Interpelacja nr 4382
Interpelacja w sprawie masowego wymierania ryb
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie masowego wymierania ryb
Interpelacja nr 4382
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie masowego wymierania ryb
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 19-08-2024
W związku z ostatnimi wydarzeniami dotyczącymi masowego wymierania ryb na jeziorze Dzierżno Duże zwracam się z interpelacją w celu uzyskania pełnych informacji na temat tego incydentu oraz innych podobnych przypadków w bieżącym roku. Dziś minister Paulina Hennig-Kloska za pośrednictwem portalu X podała nieprawdę: „Masowe śnięcia ryb są aktualnie odnotowywane tylko w zbiorniku Dzierżno na Śląsku“ – w Internecie pojawiają się liczne zdjęcia z innych miejsc w kraju, gdzie dochodzi do masowego wymierania ryb.
Wydarzenia tego typu budzą poważne zaniepokojenie zarówno wśród społeczności lokalnej, jak i na poziomie ogólnokrajowym, ze względu na ich potencjalne skutki ekologiczne i gospodarcze.
W związku z tym proszę o przedstawienie szczegółowych informacji na następujące pytania (na pytania 1-3 w formie tabeli):
1. W jakich miejscach na terenie Polski w 2024 roku odnotowano śnięcie ryb?
2. Jakie dokładne ilości padniętych ryb zostały wyłowione w każdym z tych miejsc?
3. Jakie były ustalone przyczyny śnięcia ryb w poszczególnych przypadkach?
4. Czy przeprowadzone analizy wykazały obecność zanieczyszczeń lub toksyn, które mogłyby być odpowiedzialne za te incydenty?
5. Jakie działania naprawcze oraz środki prewencyjne zostały podjęte przez właściwe organa w odpowiedzi na te wydarzenia?
Proszę o pilne udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania oraz przedstawienie szczegółowych raportów i analiz dotyczących stanu wód w jeziorze Dzierżno Duże oraz innych miejscach, gdzie doszło do podobnych zdarzeń w 2024 roku.
Interpelacja nr 4382
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie masowego wymierania ryb
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 19-08-2024
W związku z ostatnimi wydarzeniami dotyczącymi masowego wymierania ryb na jeziorze Dzierżno Duże zwracam się z interpelacją w celu uzyskania pełnych informacji na temat tego incydentu oraz innych podobnych przypadków w bieżącym roku. Dziś minister Paulina Hennig-Kloska za pośrednictwem portalu X podała nieprawdę: „Masowe śnięcia ryb są aktualnie odnotowywane tylko w zbiorniku Dzierżno na Śląsku“ – w Internecie pojawiają się liczne zdjęcia z innych miejsc w kraju, gdzie dochodzi do masowego wymierania ryb.
Wydarzenia tego typu budzą poważne zaniepokojenie zarówno wśród społeczności lokalnej, jak i na poziomie ogólnokrajowym, ze względu na ich potencjalne skutki ekologiczne i gospodarcze.
W związku z tym proszę o przedstawienie szczegółowych informacji na następujące pytania (na pytania 1-3 w formie tabeli):
1. W jakich miejscach na terenie Polski w 2024 roku odnotowano śnięcie ryb?
2. Jakie dokładne ilości padniętych ryb zostały wyłowione w każdym z tych miejsc?
3. Jakie były ustalone przyczyny śnięcia ryb w poszczególnych przypadkach?
4. Czy przeprowadzone analizy wykazały obecność zanieczyszczeń lub toksyn, które mogłyby być odpowiedzialne za te incydenty?
5. Jakie działania naprawcze oraz środki prewencyjne zostały podjęte przez właściwe organa w odpowiedzi na te wydarzenia?
Proszę o pilne udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania oraz przedstawienie szczegółowych raportów i analiz dotyczących stanu wód w jeziorze Dzierżno Duże oraz innych miejscach, gdzie doszło do podobnych zdarzeń w 2024 roku.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5970 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DSA-ZASK.050.12.2024.AZ
3346310.13587934.10942648
Warszawa, 23-10-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację pana posła Dariusza Mateckiego w sprawie masowego
wymierania ryb, nr. K10INT4382, poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytanie 4 oraz 5
w kontekście kryzysu ekologicznego na jeziorze Dzierżno Duże w 2024 r.
Ad. 4 Czy przeprowadzone analizy wykazały obecność zanieczyszczeń lub toksyn, które
mogłyby być odpowiedzialne za te incydenty?
W ramach Państwowego Monitoringu Środowiska, GIOŚ dokonuje oceny stanu
ekologicznego wód powierzchniowych. W przypadku rzeki Kłodnicy oraz Kanału
Gliwickiego, ocena ta wskazuje na wielokrotne przekroczenie wartości progowej dla
parametru opisującego poziom zasolenia wód (przewodność w 20 °C) w efekcie działalności
zakładów górniczych, jak również na szeroki dostęp biogenów spływających
m.in. z pól uprawnych oraz z procesów hodowli zwierząt. Dodatkowo, modyfikacje
hydromorfologiczne, które prowadzą do stagnacji wody, w połączeniu z wyżej wymienionymi
parametrami fizykochemicznymi, tworzą warunki sprzyjające powstawaniu zakwitów
fitoplanktonowych, w tym szczególnie z uwagi na podwyższone zasolenie, zakwitów
Prymnesium parvum („złota alga”). W związku z powyższym, źródłowe przyczyny katastrofy
ekologicznej na jeziorze Dzierżno Duże można przypisać ogólnemu stanowi ekologicznemu
rzeki Kłodnicy oraz Kanału Gliwickiego.
W odniesieniu do bezpośrednich przyczyn masowego śnięcia ryb, które odnotowano
w sierpniu bieżącego roku w sekcji IV Kanału Gliwickiego oraz na jeziorze Dzierżno Duże,
cechy fizjologiczne ryb oraz badania przeprowadzone przez Zakład Ichtiopatologii
i Ochrony Zdrowia Ryb IRŚ-PIB w Żabieńcu wskazały na efekt działania toksyn
wyprodukowanych przez Prymnesium parvum. Tę tezę potwierdza również obserwowana
liczebność „złotej algi” w tych akwenach, gdzie przekroczony został próg II stopnia
zagrożenia.
-- 1 of 3 --
Ad. 5 Jakie działania naprawcze oraz środki prewencyjne zostały podjęte przez właściwe
organy w odpowiedzi na te wydarzenia?
Podczas śnięcia ryb w rejonie jeziora Dzierżno Duże, na miejscu pracowały ekipy Wód
Polskich ze Strażą Pożarną, Państwową Strażą Rybacką, Polskim Związkiem Wędkarskim
oraz Wojskami Obrony Terytorialnej (około 60 żołnierzy). Ponadto wojewódzkie służby
zarządzania kryzysowego umieszczały tablice informujące o zakazach przy zagrożonych
akwenach. Wojewoda Śląski wydał Rozporządzenie zakazujące korzystania z wód jeziora
Dzierżno Duże.
W celu ograniczenia przedostawania się dużego ładunku „złotej algi” z jeziora Dzierżno Duże
przez Sekcję IV Kanału Gliwickiego, a następnie rzeką Kłodnicą do rzeki Odry,
Międzyresortowy Zespół do spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom
Środowiskowym na Rzece Odrze (dalej „Międzyresortowy Zespół ds. Odry”)1 podjął decyzję
o eksperymentalnym zastosowaniu odpowiedniego stężenia perhydrolu – nadtlenku
wodoru (H2O2) w rzece Kłodnicy, za małą elektrownią wodną Pławniowice. Kontrolowane
dozowanie perhydrolu na styku Sekcji IV Kanału Gliwickiego i rzeki Kłodnicy stworzyło
barierę redukującą wysoki ładunek „złotej algi” spływający ze zbiornika Dzierżno Duże, a
tym samym powstrzymało rozprzestrzenianie się ogniska poza tę lokalizację. Za
przeprowadzenie eksperymentu odpowiadał Instytut Ochrony Środowiska-PIB oraz
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska.
Eksperyment został rozpoczęty w dniu 13 sierpnia o godz. 13. Zastosowana dawka środka
aktywnego została dobrana tak, by zminimalizować niekorzystny wpływ tego środka na
środowisko wodne.
Przed rozpoczęciem i po aplikacji nadtlenku wodoru została przeprowadzona
inwentaryzacja środowiska rzeki Kłodnicy. Inwentaryzacja obejmowała populację ryb,
mięczaków i skorupiaków oraz innych organizmów wodnych (ichtiofaunę, bentos,
fitoplankton, zooplankton). Podczas aplikacji prowadzone były badania kontrolne w
zakresie: parametrów fizyko-chemicznych, liczebności „złotej algi” i wartości ichtiotoksyn w
komórkach i w wodzie oraz nadzór ichtiologiczny. Badania były prowadzone przez 15-
osobową grupę naukowców z IOŚ-PIB, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie
oraz Instytutu Rybactwa Śródlądowego - PIB. Aplikacja środka została przeprowadzona z
pomocą 5 Pułku Chemicznego WP w Tarnowskich Górach, z wykorzystaniem sprzętu
przystosowanego do obsługi substancji chemicznych.
Według wstępnego raportu podsumowującego, eksperyment z użyciem nadtlenku wodoru
spowodował zniszczenie komórek „złotej algi” i doprowadził do redukcji glonu z
efektywnością na poziomie 90-99,9% (w zależności od pory dnia i miejsca poboru próbek).
Zniszczenie komórek algi zostało również potwierdzone w badaniu mikroskopowym.
Ponadto w wyniku przeprowadzenia ww. eksperymentu, od momentu zastosowania
perhydrolu, nie zaobserwowano obecności „złotej algi" w punkcie pomiarowym na Odrze w
Krapkowicach, który położony jest około 25 km poniżej ujścia rzeki Kłodnicy do Odry.
Dozowanie perhydrolu zostało zakończone na początku września 2024 r. w wyniku zaniku
„złotej algi" zarówno w sekcji IV Kanału Gliwickiego, jak i w zbiorniku Dzierżno Duże.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że odpowiedzi na pytania 1 – 3 ww. interpelacji nie leżą
w gestii Ministerstwa Klimatu i Środowiska, instytucją właściwą aby udzielić odpowiedzi jest
Ministerstwo Infrastruktury.
1 Zarządzenie nr 256 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw
Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze (M.P. 2023 poz. 696).
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
W zastępstwie
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Pan Przemysław Koperski, Podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DSA-ZASK.050.12.2024.AZ
3346310.13587934.10942648
Warszawa, 23-10-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację pana posła Dariusza Mateckiego w sprawie masowego
wymierania ryb, nr. K10INT4382, poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytanie 4 oraz 5
w kontekście kryzysu ekologicznego na jeziorze Dzierżno Duże w 2024 r.
Ad. 4 Czy przeprowadzone analizy wykazały obecność zanieczyszczeń lub toksyn, które
mogłyby być odpowiedzialne za te incydenty?
W ramach Państwowego Monitoringu Środowiska, GIOŚ dokonuje oceny stanu
ekologicznego wód powierzchniowych. W przypadku rzeki Kłodnicy oraz Kanału
Gliwickiego, ocena ta wskazuje na wielokrotne przekroczenie wartości progowej dla
parametru opisującego poziom zasolenia wód (przewodność w 20 °C) w efekcie działalności
zakładów górniczych, jak również na szeroki dostęp biogenów spływających
m.in. z pól uprawnych oraz z procesów hodowli zwierząt. Dodatkowo, modyfikacje
hydromorfologiczne, które prowadzą do stagnacji wody, w połączeniu z wyżej wymienionymi
parametrami fizykochemicznymi, tworzą warunki sprzyjające powstawaniu zakwitów
fitoplanktonowych, w tym szczególnie z uwagi na podwyższone zasolenie, zakwitów
Prymnesium parvum („złota alga”). W związku z powyższym, źródłowe przyczyny katastrofy
ekologicznej na jeziorze Dzierżno Duże można przypisać ogólnemu stanowi ekologicznemu
rzeki Kłodnicy oraz Kanału Gliwickiego.
W odniesieniu do bezpośrednich przyczyn masowego śnięcia ryb, które odnotowano
w sierpniu bieżącego roku w sekcji IV Kanału Gliwickiego oraz na jeziorze Dzierżno Duże,
cechy fizjologiczne ryb oraz badania przeprowadzone przez Zakład Ichtiopatologii
i Ochrony Zdrowia Ryb IRŚ-PIB w Żabieńcu wskazały na efekt działania toksyn
wyprodukowanych przez Prymnesium parvum. Tę tezę potwierdza również obserwowana
liczebność „złotej algi” w tych akwenach, gdzie przekroczony został próg II stopnia
zagrożenia.
-- 1 of 3 --
Ad. 5 Jakie działania naprawcze oraz środki prewencyjne zostały podjęte przez właściwe
organy w odpowiedzi na te wydarzenia?
Podczas śnięcia ryb w rejonie jeziora Dzierżno Duże, na miejscu pracowały ekipy Wód
Polskich ze Strażą Pożarną, Państwową Strażą Rybacką, Polskim Związkiem Wędkarskim
oraz Wojskami Obrony Terytorialnej (około 60 żołnierzy). Ponadto wojewódzkie służby
zarządzania kryzysowego umieszczały tablice informujące o zakazach przy zagrożonych
akwenach. Wojewoda Śląski wydał Rozporządzenie zakazujące korzystania z wód jeziora
Dzierżno Duże.
W celu ograniczenia przedostawania się dużego ładunku „złotej algi” z jeziora Dzierżno Duże
przez Sekcję IV Kanału Gliwickiego, a następnie rzeką Kłodnicą do rzeki Odry,
Międzyresortowy Zespół do spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom
Środowiskowym na Rzece Odrze (dalej „Międzyresortowy Zespół ds. Odry”)1 podjął decyzję
o eksperymentalnym zastosowaniu odpowiedniego stężenia perhydrolu – nadtlenku
wodoru (H2O2) w rzece Kłodnicy, za małą elektrownią wodną Pławniowice. Kontrolowane
dozowanie perhydrolu na styku Sekcji IV Kanału Gliwickiego i rzeki Kłodnicy stworzyło
barierę redukującą wysoki ładunek „złotej algi” spływający ze zbiornika Dzierżno Duże, a
tym samym powstrzymało rozprzestrzenianie się ogniska poza tę lokalizację. Za
przeprowadzenie eksperymentu odpowiadał Instytut Ochrony Środowiska-PIB oraz
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska.
Eksperyment został rozpoczęty w dniu 13 sierpnia o godz. 13. Zastosowana dawka środka
aktywnego została dobrana tak, by zminimalizować niekorzystny wpływ tego środka na
środowisko wodne.
Przed rozpoczęciem i po aplikacji nadtlenku wodoru została przeprowadzona
inwentaryzacja środowiska rzeki Kłodnicy. Inwentaryzacja obejmowała populację ryb,
mięczaków i skorupiaków oraz innych organizmów wodnych (ichtiofaunę, bentos,
fitoplankton, zooplankton). Podczas aplikacji prowadzone były badania kontrolne w
zakresie: parametrów fizyko-chemicznych, liczebności „złotej algi” i wartości ichtiotoksyn w
komórkach i w wodzie oraz nadzór ichtiologiczny. Badania były prowadzone przez 15-
osobową grupę naukowców z IOŚ-PIB, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie
oraz Instytutu Rybactwa Śródlądowego - PIB. Aplikacja środka została przeprowadzona z
pomocą 5 Pułku Chemicznego WP w Tarnowskich Górach, z wykorzystaniem sprzętu
przystosowanego do obsługi substancji chemicznych.
Według wstępnego raportu podsumowującego, eksperyment z użyciem nadtlenku wodoru
spowodował zniszczenie komórek „złotej algi” i doprowadził do redukcji glonu z
efektywnością na poziomie 90-99,9% (w zależności od pory dnia i miejsca poboru próbek).
Zniszczenie komórek algi zostało również potwierdzone w badaniu mikroskopowym.
Ponadto w wyniku przeprowadzenia ww. eksperymentu, od momentu zastosowania
perhydrolu, nie zaobserwowano obecności „złotej algi" w punkcie pomiarowym na Odrze w
Krapkowicach, który położony jest około 25 km poniżej ujścia rzeki Kłodnicy do Odry.
Dozowanie perhydrolu zostało zakończone na początku września 2024 r. w wyniku zaniku
„złotej algi" zarówno w sekcji IV Kanału Gliwickiego, jak i w zbiorniku Dzierżno Duże.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że odpowiedzi na pytania 1 – 3 ww. interpelacji nie leżą
w gestii Ministerstwa Klimatu i Środowiska, instytucją właściwą aby udzielić odpowiedzi jest
Ministerstwo Infrastruktury.
1 Zarządzenie nr 256 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw
Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze (M.P. 2023 poz. 696).
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
W zastępstwie
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Pan Przemysław Koperski, Podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury
-- 3 of 3 --