telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.38.2024.RB
Warszawa, 21 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4290 Pani Kariny Anny Bosak, Posłanki na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie aktualizacji listy bezpłatnych leków dla osób
powyżej 65. roku życia, Minister Zdrowia przedstawia stanowisko w sprawie.
Kwestie związane z refundacją reguluje ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji
leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz
wyrobów medycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 930), zwana dalej „ustawą o refundacji”.
Na podstawie przepisów art. 37 ustawy o refundacji Minister Zdrowia ogłasza, co
do zasady raz na 3 miesiące w drodze obwieszczenia wykaz refundowanych leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów
medycznych, będący listą leków, które – na moment ogłoszenia wykazu – posiadają
aktualne decyzje o objęciu refundacją. Zgodnie z treścią obwieszczenia Ministra
Zdrowia z dnia 17 czerwca 2024 r. na wykazie refundowanych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych, obowiązującego od 1 lipca 2024 r., znajdują się 3842 leki dostępne w
aptece na receptę, z czego aż 3721 znajduje się na wykazie leków dostępnych
nieodpłatnie dla pacjentów powyżej 65 roku życia, co stanowi 96,85% wykazu A1.
Zasady włączania leków do wykazu Leki 65+ reguluje przepis art. 43a ust. 2 ustawy
o świadczeniach, który stanowi, że Minister Zdrowia wskazuje spośród leków
refundowanych leki, które są wydawane bezpłatnie świadczeniobiorcom w wieku
powyżej 65. roku życia mając na uwadze:

-- 1 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
1) zaspokojenie potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców;
2) dostępność i bezpieczeństwo stosowania leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych;
3) stosunek kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych leku, środka
spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu
medycznego w porównaniu do stosunku kosztów do uzyskiwanych efektów
zdrowotnych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych objętych tym wykazem.
Każde rozszerzenie powyższych wykazów poprzedzone jest oceną Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji grupy leków wskazanych przez Narodowy
Fundusz Zdrowia jako najczęściej używane przez odpowiednią grupę
świadczeniobiorców. Faktyczne zużycie określonych leków, w opisanej ilości i
zakupionych przez określoną liczbę pacjentów w długim okresie poprzedzającym
modyfikację wykazu jest najlepszym wskaźnikiem potrzeb na leki refundowane w
tych uprzywilejowanych grupach.
Analiza AOTMiT obejmuje dane cząsteczkowskazania, nie zaś poszczególne kody
GTIN produktów leczniczych. Na podstawie analizy Agencji, opinię w sprawie
wydaje Rada Przejrzystości.
Możliwe jest również włączenie na powyższe listy nowego cząsteczkowskazania,
jeśli Minister Zdrowia zleci Agencji ocenę zasadności tegoż podczas wykonywania
przez Agencję analizy weryfikacyjnej dla danego nowego cząsteczkowskazania.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami pacjent może otrzymać lek bezpłatnie, jeśli
zostaną spełnione następujące warunki:
1. lek znajduje się na wykazie „65+” (są to leki, które na podstawie
obowiązującego obwieszczenia refundacyjnego są objęte refundacją oraz
mają udokumentowaną skuteczność i bezpieczeństwo stosowania w
przedmiotowej populacji);
2. pacjent ukończył 65 lat;
3. lekarz zdiagnozował u pacjenta schorzenie, które zawiera się w zakresie
wskazań objętych refundacją dla danego leku (wskazania znajdują się w
załączniku A1 obwieszczenia refundacyjnego);

-- 2 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
4. receptę wystawia osoba uprawniona do wypisana na recepcie bezpłatnych
leków dla pacjenta powyżej 65. roku życia;
5. na recepcie w rubryce „kod uprawnień dodatkowych pacjenta” lekarz
wpisze „S”.
Zgodnie z treścią ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o refundacji
leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz
wyrobów medycznych (Dz. U. 2023 r. poz. 1733), rozszerzono grono osób, którym
przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki, środki spożywcze specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne na osoby, które nie ukończyły
18. roku życia oraz osoby, które ukończyły 65. rok życia. We współpracy z
konsultantami krajowymi, Narodowym Funduszem Zdrowia oraz Agencją Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji opracowano:
 wykaz D1 - Leki przysługujące świadczeniobiorcom poniżej 18. roku życia,
 wykaz D2 - Leki przysługujące świadczeniobiorcom powyżej 65. roku życia.
Oprócz obniżenia progu wiekowego dla pacjentów, którym przysługuje prawo do
bezpłatnego zaopatrzenia w leki, od 1 września 2023 r. rozszerzono również
wykaz leków bezpłatnych dla seniorów o ponad 1700 leków, czyli o ok. 84%
produktów. Pierwsza lista „65+” objęła ponad 420 substancji czynnych
umieszczonych w 271 różnych grupach limitowych. Wśród tej grupy produktów
leczniczych znalazły się m.in. leki: antyhistaminowe, cytostatyczne, ginekologiczne,
hipoglikemizujące, hipolipemizujące hipotensyjne, hormonalne,
immunostymulujące, immunosupresyjne, okulistyczne, przeciwbakteryjne,
przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe, przeciwbólowe, przeciwzakaźne,
przeciwdrgawkowe, przeciwreumatyczne, przeciwparkinsonowskie,
przeciwzakrzepowe, stosowane w chorobach dróg oddechowych, stosowane w
chorobach urologicznych, stosowane w chorobach układu pokarmowego czy
szczepionki.
Odpowiadając na pytanie 1
„Dlaczego na liście bezpłatnych leków nie umieszczono
więcej bezpłatnych szczepionek?” należy zauważyć, że na wykazie leków
refundowanych znajduje się 5 szczepionek, z czego 3 znajdują się na liście 65+:

-- 3 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Lek Kryterium odpłatności Lista 65+
Influvac Tetra, Vaccinum influenzae inactivatum ex
corticis antigeniis praeparatum (szczepionka
przeciw grypie (antygen powierzchniowy),
inaktywowana), zawiesina do wstrzykiwań w
ampułko-strzykawce, 1 amp.-strzyk. 0,5 ml z igłą
We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień
wydania decyzji TAK
VaxigripTetra, Czterowalentna szczepionka
przeciw grypie (rozszczepiony wirion),
inaktywowana, zawiesina do wstrzykiwań w
ampułko-strzykawce, 1 dawka, 1 amp.-strzyk. 0,5
ml z igłą
We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień
wydania decyzji; TAK
Prevenar 13, Szczepionka przeciw pneumokokom
sacharydowa, skoniugowana, adsorbowana (13-
walentna), zawiesina do wstrzykiwań, 0.5 ml, 1
amp.-strzyk. + 1 igła
Profilaktyka osób powyżej 65 r.ż. ze zwiększonym
(umiarkowanym do wysokiego) ryzykiem choroby
pneumokokowej tj. z: przewlekłą chorobą serca, przewlekłą
chorobą wątroby, przewlekłą chorobą płuc, cukrzycą,
implantem ślimakowym, wyciekiem płynu mózgowo-
rdzeniowego, wrodzoną lub nabytą asplenią,
niedokrwistością sierpowatą i innymi hemoglobinopatiami,
przewlekłą niewydolnością nerek, wrodzonym lub nabytym
niedoborem odporności, uogólnioną choroba nowotworową,
zakażeniem wirusem HIV, chorobą Hodgkina, jatrogenną
immunosupresją, białaczką, szpiczakiem mnogim,
przeszczepem narządu litego
TAK
Cervarix, Szczepionka przeciw wirusowi
brodawczaka ludzkiego [typy 16 i 18]
(rekombinowana, z adiuwantem, adsorbowana),
zawiesina do wstrzykiwań, 20+20 μg, 1 amp.-strz.
We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień
wydania decyzji NIE
Shingrix, Szczepionka przeciw półpaścowi
(rekombinowana, z adiuwantem), proszek i
zawiesina do sporządzania zawiesiny do
wstrzykiwań, 50 μg, 1 fiol. proszku + 1 fiol. 0,5 ml
zawiesiny
Profilaktyka półpaśca i neuralgii półpaścowej u pacjentów w
wieku 65 lat i starszych o zwiększonym ryzyku zachorowania
na półpasiec tj. z: przewlekłą chorobą serca, przewlekłą
chorobą płuc, cukrzycą, przewlekłą niewydolnością nerek,
wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności,
uogólnioną chorobą nowotworową, zakażeniem wirusem
HIV, chorobą Hodgkina, jatrogenną immunosupresją,
białaczką, szpiczakiem mnogim, przeszczepem narządu
litego, reumatoidalnym zapaleniem stawów, łuszczycą,
łuszczycowym zapaleniem stawów, nieswoistym zapaleniem
jelit, zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa,
stwardnieniem rozsianym, toczniem układowym.
NIE
Szczepienia przeciwko HPV są zalecane przede wszystkim dla pacjentów w wieku
12-13 lat, przed rozpoczęciem aktywności seksualnej1. Tym samym na chwilę
obecną Minister Zdrowia nie dostrzega zasadności do umieszczenia szczepionki
Cervarix na wykazie leków bezpłatnych dla osób powyżej 65 roku życia.
Ponadto, Minister Zdrowia informuje, iż w najbliższym czasie nie jest planowane
uwzględnienie szczepionki Shingrix na wykazie leków wydawanych nieodpłatnie
dla pacjentów powyżej 65 roku życia. Negocjacje w zakresie ustalenia ceny zbytu
netto z Komisją Ekonomiczną były prowadzone przy tym założeniu, czego
świadomy był zarówno Organ jak i podmiot odpowiedzialny. Należy podkreślić, iż w
analizach farmakoekonomicznych dołączonych do wniosku o objęcie refundacją
leku Shingrix podmiot odpowiedzialny nie wskazał scenariusza umieszczenia tego
1 https://szczepienia.pzh.gov.pl/dla-lekarzy/szczepienia-hpv/programy-szczepien-przeciw-hpv/

-- 4 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
leku na wykazie leków darmowych dla seniorów. Bez znacznej redukcji ceny ze
strony podmiotu odpowiedzialnego Ministerstwo Zdrowia nie rozpocznie prac
mających na celu pełną refundację przedmiotowej szczepionki dla pacjentów
powyżej 65 roku życia.
Odpowiadając na pytania 2 i 3 należy podkreślić, że aktualnie wykaz leków
dostępnych nieodpłatnie dla pacjentów powyżej 65 roku życia stanowi 96,85%
wykazu leków refundowanych w aptece na receptę. Wykaz ten został starannie
przygotowany w oparciu o opinie konsultantów krajowych, Agencji Oceny
Technologii Leczniczych i Taryfikacji oraz raporty Narodowego Funduszu Zdrowia
odnośnie najczęściej stosowanych leków u tej grupy pacjentów.
Od rozszerzenia wykazu leków bezpłatnych dla seniora, zmiany na wykazie 65+
polegały m.in. na:
 rozszerzeniu wskazań dla gliptyn,
 powrotu flozyn na wykaz bezpłatnych leków,
 włączenia siarczanu morfiny w postaci kropli doustnych,
 włączenia leku zawierającego solifenacynę w skojarzeniu z tamsulosyną.
Należy zauważyć, że zgodnie z cyklicznie przekazywanymi Ministerstwu Zdrowia
sprawozdaniami NFZ, w 2023 roku od rozszerzenia wykazu i obniżenia wieku
pacjentów z 75 lat na 65 lat, dla których przysługuje prawo do bezpłatnego
zaopatrzenia w leki, koszt programu wzrósł średnio o ok. 117,5 mln zł miesięcznie.
Wzrost wydatkowania w tym zakresie wynika z redukcji wieku pacjentów
uprawnionych, rozszerzenia katalogu leków wydawanych bezpłatnie, a także
możliwości preskrypcji w ramach tzw. recepty rocznej, co w zestawieniu z brakiem
bariery ekonomicznej w stosunku do leków zawartych na wykazie „S” powoduje, że
część pacjentów wykupuje jednorazowa zapas leków wystarczający na kilka
miesięcy.
Zgodnie z treścią oceny skutków regulacji, szacowało się, że koszt rozszerzenia
kręgu osób uprawnionych do bezpłatnego zaopatrzenia w refundowane leki, środki
spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne
wyniesie 1 586 mln zł rocznie, z wyjątkiem roku wejścia w życie zmian (2023 r.),
gdzie koszt ten wyniesie 375 mln zł z uwagi na przewidywany czas wejścia w życie
przepisów.

-- 5 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Uwzględniając aktualne wydatkowanie płatnika publicznego na program
bezpłatnych leków dla pacjentów w wieku senioralnym, Minister Zdrowia nie
planuje w najbliższym czasie rozszerzenia wykazu 65+.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 6 of 6 --