Interpelacja nr 4331
Interpelacja w sprawie zwiększenia dotacji na jednego uczestnika środowiskowych domów samopomocy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zwiększenia dotacji na jednego uczestnika środowiskowych domów samopomocy
Interpelacja nr 4331
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zwiększenia dotacji na jednego uczestnika środowiskowych domów samopomocy
Zgłaszający: Rafał Siemaszko
Data wpływu: 12-08-2024
Szanowna Pani Ministro,
samorządy terytorialne zwracają uwagę na potrzebę zwiększenia dotacji na jednego uczestnika w środowiskowych domach samopomocy. Obecny poziom finansowania – w ocenie samorządów – przy znacznym wzroście cen towarów i usług jest nieadekwatny do potrzeb oraz nie gwarantuje stabilizacji finansowej. Sytuacja ta doprowadza do uzasadnionego niepokoju zarówno wśród samorządowców, przedstawicieli jednostek, organizacji pozarządowych prowadzących środowiskowe domy samopomocy, jak i wśród osób z niepełnosprawnościami, ich rodziców i opiekunów.
Zabezpieczenie finansowe otrzymywane ze środków rządowych na dotychczasowym poziomie – według wskazań podmiotów prowadzących – jest niewystarczające, co skutkuje realnym zagrożeniem wypowiadania przez organizacje pozarządowe umów na prowadzenie środowiskowych domów samopomocy.
W związku z powyższym proszę o następujące informacje:
Jakie jest stanowisko ministerstwa w przedmiotowej kwestii?
Czy dotychczas zostały podjęte działania mające na celu zwiększenie dotacji na jednego uczestnika w środowiskowych domach samopomocy? Jeśli tak, to jakie i kiedy? Jeśli nie, to z jakich powodów? Kiedy po raz ostatni zwiększono przedmiotową dotację?
Czy dotacja na uczestnika środowiskowych domów samopomocy zostanie zwiększona? Jeśli tak, to od kiedy i w jakiej kwocie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Czy ministerstwo planuje jeszcze inne formy wsparcia dla tego typu placówek? Jeśli tak, to jakie, w jakiej formie i kiedy? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Z poważaniem Rafał Siemaszko
Interpelacja nr 4331
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zwiększenia dotacji na jednego uczestnika środowiskowych domów samopomocy
Zgłaszający: Rafał Siemaszko
Data wpływu: 12-08-2024
Szanowna Pani Ministro,
samorządy terytorialne zwracają uwagę na potrzebę zwiększenia dotacji na jednego uczestnika w środowiskowych domach samopomocy. Obecny poziom finansowania – w ocenie samorządów – przy znacznym wzroście cen towarów i usług jest nieadekwatny do potrzeb oraz nie gwarantuje stabilizacji finansowej. Sytuacja ta doprowadza do uzasadnionego niepokoju zarówno wśród samorządowców, przedstawicieli jednostek, organizacji pozarządowych prowadzących środowiskowe domy samopomocy, jak i wśród osób z niepełnosprawnościami, ich rodziców i opiekunów.
Zabezpieczenie finansowe otrzymywane ze środków rządowych na dotychczasowym poziomie – według wskazań podmiotów prowadzących – jest niewystarczające, co skutkuje realnym zagrożeniem wypowiadania przez organizacje pozarządowe umów na prowadzenie środowiskowych domów samopomocy.
W związku z powyższym proszę o następujące informacje:
Jakie jest stanowisko ministerstwa w przedmiotowej kwestii?
Czy dotychczas zostały podjęte działania mające na celu zwiększenie dotacji na jednego uczestnika w środowiskowych domach samopomocy? Jeśli tak, to jakie i kiedy? Jeśli nie, to z jakich powodów? Kiedy po raz ostatni zwiększono przedmiotową dotację?
Czy dotacja na uczestnika środowiskowych domów samopomocy zostanie zwiększona? Jeśli tak, to od kiedy i w jakiej kwocie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Czy ministerstwo planuje jeszcze inne formy wsparcia dla tego typu placówek? Jeśli tak, to jakie, w jakiej formie i kiedy? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Z poważaniem Rafał Siemaszko
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7799 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.452.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4331 Pana Posła Rafała Siemaszki w sprawie zwiększenia
dotacji na jednego uczestnika środowiskowych domów samopomocy, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 poz. 901, z późn.
zm.) prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest zadaniem
z zakresu administracji rządowej, zlecanym jednostkom samorządu terytorialnego. Rozwój
tych ośrodków oraz ich bieżące utrzymanie są zatem finansowane ze środków budżetu
państwa.
Wojewodowie, w ramach swoich budżetów i na gruncie ustawy budżetowej, mają
zabezpieczone środki na finansowanie działalności ośrodków wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi w danym roku. Co miesiąc przekazują jednostkom samorządu
terytorialnego dotacje na bieżące funkcjonowanie tych placówek (w tym na realizację usług
na ich terenie, utrzymanie lokali ośrodków oraz zatrudnienie kadry). Zgodnie z art. 51c ust 2
ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota dotacji z budżetu państwa, przeznaczona na
pokrycie kosztów prowadzenia środowiskowych domów samopomocy, ustalana jest jako
iloczyn aktualnej liczby osób korzystających z usług w tych ośrodkach i średniej miesięcznej
wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego pensjonariusza placówki (przy czym kwota ta nie
może przewyższać miesięcznej dotacji, wyliczonej dla województwa). Wojewoda corocznie
ustala średnią miesięczną wojewódzką kwotę dotacji na jednego pensjonariusza ośrodka
wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Jej wysokość nie może być niższa niż 250%
kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 51 c ustawy o pomocy społecznej, kwota dotacji na 1 pensjonariusza
środowiskowego domu samopomocy może być zwiększona o maksymalnie 30%,
w przypadku uczestników z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub spektrum autyzmu,
którzy posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniem
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Jednocześnie, zgodnie z art. 51c ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota dotacji
z budżetu państwa może zostać zwiększona nie więcej niż o 20% w zależności od liczby
uczestników oraz: zakresu, jakości i rodzaju świadczonych w placówce usług.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zwiększenie dotacji dla poszczególnych środowiskowych domów samopomocy do 20%
może nastąpić jedynie w ramach limitu uwzględnionego w budżecie wojewody na dany rok
(Dział 852 – pomoc społeczna, Rozdział 85203 – ośrodki wsparcia).
Decyzja o zwiększeniu miesięcznej kwoty dotacji należy do właściwego wojewody, będącego
dysponentem środków. W ramach swoich kompetencji ustala on sposób wykonywania zadań
z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
i sprawuje nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego i województwa
(w tym nad jakością działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz nad
jakością usług, dla których minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił
standardy w artykule 22 pkt 1 i 8 ustawy o pomocy społecznej).
W ustawie budżetowej z 2024 r., w budżetach wojewodów (w rozdziale 85203 – ośrodki
wsparcia) zabezpieczono środki na pokrycie bieżącej działalności środowiskowych domów
samopomocy w 2024 r. Ich wysokość ustalono w oparciu o 290% kryterium dochodowego
osoby samotnie gospodarującej, co przekłada się na kwotę 2 250,40 zł na jednego
pensjonariusza. Natomiast miesięczna kwota dotacji na pensjonariusza środowiskowego
domu pomocy ze zdiagnozowanym spektrum autyzmu bądź niepełnosprawnościami
sprzężonymi w 2024 r. wyniosła 2 925, 52 zł.
W związku z informacjami, iż miesięczna kwota dotacji z budżetu państwa przeznaczona
na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi, obliczana na podstawie obowiązującej w 2024 r. miesięcznej kwoty dotacji na
jednego pensjonariusza jest niewystarczająca, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
zdecydował o przekazaniu dodatkowych środków na wsparcie działalności środowiskowych
domów samopomocy. Przyjęto, że średnia miesięczna wojewódzka kwota dotacji na jednego
uczestnika środowiskowego domu samopomocy w okresie sierpień - grudzień 2024 r. będzie
stanowić wyjątkowo 320% kryterium dochodowego, czyli 2 483,2 zł, natomiast miesięczna
dotacja na uczestnika ze spektrum autyzmu bądź niepełnosprawnościami sprzężonymi
w tym okresie wynieść ma 3 228, 16 zł.
Należy podkreślić, że średnia miesięczna kwota dotacji zależna jest również od wysokości
samego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które obecnie wynosi
776 zł. Weryfikacja kryteriów dochodowych obowiązkowo dokonywana jest co 3 lata.
W roku bieżącym dokonano weryfikacji kryteriów dochodowych w pomocy społecznej,
w związku z czym 15 lipca 2024 r. ogłoszono Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca
2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń
pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. poz. 1044). Zgodnie z rozporządzeniem, od 1
stycznia 2025 r. obowiązywać będą zweryfikowane kryteria dochodowe. Kryterium
dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w przyszłym roku wzrośnie do kwoty 1 010
zł, co będzie miało istotny wpływ na wysokość dotacji na pokrycie bieżących kosztów
prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Planowana na rok
2025 kwota dotacji na jednego uczestnika wyniesie zatem 2 929 zł, zaś podwyższona,
zgodnie z art. 51c ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, 3 807,7 zł. Należy zauważyć, że jest to
największy wzrost kwoty dotacji na uczestnika rok do roku.
Kwestie dotyczące funkcjonowania ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi są w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej traktowane w sposób
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
priorytetowy. Środowiskowe domy samopomocy są jednostkami szczególnymi, których
uczestnikami są osoby o bardzo specyficznych potrzebach i wymaganiach, w związku
z powyższym zatrudniona w tych ośrodkach kadra to pracownicy wysokokwalifikowani,
odznaczający się wyjątkowymi umiejętnościami i stanowiący podstawę prawidłowego
funkcjonowania tych ośrodków.
Równocześnie informuję, że do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która
umożliwiła przyjęcie przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 z 19 czerwca 2024 r. w sprawie
ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”.
Na wypłaty dodatków dla ponad 10 tysięcy pracowników ośrodków wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi uruchomiono środki w wysokości blisko 65 mln zł. Obecnie
trwa procedura przekazywania tych pieniędzy na wypłaty dodatków.
Zdając sobie sprawę z istotnej społecznie funkcji, jaką pełnią ośrodki wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, w tym środowiskowe domy samopomocy, postulaty
pracowników tego sektora i problematyka ich działań oraz ich finansowania są również
przedmiotem prac Zespołu ds. reformy systemu pomocy społecznego, który został
powołany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.452.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4331 Pana Posła Rafała Siemaszki w sprawie zwiększenia
dotacji na jednego uczestnika środowiskowych domów samopomocy, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 poz. 901, z późn.
zm.) prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest zadaniem
z zakresu administracji rządowej, zlecanym jednostkom samorządu terytorialnego. Rozwój
tych ośrodków oraz ich bieżące utrzymanie są zatem finansowane ze środków budżetu
państwa.
Wojewodowie, w ramach swoich budżetów i na gruncie ustawy budżetowej, mają
zabezpieczone środki na finansowanie działalności ośrodków wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi w danym roku. Co miesiąc przekazują jednostkom samorządu
terytorialnego dotacje na bieżące funkcjonowanie tych placówek (w tym na realizację usług
na ich terenie, utrzymanie lokali ośrodków oraz zatrudnienie kadry). Zgodnie z art. 51c ust 2
ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota dotacji z budżetu państwa, przeznaczona na
pokrycie kosztów prowadzenia środowiskowych domów samopomocy, ustalana jest jako
iloczyn aktualnej liczby osób korzystających z usług w tych ośrodkach i średniej miesięcznej
wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego pensjonariusza placówki (przy czym kwota ta nie
może przewyższać miesięcznej dotacji, wyliczonej dla województwa). Wojewoda corocznie
ustala średnią miesięczną wojewódzką kwotę dotacji na jednego pensjonariusza ośrodka
wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Jej wysokość nie może być niższa niż 250%
kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 51 c ustawy o pomocy społecznej, kwota dotacji na 1 pensjonariusza
środowiskowego domu samopomocy może być zwiększona o maksymalnie 30%,
w przypadku uczestników z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub spektrum autyzmu,
którzy posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniem
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Jednocześnie, zgodnie z art. 51c ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota dotacji
z budżetu państwa może zostać zwiększona nie więcej niż o 20% w zależności od liczby
uczestników oraz: zakresu, jakości i rodzaju świadczonych w placówce usług.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zwiększenie dotacji dla poszczególnych środowiskowych domów samopomocy do 20%
może nastąpić jedynie w ramach limitu uwzględnionego w budżecie wojewody na dany rok
(Dział 852 – pomoc społeczna, Rozdział 85203 – ośrodki wsparcia).
Decyzja o zwiększeniu miesięcznej kwoty dotacji należy do właściwego wojewody, będącego
dysponentem środków. W ramach swoich kompetencji ustala on sposób wykonywania zadań
z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
i sprawuje nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego i województwa
(w tym nad jakością działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz nad
jakością usług, dla których minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił
standardy w artykule 22 pkt 1 i 8 ustawy o pomocy społecznej).
W ustawie budżetowej z 2024 r., w budżetach wojewodów (w rozdziale 85203 – ośrodki
wsparcia) zabezpieczono środki na pokrycie bieżącej działalności środowiskowych domów
samopomocy w 2024 r. Ich wysokość ustalono w oparciu o 290% kryterium dochodowego
osoby samotnie gospodarującej, co przekłada się na kwotę 2 250,40 zł na jednego
pensjonariusza. Natomiast miesięczna kwota dotacji na pensjonariusza środowiskowego
domu pomocy ze zdiagnozowanym spektrum autyzmu bądź niepełnosprawnościami
sprzężonymi w 2024 r. wyniosła 2 925, 52 zł.
W związku z informacjami, iż miesięczna kwota dotacji z budżetu państwa przeznaczona
na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi, obliczana na podstawie obowiązującej w 2024 r. miesięcznej kwoty dotacji na
jednego pensjonariusza jest niewystarczająca, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
zdecydował o przekazaniu dodatkowych środków na wsparcie działalności środowiskowych
domów samopomocy. Przyjęto, że średnia miesięczna wojewódzka kwota dotacji na jednego
uczestnika środowiskowego domu samopomocy w okresie sierpień - grudzień 2024 r. będzie
stanowić wyjątkowo 320% kryterium dochodowego, czyli 2 483,2 zł, natomiast miesięczna
dotacja na uczestnika ze spektrum autyzmu bądź niepełnosprawnościami sprzężonymi
w tym okresie wynieść ma 3 228, 16 zł.
Należy podkreślić, że średnia miesięczna kwota dotacji zależna jest również od wysokości
samego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które obecnie wynosi
776 zł. Weryfikacja kryteriów dochodowych obowiązkowo dokonywana jest co 3 lata.
W roku bieżącym dokonano weryfikacji kryteriów dochodowych w pomocy społecznej,
w związku z czym 15 lipca 2024 r. ogłoszono Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca
2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń
pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. poz. 1044). Zgodnie z rozporządzeniem, od 1
stycznia 2025 r. obowiązywać będą zweryfikowane kryteria dochodowe. Kryterium
dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w przyszłym roku wzrośnie do kwoty 1 010
zł, co będzie miało istotny wpływ na wysokość dotacji na pokrycie bieżących kosztów
prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Planowana na rok
2025 kwota dotacji na jednego uczestnika wyniesie zatem 2 929 zł, zaś podwyższona,
zgodnie z art. 51c ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, 3 807,7 zł. Należy zauważyć, że jest to
największy wzrost kwoty dotacji na uczestnika rok do roku.
Kwestie dotyczące funkcjonowania ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi są w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej traktowane w sposób
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
priorytetowy. Środowiskowe domy samopomocy są jednostkami szczególnymi, których
uczestnikami są osoby o bardzo specyficznych potrzebach i wymaganiach, w związku
z powyższym zatrudniona w tych ośrodkach kadra to pracownicy wysokokwalifikowani,
odznaczający się wyjątkowymi umiejętnościami i stanowiący podstawę prawidłowego
funkcjonowania tych ośrodków.
Równocześnie informuję, że do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która
umożliwiła przyjęcie przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 z 19 czerwca 2024 r. w sprawie
ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”.
Na wypłaty dodatków dla ponad 10 tysięcy pracowników ośrodków wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi uruchomiono środki w wysokości blisko 65 mln zł. Obecnie
trwa procedura przekazywania tych pieniędzy na wypłaty dodatków.
Zdając sobie sprawę z istotnej społecznie funkcji, jaką pełnią ośrodki wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, w tym środowiskowe domy samopomocy, postulaty
pracowników tego sektora i problematyka ich działań oraz ich finansowania są również
przedmiotem prac Zespołu ds. reformy systemu pomocy społecznego, który został
powołany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --