Interpelacja w sprawie wysokości zasiłku pielęgnacyjnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4444
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wysokości zasiłku pielęgnacyjnego
Zgłaszający: Katarzyna Ueberhan
Data wpływu: 23-08-2024
Szanowna Pani Ministro,
wysokość zasiłku pielęgnacyjnego od lat pozostaje na niezmiennym poziomie, wynoszącym 215,84 zł. Zasiłek pielęgnacyjny, tak samo jak inne świadczenia rodzinne, podlega weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyników badań progu wsparcia dochodowego rodzin. Próg wsparcia dochodowego rodzin bada i przedstawia Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2024 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna zarówno wysokość zasiłku rodzinnego, jak i wysokość dodatków do zasiłku rodzinnego pozostaną takie same jak w trwającym okresie zasiłkowym.
Jednocześnie przez ostatnie 3 lata polskie społeczeństwo mierzyło się ze zwiększonym poziomem inflacji, czego efektem był znaczący spadek realnej wartości pieniądza. Podwyżki dotyczyły też wszystkich usług i cen leków, które obecnie dla wielu osób z niepełnosprawnościami są zbyt wysokie.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z pytaniami i prośbą o przedstawienie informacji:
Dlaczego zdecydowano się pozostawić wysokość zasiłku pielęgnacyjnego na tym samym poziomie mimo spadku realnej wartości pieniądza, obserwowanego przez ostatnie 3 lata?
Na podstawie jakich kryteriów i wskaźników Instytut Pracy i Spraw Socjalnych określa próg wsparcia dochodowego rodzin? Na jakim dokładnie poziomie ukształtowały się te kryteria i wskaźniki w obecnym przypadku ustalania wysokości świadczenia?
Czy przy określaniu wysokości świadczenia brany jest pod uwagę wskaźnik inflacji?
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Ueberhan
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8606 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.471.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 4444 Pani Posłanki Katarzyny Ueberhan,
w sprawie wysokości zasiłku pielęgnacyjnego, proszę przyjąć poniższe informacje.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 323), kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do zasiłku
rodzinnego - kryterium ogólne i kryterium dla rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym oraz
kryterium uprawniające do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, a także
wysokość świadczeń rodzinnych, w tym wysokość zasiłku pielęgnacyjnego, z wyłączeniem
wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem
wyników badań progu wsparcia dochodowego rodzin. Próg wsparcia dochodowego rodzin
bada i przedstawia Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (IPISS).
Na potrzeby weryfikacji kwot świadczeń i kwot kryteriów dochodowych uprawniających
do świadczeń rodzinnych IPISS przygotowuje raport „Wartość i struktura progu Wsparcia
Dochodowego Rodzin”, w którym przedstawia szacunki wysokości i struktury Wsparcia
Dochodowego Rodzin (WDR). Wartość wyznaczanego metodą ekspercko-koszykową
wskaźnika badana jest cyklicznie od roku 2002. Okresowe eksperckie badanie składu
koszyka konsumpcji oraz oszacowanie wartości WDR umożliwia wyznaczenie poziomu
dochodów w rodzinach, które mogłyby nabywać uprawnienia do świadczeń rodzinnych.
Potrzeby gospodarstw domowych analizowane są w 8 obszarach: żywność, potrzeby
mieszkaniowe, odzież i obuwie, edukacja, ochrona zdrowia i higiena, transport i łączność,
kultura i rekreacja, niepełnosprawność.
W analizach progów WDR w bieżącej edycji uwzględniono następujące typy gospodarstw
domowych:
Rodzic samotnie wychowujący dziecko: rodzic (M / K) z dzieckiem młodszym (DM), rodzic
(M / K) z dzieckiem dorastającym (DD), rodzic (M / K) z dzieckiem dorastającym
z niepełnosprawnością (DDN).
Rodzice (M + K) z jednym dzieckiem młodszym (DM), rodzice (M + K) z jednym dzieckiem
dorastającym (DD).
Rodzice (M + K) z dwójką dzieci w wariantach: z dwojgiem dzieci młodszych (2 DM),
z dwojgiem dzieci dorastających (2 DD), z dzieckiem młodszym oraz dzieckiem dorastającym
z niepełnosprawnością (DM + DDN).
Rodzice (M + K) z trójką dzieci: młodszym, dorastającym i starszym (DM+DD+DS).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/odzina
Rodzice (M + K) z czwórką dzieci: z jednym dzieckiem młodszym (DM), dwojgiem dzieci
dorastających (2 DD) oraz jednym dzieckiem starszym (DS).
Punktem odniesienia dla wyników weryfikacji są rzeczywiste wydatki gospodarstw
domowych z II kwintyla na podstawie badań GUS dla 2022 r. Nie jest to jednak kryterium
jedyne. W pewnych obszarach kategoria WDR ma charakter postulatywny, zwłaszcza, gdy
chodzi o odpowiednie i zdrowe wyżywienie, przyzwoite warunki mieszkaniowe czy szanse
edukacyjne dzieci.
W świetle wyżej przytoczonego art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wysokość
kwot kryterium dochodowego, uprawniającego do zasiłku rodzinnego, kryterium
uprawniające do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka oraz kwoty
ww. świadczeń rodzinnych, podlegają procedurze weryfikacji. Nie oznacza to jednak
obowiązkowej zmiany wysokości weryfikowanych kwot.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 13 sierpnia 2024 r., będącym finalnym etapem
ww. procedury weryfikacji, określającym wysokość dochodu rodziny albo dochodu osoby
uczącej się, stanowiące podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek
opiekuńczy oraz wysokości świadczeń rodzinnych, w tym wysokość zasiłku pielęgnacyjnego,
wysokości zasiłku dla opiekuna oraz wysokości specjalnego zasiłku opiekuńczego
pozostawiono na obowiązującym obecnie poziomie.
Jednocześnie, w świetle wprowadzonych ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu
wspierającym nowych rozwiązań, osoby z niepełnosprawnościami mogą, od 1 stycznia 2024
r., ubiegać się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych o nowe świadczenie wspierające,
kierowane bezpośrednio do pełnoletniej osoby z niepełnosprawnością. Rozwiązanie to ma
na celu upodmiotowienie dorosłej osoby z niepełnosprawnościami, tak aby mogła
decydować jak wykorzystywane ma być otrzymywane wsparcie (np. na pokrycie wydatków
związanych z opieką sprawowaną przez jej opiekuna).
Zgodnie z ww. ustawą, świadczenie wspierające przysługuje bez względu na dochody
osiągane przez osobę z niepełnosprawnościami lub członków jej rodziny, jest wolne od
egzekucji i niezależne od innych form wsparcia, otrzymywanych przez osoby
niepełnosprawne jak również przez ich opiekunów.
Aby uzyskać świadczenie wspierające, osoba z niepełnosprawnością musi najpierw uzyskać
w wojewódzkim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności decyzję ustalającą
odpowiedni poziom potrzeby wsparcia, wydaną na podstawie zmodyfikowanego systemu
orzecznictwa o niepełnosprawności (na poziomie od 70 pkt do 100 punktów skali). Wnioski
o decyzje można składać w wojewódzkim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności,
począwszy od 1 stycznia 2024 r.
Przy ustalaniu potrzeby wsparcia pod uwagę brana jest m. in. zdolność osoby
niepełnosprawnej do samodzielnego wykonywania określonych czynności lub zadań
związanych z codziennym funkcjonowaniem. Istotne jest też, że prawo do złożenia wniosku
o ustalenie osobie niepełnosprawnej poziomu potrzeby wsparcia jest niezależne od daty
powstania niepełnosprawności czy rodzaju posiadanego przez te osoby stopnia
niepełnosprawności.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/odzina
Wysokość świadczenia wspierającego jest powiązana z wysokością renty socjalnej i wynosi
od 40% do 220% renty socjalnej – w zależności od poziomu potrzeby wsparcia, czyli ilości
przyznanych punktów. Wraz z rokroczną waloryzacją renty socjalnej, corocznej waloryzacji
będzie podlegała także wysokość świadczenia wspierającego. Świadczenie wspierające
wprowadzane jest w trzech etapach począwszy od 1 stycznia 2024 r., a skończywszy na
finalnym wdrożeniu całości zmian, które nastąpi 1 stycznia 2026 r. Harmonogram
wprowadzenia świadczenia wspierającego:
I etap – od 1 stycznia 2024 r. – świadczenie wspierające dostępne dla osób
z niepełnosprawnościami z najwyższymi poziomami potrzeby wsparcia, tj. od 87 do 100
pkt.
II etap – od 1 stycznia 2025 r. – świadczenie wspierające będzie dostępne także dla osób
z niepełnosprawnościami z kolejnymi poziomami potrzeby wsparcia, tj. od 78 do 86 pkt
III – ostatni etap – od 1 stycznia 2026 r. – świadczenie wspierające będzie dostępne także
dla osób z niepełnosprawnościami z pozostałymi uprawniającymi poziomami potrzeby
wsparcia, tj. od 70 do 77 pkt.
Należy jednak zaznaczyć, że w przypadku osób z niepełnosprawnościami, na które ich
opiekunowie, po 31 grudnia 2023 r., pobierają świadczenie pielęgnacyjne na zasadach
obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek dla opiekuna lub
świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach – uzyskanie przez te osoby
z niepełnosprawnościami co najmniej 70 pkt w decyzji o poziomie potrzeby wsparcia,
już od 1 stycznia 2024 r. uprawnia je do otrzymywania świadczenia wspierającego
w odpowiedniej wysokości. Gdy taka osoba uzyska prawo do swojego świadczenia
wspierającego, ww. świadczenia opiekuńcze nie będą już na nią przysługiwać.
Dodatkowo, ustawa o świadczeniu wspierającym przewiduje, że za opiekuna, który nie
podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na potrzebę udzielenia
wsparcia osobie uprawnionej do tego świadczenia, wspólnie z nią zamieszkującego
i gospodarującego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, za okres sprawowania opieki,
opłaca składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego na
zasadach określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne na zasadach określonych w ustawie
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych.
Realizacją zadań związanych z przyjmowaniem i rozpatrywaniem wniosków oraz ustalaniem
prawa do świadczenia wspierającego od 1 stycznia 2024 r. zajmuje się Zakład Ubezpieczeń
Społecznych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --