Interpelacja nr 4368
Interpelacja w sprawie prawa do ulgi Mały ZUS Plus osób świadczących usługi na rzecz byłego pracodawcy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (45%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie prawa do ulgi Mały ZUS Plus osób świadczących usługi na rzecz byłego pracodawcy
Interpelacja nr 4368
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie prawa do ulgi Mały ZUS Plus osób świadczących usługi na rzecz byłego pracodawcy
Zgłaszający: Karina Anna Bosak, Michał Wawer, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 16-08-2024
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z przepisami art. 18 c ust. 11 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2024.497, t.j. z dnia 2024.04.03) z ulgi Mały ZUS Plus nie mogą skorzystać osoby, które wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Do mojego biura zgłosili się wyborcy, którzy co prawda świadczą usługi na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego świadczyły te same czynności w ramach stosunku pracy, ale z ulgi Mały ZUS Plus nigdy nie korzystali, a chcą skorzystać po kilku latach od dnia rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej.
W świetle powyższego, opierając się na zasadzie pewności prawa, proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytanie:
Czy osoby, które wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej, mogą w określonych okolicznościach skorzystać z ulgi Mały ZUS Plus? Jeśli tak, jakie warunki muszą spełniać?
Z wyrazami szacunku
Karina Bosak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 4368
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie prawa do ulgi Mały ZUS Plus osób świadczących usługi na rzecz byłego pracodawcy
Zgłaszający: Karina Anna Bosak, Michał Wawer, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 16-08-2024
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z przepisami art. 18 c ust. 11 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2024.497, t.j. z dnia 2024.04.03) z ulgi Mały ZUS Plus nie mogą skorzystać osoby, które wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Do mojego biura zgłosili się wyborcy, którzy co prawda świadczą usługi na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego świadczyły te same czynności w ramach stosunku pracy, ale z ulgi Mały ZUS Plus nigdy nie korzystali, a chcą skorzystać po kilku latach od dnia rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej.
W świetle powyższego, opierając się na zasadzie pewności prawa, proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytanie:
Czy osoby, które wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej, mogą w określonych okolicznościach skorzystać z ulgi Mały ZUS Plus? Jeśli tak, jakie warunki muszą spełniać?
Z wyrazami szacunku
Karina Bosak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.5 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5317 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.455.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4368 Pani Posłanki Kariny Bosak wraz z grupą posłów
„w sprawie prawa do ulgi Mały ZUS Plus osób świadczących usługi na rzecz byłego
pracodawcy”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Kwestia obowiązku ubezpieczeń społecznych została uregulowana przepisami ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 497,
z późn. zm.).
Od 1 lutego 2020 r. osoby prowadzące działalność mogą opłacać składki w wysokości
uwzględniającej zarówno przychody, jak i dochody z tytułu działalności gospodarczej. Aby
móc opłacać składki ZUS, których wysokość uzależniona jest od kwoty uzyskiwanego
dochodu z tytułu działalności („Mały ZUS plus) w danym roku, przedsiębiorca musi
prowadzić działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji
o Działalności Gospodarczej (CEIDG) lub innych przepisów szczególnych, a jego przychód
z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym, jeśli
prowadzona ona była przez cały rok, nie może przekroczyć kwoty 120 000 złotych. 1
Podstawa wymiaru składek obliczona od dochodu nie może przekroczyć 60%
prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na dany rok kalendarzowy i nie może być
niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.
Obliczone od dochodu składki na ubezpieczenia społeczne można opłacać maksymalnie
przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności
gospodarczej.2
Regulacje dotyczące opłacania składek na zasadach „Małego ZUS plus” nie mają
zastosowania m.in. do osób, które wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz
byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności
gospodarczej, w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym, wykonywały w ramach
stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres
wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej. 3
Powyższy zapis jest analogiczny do wyłączenia zawartego w art. 18a, dotyczącego
preferencyjnych składek opłacanych przez przedsiębiorców od podstawy nie niższej niż 30%
1 Art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
2 Art. 18c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
3 Art. 18c ust. 11 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kwoty minimalnego wynagrodzenia przez pierwsze 24 miesiące od rozpoczęcia prowadzenia
działalności. 4
W ramach art. 18a dostępne jest orzecznictwo odnoszące się do przedmiotowych kwestii.
Na bardzo istotną kwestię zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r.
II UZP 184/12, w którym stwierdził, że zestawienie przesłanki negatywnej zastosowania
obniżonej składki w postaci wymogu - zgodnie z którym podjęta działalność nie może być
wykonywana na rzecz byłego pracodawcy, gdy czynności wykonywane w ramach stosunku
pracy wchodzą w zakres wykonywanej działalności gospodarczej - ma za zadanie
przeciwdziałać sytuacjom, w których pracodawcy wymuszaliby na pracownikach
rozwiązanie stosunku pracy, a następnie rozpoczęcie działalności gospodarczej
(w warunkach samozatrudnienia) i prowadzenie jej w oparciu o obowiązki (czynności)
realizowane w ramach stosunku pracy.
Powyższe znalazło potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2021 r.,
II USKP 18/21, w którym wskazano, że ww. negatywna przesłanka ma na celu
przeciwdziałanie fikcyjnemu samozatrudnieniu, „czyli uniemożliwieniu przy zmianie formy
zatrudnienia wykonywania przez byłych pracowników tej samej pracy lub w znacznym
zakresie tej samej pracy na rzecz tego samego podmiotu i skorzystaniu z preferencyjnej
podstawy wymiaru składek.”.
Podsumowując, należy przede wszystkim podkreślić, że podstawowym celem regulacji
określonej w art. 18c jest dostosowanie wysokości obciążeń ponoszonych przez mniejszych
przedsiębiorców z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne do ich możliwości
finansowych. Intencją regulacji jest rozwój przedsiębiorczości, pobudzenie aktywności
zawodowej, ograniczenie tzw. szarej strefy. Nie ulega wątpliwości, że nie powinna być
wykorzystywana w niewłaściwy sposób przez pracodawców, chcących sztucznie ograniczyć
koszty pracy pracowników.
Dlatego też osoby, które wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego
pracodawcy, na rzecz którego przed dniem podjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej,
w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym, wykonywały w ramach stosunku pracy
lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej
pozarolniczej działalności gospodarczej, nie mają możliwości skorzystać z ulgi „Mały ZUS
plus” i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w zależności od osiąganych dochodów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, profesor uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
4 Art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.455.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4368 Pani Posłanki Kariny Bosak wraz z grupą posłów
„w sprawie prawa do ulgi Mały ZUS Plus osób świadczących usługi na rzecz byłego
pracodawcy”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Kwestia obowiązku ubezpieczeń społecznych została uregulowana przepisami ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 497,
z późn. zm.).
Od 1 lutego 2020 r. osoby prowadzące działalność mogą opłacać składki w wysokości
uwzględniającej zarówno przychody, jak i dochody z tytułu działalności gospodarczej. Aby
móc opłacać składki ZUS, których wysokość uzależniona jest od kwoty uzyskiwanego
dochodu z tytułu działalności („Mały ZUS plus) w danym roku, przedsiębiorca musi
prowadzić działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji
o Działalności Gospodarczej (CEIDG) lub innych przepisów szczególnych, a jego przychód
z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym, jeśli
prowadzona ona była przez cały rok, nie może przekroczyć kwoty 120 000 złotych. 1
Podstawa wymiaru składek obliczona od dochodu nie może przekroczyć 60%
prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na dany rok kalendarzowy i nie może być
niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.
Obliczone od dochodu składki na ubezpieczenia społeczne można opłacać maksymalnie
przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności
gospodarczej.2
Regulacje dotyczące opłacania składek na zasadach „Małego ZUS plus” nie mają
zastosowania m.in. do osób, które wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz
byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności
gospodarczej, w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym, wykonywały w ramach
stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres
wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej. 3
Powyższy zapis jest analogiczny do wyłączenia zawartego w art. 18a, dotyczącego
preferencyjnych składek opłacanych przez przedsiębiorców od podstawy nie niższej niż 30%
1 Art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
2 Art. 18c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
3 Art. 18c ust. 11 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kwoty minimalnego wynagrodzenia przez pierwsze 24 miesiące od rozpoczęcia prowadzenia
działalności. 4
W ramach art. 18a dostępne jest orzecznictwo odnoszące się do przedmiotowych kwestii.
Na bardzo istotną kwestię zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r.
II UZP 184/12, w którym stwierdził, że zestawienie przesłanki negatywnej zastosowania
obniżonej składki w postaci wymogu - zgodnie z którym podjęta działalność nie może być
wykonywana na rzecz byłego pracodawcy, gdy czynności wykonywane w ramach stosunku
pracy wchodzą w zakres wykonywanej działalności gospodarczej - ma za zadanie
przeciwdziałać sytuacjom, w których pracodawcy wymuszaliby na pracownikach
rozwiązanie stosunku pracy, a następnie rozpoczęcie działalności gospodarczej
(w warunkach samozatrudnienia) i prowadzenie jej w oparciu o obowiązki (czynności)
realizowane w ramach stosunku pracy.
Powyższe znalazło potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2021 r.,
II USKP 18/21, w którym wskazano, że ww. negatywna przesłanka ma na celu
przeciwdziałanie fikcyjnemu samozatrudnieniu, „czyli uniemożliwieniu przy zmianie formy
zatrudnienia wykonywania przez byłych pracowników tej samej pracy lub w znacznym
zakresie tej samej pracy na rzecz tego samego podmiotu i skorzystaniu z preferencyjnej
podstawy wymiaru składek.”.
Podsumowując, należy przede wszystkim podkreślić, że podstawowym celem regulacji
określonej w art. 18c jest dostosowanie wysokości obciążeń ponoszonych przez mniejszych
przedsiębiorców z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne do ich możliwości
finansowych. Intencją regulacji jest rozwój przedsiębiorczości, pobudzenie aktywności
zawodowej, ograniczenie tzw. szarej strefy. Nie ulega wątpliwości, że nie powinna być
wykorzystywana w niewłaściwy sposób przez pracodawców, chcących sztucznie ograniczyć
koszty pracy pracowników.
Dlatego też osoby, które wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego
pracodawcy, na rzecz którego przed dniem podjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej,
w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym, wykonywały w ramach stosunku pracy
lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej
pozarolniczej działalności gospodarczej, nie mają możliwości skorzystać z ulgi „Mały ZUS
plus” i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w zależności od osiąganych dochodów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, profesor uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
4 Art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
-- 2 of 2 --