Interpelacja w sprawie działania jednego z organizatorów zakładów wzajemnych w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4336
do ministra finansów
w sprawie działania jednego z organizatorów zakładów wzajemnych w Polsce
Zgłaszający: Piotr Uruski
Data wpływu: 13-08-2024
Sanok, dnia 13.08.2024 r.
Szanowny Panie Ministrze!
Od kilku miesięcy można zaobserwować w przestrzeni publicznej budzące wątpliwości działania jednego z organizatorów zakładów wzajemnych w Polsce. Z pobieżnej analizy wynika, że oferuje on grę bez podatku od gier poprzez sztuczne zawyżanie wysokości wygranej o wartość tego podatku, przypadającego od wniesionej stawki, pomimo iż zgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych podatek od gier ma charakter powszechny i związany jest z każdą wartością przeznaczoną na pokrycie stawki w zawieranym zakładzie wzajemnym. Zgodnie z art. 74 pkt 7 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 227, z późn. zm.) stawka podatku od gier wynosi 12% wpłacanej stawki i tak jak każda danina o charakterze publicznym stanowi dochód budżetu państwa. Tym samym należy stwierdzić, iż legalnie działający podmiot na rynku zakładów wzajemnych zobowiązany jest do zapłaty podatku od gier, którego wartość obciąża uczestnika zakładów wzajemnych.
W schemacie powiększenia wygranej o wartość podatku od gier z wpłaconej stawki przyznanie dodatkowej wygranej, nieprzewidzianej obowiązującym regulaminem gier, prowadzi do sytuacji dodatkowego przysporzenia klienta i jeżeli wygrana nie przekracza kwoty 2280 zł, stanowiącej granicę zwolnienia od podatku dochodowego, podatek ten nie jest odprowadzany.
Wyjaśnienia wymaga, iż zważywszy, że kalkulacja wygranej odbywa się poprzez dodanie do wygranej wartości podatku od gier, mamy do czynienia nie z wygraną w zakładach, a świadczeniem o charakterze darowizny, w którym przysporzonym jest właśnie uczestnik zakładów wzajemnych i z tego tytułu powinien on odprowadzić kolejny podatek (od dokonanej darowizny lub darowizn).
Bez wątpienia przyjęcie tego rodzaju strategii jako standardu funkcjonującego na rynku narusza nie tylko wspomniane powyżej przepisy podatkowe, ale również dokonuje przekłamań wprowadzających klientów takiego podmiotu w przekonanie, iż możliwe jest pominięcie obowiązku podatkowego, tak jak tego dokonują nielegalni operatorzy rynku zakładów wzajemnych.
Przesłanka ekonomiczna jest tu o tyle istotna, iż atrakcyjność oferty legalnego bukmachera, oferującego grę bez podatku, zrównuje się z ofertą nielegalnych organizatorów tego rodzaju gier hazardowych. Jest to również niezgodne z polityką resortu finansów, który zgodnie z art. 15f ustawy o grach hazardowych prowadzi rejestr domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą i który to rejestr stanowić ma narzędzie faktycznego uniemożliwienia oferty udziału w nielegalnych grach hazardowych.
Również zasadą regulatora krajowego rynku gier hazardowych, zawartą w art. 15i ustawy o grach hazardowych, jest stworzenie mechanizmów ochrony uczestników gry przed negatywnymi skutkami hazardu i nałożenie na każdy podmiot prowadzący działalność w zakresie gier hazardowych urządzanych przez sieć Internet obowiązku wdrożenia regulaminu odpowiedzialnej gry, stanowiącego z założenia źródło ochrony przed uzależnieniem hazardowym oraz zasadami nieuczciwej promocji i reklamy.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się z prośbą o ustosunkowanie do niżej podniesionych kwestii:
1. Czy opinia publiczna oraz klienci w Polsce nie są wprowadzani w błąd poprzez komunikację „graj bez podatku” sugerującą, iż legalny organizator zakładów wzajemnych zwolniony jest z obowiązku podatkowego w podatku od gier, pomimo iż w obowiązującym regulaminie gry ma zapis o zasadach wyliczenia wartości wygranej, którego elementem kalkulacyjnym jest tzw. współczynnik odpowiadający wartości 0,88 wnoszonej stawki?
2. Czy podmiot posiadający zezwolenie ministra ds. finansów publicznych rzeczywiście nie odprowadza należnych podatków (12% podatek od stawek, zryczałtowany podatek dochodowy od wygranych przekraczających kwotę 2280 zł, podatek od darowizn czy nawet podatek od towarów i usług w zakresie prowadzonej „optymalizacji podatkowej” kosztów systemu obsługującego ofertę bukmacherską)?
3. Czy podmiot prowadzący szeroką kampanię promocyjną w TV i kanałach digital „Graj. Bez podatku - codziennie, całą dobę, na wszystkie sporty” nie sprzyja de facto rozwojowi szarej strefy zakładów Polsce, gdyż przyzwyczaja klientów do niższych kosztów udziału w zakładach bukmacherskich, stanowiąc oczywisty przekaz co do poszukiwania alternatyw „oszczędności” u licznych operatorów działających nadal w szarej i czarnej strefie rynku zakładów wzajemnych?
4. Czy komunikacja „Graj bez podatku – u nas wygrywasz więcej” jest zgodna z założeniami prowadzenia polityki odpowiedzialnej gry i czy nie jest niedozwoloną promocją gier hazardowych?
5. Czy powyższe działania nie wypełniają znamion działań nieuczciwej konkurencji i czy nie naruszają tu zbiorowego interesu konsumentów, sprzyjając przy tym rozpowszechnieniu zainteresowania graczy szarą i czarną strefą na rynku zakładów wzajemnych i kasyn online?
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
dr Piotr Uruski
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15305 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 4 września 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację poselską nr 4336
Znak sprawy: DAG8.054.2.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 4336
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4336 Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
doktora Piotra Uruskiego w sprawie działania jednego z organizatorów zakładów
wzajemnych w Polsce, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych1 (zwana dalej również
„Ustawą”), zgodnie z art. 1 ust. 1, określa warunki urządzania gier hazardowych,
zasady prowadzenia działalności w tym zakresie oraz zasady opodatkowania
podatkiem od gier. Grami hazardowymi są gry losowe, zakłady wzajemne, gry
w karty i gry na automatach, które to pojęcia zostały zdefiniowane w art. 2 Ustawy.
Działalność w zakresie zakładów wzajemnych może być prowadzona wyłącznie
w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych albo przez sieć Internet po
uzyskaniu zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych, na zasadach
i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonym zezwoleniu
przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, a także wynikających
z przepisów Ustawy.
Przechodząc do odpowiedzi na poszczególne pytania zawarte w interpelacji Pana
Posła, uprzejmie wskazuję.
Ad 1
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 227.
-- 1 of 6 --
2/6
W odniesieniu do pytania pierwszego należy zauważyć, że akcje marketingowe
wykorzystujące tego rodzaju hasła, jak przedstawione w interpelacji Pana Posła,
funkcjonują już w przestrzeni publicznej w różnych sektorach rynku (np.
w segmencie handlu detalicznego). Posługiwanie się tego typu hasłami
w materiałach promocyjnych i reklamowych nie ma wpływu na treść
obowiązujących przepisów podatkowych, w tym wynikających z nich zasad
i zakresu opodatkowania. Nie może być więc utożsamiane z faktycznym
wyłączeniem czy zwolnieniem z powinności podatkowych.
Zasady opodatkowania podatkiem od gier, który stanowi dochód budżetu państwa,
zostały uregulowane w ustawie o grach hazardowych.
Zakresem przedmiotowym podatku od gier objęte jest między innymi urządzanie
zakładów wzajemnych, a podatnikiem z tego tytułu jest podmiot, który tę grę
hazardową urządza na podstawie udzielonego zezwolenia. W przypadku
podmiotów prowadzących działalność w zakresie zakładów wzajemnych
obowiązek podatkowy powstaje z dniem rozpoczęcia urządzania gier w pierwszym
punkcie lub na pierwszej stronie internetowej spośród punktów i stron objętych
zezwoleniem. Podstawę opodatkowania w zakładach wzajemnych stanowi suma
wpłaconych stawek2.
Ad 2
Przechodząc do drugiego pytania należy wskazać, że Ustawa nie przewiduje
zwolnienia z podatku od gier dla podmiotów urządzających zakłady wzajemne na
podstawie zezwolenia udzielonego przez ministra właściwego do spraw finansów
publicznych. Oznacza to, że każdy podmiot, który uzyskał takie zezwolenie, jest
zobowiązany do składania deklaracji według ustalonego wzoru oraz wpłacania
obliczonego podatku od gier na rachunek właściwego urzędu skarbowego za
okresy miesięczne, w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu,
którego dotyczy rozliczenie3. W kalkulacji wysokości zobowiązania podatkowego
z tego tytułu uwzględnia się stawkę podatku od gier, która dla zakładów
wzajemnych wynosi, co do zasady, 12% (jedynie dla zakładów na sportowe
współzawodnictwo zwierząt na podstawie zezwoleń udzielanych wyłącznie na ich
urządzanie stawka ta wynosi 2,5%)4.
Na gruncie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
osób fizycznych5 wygrana w zakładach wzajemnych stanowi dla osoby fizycznej
przychód podatkowy, który może być objęty zwolnieniem na podstawie art. 21 ust.
1 pkt 6 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją wolne od podatku są m.in. wygrane
w zakładach wzajemnych, jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych nie
przekracza 2 280 zł, urządzanych i prowadzonych przez uprawniony podmiot na
podstawie przepisów o grach hazardowych obowiązujących w państwie
członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego
Obszaru Gospodarczego.
2 Art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 4, art. 72 oraz art. 73 ust. 1 pkt 4 Ustawy.
3 Art. 75 ust. 1 Ustawy.
4 Art. 74 pkt 6 i 7 Ustawy.
5 Dz. U. z 2024 r. poz. 226, z późn. zm.
-- 2 of 6 --
3/6
Jeśli jednorazowa wartość wygranej w zakładach wzajemnych jest wyższa niż
2 280 zł, to całość wygranej podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem
dochodowym w wysokości 10% tej wygranej6.
Zasady opodatkowania otrzymanych darowizn zostały uregulowane w przepisach
ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn7. Ustawa ta nie
zawiera własnych definicji, z tego względu zdefiniowania pojęcia darowizny należy
dokonać w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego8, który w art. 888 § 1 stanowi, że
przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na
rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Należy zwrócić uwagę, że każda darowizna jest nieodpłatnym świadczeniem,
lecz nie każde nieodpłatne świadczenie jest darowizną. W ocenie Ministerstwa
Finansów świadczenie podmiotu przyjmującego zakłady wzajemne na rzecz gracza
w efekcie wygranej, poprzedzone wpłaceniem stawki uprawniającej do udziału w
tej grze hazardowej, nie nosi znamion darowizny jako świadczenia dobrowolnego
i bezpłatnego.
Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że podatnikami podatku od spadków
i darowizn są wyłącznie osoby fizyczne, uzyskujące nieodpłatne świadczenia
(np. obdarowani). Osoby prawne nie są podatnikami tego podatku i nie są
zobowiązane do zapłaty podatku od spadków i darowizn z tytułu dokonania
ewentualnej darowizny.
Trzeba mieć na względzie, że przepisy dotyczące podatku od wartości dodanej
(w Polsce funkcjonującego jako podatek od towarów i usług) objęte są ścisłą
harmonizacją w Unii Europejskiej. Oznacza to, że Polska, podobnie jak inne
państwa członkowskie UE, posiada ograniczoną możliwość kreowania własnych
rozwiązań w tej materii (w tym w zakresie czynności objętych zwolnieniem z tego
podatku), które nie mogą wykraczać poza ramy nakreślone przepisami unijnymi.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
towarów i usług9 zwalnia się od podatku działalność w zakresie gier hazardowych
podlegającą przepisom o grach hazardowych. Zwolnienie to ma zatem
zastosowanie, między innymi, do działalności w zakresie zakładów wzajemnych,
która podlega regulacjom ustawy o grach hazardowych. Wskazany przepis stanowi
implementację art. 135 ust. 1 lit. i dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28
listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej10,
w myśl którego państwa członkowskie zwalniają od podatku zakłady, loterie i inne
gry losowe lub hazardowe, z zastrzeżeniem warunków i ograniczeń określonych
przez każde państwo członkowskie.
Ad 3
Odnośnie do pytania trzeciego należy zauważyć, że w szarej strefie segmentu
zakładów wzajemnych organizowanych w sieci Internet funkcjonują podmioty
6 Art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
7 Dz. U. z 2024 r. poz. 596.
8 Dz. U. z 2024 poz. 1061, z późn. zm.
9 Dz. U. 2024 poz. 361, z późn. zm.
10 Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.
-- 3 of 6 --
4/6
nieposiadające zezwolenia wydanego przez ministra właściwego do spraw
finansów publicznych. W celu eliminacji takich podmiotów z krajowego rynku,
w drodze nowelizacji ustawy o grach hazardowych z 2017 roku, wprowadzone
zostało narzędzie w postaci rejestru domen służących do oferowania gier
hazardowych niezgodnie z Ustawą.
Zgodnie z obowiązującym art. 15f ust. 4 ustawy o grach hazardowych wpisowi do
tego rejestru podlega nazwa domeny internetowej wykorzystywanej do urządzania
gier hazardowych lub służącej do reklamowania lub promowania gier hazardowych
niezgodnie z przepisami prawa, dostępnej dla znajdujących się na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej użytkowników sieci Internet.
Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych reklama i promocja
wskazanych w nim gier hazardowych (w tym zakładów wzajemnych) co do zasady
jest zabroniona. Przy czym, w przypadku gier hazardowych urządzanych przez sieć
Internet ww. zakaz nie obejmuje reklamy ani promocji prowadzonej na określonej
w zezwoleniu stronie internetowej wykorzystywanej do urządzania tych gier11.
Reklama zakładów wzajemnych, na których urządzanie zostało udzielone
zezwolenie, jest dozwolona na zasadach i warunkach określonych w art. 29b
Ustawy, które zostały przytoczone w odpowiedzi na czwarte pytanie zawarte
w interpelacji Pana Posła.
Zatem legalni operatorzy (czyli dysponujący zezwoleniem udzielonym przez
ministra właściwego do spraw finansów publicznych) mogą prowadzić reklamę
i promocję zakładów wzajemnych w ramach ograniczeń wynikających z przepisów
ustawy o grach hazardowych.
Ad 4
Odpowiadając na czwarte pytanie należy wskazać, że podmioty prowadzące
w Polsce działalność w zakresie gier hazardowych urządzanych przez sieć Internet
mają obowiązek wdrożyć regulamin odpowiedzialnej gry, w celu zapewnienia
ochrony uczestników gry przed negatywnymi skutkami hazardu. Wymóg ten
dotyczy również podmiotów prowadzących działalność w zakresie zakładów
wzajemnych przez sieć Internet na podstawie zezwolenia udzielonego przez
ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Elementy jakie
w szczególności powinien zawierać regulamin odpowiedzialnej gry zostały
określone w art. 15i ust. 1 ustawy o grach hazardowych, który przewiduje że:
Art. 15i
1. W celu zapewnienia ochrony uczestników gry przed negatywnymi skutkami
hazardu, podmiot prowadzący działalność w zakresie gier hazardowych urządzanych
przez sieć Internet ma obowiązek wdrożyć regulamin odpowiedzialnej gry,
obejmujący w szczególności:
1) wymóg umieszczenia, w widoczny sposób, na stronie internetowej
wykorzystywanej do urządzania gry hazardowej:
a) informacji o podmiocie oferującym gry hazardowe i sposobie kontaktu z nim,
b) informacji o zezwoleniu na urządzanie gier wskazującej jego zakres przedmiotowy,
termin ważności, oraz nazwę organu, który go udzielił - w przypadku gdy zezwolenie
to jest wymagane,
c) regulaminu gry,
d) informacji o zakazie gry osobom poniżej 18. roku życia,
11 Art. 29 ust. 5 Ustawy.
-- 4 of 6 --
5/6
e) informacji o ryzyku związanym z hazardem,
f) nazw instytucji świadczących pomoc osobom z problemami hazardowymi wraz z
linkiem do strony tych instytucji;
2) procedurę weryfikacji ukończenia 18. roku życia przez uczestników gry;
3) procedurę rejestracji gracza na koncie gracza lub tymczasowym koncie gracza, jako
warunku rozpoczęcia i prowadzenia gry;
4) mechanizmy umożliwiające uczestnikom gry kontrolę swojej aktywności na stronie
internetowej wykorzystywanej w grze hazardowej;
5) mechanizmy uniemożliwiające uczestnikom gry, grę po wyczerpaniu środków na
koncie gracza;
6) zapewnienie ochrony małoletnich przy sposobie prezentacji informacji handlowych
na stronie internetowej.
Projekt regulaminu odpowiedzialnej gry przedstawiany jest ministrowi
właściwemu do spraw finansów publicznych do zatwierdzenia. Regulamin
odpowiedzialnej gry udostępniany jest na stronie internetowej wykorzystywanej
do urządzania gry hazardowej nie później, niż z chwilą rozpoczęcia urządzania
gier12.
Wszystkie podmioty urządzające w Polsce zakłady wzajemne przez sieć Internet na
podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych
wdrożyły regulaminy odpowiedzialnej gry.
Lista podmiotów posiadających zezwolenie na przyjmowanie zakładów
wzajemnych w Polsce jest dostępna w serwisie podatki.gov.pl (aktualnie, według
stanu na 3 września 2024 r., takim zezwoleniem dysponuje 19 podmiotów)13.
Jak wskazano powyżej, reklama i promocja gier hazardowych wymienionych w art.
29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych (w tym zakładów wzajemnych) jest co do
zasady zabroniona. Niemniej jednak zakaz ten nie obejmuje reklamy ani promocji
prowadzonej na określonej w zezwoleniu stronie internetowej wykorzystywanej
do urządzania gier, w przypadku gier hazardowych urządzanych przez sieć
Internet.
Zasady i warunki na jakich dozwolona jest reklama zakładów wzajemnych, na
których urządzanie zostało udzielone zezwolenie, są określone w art. 29b Ustawy,
który stanowi, że:
Art. 29b
1. Dozwolona jest reklama zakładów wzajemnych, na urządzanie których zostało
udzielone zezwolenie, pod warunkiem że:
1) nie jest kierowana do małoletnich, nie przedstawia osób małoletnich i nie odbywa
się przy udziale małoletnich;
2) nie łączy urządzania gier lub uczestniczenia w grach ze sprawnością fizyczną,
intelektualną bądź szansą na uzyskanie łatwej wygranej;
3) nie zawiera stwierdzeń, że udział w grach hazardowych ma relaksujący,
uspokajający skutek lub jest sposobem rozwiązywania konfliktów osobistych lub
problemów finansowych;
4) nie przedstawia powstrzymywania się lub umiarkowanego uczestniczenia w grach
w negatywny sposób;
12 Art. 15i ust. 2 i 3 Ustawy.
13 https://www.podatki.gov.pl/pozostale-podatki/gry-hazardowe/zaklady-wzajemne-i-gry-
hazardowe-przez-internet/
-- 5 of 6 --
6/6
5) nie zachęca do uiszczania wyższych stawek jako czynnika zwiększającego szansę na
wygraną;
6) nie wywołuje skojarzeń z:
a) atrakcyjnością seksualną,
b) relaksem lub wypoczynkiem,
c) nauką lub pracą,
d) sukcesem zawodowym, życiowym lub finansowym.
2. Reklama gier, o których mowa w ust. 1, nie może być prowadzona:
1) w telewizji, radiu, kinie i teatrze między godziną 600 a 2200; z wyłączeniem reklamy
prowadzonej w trakcie transmisji z imprez sportowych, których podmiot prowadzący
działalność w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych jest sponsorem lub jest
sponsorem drużyny lub zawodników biorących czynny udział w danej imprezie
sportowej;
2) w prasie młodzieżowej i dziecięcej;
3) na okładkach dzienników i czasopism;
4) w miejscach publicznych, z wyłączeniem imprez masowych i imprez sportowych,
których podmiot prowadzący działalność w zakresie przyjmowania zakładów
wzajemnych jest sponsorem lub jest sponsorem drużyny lub zawodników biorących
czynny udział w danej imprezie sportowej, lub jest sponsorem związku sportowego,
który ma związek z organizowaną imprezą. Wyłączenie, o którym mowa powyżej,
obejmuje tylko reklamy gier organizowanych przez sponsora lub reklamę sponsora.
3. Reklama gier, o których mowa w ust. 1, może być prowadzona pod warunkiem
umieszczenia w niej komunikatu o:
1) konsekwencjach udziału w nielegalnych grach hazardowych;
2) ryzyku związanym z hazardem;
3) posiadaniu zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych.
Ad 5
Dziękując za zwrócenie przez Pana Posła uwagi na zagadnienie z obszaru gier
hazardowych, które stanowi przedmiot niniejszej interpelacji, wyrażam nadzieję, że
przedstawione wyjaśnienia okażą się wyczerpujące. Jednocześnie wskazuję, że
ustawa o grach hazardowych nie reguluje problematyki czynów nieuczciwej
konkurencji oraz ochrony zbiorowego interesu konsumentów. Kwalifikacja
czynów, jako deliktów nieuczciwej konkurencji, czy też jako naruszających
zbiorowe interesy konsumentów mieści się w zakresie działania Prezesa Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 6 of 6 --