Odpowiedź na interpelację w sprawie akademików Odpowiedź na interpelację nr 4280 w sprawie akademików Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marek Gzik Warszawa, 07-02-2025 Szanowny Panie Pośle, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień. Jakie są publiczne akademiki w Polsce przeznaczone dla studentów? Proszę o udostępnienie kompletnej listy wszystkich publicznych akademików w Polsce, które są przeznaczone dla studentów. Proszę, aby lista ta zawierała: nazwę akademika, adres, nazwę uczelni, do której należy akademik, liczbę miejsc dostępnych w akademiku, wyposażenie i udogodnienia dostępne dla studentów (np. dostęp do Internetu, pralnia, kuchnia, pomieszczenia do nauki, itp.). Zestawienie domów studenckich uczelni nadzorowanych przez MNiSW zostało przedstawione w formie tabeli i stanowi załącznik do pisma. Dane zamieszczone w tabeli obejmują: nazwę akademika, adres, nazwę uczelni, do której należy akademik, liczbę miejsc dostępnych w akademiku. MNiSW nie posiada danych na temat wyposażenia i udogodnień dostępnych dla studentów (np. dostęp do Internetu, pralnia, kuchnia, pomieszczenia do nauki, itp.). Jak kształtują się ceny za miejsce w publicznych akademikach w roku akademickim 2023/2024 w porównaniu z prognozowanymi cenami na rok akademicki 2024/2025? Proszę, aby porównanie to obejmowało: średnią cenę za miejsce w akademiku w każdym z województw, rozkład cen w poszczególnych akademikach (minimum, maksimum, średnia), czynniki wpływające na zmianę cen (np. inflacja, koszty utrzymania, inwestycje w infrastrukturę, itp.). 1-2) Przeprowadzone w 2024 r. badanie ankietowe dotyczące domów studenckich (DS) należących do uczelni publicznych nadzorowanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego było pierwszym tego typu przedsięwzięciem, w związku z czym nie są dostępne dane porównawcze z różnych lat. Dostępne są jedynie dane zebrane w ramach ww. ankiety. Wynika z nich, że roczne opłaty od studentów za miejsce w Akademikach wynoszą łącznie 464 726 091 zł. Wysokość stawki miesięcznej w poszczególnych województwach przedstawia się następująco: Województwa Średnia stawka miesięczna dolnośląskie 562 kujawsko-pomorskie 559 lubelskie 643 lubuskie 222 łódzkie 519 małopolskie 508 mazowieckie 574 opolskie 387 podkarpackie 482 podlaskie 302 pomorskie 518 śląskie 463 świętokrzyskie 311 warmińsko-mazurskie 643 wielkopolskie 577 zachodniopomorskie 479 Z zebranej ankiety o Akademikach można obliczyć wartości minimalne i maksymalne dla pokoi 1, 2, 3 - osobowych w poszczególnych województwach odnoszące się do zbioru domów studenckich. Dane przedstawiają się następująco: Województwa pokój 1-osobowy pokój 2-osobowy pokój 3-osobowy Min. Max. Min. Max. Min. Max. dolnośląskie 438 1620 388 1140 350 800 kujawsko-pomorskie 600 1150 460 850 410 500 lubelskie 350 1200 350 800 350 540 lubuskie 520 750 380 560 336 405 łódzkie 470 900 340 700 380 510 małopolskie 415 1300 400 790 390 840 mazowieckie 400 998 380 990 400 555 opolskie 570 1000 415 775 390 610 podkarpackie 510 860 345 700 500 540 podlaskie 500 900 450 520 420 500 pomorskie 440 818 390 778 490 730 śląskie 450 1300 410 900 356 635 świętokrzyskie 590 690 440 570 400 420 warmińsko-mazurskie 600 1400 450 620 450 530 wielkopolskie 610 1400 455 1500 385 585 zachodniopomorskie 345 866 310 641 260 570 MNiSW nie dysponuje analizą w zakresie czynników wpływających na zmianę cen. Jaki jest stan techniczny publicznych akademików w Polsce oraz jakie inwestycje i modernizacje są planowane w celu poprawy warunków mieszkaniowych studentów? Proszę, aby uwzględnić: ocenę stanu technicznego budynków, planowane remonty i modernizacje w najbliższych latach, środki finansowe przeznaczone na utrzymanie i modernizację akademików. Stan techniczny Uczelnie oceniły stan techniczny w swoich domach studenta (DS) następująco: bardzo dobry (nowy lub świeżo po remoncie) 38 DS dobry (nie wymaga remontu) 69 DS dostateczny (wymaga remontu w ciągu kilku lat) 217 DS niedostateczny (wymaga natychmiastowego remontu) 34 DS zły (wyłączony z użytkowania) 12 DS Razem 370 DS W okresie do 2029 roku remont lub inwestycja planowana jest w 327 DS na łączną kwotę 3 895 mln zł. Łączne roczne koszty utrzymania DS to niespełna 600 mln zł. Jak wygląda dostępność miejsc w publicznych akademikach w Polsce? Proszę o dane dotyczące dostępności miejsc w publicznych akademikach, w tym: liczbę studentów ubiegających się o miejsce w akademiku w latach 2023 i 2024, liczbę dostępnych miejsc w akademikach, kryteria przyznawania miejsc w akademikach. Dostępność miejsc 1-2) Analiza dotyczy tylko stanu obecnego w związku z czym nie ma możliwości porównania danych miedzy latami. Aktualne dane wskazują, że: liczba studentów ubiegających się o miejsce w akademiku wynosiła 101.351, liczba dostępnych miejsc w akademikach wynosiła 100.559. Kryteria przyznawania miejsc w akademikach MNiSW nie posiada danych dotyczących kryteriów przyznawania miejsc w domach studenckich. Wyznaczanie tych kryteriów należy do kompetencji poszczególnych uczelni. Wsparcie dla studentów. Proszę o informacje na temat programów wsparcia dla studentów mieszkających w akademikach, w tym: programy pomocy finansowej dla studentów, inicjatywy mające na celu poprawę jakości życia w akademikach, programy wspierające integrację i rozwój społeczny studentów mieszkających w akademikach. Wsparcie dla studenta Proces kształcenia studentów w Polsce jest wspierany systemowo ze środków przeznaczonych w budżecie państwa na świadczenia dla studentów. Warunki udzielania świadczeń określone ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.) gwarantują prawo ubiegania się o pomoc finansową każdemu studentowi (niezależnie od uczelni, kierunku studiów oraz wieku) według takich samych kryteriów. Student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej może ubiegać się bezpośrednio w uczelni o przyznanie finansowego wsparcia w postaci stypendium socjalnego, które ponadto może zostać zwiększone w uzasadnionych przypadkach, np. gdy student ponosi dodatkowe koszty związane ze studiowaniem poza miejscem stałego zamieszkania w domu studenckim lub innym obiekcie. W przypadku znalezienia się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej student może wnioskować o zapomogę, a studenci z niepełnosprawnościami otrzymują ponadto stypendium dla osób niepełnosprawnych. Niezależnie od powyższego studiujący mają również prawo do ubiegania się o stypendium rektora, o ile spełniają kryteria uprawniające do jego otrzymania. Dodatkowo student może ubiegać się o zakwaterowanie w domu studenckim uczeni (także z małżonkiem i dzieckiem) lub wyżywienie w stołówce studenckiej uczelni. Przyznane świadczenia mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów utrzymania podczas studiów, m.in. kosztów zakwaterowania w domu studenckim. W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu wsparcia studentom będącym w trudnej sytuacji materialnej, resort szkolnictwa wyższego i nauki analizuje funkcjonowanie systemu świadczeń dla studentów, w tym pod kątem jego dostępności dla osób w trudnej sytuacji materialnej oraz dostosowania go do zmieniającej się sytuacji społeczno-ekonomicznej w kraju. Od 1 października 2024 r. wysokość kryterium dochodowego warunkującego otrzymanie stypendium socjalnego ustalana jest w relacji do minimalnego wynagrodzenia za pracę – jako 45% tego wynagrodzenia obowiązującego od dnia 1 stycznia roku poprzedniego. Oznacza to, że w roku akademickim 2024/2025 próg dochodu rośnie z 1.294,4 zł do 1.570,5 zł (netto) na osobę w rodzinie (tj. o 21%). Dodatkowo, ze względu na mechanizm ustalania kryterium dochodowego w odniesieniu do minimalnego wynagrodzenia, kryterium to będzie podlegało corocznej automatycznej weryfikacji (będzie wzrastało wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia). W konsekwencji wyższe kryterium dochodowe pozwoli na objęcie wsparciem finansowym ze środków budżetu państwa większej grupy studentów osiągających dochody na poziomie minimalnego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 2 ww. ustawy, misją systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest prowadzenie najwyższej jakości kształcenia oraz działalności naukowej, kształtowanie postaw obywatelskich, a także uczestnictwo w rozwoju społecznym oraz tworzeniu gospodarki opartej na innowacjach. Podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz autonomia uczelni (art. 3 ust. 1). Katalog podstawowych zadań uczelni został określony w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy PSWN. Kwestie dotyczące prowadzenia domów studenckich oraz zakwaterowania studentów znajdują się w obszarze autonomii uczelni. Z ustawy wynika, że uczelnie mogą prowadzić domy studenckie i stołówki studenckie (art. 11 ust. 5), nie mają jednak takiego obowiązku. Dodatkowo, mając na uwadze problemy zgłaszane przez środowisko akademickie i studentów dot. ograniczonej dostępności do zakwaterowania w domach studenckich, już w grudniu 2023 r. Minister Nauki zdecydował o wyasygnowaniu kwoty 150 mln zł (środki pochodziły z wygenerowanych w ciągu roku oszczędności) z przeznaczeniem na zwiększenie wysokości subwencji dla nadzorowanych przez siebie uczelni publicznych oraz uczelni niepublicznych finansowanych na zasadach uczelni publicznych na podstawie odrębnych ustaw, w związku z prowadzeniem domów studenckich. Środki zostały podzielone proporcjonalnie do liczby miejsc w prowadzonych przez uczelnie domach studenckich, z zastrzeżeniem, że maksymalna kwota zwiększenia wysokości subwencji dla jednego podmiotu wynosiła 4 mln zł. Dodatkowe 100 mln zł subwencji na ten cel zostało przeznaczone w grudniu 2024 r. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marek Gzik Sekretarz Stanu Załącznik: - Lista domów studenckich należących do uczelni publicznych podległych MNiSW