Interpelacja nr 4289
Interpelacja w sprawie sprzedaży alkoholu w saszetkach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sprzedaży alkoholu w saszetkach
Interpelacja nr 4289
do ministra zdrowia
w sprawie sprzedaży alkoholu w saszetkach
Zgłaszający: Jan Warzecha
Data wpływu: 08-08-2024
Szanowna Pani Minister,
w polskim prawodawstwie istnieje regulacja, która zobowiązuje producentów napojów alkoholowych do oznaczania ich w sposób wyraźny, by potencjalni nabywcy mogli łatwo zidentyfikować produkt jako alkoholowy. Obowiązkowe jest stosowanie etykiet, które jednoznacznie rozróżniają te substancje od produktów niealkoholowych.
Jak podaje wiele portali internetowych, na rynku pojawił się jednak alkohol sprzedawany w saszetkach, które do złudzenia przypominają popularne wśród dzieci musy owocowe. Ten niepokojący trend stanowi poważne zagrożenie, zwiększając ryzyko przypadkowego spożycia alkoholu przez osoby nieletnie, co jest całkowicie nieakceptowalne. Rosnąca dostępność takich produktów w internetowych sklepach budzi uzasadnione obawy o zdrowie oraz bezpieczeństwo młodzieży w Polsce.
W związku z powyższym konieczne jest wdrożenie bardziej restrykcyjnych mechanizmów kontrolnych, takich jak obowiązkowa weryfikacja tożsamości przez kuriera przy odbiorze przesyłki oraz dopracowanie przepisów dotyczących oznaczania i sprzedaży produktów alkoholowych, szczególnie w przestrzeni wirtualnej.
W związku z tym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy ministerstwo planuje podjąć działania mające na celu uszczelnienie przepisów dotyczących oznaczania produktów alkoholowych oraz ich sprzedaży w sieci internetowej?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie regulacji, które zobowiążą nabywców do osobistego odbioru alkoholu zakupionego przez Internet, co mogłoby ograniczyć dostępność tych produktów dla młodzieży?
Jak obecnie kształtuje się sytuacja związana z problemem spożywania alkoholu wśród młodych ludzi i jakie działania są podejmowane w celu jej monitorowania?
Z poważaniem
Jan Warzecha
Interpelacja nr 4289
do ministra zdrowia
w sprawie sprzedaży alkoholu w saszetkach
Zgłaszający: Jan Warzecha
Data wpływu: 08-08-2024
Szanowna Pani Minister,
w polskim prawodawstwie istnieje regulacja, która zobowiązuje producentów napojów alkoholowych do oznaczania ich w sposób wyraźny, by potencjalni nabywcy mogli łatwo zidentyfikować produkt jako alkoholowy. Obowiązkowe jest stosowanie etykiet, które jednoznacznie rozróżniają te substancje od produktów niealkoholowych.
Jak podaje wiele portali internetowych, na rynku pojawił się jednak alkohol sprzedawany w saszetkach, które do złudzenia przypominają popularne wśród dzieci musy owocowe. Ten niepokojący trend stanowi poważne zagrożenie, zwiększając ryzyko przypadkowego spożycia alkoholu przez osoby nieletnie, co jest całkowicie nieakceptowalne. Rosnąca dostępność takich produktów w internetowych sklepach budzi uzasadnione obawy o zdrowie oraz bezpieczeństwo młodzieży w Polsce.
W związku z powyższym konieczne jest wdrożenie bardziej restrykcyjnych mechanizmów kontrolnych, takich jak obowiązkowa weryfikacja tożsamości przez kuriera przy odbiorze przesyłki oraz dopracowanie przepisów dotyczących oznaczania i sprzedaży produktów alkoholowych, szczególnie w przestrzeni wirtualnej.
W związku z tym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy ministerstwo planuje podjąć działania mające na celu uszczelnienie przepisów dotyczących oznaczania produktów alkoholowych oraz ich sprzedaży w sieci internetowej?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie regulacji, które zobowiążą nabywców do osobistego odbioru alkoholu zakupionego przez Internet, co mogłoby ograniczyć dostępność tych produktów dla młodzieży?
Jak obecnie kształtuje się sytuacja związana z problemem spożywania alkoholu wśród młodych ludzi i jakie działania są podejmowane w celu jej monitorowania?
Z poważaniem
Jan Warzecha
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 20 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
12.7 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (20)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7421 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.68.2024.DL
Warszawa, 28 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4289 złożoną przez Pana Jana Warzechę, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie sprzedaży alkoholu w saszetkach, uprzejmie proszę o
przyjęcie poniższych informacji.
Odnosząc się do kwestii opakowań napojów alkoholowych z punktu widzenia regulacji
wynikających z ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151), zwanej dalej „ustawą”,
dotyczących opakowania napoju alkoholowego, uprzejmie wskazuję, że art. 13 ust. 1
ustawy określa, iż napoje alkoholowe dostarcza się do miejsc sprzedaży tylko w naczyniach
zamkniętych, z oznaczeniem nazwy producenta, rodzaju i ilości napoju oraz jego mocy.
Niemniej jednak w analizowanej kwestii dotyczącej zgodności wprowadzanych opakowań z
przepisami prawa pod uwagę warto wziąć również przepisy ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o
towarach paczkowanych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2255) wdrażającej m.in. dyrektywę PE i Rady
ustanawiającą zasady dotyczące nominalnych ilości produktów w opakowaniach
jednostkowych, która w załączniku nr 1 określa dopuszczalne nominalne ilości napojów
alkoholowych. Przepisy te znajdują się we właściwości Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
Odnosząc się zaś do sprzedaży napojów alkoholowych przez Internet, obecnie przepisy
ustawy jednoznacznie określają miejsca, w których może być prowadzona sprzedaż
napojów alkoholowych (art. 96 ustawy). Ministerstwo Zdrowia konsekwentnie zajmuje
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
stanowisko merytoryczne odnośnie do postulowanych rozwiązań umożliwiających
sprzedaż napojów alkoholowych za pośrednictwem Internetu lub w inny sposób
umożliwiający jego zdalne nabycie. Wielokrotnie podkreślano, że stanowisko, zgodnie z
którym ograniczanie dostępności fizycznej napojów alkoholowych stanowi jedno z trzech
najskuteczniejszych narzędzi mających na celu profilaktykę i rozwiązywanie problemów
związanych z używaniem alkoholu pozostaje aktualne. Umożliwienie sprzedaży napojów
alkoholowych przez Internet stanowiłoby zwiększenie dostępności i rozszerzenie kanałów
sprzedaży napojów alkoholowych, co z punktu widzenia zdrowia publicznego należy ocenić
negatywnie.
Spożywanie alkoholu wśród młodzieży monitorowane jest m.in. poprzez cykliczne badanie
European School Survey Project on Alcohol and Drugs (ESPAD) opierające się na badaniach
ankietowych na próbie reprezentatywnej uczniów klas trzecich szkół gimnazjalnych (wiek:
15-16 lat) oraz klas drugich szkół ponadgimnazjalnych (wiek: 17-18 lat). Celem badania jest
przede wszystkim pomiar natężenia zjawiska używania przez młodzież substancji
psychoaktywnych, ale także ocena czynników wpływających na rozpowszechnienie,
ulokowanych zarówno po stronie popytu na substancje, jak i ich podaży. Badanie
realizowane jest od 1995 r. w odstępach 4-letnich przez Instytut Psychiatrii i Neurologii.
Ostatnie badanie przeprowadzono w 2019 r., obecnie trwają prace nad jego kolejną edycją.
Zgodnie z raportem z badania1:
Napoje alkoholowe to najpowszechniej używana substancja psychoaktywna przez
młodzież, podobnie jak ma to miejsce w świecie dorosłych w naszym kręgu
kulturowym. W tym zakresie badanie z 2019 r. potwierdziło pozytywne tendencje
ujawnione w poprzednich badaniach;
Chociaż raz w ciągu całego swojego życia piło 80,0% uczniów z młodszej
grupy i 92,8% uczniów z starszej grupy. Picie napojów alkoholowych jest na tyle
rozpowszechnione, że w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem piło 46,7%
piętnasto-szesnastolatków i 76,1% siedemnasto-osiemnastolatków;
Najbardziej popularnym napojem alkoholowym wśród całej młodzieży jest piwo, a
najmniej – wino;
Wysoki odsetek badanych przyznaje się do przekraczania progu nietrzeźwości;
W czasie ostatnich 30 dni przed badaniem, chociaż raz upiło się 11,3% uczniów z
młodszej kohorty i 18,8% ze starszej grupy wiekowej. W czasie całego życia ani
razu nie upiło się tylko 66,7% uczniów młodszych i 43,4% uczniów starszych;
1 Sierosławski J., „Używanie alkoholu i narkotyków przez młodzież szkolną. Raport z ogólnopolskich badań
ankietowych zrealizowanych w 2019 r. Europejski program badań ankietowych w szkołach ESPAD”, Warszawa
2020 https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2022/11/uzywanie-alkoholu-i-narkotykow-przez-mlodziez-
szkolna-2020.pdf.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W zakresie wskaźników picia alkoholu i palenia tytoniu obserwowano proces
zacierania się różnic związanych z płcią, który doprowadził do zrównania się kilku
wskaźników używania tych substancji przez dziewczęta i chłopców;
W zakresie ocen dostępności napojów alkoholowych odnotować trzeba powolną,
ale konsekwentną pozytywną tendencję zmniejszania się odsetków uczniów
określających swój dostęp jako bardzo łatwy;
Rozpowszechnienie picia wykazuje trend spadkowy. Spadają także frakcje
badanych deklarujących łatwy dostęp do napojów alkoholowych, zmniejsza się
ekspozycja na propozycje alkoholu oraz zakupy napojów alkoholowych. Badani w
coraz większych odsetkach oceniają picie alkoholu jako zachowanie ryzykowne.
Innym badaniem, w którym cyklicznie analizowane są kwestie spożywania alkoholu jest
„Młodzież 2021”, realizowane przez Fundację Centrum Badania Opinii Społecznej we
współpracy z Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, na losowej
ogólnopolskiej próbie z 80 szkół ponadpodstawowych oraz wszystkich typów szkół
dziennych (licea ogólnokształcące, technika, szkoły branżowe).
Jak wskazano w raporcie z badania2:
W badaniu przeprowadzonym w 2021 r., podobnie jak we wcześniejszych
pomiarach, napoje alkoholowe okazały się najbardziej rozpowszechnioną
substancją psychoaktywną wśród młodzieży szkolnej, po którą sięgano częściej niż
po papierosy czy narkotyki;
W ciągu miesiąca poprzedzającego badanie w 2021 r. 66% (74% w 2018
r.) uczniów przynajmniej raz piło piwo, 62% (tak samo jak w 2018 r.) – wódkę
i inne mocne alkohole, a 37% (43% w 2018 r.) – wino. W porównaniu
z poprzednim pomiarem nastąpił spadek wskaźników dotyczących picia piwa oraz
wina;
Co najmniej raz w ciągu miesiąca przed badaniem upiło się 43% uczniów (w 2018 r.
– 44%). Odsetek badanych, którym zdarzyło się to co najmniej trzykrotnie, wyniósł
13% (tyle samo co w 2018 r.). Do upicia się częściej przyznawali się chłopcy (47%)
niż dziewczęta (39%);
W ciągu roku poprzedzającego ostatni sondaż najwięcej badanych miało
propozycje dotyczące napojów alkoholowych, a zwłaszcza piwa –
82% (w 2018 roku 85%). Warto przypomnieć, że młodzież biorąca udział w badaniu
była w zdecydowanej większości pełnoletnia.
2 Malczewski A. „Młodzież a substancje psychoaktywne” w: „Młodzież 2021. Raport z badań ilościowych
zrealizowanych przez Fundację CBOS” https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2023/01/Mlodziez-2021-
raport_uzupelniony.pdf.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.68.2024.DL
Warszawa, 28 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4289 złożoną przez Pana Jana Warzechę, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie sprzedaży alkoholu w saszetkach, uprzejmie proszę o
przyjęcie poniższych informacji.
Odnosząc się do kwestii opakowań napojów alkoholowych z punktu widzenia regulacji
wynikających z ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151), zwanej dalej „ustawą”,
dotyczących opakowania napoju alkoholowego, uprzejmie wskazuję, że art. 13 ust. 1
ustawy określa, iż napoje alkoholowe dostarcza się do miejsc sprzedaży tylko w naczyniach
zamkniętych, z oznaczeniem nazwy producenta, rodzaju i ilości napoju oraz jego mocy.
Niemniej jednak w analizowanej kwestii dotyczącej zgodności wprowadzanych opakowań z
przepisami prawa pod uwagę warto wziąć również przepisy ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o
towarach paczkowanych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2255) wdrażającej m.in. dyrektywę PE i Rady
ustanawiającą zasady dotyczące nominalnych ilości produktów w opakowaniach
jednostkowych, która w załączniku nr 1 określa dopuszczalne nominalne ilości napojów
alkoholowych. Przepisy te znajdują się we właściwości Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
Odnosząc się zaś do sprzedaży napojów alkoholowych przez Internet, obecnie przepisy
ustawy jednoznacznie określają miejsca, w których może być prowadzona sprzedaż
napojów alkoholowych (art. 96 ustawy). Ministerstwo Zdrowia konsekwentnie zajmuje
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
stanowisko merytoryczne odnośnie do postulowanych rozwiązań umożliwiających
sprzedaż napojów alkoholowych za pośrednictwem Internetu lub w inny sposób
umożliwiający jego zdalne nabycie. Wielokrotnie podkreślano, że stanowisko, zgodnie z
którym ograniczanie dostępności fizycznej napojów alkoholowych stanowi jedno z trzech
najskuteczniejszych narzędzi mających na celu profilaktykę i rozwiązywanie problemów
związanych z używaniem alkoholu pozostaje aktualne. Umożliwienie sprzedaży napojów
alkoholowych przez Internet stanowiłoby zwiększenie dostępności i rozszerzenie kanałów
sprzedaży napojów alkoholowych, co z punktu widzenia zdrowia publicznego należy ocenić
negatywnie.
Spożywanie alkoholu wśród młodzieży monitorowane jest m.in. poprzez cykliczne badanie
European School Survey Project on Alcohol and Drugs (ESPAD) opierające się na badaniach
ankietowych na próbie reprezentatywnej uczniów klas trzecich szkół gimnazjalnych (wiek:
15-16 lat) oraz klas drugich szkół ponadgimnazjalnych (wiek: 17-18 lat). Celem badania jest
przede wszystkim pomiar natężenia zjawiska używania przez młodzież substancji
psychoaktywnych, ale także ocena czynników wpływających na rozpowszechnienie,
ulokowanych zarówno po stronie popytu na substancje, jak i ich podaży. Badanie
realizowane jest od 1995 r. w odstępach 4-letnich przez Instytut Psychiatrii i Neurologii.
Ostatnie badanie przeprowadzono w 2019 r., obecnie trwają prace nad jego kolejną edycją.
Zgodnie z raportem z badania1:
Napoje alkoholowe to najpowszechniej używana substancja psychoaktywna przez
młodzież, podobnie jak ma to miejsce w świecie dorosłych w naszym kręgu
kulturowym. W tym zakresie badanie z 2019 r. potwierdziło pozytywne tendencje
ujawnione w poprzednich badaniach;
Chociaż raz w ciągu całego swojego życia piło 80,0% uczniów z młodszej
grupy i 92,8% uczniów z starszej grupy. Picie napojów alkoholowych jest na tyle
rozpowszechnione, że w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem piło 46,7%
piętnasto-szesnastolatków i 76,1% siedemnasto-osiemnastolatków;
Najbardziej popularnym napojem alkoholowym wśród całej młodzieży jest piwo, a
najmniej – wino;
Wysoki odsetek badanych przyznaje się do przekraczania progu nietrzeźwości;
W czasie ostatnich 30 dni przed badaniem, chociaż raz upiło się 11,3% uczniów z
młodszej kohorty i 18,8% ze starszej grupy wiekowej. W czasie całego życia ani
razu nie upiło się tylko 66,7% uczniów młodszych i 43,4% uczniów starszych;
1 Sierosławski J., „Używanie alkoholu i narkotyków przez młodzież szkolną. Raport z ogólnopolskich badań
ankietowych zrealizowanych w 2019 r. Europejski program badań ankietowych w szkołach ESPAD”, Warszawa
2020 https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2022/11/uzywanie-alkoholu-i-narkotykow-przez-mlodziez-
szkolna-2020.pdf.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W zakresie wskaźników picia alkoholu i palenia tytoniu obserwowano proces
zacierania się różnic związanych z płcią, który doprowadził do zrównania się kilku
wskaźników używania tych substancji przez dziewczęta i chłopców;
W zakresie ocen dostępności napojów alkoholowych odnotować trzeba powolną,
ale konsekwentną pozytywną tendencję zmniejszania się odsetków uczniów
określających swój dostęp jako bardzo łatwy;
Rozpowszechnienie picia wykazuje trend spadkowy. Spadają także frakcje
badanych deklarujących łatwy dostęp do napojów alkoholowych, zmniejsza się
ekspozycja na propozycje alkoholu oraz zakupy napojów alkoholowych. Badani w
coraz większych odsetkach oceniają picie alkoholu jako zachowanie ryzykowne.
Innym badaniem, w którym cyklicznie analizowane są kwestie spożywania alkoholu jest
„Młodzież 2021”, realizowane przez Fundację Centrum Badania Opinii Społecznej we
współpracy z Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, na losowej
ogólnopolskiej próbie z 80 szkół ponadpodstawowych oraz wszystkich typów szkół
dziennych (licea ogólnokształcące, technika, szkoły branżowe).
Jak wskazano w raporcie z badania2:
W badaniu przeprowadzonym w 2021 r., podobnie jak we wcześniejszych
pomiarach, napoje alkoholowe okazały się najbardziej rozpowszechnioną
substancją psychoaktywną wśród młodzieży szkolnej, po którą sięgano częściej niż
po papierosy czy narkotyki;
W ciągu miesiąca poprzedzającego badanie w 2021 r. 66% (74% w 2018
r.) uczniów przynajmniej raz piło piwo, 62% (tak samo jak w 2018 r.) – wódkę
i inne mocne alkohole, a 37% (43% w 2018 r.) – wino. W porównaniu
z poprzednim pomiarem nastąpił spadek wskaźników dotyczących picia piwa oraz
wina;
Co najmniej raz w ciągu miesiąca przed badaniem upiło się 43% uczniów (w 2018 r.
– 44%). Odsetek badanych, którym zdarzyło się to co najmniej trzykrotnie, wyniósł
13% (tyle samo co w 2018 r.). Do upicia się częściej przyznawali się chłopcy (47%)
niż dziewczęta (39%);
W ciągu roku poprzedzającego ostatni sondaż najwięcej badanych miało
propozycje dotyczące napojów alkoholowych, a zwłaszcza piwa –
82% (w 2018 roku 85%). Warto przypomnieć, że młodzież biorąca udział w badaniu
była w zdecydowanej większości pełnoletnia.
2 Malczewski A. „Młodzież a substancje psychoaktywne” w: „Młodzież 2021. Raport z badań ilościowych
zrealizowanych przez Fundację CBOS” https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2023/01/Mlodziez-2021-
raport_uzupelniony.pdf.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --