tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.450.2024.DS
Warszawa, dnia /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Posłanki Lidii Czechak, nr 4299, z 14 sierpnia 2024 r.
„w sprawie wykluczenia osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym”, proszę przyjąć
poniższe informacje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że renta socjalna wynosi 100% kwoty najniższej renty z tytułu
całkowitej niezdolności do pracy, ustalonej i podwyższonej zgodnie z przepisami ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Od 1 marca br. kwota renty socjalnej wynosi 1780,96 zł. Obywatelski projekt ustawy
o zmianie ustawy o rencie socjalnej został złożony w Sejmie RP IX kadencji. Sejm X kadencji
podjął prace nad projektem (druk nr 30), który po I czytaniu, 25 stycznia br., skierowano do
dalszych prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny i Podkomisji stałej do spraw osób
z niepełnosprawnościami oraz włączenia społecznego. 25 lipca br. Komisja Polityki
Społecznej i Rodziny przyjęła Sprawozdanie Podkomisji wraz z poprawkami. Projekt ustawy
jest przedmiotem prac parlamentarnych, a jego ostateczny kształt oraz termin wejścia
w życie uzależnione są od dalszego przebiegu procesu legislacyjnego.
Odnośnie kwestii dotyczących wykluczenia pewnej grupy osób niepełnosprawnych warto
nadmienić, że na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
wprowadzono nowe rozwiązania w systemie świadczeń, kierowane bezpośrednio do osób
z niepełnosprawnościami. Świadczenie wspierające stanowi rozwiązanie skierowane do
pełnoletnich osób niepełnosprawnych, mające umożliwić im podjęcie decyzji o sposobie
wykorzystania otrzymywanego wsparcia. Przysługuje bez względu na dochody osiągane
przez osobę niepełnosprawną lub członków jej rodziny, jest wolne od egzekucji i niezależnie
od innych form otrzymywanego przez nią lub jej opiekunów wsparcia. Świadczenie to
przysługuje niezależnie od sytuacji osoby niepełnosprawnej lub jej ewentualnego opiekuna,
co oznacza, że np. aktywność zawodowa opiekuna, czy posiadanie ustalonego prawa do
emerytury bądź renty nie ma żadnego wpływu na prawo osoby z niepełnosprawnościami do
świadczenia wspierającego.
Osoby niepełnosprawne znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej i dochodowej mogą
korzystać także ze wsparcia w ramach systemu pomocy społecznej, w którym występują
różnorodne świadczenia, o charakterze pieniężnym (zasiłki) i niepieniężnym (np. usługi
opiekuńcze, pobyt i usługi w ośrodkach wsparcia, poradnictwo specjalistyczne). Przyznanie
prawa do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej uzależnione jest od spełniania
kryteriów dochodowych. Kwoty kryteriów dochodowych w pomocy społecznej podlegają
okresowej weryfikacji. Od 1 stycznia 2022 r. wynoszą one dla osoby samotnie
gospodarującej – 776 zł, zaś dla osoby w rodzinie – 600 zł.

-- 1 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Warto podkreślić, że 12 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie w sprawie
wyższych kwot kryteriów dochodowych i zasiłków z pomocy społecznej na 2025 rok.
W związku z powyższym, od 1 stycznia 2025 roku wzrosną kryteria dochodowe w pomocy
społecznej. Dla osoby samotnie gospodarującej kryterium wyniesie 1010 zł, a dla osoby
w rodzinie – 823 zł. Zmiana kwot kryteriów dochodowych wpłynie także na podwyższenie
świadczeń pieniężnych, związanych z ustawą o pomocy społecznej, np.: - pomoc pieniężna na
usamodzielnienie – wzrost o 229 zł (z 1 837 zł do 2 066 zł); maksymalny zasiłek stały –
wzrost o 229 zł (z 1000 zł do 1 229 zł); minimalna kwota świadczenia pieniężnego na
utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla cudzoziemców,
którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub
zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159
ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach – wzrośnie (z 721 zł)
do 950 zł, zaś maksymalna kwota z tego tytułu wzrośnie (z 1450 zł) do 1679 zł. Ponadto
podwyższeniu o 114zł ulegnie kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego (wzrost z 345 zł do
459 zł). Świadczenia z systemu pomocy społecznej udzielane są, co do zasady, na wniosek
osoby zainteresowanej.
Sytuacja każdej osoby lub rodziny wymagającej wsparcia rozpatrywana jest indywidualnie,
a pomoc powinna być dostosowywana do zdiagnozowanych potrzeb wynikających z trudnej
sytuacji, w jakiej dana osoba lub rodzina się znajduje. O tym, czy dana sytuacja kwalifikuje
osobę do otrzymania świadczeń z pomocy społecznej – oraz o ich ewentualnym zakresie
i formie - decyduje kierownik ośrodka pomocy społecznej na podstawie informacji zebranych
podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego, przeprowadzanego przez pracownika
socjalnego.
Projekt ustawy zwiększającej kwotę bazową dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26a ust. 1 i 1b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U.
z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.) został zgłoszony do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów i został wpisany pod numerem UD55.
W projekcie ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zaproponowano podniesienie kwot dofinansowania
do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, do wysokości:
 w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności: 2760 zł (obecnie 2400 zł);
 w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności: 1550 zł (obecnie 1350 zł);
 w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności: 575zł (obecnie 500 zł).
Dodatkowo, w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, którym orzeczono chorobę
psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz
niewidomych (czyli dla osób ze schorzeniami szczególnymi), kwoty te podwyższa się do
następującej wysokości:
 w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności: 1380 zł (obecnie 1200 zł);
 w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności: 1035 zł (obecnie 900 zł);

-- 2 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
 w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności: 690 zł (obecnie 600 zł).
Obecnie PFRON realizuje program „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” Mobilność
osób z niepełnosprawnością, zatwierdzony przez Radę Nadzorczą PFRON w 2022 r.
W jego ramach Fundusz udziela pomocy finansowej przy zakupie nowego lub używanego
samochodu osobowego, dostosowanego do potrzeb kierowcy lub pasażera
z niepełnosprawnościami. Beneficjentem programu może być osoba ze znacznym stopniem
niepełnosprawności lub orzeczeniem równoważnym, która nie jest w stanie w żadnej sytuacji
i na żadnym dystansie poruszać się bez użycia wózka inwalidzkiego oraz nie jest w stanie
samodzielnie przesiąść się z wózka inwalidzkiego na siedzenie samochodu. Celem programu
jest zwiększenie niezależności oraz ułatwienie aktywności społecznej lub zawodowej tej
grupy osób, poprzez zapewnienie im swobodnego dostępu do samochodu osobowego - w roli
kierowcy lub pasażera - bez konieczności przesiadania się z wózka inwalidzkiego.
Obecnie dofinasowanie przyznawane jest osobom spełniającym warunki udziału
w programie, po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku według kolejności z listy rankingowej,
do wyczerpania puli środków, która znajduje się w dyspozycji danego oddziału PFRON.
Program to kolejny etap konsekwentnie realizowanego podejścia do likwidacji barier
transportowych. Jego realizacja jest na bieżąco monitorowana i poddawana analizie, aby –
jeśli okaże się to konieczne – umożliwić w przyszłości jego stosowne modyfikacje.
Osoby niepełnosprawne, niebędące adresatami programu „Samodzielność – Aktywność –
Mobilność!” Mobilność osób z niepełnosprawnością, mogą zaspokoić swoje potrzeby
w ramach innych programów i zadań finansowanych przez PFRON, również wspierających
likwidację barier transportowych lub w poruszaniu się. W ramach tych zadań nie przewiduje
się zakupu samego samochodu, ale możliwe jest jego dostosowania do potrzeb wynikających
z niepełnosprawności. Przykładem jest program „Aktywny samorząd”, dzięki któremu osoby
ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, z różnego rodzaju
dysfunkcjami narządu ruchu, mogą uzyskać pomoc w pokonywaniu barier transportowych
poprzez odpowiednie dostosowanie posiadanych pojazdów. Program zapewnia
dofinansowanie wszelkich ogólnodostępnych urządzeń lub wyposażenia samochodu,
stosownie do potrzeb wynikających z różnego nasilenia dysfunkcji, które to urządzenia
i wyposażenie umożliwiają użytkowanie samochodu przez osobę z niepełnosprawnościami.
W roku bieżącym PFRON zapewnił bardzo dobre warunki dofinansowania oprzyrządowania
do samochodu. Obecnie na jego zakup i montaż można uzyskać do 70 tys. zł. Oznacza to, że
dofinansowanie powinno efektywnie niwelować wszystkie bariery dotykające kierowcę
bądź pasażera z niepełnosprawnością.
Nowy poziom finansowania, w znacznie większym niż dotychczas stopniu, zapewni
wyposażenie samochodu nawet w wysoko zaawansowane technologie wspomagające
i umożliwi zastosowanie kompletnej gamy ułatwień lub funkcjonalności niezbędnych do
korzystania z posiadanego pojazdu. Dofinansowaniem mogą być objęte przykładowo:
systemy mocowania wózków bez udziału użytkownika samochodu, specjalistyczne
podnośniki, umożliwiające przejście użytkownika do samochodu, systemy sterowania
głosem urządzeń wspomagających prowadzenie pojazdu (światła, kierunkowskazy,
wycieraczki, sygnał dźwiękowy), rampy i platformy elektroniczne, sterowanie elektroniczne
(piloty wielofunkcyjne, pulpity sterujące na kierownicy) oraz każde inne urządzenie lub

-- 3 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
rozwiązanie, jeśli tylko wyeliminuje ono lub ograniczy indywidualną barierę w użytkowaniu
samochodu.
Pragnę także zwrócić uwagę na fakt, że tylko do ubiegłego roku adresat programu,
wnioskując o wsparcie, musiał posiadać już samochód. Jedyny wyjątek od tej zasady stanowił
fabrycznie nowy samochód z automatyczną skrzynią biegów, który wnioskodawca zamierzał
dopiero zakupić, a dofinansowanie w ramach programu mogło dotyczyć kosztów zakupu
automatycznej skrzyni biegów czy innych elementów oprzyrządowania w fabrycznie nowym
samochodzie Tylko w takim przypadku zakup samochodu następował po zawarciu umowy
dofinansowania. Obecnie, na etapie złożenia wniosku, nie ma wymogu posiadania
samochodu. Wnioskodawca może dopiero zamierzać kupić oprzyrządowany samochód lub
posiadać samochód, który dopiero zamierza oprzyrządować.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje kompleksowy przegląd i analizę
rozwiązań funkcjonujących w obszarze aktywizacji zawodowej i włączenia społecznego osób
niepełnosprawnych, aby w nieodległej przyszłości zaproponować konkretne działania, które
przełożą się na zwiększenie skuteczności rozwiązań stosowanych w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 4 of 4 --