Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.4.2024
Warszawa, 12 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4414 Poseł na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak w sprawie
planów Pełnomocnika Rządu ds. przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, poniżej
przedstawiam następujące informacje.
Ad. 1. Zadania Pełnomocnika Rządu do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 czerwca
2019 r. w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw przeciwdziałania
wykluczeniu komunikacyjnemu (Dz. U. z 2019 r. poz. 1037). Łączenie funkcji Sekretarza
Stanu w Ministerstwie Infrastruktury odpowiedzialnego m.in. za transport oraz
Pełnomocnika Rządu ds. przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu pozwoli na
kompatybilne i sprawne podejmowanie działań mających na celu sukcesywne
zmniejszanie wykluczenia komunikacyjnego na terenie całego kraju. W ramach pełnionej
funkcji zamierzam korzystać z doświadczenia osób ze środowiska naukowego, które
zajmują się tematyką transportową, ale także przedstawicieli branży publicznego
transportu zbiorowego oraz organizatorów publicznego transportu zbiorowego, którymi
są organy jednostek samorządu terytorialnego.
Należy wskazać, że w dniu 10 września br., w odpowiedzi na zaproszenie Pani Poseł,
wziąłem udział w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Walki z Wykluczeniem
Transportowym. Podczas posiedzenia przedstawiłem informacje na temat planów w
związku z pełnieniem funkcji Pełnomocnika Rządu do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu.
Ad. 2 – 4 i 6 – 7. Jako Pełnomocnik Rządu do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu dostrzegam uciążliwości związane z utrudnionym dostępem do
publicznego transportu zbiorowego na obszarze Polski. Jest to na pewno zjawisko
niepokojące, które wymaga kompleksowego podejścia do tego problemu. Należy jednak
pamiętać, że problem wykluczenia komunikacyjnego nie zostanie rozwiązany z dnia na
dzień. Skuteczna likwidacja tego problemu na terenie kraju jest zadaniem niełatwym i
złożonym oraz jest procesem wymagającym czasu oraz podjęcia wielopłaszczyznowych
działań, w tym przekonania i zachęcenia obywateli do korzystania z publicznego
transportu zbiorowego. Obecnie wiele gospodarstw domowych posiada własne środki
transportu, z których mieszkańcy chętnie korzystają. Dlatego też ważne jest stworzenie
takich rozwiązań, które uzmysłowią obywatelom, że korzystanie z publicznego transportu
zbiorowego może być komfortowe, przyjazne (zarówno dla pasażerów jak i środowiska
naturalnego), sprawne, a do tego ekonomicznie opłacalne bardziej niż podróż własnym
samochodem.

-- 1 of 6 --

2
Obok transportu autobusowego istotną rolę w zapewnieniu potrzeb transportowych
obywateli odgrywa również transport kolejowy. Informuję, że w ramach tej gałęzi
transportu trwają prace nad koncepcją zmian funkcjonowania transportu kolejowego w
ramach projektu pn. Horyzontalny Rozkład Jazdy (HRJ). W sierpniu 2022 r. z inicjatywy
Ministerstwa Infrastruktury rozpoczęto rozmowy zmierzające do konsolidacji działań
prowadzonych równolegle przez resort infrastruktury, CPK Sp. z o.o. i PKP PLK S.A. Od tego
czasu ww. jednostki oraz Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) i Urząd
Transportu Kolejowego współpracują w zakresie opracowania i wdrożenia od grudnia
2030 r. Horyzontalnego Rozkładu Jazdy.
Horyzontalny Rozkład Jazdy, zaowocuje zintegrowanym i cyklicznym rozkładem jazdy
pociągów w skali całego kraju, kursujących w równych odstępach czasowych, w
powtarzalnym układzie połączeń i ze stałym, nowym wzorcem zatrzymań oraz układem
skomunikowań pociągów regionalnych i dalekobieżnych, co wpłynie na zwiększenie
dostępności do transportu kolejowego i będzie odpowiedzią na rosnące potrzeby
pasażerów.
Ponadto w zakresie transportu kolejowego planowana jest dalsza realizacja programów
wieloletnich dotyczących rozwoju infrastruktury kolejowej, a priorytetowo należy
traktować strategiczne planowanie inwestycji, co wpłynie na efektywne gospodarowanie
środkami przeznaczonymi na realizację programów wieloletnich.
Wobec powyższego, w PKP PLK S.A. realizowana jest analiza projektów kolejowych
ujętych w Krajowym Programie Kolejowym, Programie Kolej+ oraz Programie
Przystankowym pod kątem dostosowania parametrów techniczno-eksploatacyjnych na
poszczególnych liniach kolejowych do środków transportu i potoków pasażerskich.
Powyższe prace są nakierowane na zidentyfikowanie newralgicznych punktów mających
wpływ na ruch pociągów, w tym dotyczących zwiększenia przepustowości na
poszczególnych liniach kolejowych oraz propozycji wprowadzenia lepszych rozwiązań
ruchowych na poszczególnych odcinkach sieci zarządzanej przez Spółkę w związku z
prowadzonymi lub planowanymi inwestycjami.
Należy podkreślić, że działania związane z realizacją inwestycji kolejowych powinny
uwzględniać jak najlepsze dopasowanie środka transportu do potrzeb danego regionu,
połączeń komunikacyjnych i potoków pasażerskich, przy racjonalnym wydatkowaniu
środków publicznych.
Mając powyższe na uwadze, rozwiązaniem problemu wykluczenia transportowego
dla małych i średnich miejscowości, dla których połączenia kolejowe są ekonomicznie
nieuzasadnione, jest uruchomienie komunikacji autobusowej. Realizacja prac
modernizacyjnych i budowa nowych linii kolejowych oraz pozostałej infrastruktury
kolejowej zasadna jest w przypadkach potwierdzonych przez analizy ruchu oraz kosztów i
korzyści.
Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r.
o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 2778) organizatorem
publicznego transportu zbiorowego w przewozach autobusowych są jednostki samorządu
terytorialnego (oraz ich związki) na poziomie gminy, związku międzygminnego, powiatu,
związku powiatów, związku powiatowo-gminnego, związku metropolitalnego lub
województwa.

-- 2 of 6 --

3
W celu wsparcia organizatorów publicznego transportu zbiorowego w realizacji ich zadań
w zakresie organizacji przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
w ramach publicznego transportu zbiorowego, na mocy ustawy z dnia 16 maja 2019 r.
o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 402), został utworzony Fundusz rozwoju przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej (FRPA).
Fundusz funkcjonuje od 18 lipca 2019 r. i jest narzędziem wsparcia finansowego jednostek
samorządu terytorialnego w organizacji publicznego transportu zbiorowego. Środki
Funduszu przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań własnych organizatorów
w zakresie przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej poprzez
dopłatę do kwoty deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej wynoszącą maksymalnie 3,00 zł do 1
wozokilometra.
Warunkiem uzyskania dopłaty, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o Funduszu, jest
sfinansowanie ze środków własnych organizatorów części ceny usługi w wysokości nie
mniejszej niż 10% oraz zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego
transportu zbiorowego.
Zmniejszenie poziomu wykluczenia komunikacyjnego jest jednym z priorytetowych
działań resortu infrastruktury, dlatego jako Pełnomocnik Rządu do spraw przeciwdziałania
wykluczeniu komunikacyjnemu dostrzegam potrzebę dokonania rewizji przepisów
dotyczących zasad podejmowania i wykonywania publicznego transportu zbiorowego
oraz funkcjonowania FRPA.
W związku z powyższym w resorcie infrastruktury został powołany Zespół Ekspercki do
spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu. Do uczestnictwa w pracach
Zespołu, oprócz komórek merytorycznych Ministerstwa Infrastruktury, zostali zaproszeni
eksperci ze środowiska naukowego zajmującego się tematyką transportu publicznego, a
także przedstawiciele branży oraz organizacji samorządowych.
Szeroka reprezentacja przedstawicieli różnych dziedzin powiązanych z publicznym
transportem zbiorowym w pracach Zespołu Eksperckiego pozwoli na odpowiednie
zdiagnozowanie obszarów prawnych, w których należy dokonać niezbędnych zmian.
Pierwsze, inauguracyjne spotkanie ww. Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania
wykluczeniu komunikacyjnemu odbyło się w dniu 30 października br. W najbliższym czasie
planowana jest organizacja kolejnych posiedzeń tego gremium.
W wyniku prac powołanego Zespołu planowane jest przygotowanie rozwiązań
legislacyjnych nowelizujących przepisy ustawy o publicznym transporcie zbiorowym (oraz
ustawy o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej, jak i innych aktów prawnych odnoszących się do publicznego transportu
zbiorowego.
Planuje się, że ww. nowelizacja może obejmować m.in.:
1) utworzenie kompletnego elektronicznego systemu przewozów pasażerskich,
w ramach którego pasażerowie będą mieli dostęp do mapy i wyszukiwarki
połączeń autobusowych i kolejowych w całym kraju. System ten posiadałby
rejestr linii komunikacyjnych dofinansowanych ze środków Funduszu, z

-- 3 of 6 --

4
uwzględnieniem liczby przewożonych pasażerów, kilometrów danej linii
komunikacyjnej, a także liczby kursów autobusowych na danej linii,
wykorzystywanych pojazdów oraz identyfikacji organizatorów publicznego
transportu zbiorowego jak również przewoźników świadczących usługi przewozu
osób;
2) wprowadzenie regionalnego integratora przewozów, w taki sposób, aby tworzył
on przemyślaną i odpowiadającą potrzebom pasażerów sieć połączeń na danym
obszarze. System ten powinien opierać się na integracji transportu autobusowego
i kolejowego. Transport autobusowy powinien zapewniać przede wszystkim
pasażerom możliwość dojazdu do stacji kolejowych;
3) wprowadzenie minimalnych standardów częstotliwości realizowania przewozów
w publicznym transporcie zbiorowym, w tym przewozów o charakterze
użyteczności publicznej dofinansowanych ze środków Funduszu;
4) określenie minimalnych standardów jakości taboru (głównie w zakresie jego
wieku), którym realizowane są przewozy o charakterze użyteczności publicznej;
5) wzmocnienie kontroli wydatkowania środków Funduszu.
Podkreślenia wymaga jednak, że ostateczny kształt wskazanej nowelizacji zostanie
określony w przygotowanym przez Ministerstwo Infrastruktury projekcie ustawy,
będącym efektem prac Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu.
Ponadto warto wskazać, że w Ministerstwie Infrastruktury rozpoczęły się prace nad
wprowadzeniem rozwiązań umożliwiających wyszukanie i zakup zintegrowanego biletu
łączącego różne rodzaje transportu publicznego tzw. Ogólnopolski Bilet Zintegrowany
(OBZ).
Projekt ten zakłada zaprojektowanie i wdrożenie ogólnopolskiej, zintegrowanej platformy
cyfrowej do obsługi informacji pasażerskiej i sprzedaży zintegrowanych biletów,
tj. Ogólnopolskiego Biletu Zintegrowanego w ramach kolejowych przewozów
pasażerskich (regionalnych i dalekobieżnych) z możliwością rozbudowy systemu
cyfrowego o transport autobusowych i aglomeracyjny.
OBZ to zaawansowany i kompleksowy koncept odpowiadający na rosnące wyzwania
związane z mobilnością miejską, regionalną i dalekobieżną oraz potrzebą promowania
i rozwoju zrównoważonych form transportu w Polsce.
System będzie obejmował różne formy biletów, w tym: jednorazowe relacyjne,
abonamentowe relacyjne oraz z możliwością zakupu biletu powrotnego. Docelowo
system powinien obejmować cały transport publiczny w Polsce.
Jednym z elementów tego projektu ma być stworzenie nowoczesnej wyszukiwarki ofert
przewozowych, umożliwiającej korzystanie z różnych rodzajów transportu. Ten
nowoczesny system cyfrowy będzie oparty o otwarty interfejs, do którego włączyć się
będą mogli wszyscy zainteresowani przewoźnicy, np. kolejowi i autobusowi. Zintegrowany
bilet umożliwi płynne podróżowanie pociągami, autobusami oraz tramwajami.

-- 4 of 6 --

5
Należy podkreślić, że jednym z ważniejszych kierunków działań prowadzonych zarówno
przez resort infrastruktury jak również Pełnomocnika Rządu do spraw przeciwdziałania
wykluczeniu komunikacyjnemu stanowią prace związane z eliminacją tzw. białych plam
komunikacyjnych w przewozach autobusowych na obszarach, gdzie najczęściej występuje
realne wykluczenie komunikacyjne.
Sprawne funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego, dostosowanie do potrzeb
obywateli ma nie tylko istotne znaczenie gospodarcze i społeczne, lecz stanowi także
ważny instrument kształtowania krajowego systemu transportowego. Wypełniając ważną
funkcję społeczną, dobrze zorganizowany transport autobusowy stwarza przede
wszystkim możliwość sprawnego i bezpiecznego przemieszczania się pasażerów, w tym
osób o ograniczonej dostępności do innych środków transportu.
Ad 5. Resort infrastruktury obecnie bada funkcjonowanie publicznego transportu
zbiorowego w innych krajach Unii Europejskiej. W związku z tym, wystąpiono do krajów
członkowskich z prośbą o przekazanie informacji dotyczących przyjętych rozwiązań
mających na celu likwidację wykluczenia komunikacyjnego poprzez organizację
publicznego transportu zbiorowego. Odpowiedzi państw członkowskich w tym zakresie
sukcesywnie spływają do resortu i zostaną poddane analizie, także pod kątem możliwości
ich wprowadzenia w Polsce.
Dodatkowo, wystąpiono do Instytutu Transportu Samochodowego z prośbą o
udostępnienie wyników projektu w zakresie dostępności transportu publicznego
(program PO WER) realizowanego przez Instytut wspólnie z Państwowym Funduszem
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Urzędem Transportu Kolejowego w latach
2019-2023. W ramach tej inicjatywy przeprowadzona została diagnoza dostępności
publicznego transportu zbiorowego pod kątem potrzeb osób z różnymi
niepełnosprawnościami.
Ponadto, zwrócono się także do Politechniki Poznańskiej – lidera projektu GOSPOSTRATEG
dotyczącego analizy skali wykluczenia na obszarze Polski wraz z rekomendacjami zmian
legislacyjnych w kontekście publicznego transportu zbiorowego, z prośbą o udostępnienie
wyników tego projektu z fazy diagnostycznej.
Wskazany projekt prowadzony jest w ramach Strategicznego Programu Badań
Naukowych i Prac Rozwojowych „Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach
globalizujących się rynków – GOSPOSTRATEG”. Dotyczy on badań nad zjawiskiem
wykluczenia komunikacyjnego w kontekście funkcjonowania publicznego transportu
zbiorowego w Polsce.
Mając na uwadze planowaną w resorcie rewizję przepisów odnoszących się do
publicznego transportu zbiorowego oraz Funduszu rozwoju przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej, wszelkie analizy dotyczące wykluczenia
komunikacyjnego na obszarze Polski będą bardzo pomocne w kontekście planowanych
prac nad rozwiązaniem problemu wykluczenia komunikacyjnego.
Po otrzymaniu wyników ww. projektów i poddaniu ich analizie nie wykluczam, w
przypadku takiej potrzeby, zlecenia kolejnych badań i ekspertyz w zakresie wykluczenia
komunikacyjnego.

-- 5 of 6 --

6
Jednocześnie, odnosząc się do prośby Pani Poseł o wskazanie terminu przedstawienia
propozycji zmian legislacyjnych w obszarze publicznego transportu zbiorowego, jak
poinformowałem na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Walki z Wykluczeniem
Transportowym, nie mogę na tym etapie prac zadeklarować konkretnych terminów
realizacji poszczególnych zadań. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę zadania Zespołu
Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, wydaje się
możliwe przedstawienie propozycji zmian legislacyjnych w ustawie o publicznym
transporcie zbiorowym oraz w ustawie o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o
charakterze użyteczności publicznej w pierwszej połowie 2025 r.
Ponadto, w kwietniu 2025 r. powinien zostać zakończony projekt Gospostrateg V pn.
„Analiza skali wykluczenia komunikacyjnego na obszarze Polski wraz z rekomendacjami
zmian legislacyjnych w kontekście publicznego transportu zbiorowego”. Rekomendacje
będą miały na celu zwiększenie efektywności istniejących instrumentów prawnych lub
wprowadzenie nowych rozwiązań w zakresie ograniczenia wykluczenia komunikacyjnego.
Resort infrastruktury z uwagą podda analizie wnioski z tego projektu, które pozwolą na
zobrazowanie skali rzeczywistego wykluczenia komunikacyjnego na obszarze kraju
i zostaną wykorzystane w pracach nad reformą rynku publicznego transportu zbiorowego
w Polsce.
Ad 8. Uprzejmie informuję, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie
ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu nie nakładają na Pełnomocnika obowiązku przygotowywania
corocznego raportu z jego działań.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu

-- 6 of 6 --