Interpelacja nr 4438
Interpelacja w sprawie sytuacji pracowników technicznych w szpitalach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji pracowników technicznych w szpitalach
Interpelacja nr 4438
do ministra zdrowia
w sprawie sytuacji pracowników technicznych w szpitalach
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 22-08-2024
Szanowna Pani Minister, w dyskusjach na temat wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia z oczywistych względów najwięcej uwagi poświęca się sytuacji lekarzy i pielęgniarek, a także innych zawodów medycznych. Tymczasem funkcjonowanie szpitali nie byłoby możliwe bez pracowników technicznych odpowiadających za prawidłowe funkcjonowanie sprzętu i wyposażenia oraz prowadzenie bieżących napraw. Tymczasem sytuacja finansowa pracowników technicznych w szpitalach jest bardzo trudna. W przeważającej większości przypadków pracownicy techniczni zarabiają kwoty tylko niewiele większe od pensji minimalnej. Problemem jest też praktyka wypychania pracowników technicznych na outsourcing oraz umowy cywilnoprawne, co nie sprzyja stabilności zawodowej tego środowiska. Tymczasem pracownicy techniczni to osoby posiadające często bardzo wysokie, specjalistyczne kwalifikacje, wymagające ukończenia studiów wyższych lub uzyskania fachowych uprawnień. W wielu przypadkach obecna sytuacja skłania pracowników technicznych do odejścia ze szpitali i podjęcia pracy poza ochroną zdrowia, gdzie zarobki dla osób o podobnym fachu są dużo większe i ta różnica stale wzrasta. Ta sytuacja może w konsekwencji doprowadzić do poważnych problemów i sytuacji, gdy nie będzie miał kto obsługiwać aparatury medycznej oraz prowadzić niezbędnych napraw i remontów. Konsekwencje takich zaniedbań mogą być bardzo dotkliwe dla pacjentów i dla całego systemu. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy ministerstwo dostrzega problemy pracowników technicznych w szpitalach i planuje podjąć jakieś rozwiązania w tym zakresie?
2. Czy pracownicy techniczni w szpitalach będą mogli liczyć w najbliższym czasie na podwyżki, a jeśli tak, to kiedy i w jakiej wysokości?
Z wyrazami szacunku Katarzyna Matusik-Lipiec
Interpelacja nr 4438
do ministra zdrowia
w sprawie sytuacji pracowników technicznych w szpitalach
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 22-08-2024
Szanowna Pani Minister, w dyskusjach na temat wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia z oczywistych względów najwięcej uwagi poświęca się sytuacji lekarzy i pielęgniarek, a także innych zawodów medycznych. Tymczasem funkcjonowanie szpitali nie byłoby możliwe bez pracowników technicznych odpowiadających za prawidłowe funkcjonowanie sprzętu i wyposażenia oraz prowadzenie bieżących napraw. Tymczasem sytuacja finansowa pracowników technicznych w szpitalach jest bardzo trudna. W przeważającej większości przypadków pracownicy techniczni zarabiają kwoty tylko niewiele większe od pensji minimalnej. Problemem jest też praktyka wypychania pracowników technicznych na outsourcing oraz umowy cywilnoprawne, co nie sprzyja stabilności zawodowej tego środowiska. Tymczasem pracownicy techniczni to osoby posiadające często bardzo wysokie, specjalistyczne kwalifikacje, wymagające ukończenia studiów wyższych lub uzyskania fachowych uprawnień. W wielu przypadkach obecna sytuacja skłania pracowników technicznych do odejścia ze szpitali i podjęcia pracy poza ochroną zdrowia, gdzie zarobki dla osób o podobnym fachu są dużo większe i ta różnica stale wzrasta. Ta sytuacja może w konsekwencji doprowadzić do poważnych problemów i sytuacji, gdy nie będzie miał kto obsługiwać aparatury medycznej oraz prowadzić niezbędnych napraw i remontów. Konsekwencje takich zaniedbań mogą być bardzo dotkliwe dla pacjentów i dla całego systemu. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy ministerstwo dostrzega problemy pracowników technicznych w szpitalach i planuje podjąć jakieś rozwiązania w tym zakresie?
2. Czy pracownicy techniczni w szpitalach będą mogli liczyć w najbliższym czasie na podwyżki, a jeśli tak, to kiedy i w jakiej wysokości?
Z wyrazami szacunku Katarzyna Matusik-Lipiec
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
15
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7726 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.15.2024.BK
Warszawa, 19 września 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4438 Pani Poseł Katarzyny Matusik-Lipiec w sprawie
sytuacji pracowników technicznych w szpitalach uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Na wstępie konieczne jest przypomnienie, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa
minister właściwy do spraw zdrowia nie pełni funkcji pracodawcy w stosunku do
pracowników podmiotów leczniczych. Funkcję tę – co wynika zwłaszcza z przepisów
ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 799.)
pełnią kierownicy / dyrektorzy podmiotów leczniczych. To ich zadaniem jest więc m.in.
ustalanie wysokości wynagrodzeń poszczególnych pracowników.
W odniesieniu do pracowników gospodarczych, administracyjnych, technicznych i
ekonomicznych jako osób niewykonujących zawodu medycznego oraz nie będących
pracownikami tzw. działalności podstawowej podmiotu leczniczego, zastosowanie ma art. 5
ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz. U. z
2022 r., poz. 2139) określający kryteria, które muszą być brane pod uwagę przy
opracowywaniu w danym podmiocie leczniczym porozumienia albo tzw. zarządzenia
zastępczego określającego sposób podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego osób
zatrudnionych w ramach stosunku pracy w podmiocie leczniczym, na stanowisku spoza
katalogu stanowisk działalności podstawowej. W wyniku zastosowania tych zasad
wynagrodzenie pracownika spoza działalności podstawowej (czyli pracownika nieujętego w
tabeli z załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. dla którego nie jest określane
najniższe wynagrodzenie zasadnicze), powinno:
odpowiadać w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom
wymaganym przy jej wykonywaniu;
uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy;
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
uwzględniać wysokość wynagrodzenia odpowiadającą adekwatnemu średniemu
wzrostowi wynagrodzenia w danym podmiocie w ustalonym okresie.
Przepis art. 5 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. pozostawia przy tym pracodawcy pewną
swobodę w zakresie szczegółowych rozstrzygnięć co do sposobu ustalenia wynagrodzenia
personelu niemedycznego (spoza działalności podstawowej), a jego zasadniczym celem jest
zapobieganie dysproporcjom płacowym w obrębie podmiotu leczniczego oraz
zabezpieczenie praw pracowników, tak medycznych jak i niemedycznych, a wynikających w
szczególności z art. 78 § 1 Kodeksu pracy. Przywołany przepis wskazuje, że wynagrodzenie
za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi
wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także
uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Przepis art. 5 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r.
stanowi więc swoiste wzmocnienie regulacji kodeksowej.
Kolejnym aktem prawnym, które ma zastosowanie również wobec wszystkich
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych jest ustawa z dnia 10 października
2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 z późn. zm.)
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 4 tejże ustawy do obliczenia wysokości wynagrodzenia
pracownika przyjmuje się przysługujące pracownikowi składniki wynagrodzenia i inne
świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i
wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych z
wyłączeniem składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 5 tegoż przepisu. Ust. 5
stanowi, że przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika nie uwzględnia się
nagrody jubileuszowej, odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z
przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, wynagrodzenia za pracę
w godzinach nadliczbowych, dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej, dodatku
za staż pracy i dodatku za szczególne warunki pracy.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że przepisy ustawy z 8 czerwca 2017 r. stanowią lex
specjalis w stosunku do ustawy z dnia 10 października 2002 r. Oznacza to, że w pierwszej
kolejności należy stosować przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych, zaś przepisy ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę stosuje w zakresie nieuregulowanym przepisami z dnia 8 czerwca
2017 r.
Powyższe oznacza, że w pierwszej kolejności pracodawca ustala wynagrodzenie zasadnicze
pracownikom zatrudnionym na stanowisku pracy spoza katalogu stanowisk działalności
podstawowej zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 5 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. W
sytuacji, gdy na mocy ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. wysokość wynagrodzenia
zasadniczego wraz z dodatkowymi świadczeniami wynikającymi ze stosunku pracy nie
odpowiada kwocie minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie przepisów
rozporządzenia Rady Ministrów określającego obowiązujące w danym roku wysokości
minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej,
pracodawca dokonuje podwyższenia wynagrodzenia tak aby wynagrodzenie zasadnicze i
ewentualne dodatki do wynagrodzenia (o ile temu pracownikowi dodatki przysługują) dały
łączną kwotę wynagrodzenia minimalnego za pracę.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto należy wskazać, że ze względów prawno-konstytucyjnych prawodawca nie
zdecydował się uregulować na gruncie ustawy o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych najniższych dopuszczalnych poziomów wynagrodzeń zasadniczych
pracowników spoza działalności podstawowej.
Wprowadzanie szczególnych regulacji dotyczących ustalenia najniższego wynagrodzenia
zasadniczego jest bowiem możliwe tylko w odniesieniu do wyodrębnionej grupy
pracowników posiadających wspólną tzw. cechę relewantną (istotną). Zgodnie z wyrokiem
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt K 31/03), różnicowanie
sytuacji podmiotów podobnych jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy zostały dochowane
trzy wymogi:
1) wprowadzone przez ustawodawcę kryteria różnicowania muszą być racjonalnie
uzasadnione i muszą mieć związek z celem i treścią przepisów, w których zawarta
jest dana norma;
2) waga interesu, któremu ma służyć różnicowanie podmiotów podobnych, musi
pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone
w wyniku różnego traktowania podmiotów podobnych;
3) różnicowanie podmiotów podobnych musi znajdować podstawę w wartościach,
zasadach lub normach konstytucyjnych.
Powyższe wymogi nie zostają spełnione w przypadku różnicowania osób zatrudnionych w
podmiotach leczniczych, lecz nie udzielających świadczeń zdrowotnych lub nie biorących
bezpośredniego udziału w czynnościach związanych z ich udzielaniem, w stosunku do osób
wykonujących ten sam zawód a zatrudnionych w innych podmiotach.
Na zakończenie pragnę poinformować, że reprezentatywne centrale związkowe i
reprezentatywne organizacje pracodawców ochrony zdrowia pozostają w ramach prac
Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia w dialogu ze stroną rządową w również
w temacie poruszanym w przedmiotowej interpelacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.15.2024.BK
Warszawa, 19 września 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4438 Pani Poseł Katarzyny Matusik-Lipiec w sprawie
sytuacji pracowników technicznych w szpitalach uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Na wstępie konieczne jest przypomnienie, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa
minister właściwy do spraw zdrowia nie pełni funkcji pracodawcy w stosunku do
pracowników podmiotów leczniczych. Funkcję tę – co wynika zwłaszcza z przepisów
ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 799.)
pełnią kierownicy / dyrektorzy podmiotów leczniczych. To ich zadaniem jest więc m.in.
ustalanie wysokości wynagrodzeń poszczególnych pracowników.
W odniesieniu do pracowników gospodarczych, administracyjnych, technicznych i
ekonomicznych jako osób niewykonujących zawodu medycznego oraz nie będących
pracownikami tzw. działalności podstawowej podmiotu leczniczego, zastosowanie ma art. 5
ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz. U. z
2022 r., poz. 2139) określający kryteria, które muszą być brane pod uwagę przy
opracowywaniu w danym podmiocie leczniczym porozumienia albo tzw. zarządzenia
zastępczego określającego sposób podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego osób
zatrudnionych w ramach stosunku pracy w podmiocie leczniczym, na stanowisku spoza
katalogu stanowisk działalności podstawowej. W wyniku zastosowania tych zasad
wynagrodzenie pracownika spoza działalności podstawowej (czyli pracownika nieujętego w
tabeli z załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. dla którego nie jest określane
najniższe wynagrodzenie zasadnicze), powinno:
odpowiadać w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom
wymaganym przy jej wykonywaniu;
uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy;
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
uwzględniać wysokość wynagrodzenia odpowiadającą adekwatnemu średniemu
wzrostowi wynagrodzenia w danym podmiocie w ustalonym okresie.
Przepis art. 5 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. pozostawia przy tym pracodawcy pewną
swobodę w zakresie szczegółowych rozstrzygnięć co do sposobu ustalenia wynagrodzenia
personelu niemedycznego (spoza działalności podstawowej), a jego zasadniczym celem jest
zapobieganie dysproporcjom płacowym w obrębie podmiotu leczniczego oraz
zabezpieczenie praw pracowników, tak medycznych jak i niemedycznych, a wynikających w
szczególności z art. 78 § 1 Kodeksu pracy. Przywołany przepis wskazuje, że wynagrodzenie
za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi
wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także
uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Przepis art. 5 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r.
stanowi więc swoiste wzmocnienie regulacji kodeksowej.
Kolejnym aktem prawnym, które ma zastosowanie również wobec wszystkich
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych jest ustawa z dnia 10 października
2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 z późn. zm.)
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 4 tejże ustawy do obliczenia wysokości wynagrodzenia
pracownika przyjmuje się przysługujące pracownikowi składniki wynagrodzenia i inne
świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i
wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych z
wyłączeniem składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 5 tegoż przepisu. Ust. 5
stanowi, że przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika nie uwzględnia się
nagrody jubileuszowej, odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z
przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, wynagrodzenia za pracę
w godzinach nadliczbowych, dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej, dodatku
za staż pracy i dodatku za szczególne warunki pracy.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że przepisy ustawy z 8 czerwca 2017 r. stanowią lex
specjalis w stosunku do ustawy z dnia 10 października 2002 r. Oznacza to, że w pierwszej
kolejności należy stosować przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych, zaś przepisy ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę stosuje w zakresie nieuregulowanym przepisami z dnia 8 czerwca
2017 r.
Powyższe oznacza, że w pierwszej kolejności pracodawca ustala wynagrodzenie zasadnicze
pracownikom zatrudnionym na stanowisku pracy spoza katalogu stanowisk działalności
podstawowej zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 5 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. W
sytuacji, gdy na mocy ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. wysokość wynagrodzenia
zasadniczego wraz z dodatkowymi świadczeniami wynikającymi ze stosunku pracy nie
odpowiada kwocie minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie przepisów
rozporządzenia Rady Ministrów określającego obowiązujące w danym roku wysokości
minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej,
pracodawca dokonuje podwyższenia wynagrodzenia tak aby wynagrodzenie zasadnicze i
ewentualne dodatki do wynagrodzenia (o ile temu pracownikowi dodatki przysługują) dały
łączną kwotę wynagrodzenia minimalnego za pracę.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto należy wskazać, że ze względów prawno-konstytucyjnych prawodawca nie
zdecydował się uregulować na gruncie ustawy o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych najniższych dopuszczalnych poziomów wynagrodzeń zasadniczych
pracowników spoza działalności podstawowej.
Wprowadzanie szczególnych regulacji dotyczących ustalenia najniższego wynagrodzenia
zasadniczego jest bowiem możliwe tylko w odniesieniu do wyodrębnionej grupy
pracowników posiadających wspólną tzw. cechę relewantną (istotną). Zgodnie z wyrokiem
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt K 31/03), różnicowanie
sytuacji podmiotów podobnych jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy zostały dochowane
trzy wymogi:
1) wprowadzone przez ustawodawcę kryteria różnicowania muszą być racjonalnie
uzasadnione i muszą mieć związek z celem i treścią przepisów, w których zawarta
jest dana norma;
2) waga interesu, któremu ma służyć różnicowanie podmiotów podobnych, musi
pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone
w wyniku różnego traktowania podmiotów podobnych;
3) różnicowanie podmiotów podobnych musi znajdować podstawę w wartościach,
zasadach lub normach konstytucyjnych.
Powyższe wymogi nie zostają spełnione w przypadku różnicowania osób zatrudnionych w
podmiotach leczniczych, lecz nie udzielających świadczeń zdrowotnych lub nie biorących
bezpośredniego udziału w czynnościach związanych z ich udzielaniem, w stosunku do osób
wykonujących ten sam zawód a zatrudnionych w innych podmiotach.
Na zakończenie pragnę poinformować, że reprezentatywne centrale związkowe i
reprezentatywne organizacje pracodawców ochrony zdrowia pozostają w ramach prac
Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia w dialogu ze stroną rządową w również
w temacie poruszanym w przedmiotowej interpelacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --