dniu 4 marca 2024
r. osiągnęli wstępne porozumienie polityczne w sprawie PPWR. Tekst
kompromisowy PPWR zatwierdzony został na posiedzeniu Komitetu Stałych
Przedstawicieli w dniu 15 marca 2024 r., natomiast w dniu 24 kwietnia 2024 r.
znaczną większością głosów na sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego przyjęto
tymczasowe porozumienie. Kolejnym krokiem jest weryfikacja prawno-
lingwistyczna i Parlament Europejski nowej kadencji na jesieni potwierdzi jeszcze
raz w głosowaniu tekst PPWR, następnie odbędzie się głosowanie w Radzie. Szacuje
się, że do końca roku PPWR powinien zostać przyjęty i opublikowany w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie
uczestniczy w pracach nad PPWR.
-- 2 of 3 --
W związku z powyższym stanem zaawansowania prac na forum UE nad PPWR,
aktualnie trwają prace wewnętrzne nad wypracowaniem nowego modelu ROP oraz
założeniami ustawy. Tematyka ROP była przedmiotem posiedzeń Zespołu
doradczego Ministra Klimatu i Środowiska do spraw systemowych rozwiązań
w zakresie gospodarki odpadami, które odbyły się odpowiednio w dniu 23 kwietnia
2024 r. oraz 11 czerwca 2024 r. Ponadto w dniach 15 i 16 lipca 2024 r. oraz
2 sierpnia 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zorganizowało trzy robocze
spotkania konsultacyjne dot. ROP z interesariuszami.
Ogólne założenia ROP zostaną przedstawione przez resort w II połowie września
2024 r., następnie po ich konsultacji z interesariuszami rozpoczną się prace nad
projektem ustawy.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --