Interpelacja nr 4277
Interpelacja w sprawie aktualnej sytuacji dotyczącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz polskiego sektora przemysłu leśno-drzewnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie aktualnej sytuacji dotyczącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz polskiego sektora przemysłu leśno-drzewnego
Interpelacja nr 4277
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie aktualnej sytuacji dotyczącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz polskiego sektora przemysłu leśno-drzewnego
Zgłaszający: Jacek Sasin
Data wpływu: 06-08-2024
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister z prośbą o wyjaśnienie aktualnej sytuacji dotyczącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz polskiego sektora przemysłu leśno-drzewnego. Otrzymuję bardzo liczne sygnały o zaniepokojeniu od pracowników Lasów Państwowych i przedstawicieli przemysłu leśno-drzewnego. Spośród wielu zastrzeżeń dotyczących europejskich strategii bioróżnorodności i leśnej przedstawiciele nauki leśnej, jak prof. Brzeziecki, podkreślają, że:
- poddanie 10% terytorium Polski ochronie ścisłej oznacza (ze względu na strukturę własności) wyłączenie z użytkowania 40% lasów należących do Skarbu Państwa (głównie tych zarządzanych przez PGL LP),
- ścisła ochrona może nieść ze sobą również zagrożenia: zanikanie podstawowych gatunków, uproszczenie struktury lasów, utrata różnorodności biologicznej,
- w epoce antropocenu model wielofunkcyjnej zrównoważonej gospodarki leśnej jest najlepszym rozwiązaniem zapewniającym ochronę różnorodności biologicznej,
- zagrożenia środowiskowe (a więc też klimatyczne) wymagają ogromnych wysiłków na rzecz zachowania podstawowych gatunków (fundamentalnych), które gwarantują różnorodność biologiczną ekosystemów leśnych,
- pomoc człowieka jest niezbędna dla utrzymania stabilnej i zrównoważonej struktury demograficznej gatunków drzew oraz dla umożliwienia gatunkom podstawowym odgrywania ich roli w zachowaniu różnorodności świata roślin i zwierząt,
- pomoc człowieka jest niezbędna do odbudowy populacji rzadkich gatunków drzew (cis, klon polny, topola czarna itp.),
- działanie człowieka ma zasadnicze znaczenie dla zwiększenia zdolności adaptacyjnych lasów do zmian klimatu i jego łagodzenia,
- wyzwaniem naszych czasów jest udoskonalanie metod gospodarki leśnej w celu utrzymania wielofunkcyjnej roli lasów, w tym absorpcji CO2 i składowania dwutlenku węgla, czemu nie sprzyja ochrona ścisła (a nawet jest z nią w sprzeczności).[1]
Straty ekonomiczne odnośnie do wpływu wdrożenia strategii na przemysł drzewny w Polsce oznaczają m.in.:
- redukcję o ponad 200 tys. osób obecnie zatrudnionych w przemyśle drzewnym (bez uwzględnienia redukcji w otoczeniu, czyli transporcie, przemyśle maszyn itp.),
- zmniejszenie udziału osób zatrudnionych w przemyśle drzewnym w stosunku do zatrudnienia w przemyśle ogółem z 12,5% do 6%,
- ograniczenie lub likwidację produkcji 90% firm zlokalizowanych na obszarach wiejskich (92% firm zatrudnia mniej niż 10 osób) oraz to, że największy wzrost bezrobocia nastąpi na obszarach wiejskich, które już teraz notują najwyższe wskaźniki bezrobocia,
- marginalizację znaczenia polskich przetwórców drewna na arenie międzynarodowej (obecnie branża drzewna daje 6,5% PKB – Kasprzak, 2022), pierwsze miejsce w UE w zakresie produkcji podłóg, płyt i małej architektury, w czołówce europejskiej produkcji opakowań, mebli i papieru).[2]
Powyższe uwagi sformułowane przez polskich ekspertów znalazły potwierdzenie w opracowaniu przygotowanym przez niemiecki federalny Instytut im. Johanna Heinricha von Thünena (Dieter M. i in., 2020), który zwraca uwagę na to, że objęcie ochroną ścisłą 10% powierzchni UE wiąże się z realnym ryzykiem wystąpienia szeregu niekorzystnych zjawisk:
- lasy mogą utracić możliwości podtrzymywania różnorodności biologicznej; dla wielu gatunków oznaczać to będzie brak możliwości dalszego funkcjonowania ich populacji,
- zamiast wiązać dwutlenek węgla zamarłe lasy staną się potężnym emitentem CO2 – przyczyni się to do dalszego pogłębiania efektu cieplarnianego,
- zamarłe lasy utracą możliwości łagodzenia skutków zmian klimatycznych, jakimi są m.in. ograniczenie możliwości retencjonowania wody, łagodzenie dobowej amplitudy temperatur, utrata korzystnego wpływu na jakość powietrza (nawilżanie i filtrowanie) i wody (filtrowanie),
Niewątpliwie w wielu miejscach uruchomione zostaną procesy erozyjne.
Drewno (produkty z drewna) będzie zastępowane substytutami lub będzie importowane spoza UE. Radykalny spadek pozyskania surowca drzewnego (…) będzie miał niekorzystne skutki przyrodnicze wynikające z konieczności zastąpienia produktów drzewnych odpowiednimi substytutami. Będą to przede wszystkim plastik, cement, żelazo, szkło itp. Produkcja tych tworzyw jest energochłonna i opiera się na nieodnawialnych źródłach energii (kopaliny). Inną możliwością zastąpienia drewna pochodzącego z europejskich lasów jest drewno pochodzące z krajów spoza UE. Bez wątpienia znaczna część tego drewna będzie pochodzić z obszarów, gdzie nie prowadzi się zrównoważonej gospodarki leśnej, a często prowadzi się wręcz rabunkową eksploatację lasów skutkującą kurczeniem się ich powierzchni. Zastępowanie drewna innymi surowcami oraz import drewna spoza Unii skutkował będzie pogorszeniem bilansu CO2 i dalszym przyspieszeniem zmian klimatycznych.
Objęcie lasów ochroną ścisłą w znaczący sposób może spowodować ograniczenie dostępności usług ekosystemowych dla społeczeństwa, w tym swobodnego dostępu do lasów (poruszanie się tylko wyznaczonymi ścieżkami), całkowity zakaz lub znaczne ograniczenie zbiorów runa leśnego, znaczne ograniczenie lub zakaz pozyskania drewna, w tym drewna na opał.
W Polsce i w krajach UE ograniczy możliwości korzystania z różnych form rekreacji i odpoczynku (bushcraftu, spacerowania, biegania poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi, organizowania biegów na orientację, wykonywania polowania, wędkowania, itp.) – ograniczenie dostępu dla mieszkańców do lasów.
Prof. Andrzej Grzywacz stwierdził, cyt.: „Jak się wydaje, ekologiczne dokumenty Unii Europejskiej, zmierzające do »aspirowania do miana pierwszego kontynentu neutralnego dla klimatu do roku 2050«, w pewnej części w sferze zamierzeń dotyczących obszarów leśnych oparte są na tzw. zielonej ideologii, lansowanej przez niektóre grupy »ekologicznego lobby«, oparte na poglądach, mniemaniach, przypuszczeniach, pomysłach w »dobrej wierze«, ale nie na istniejącej wiedzy naukowej. W dokumentach tych nie podano, na jakich zasadach naukowych, metodach, prowadzonych wyliczeniach i symulacjach ustalono, że należy akurat 30% powierzchni krajów Unii Europejskiej objąć ochroną prawną, w tym 10% ochroną ścisłą, głównie obszarów leśnych. Nie przedstawiono w uzasadnieniach do tych propozycji przewidywań, jakie to może przynieść, jeśli chodzi o krótko- i długoterminowe pozytywne i negatywne skutki dla przyrody, lasów, społeczeństwa dla gospodarki, szerzej dla rozwoju cywilizacyjnego.
Ekosystemy leśne w zdecydowanej większości na terenach Unii Europejskiej powstały dzięki działalności człowieka, prowadzonej od wieków gospodarce leśnej, są przez właścicieli i zarządców – leśników odnawiane, zagospodarowywane i użytkowane. Lasy pierwotne i naturalne są już tylko niewielkimi fragmentami w całości obszarów leśnych naszego kontynentu. Gdy proponuje się ochronę ścisłą w lasach na terenie państw gęsto zaludnionych, zurbanizowanych, o bogatej i stale rozbudowywanej infrastrukturze przemysłowej i komunikacyjnej, w czasach gdy bardzo dużo i słusznie mówi się o możliwych skutkach zmian globalnych i w związku z tym prawdopodobieństwem znaczących zmian składów gatunkowych drzewostanów i innych elementów ekosystemów, o możliwości wystąpienia w nasilonym stopniu chorób i szkodnikach w lasach, o kolejnych falach emigracji z krajów pozaeuropejskich, różnego typu zagrożeniach i niepokojach społecznych, malejącej przewidywalności przyszłości – to w rzeczywistości ochronie leśnej przyrody proponuje się regres niż postęp. Propozycje te są ryzykowne, niedoprecyzowane, powstałe na podstawie poglądów ideologicznych i politycznych, a nie na podstawie wskazań opartych na wynikach badań naukowych. Hasło związane z omawianymi unijnymi propozycjami dotyczącymi »nicnierobienia« na znacznych obszarach lasów, »przywracanie przyrody do naszego życia« – brzmi propagandowo, nie odzwierciedla rzeczywistej, aktualnej sytuacji w polskim leśnictwie i innych państwach Europy, gdyż od dawna »chronimy przyrodę dla człowieka a nie przed człowiekiem«”.[3]
W związku z powyższym, działając na podstawie ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakiej podstawie prawnej minister klimatu i środowiska (dalej MKiŚ) wprowadziła tzw. moratorium (pisma-polecenia MKiŚ do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych z dnia 8 i 23 stycznia 2024 r.) wyłączające ze zrównoważonej gospodarki leśnej blisko 100 tysięcy hektarów? Czy ta sprawa nie powinna trafić do sądu?
Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad kolejnym moratorium, aby wyłączyć kolejne obszary leśne na gruntach Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ze zrównoważonej gospodarki leśnej?
Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska proponuje utworzenie kolejnych 100 rezerwatów na terenach Lasów Państwowych i prace nad tym trwają? Czy dyrektor generalny Lasów Państwowych ma zaproponować nowe lokalizacje rezerwatów? Dlaczego został zobowiązany dyrektor generalny Lasów Państwowych, skoro to regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwym organem do ustanawiania rezerwatów przyrody?
Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska poprzez urzędy marszałkowskie wywiera naciski na parki krajobrazowe, aby obejmować „wzmocnioną ochroną” kolejne tereny? Na czym ma polegać ta „wzmocniona ochrona”?
Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad zmianą ustawy o lasach w celu realizacji wyroku TSUE w sprawie planu urządzania lasu i w związku z tym czy prawdą jest, że propozycje legislacyjne idą bardzo szeroko i mają dotknąć również Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej (przedsiębiorstwo państwowe), gdyż kierownictwo resortu chce wyrzucić z pracy dyrektora i wicedyrektora BULiGL, a nie zgadza się na to Rada Pracownicza?
Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska proponuje zabrać pieniądze z Lasów Państwowych i przekazać do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej?
Czy prawdą jest, że na dzień 20.06.2024 r. niezatwierdzonych przez MKiŚ było (a przekazanych przez DGLP do resortu) 17 planów urządzania lasu? Jak mają funkcjonować nadleśnictwa i wykonywać swoje zadania bez podstawowego planu prac pielęgnacyjnych i ochronnych?
Obowiązujące rozporządzenie LULUCF ws. zmiany rozporządzenia (UE) 2018/841 w odniesieniu do zakresu stosowania, uproszczenia przepisów dotyczących sprawozdawczości i zgodności oraz określenia celów państw członkowskich na 2030 r., w konsekwencji którego planowane jest w celu realizacji unijnego celu klimatycznego na rok 2030, aby wkład pochłaniania wynosił 310 mln ton ekw. CO2 dla całej UE. Cel dla Polski w 2030 r. wynosi 38,1 mln ton ekw. CO2. W związku z tym czy prawdą jest, że w praktyce może to oznaczać, że skompensowanie braków w pochłanianiu doprowadzi do wstrzymania pozyskania drewna w Lasach Państwowych na obszarze ponad 2 000 000 hektarów?
Obecnie weszło w życie rozporządzenie EUDR w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów. Czy prawdą jest wbrew temu, co się mówi, że ten akt prawny będzie dotyczył także polskiego leśnictwa i przyrody, również w wymiarze finansowym, a jeśli tak, to w jakim wymiarze?
Nie jest pewne, czy weszło w życie (bo nie wiemy co z głosowaniem Austrii w Radzie UE w dniu 17.06.2024 r.) rozporządzenie dotyczące odbudowy zasobów przyrodniczych w UE (NRL). Czy prawdą jest, że MKiŚ będzie wdrażać te przepisy pomimo wątpliwości prawnych dotyczących ich przyjęcia?
Czy prawdą jest, że w Ministerstwie Klimatu i Środowiska powołano zespół ds. reformy łowiectwa, który ma doprowadzić do dekompozycji i zniszczenia polskiego modelu łowiectwa?
Czy prawdą jest, że MKiŚ wprowadza do debaty publicznej i medialnej pojęcia lasów publicznych, lasów społecznych, odchodząc od nazwy lasy państwowe? W związku z tym czy prawdą jest, że nie istnieje legalna definicja lasów społecznych, a już pracują zespoły regionalne, które mają je wyznaczać? Czy prawdą jest, że w tzw. lasach społecznych ma być wprowadzony zakaz pozyskania drewna?
Czy kierownictwo MKiŚ nie ma wiedzy i świadomości, że z biegiem czasu drzewostany w tych tzw. lasach społecznych zaczną się rozpadać i w związku z tym zagrożenie dla ludzi związane z możliwością niekontrolowanych wyłomów i wywrotów będzie rosło, jak również obciążenie ogniowe i w związku z tym zagrożenie pożarowe?
Czy prawdą jest, że celem politycznym kierownictwa MKiŚ jest degradacja i dekompozycja polskiego leśnictwa i przemysłu leśno-drzewnego?
[1] Publikacja „Europejski Zielony Ład - zamierzenia i problemy realizacyjne w leśnictwie”, Polskie Towarzystwo Leśne, 2023 r.
[2] Kasprzak J., 2022: Przemysł drzewny w Polsce – szanse dalszego rozwoju? W: Debata o lasach - człowiek, las, drewno. Polskie Towarzystwo Leśne, Oddział Wielkopolski, 6.04.2022 (https://www.youtube.com/watch?v=HOylXLCOPpk).
[3] Grzywacz A., Wielofunkcyjna gospodarka leśna jedną z form ochrony przyrody w publikacji: „Europejski Zielony Ład - zamierzenia i problemy realizacyjne w leśnictwie” Polskie Towarzystwo Leśne, 2023 r.
Interpelacja nr 4277
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie aktualnej sytuacji dotyczącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz polskiego sektora przemysłu leśno-drzewnego
Zgłaszający: Jacek Sasin
Data wpływu: 06-08-2024
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister z prośbą o wyjaśnienie aktualnej sytuacji dotyczącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz polskiego sektora przemysłu leśno-drzewnego. Otrzymuję bardzo liczne sygnały o zaniepokojeniu od pracowników Lasów Państwowych i przedstawicieli przemysłu leśno-drzewnego. Spośród wielu zastrzeżeń dotyczących europejskich strategii bioróżnorodności i leśnej przedstawiciele nauki leśnej, jak prof. Brzeziecki, podkreślają, że:
- poddanie 10% terytorium Polski ochronie ścisłej oznacza (ze względu na strukturę własności) wyłączenie z użytkowania 40% lasów należących do Skarbu Państwa (głównie tych zarządzanych przez PGL LP),
- ścisła ochrona może nieść ze sobą również zagrożenia: zanikanie podstawowych gatunków, uproszczenie struktury lasów, utrata różnorodności biologicznej,
- w epoce antropocenu model wielofunkcyjnej zrównoważonej gospodarki leśnej jest najlepszym rozwiązaniem zapewniającym ochronę różnorodności biologicznej,
- zagrożenia środowiskowe (a więc też klimatyczne) wymagają ogromnych wysiłków na rzecz zachowania podstawowych gatunków (fundamentalnych), które gwarantują różnorodność biologiczną ekosystemów leśnych,
- pomoc człowieka jest niezbędna dla utrzymania stabilnej i zrównoważonej struktury demograficznej gatunków drzew oraz dla umożliwienia gatunkom podstawowym odgrywania ich roli w zachowaniu różnorodności świata roślin i zwierząt,
- pomoc człowieka jest niezbędna do odbudowy populacji rzadkich gatunków drzew (cis, klon polny, topola czarna itp.),
- działanie człowieka ma zasadnicze znaczenie dla zwiększenia zdolności adaptacyjnych lasów do zmian klimatu i jego łagodzenia,
- wyzwaniem naszych czasów jest udoskonalanie metod gospodarki leśnej w celu utrzymania wielofunkcyjnej roli lasów, w tym absorpcji CO2 i składowania dwutlenku węgla, czemu nie sprzyja ochrona ścisła (a nawet jest z nią w sprzeczności).[1]
Straty ekonomiczne odnośnie do wpływu wdrożenia strategii na przemysł drzewny w Polsce oznaczają m.in.:
- redukcję o ponad 200 tys. osób obecnie zatrudnionych w przemyśle drzewnym (bez uwzględnienia redukcji w otoczeniu, czyli transporcie, przemyśle maszyn itp.),
- zmniejszenie udziału osób zatrudnionych w przemyśle drzewnym w stosunku do zatrudnienia w przemyśle ogółem z 12,5% do 6%,
- ograniczenie lub likwidację produkcji 90% firm zlokalizowanych na obszarach wiejskich (92% firm zatrudnia mniej niż 10 osób) oraz to, że największy wzrost bezrobocia nastąpi na obszarach wiejskich, które już teraz notują najwyższe wskaźniki bezrobocia,
- marginalizację znaczenia polskich przetwórców drewna na arenie międzynarodowej (obecnie branża drzewna daje 6,5% PKB – Kasprzak, 2022), pierwsze miejsce w UE w zakresie produkcji podłóg, płyt i małej architektury, w czołówce europejskiej produkcji opakowań, mebli i papieru).[2]
Powyższe uwagi sformułowane przez polskich ekspertów znalazły potwierdzenie w opracowaniu przygotowanym przez niemiecki federalny Instytut im. Johanna Heinricha von Thünena (Dieter M. i in., 2020), który zwraca uwagę na to, że objęcie ochroną ścisłą 10% powierzchni UE wiąże się z realnym ryzykiem wystąpienia szeregu niekorzystnych zjawisk:
- lasy mogą utracić możliwości podtrzymywania różnorodności biologicznej; dla wielu gatunków oznaczać to będzie brak możliwości dalszego funkcjonowania ich populacji,
- zamiast wiązać dwutlenek węgla zamarłe lasy staną się potężnym emitentem CO2 – przyczyni się to do dalszego pogłębiania efektu cieplarnianego,
- zamarłe lasy utracą możliwości łagodzenia skutków zmian klimatycznych, jakimi są m.in. ograniczenie możliwości retencjonowania wody, łagodzenie dobowej amplitudy temperatur, utrata korzystnego wpływu na jakość powietrza (nawilżanie i filtrowanie) i wody (filtrowanie),
Niewątpliwie w wielu miejscach uruchomione zostaną procesy erozyjne.
Drewno (produkty z drewna) będzie zastępowane substytutami lub będzie importowane spoza UE. Radykalny spadek pozyskania surowca drzewnego (…) będzie miał niekorzystne skutki przyrodnicze wynikające z konieczności zastąpienia produktów drzewnych odpowiednimi substytutami. Będą to przede wszystkim plastik, cement, żelazo, szkło itp. Produkcja tych tworzyw jest energochłonna i opiera się na nieodnawialnych źródłach energii (kopaliny). Inną możliwością zastąpienia drewna pochodzącego z europejskich lasów jest drewno pochodzące z krajów spoza UE. Bez wątpienia znaczna część tego drewna będzie pochodzić z obszarów, gdzie nie prowadzi się zrównoważonej gospodarki leśnej, a często prowadzi się wręcz rabunkową eksploatację lasów skutkującą kurczeniem się ich powierzchni. Zastępowanie drewna innymi surowcami oraz import drewna spoza Unii skutkował będzie pogorszeniem bilansu CO2 i dalszym przyspieszeniem zmian klimatycznych.
Objęcie lasów ochroną ścisłą w znaczący sposób może spowodować ograniczenie dostępności usług ekosystemowych dla społeczeństwa, w tym swobodnego dostępu do lasów (poruszanie się tylko wyznaczonymi ścieżkami), całkowity zakaz lub znaczne ograniczenie zbiorów runa leśnego, znaczne ograniczenie lub zakaz pozyskania drewna, w tym drewna na opał.
W Polsce i w krajach UE ograniczy możliwości korzystania z różnych form rekreacji i odpoczynku (bushcraftu, spacerowania, biegania poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi, organizowania biegów na orientację, wykonywania polowania, wędkowania, itp.) – ograniczenie dostępu dla mieszkańców do lasów.
Prof. Andrzej Grzywacz stwierdził, cyt.: „Jak się wydaje, ekologiczne dokumenty Unii Europejskiej, zmierzające do »aspirowania do miana pierwszego kontynentu neutralnego dla klimatu do roku 2050«, w pewnej części w sferze zamierzeń dotyczących obszarów leśnych oparte są na tzw. zielonej ideologii, lansowanej przez niektóre grupy »ekologicznego lobby«, oparte na poglądach, mniemaniach, przypuszczeniach, pomysłach w »dobrej wierze«, ale nie na istniejącej wiedzy naukowej. W dokumentach tych nie podano, na jakich zasadach naukowych, metodach, prowadzonych wyliczeniach i symulacjach ustalono, że należy akurat 30% powierzchni krajów Unii Europejskiej objąć ochroną prawną, w tym 10% ochroną ścisłą, głównie obszarów leśnych. Nie przedstawiono w uzasadnieniach do tych propozycji przewidywań, jakie to może przynieść, jeśli chodzi o krótko- i długoterminowe pozytywne i negatywne skutki dla przyrody, lasów, społeczeństwa dla gospodarki, szerzej dla rozwoju cywilizacyjnego.
Ekosystemy leśne w zdecydowanej większości na terenach Unii Europejskiej powstały dzięki działalności człowieka, prowadzonej od wieków gospodarce leśnej, są przez właścicieli i zarządców – leśników odnawiane, zagospodarowywane i użytkowane. Lasy pierwotne i naturalne są już tylko niewielkimi fragmentami w całości obszarów leśnych naszego kontynentu. Gdy proponuje się ochronę ścisłą w lasach na terenie państw gęsto zaludnionych, zurbanizowanych, o bogatej i stale rozbudowywanej infrastrukturze przemysłowej i komunikacyjnej, w czasach gdy bardzo dużo i słusznie mówi się o możliwych skutkach zmian globalnych i w związku z tym prawdopodobieństwem znaczących zmian składów gatunkowych drzewostanów i innych elementów ekosystemów, o możliwości wystąpienia w nasilonym stopniu chorób i szkodnikach w lasach, o kolejnych falach emigracji z krajów pozaeuropejskich, różnego typu zagrożeniach i niepokojach społecznych, malejącej przewidywalności przyszłości – to w rzeczywistości ochronie leśnej przyrody proponuje się regres niż postęp. Propozycje te są ryzykowne, niedoprecyzowane, powstałe na podstawie poglądów ideologicznych i politycznych, a nie na podstawie wskazań opartych na wynikach badań naukowych. Hasło związane z omawianymi unijnymi propozycjami dotyczącymi »nicnierobienia« na znacznych obszarach lasów, »przywracanie przyrody do naszego życia« – brzmi propagandowo, nie odzwierciedla rzeczywistej, aktualnej sytuacji w polskim leśnictwie i innych państwach Europy, gdyż od dawna »chronimy przyrodę dla człowieka a nie przed człowiekiem«”.[3]
W związku z powyższym, działając na podstawie ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakiej podstawie prawnej minister klimatu i środowiska (dalej MKiŚ) wprowadziła tzw. moratorium (pisma-polecenia MKiŚ do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych z dnia 8 i 23 stycznia 2024 r.) wyłączające ze zrównoważonej gospodarki leśnej blisko 100 tysięcy hektarów? Czy ta sprawa nie powinna trafić do sądu?
Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad kolejnym moratorium, aby wyłączyć kolejne obszary leśne na gruntach Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ze zrównoważonej gospodarki leśnej?
Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska proponuje utworzenie kolejnych 100 rezerwatów na terenach Lasów Państwowych i prace nad tym trwają? Czy dyrektor generalny Lasów Państwowych ma zaproponować nowe lokalizacje rezerwatów? Dlaczego został zobowiązany dyrektor generalny Lasów Państwowych, skoro to regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwym organem do ustanawiania rezerwatów przyrody?
Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska poprzez urzędy marszałkowskie wywiera naciski na parki krajobrazowe, aby obejmować „wzmocnioną ochroną” kolejne tereny? Na czym ma polegać ta „wzmocniona ochrona”?
Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad zmianą ustawy o lasach w celu realizacji wyroku TSUE w sprawie planu urządzania lasu i w związku z tym czy prawdą jest, że propozycje legislacyjne idą bardzo szeroko i mają dotknąć również Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej (przedsiębiorstwo państwowe), gdyż kierownictwo resortu chce wyrzucić z pracy dyrektora i wicedyrektora BULiGL, a nie zgadza się na to Rada Pracownicza?
Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska proponuje zabrać pieniądze z Lasów Państwowych i przekazać do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej?
Czy prawdą jest, że na dzień 20.06.2024 r. niezatwierdzonych przez MKiŚ było (a przekazanych przez DGLP do resortu) 17 planów urządzania lasu? Jak mają funkcjonować nadleśnictwa i wykonywać swoje zadania bez podstawowego planu prac pielęgnacyjnych i ochronnych?
Obowiązujące rozporządzenie LULUCF ws. zmiany rozporządzenia (UE) 2018/841 w odniesieniu do zakresu stosowania, uproszczenia przepisów dotyczących sprawozdawczości i zgodności oraz określenia celów państw członkowskich na 2030 r., w konsekwencji którego planowane jest w celu realizacji unijnego celu klimatycznego na rok 2030, aby wkład pochłaniania wynosił 310 mln ton ekw. CO2 dla całej UE. Cel dla Polski w 2030 r. wynosi 38,1 mln ton ekw. CO2. W związku z tym czy prawdą jest, że w praktyce może to oznaczać, że skompensowanie braków w pochłanianiu doprowadzi do wstrzymania pozyskania drewna w Lasach Państwowych na obszarze ponad 2 000 000 hektarów?
Obecnie weszło w życie rozporządzenie EUDR w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów. Czy prawdą jest wbrew temu, co się mówi, że ten akt prawny będzie dotyczył także polskiego leśnictwa i przyrody, również w wymiarze finansowym, a jeśli tak, to w jakim wymiarze?
Nie jest pewne, czy weszło w życie (bo nie wiemy co z głosowaniem Austrii w Radzie UE w dniu 17.06.2024 r.) rozporządzenie dotyczące odbudowy zasobów przyrodniczych w UE (NRL). Czy prawdą jest, że MKiŚ będzie wdrażać te przepisy pomimo wątpliwości prawnych dotyczących ich przyjęcia?
Czy prawdą jest, że w Ministerstwie Klimatu i Środowiska powołano zespół ds. reformy łowiectwa, który ma doprowadzić do dekompozycji i zniszczenia polskiego modelu łowiectwa?
Czy prawdą jest, że MKiŚ wprowadza do debaty publicznej i medialnej pojęcia lasów publicznych, lasów społecznych, odchodząc od nazwy lasy państwowe? W związku z tym czy prawdą jest, że nie istnieje legalna definicja lasów społecznych, a już pracują zespoły regionalne, które mają je wyznaczać? Czy prawdą jest, że w tzw. lasach społecznych ma być wprowadzony zakaz pozyskania drewna?
Czy kierownictwo MKiŚ nie ma wiedzy i świadomości, że z biegiem czasu drzewostany w tych tzw. lasach społecznych zaczną się rozpadać i w związku z tym zagrożenie dla ludzi związane z możliwością niekontrolowanych wyłomów i wywrotów będzie rosło, jak również obciążenie ogniowe i w związku z tym zagrożenie pożarowe?
Czy prawdą jest, że celem politycznym kierownictwa MKiŚ jest degradacja i dekompozycja polskiego leśnictwa i przemysłu leśno-drzewnego?
[1] Publikacja „Europejski Zielony Ład - zamierzenia i problemy realizacyjne w leśnictwie”, Polskie Towarzystwo Leśne, 2023 r.
[2] Kasprzak J., 2022: Przemysł drzewny w Polsce – szanse dalszego rozwoju? W: Debata o lasach - człowiek, las, drewno. Polskie Towarzystwo Leśne, Oddział Wielkopolski, 6.04.2022 (https://www.youtube.com/watch?v=HOylXLCOPpk).
[3] Grzywacz A., Wielofunkcyjna gospodarka leśna jedną z form ochrony przyrody w publikacji: „Europejski Zielony Ład - zamierzenia i problemy realizacyjne w leśnictwie” Polskie Towarzystwo Leśne, 2023 r.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
17
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.8 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21515 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.163.2024
3336443.13967310.11233221
Warszawa, 11-12-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Pana Posła Jacka Sasina w sprawie aktualnej
sytuacji dotyczącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz polskiego
sektora przemysłu leśno-drzewnego - K10INT4277, przedstawiam poniższe informacje:
1. Na jakiej podstawie prawnej Minister Klimatu i Środowiska (dalej MKiŚ) wprowadziła
tzw.moratorium (pisma-polecenia MKiŚ do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych
z dnia 8 i 23 stycznia 2024 r.) wyłączające ze zrównoważonej gospodarki leśnej blisko
100 tysięcy hektarów? Czy ta sprawa nie powinna trafić do sądu?
Polecenia wstrzymania/organiczenia pozyskiwania drewna w lasach znajdujących się
w zarządzie PGL LP są wydawane na podstawie art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia
1996 r. o Radzie Ministrów w zw. z art. 4 ust. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września
1991 r. o lasach. Są to akty wewnętrzne, co za tym idzie, nie podlegają właściwości sądów
administracyjnych.
2. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad kolejnym
moratorium, aby wyłączyć kolejne obszary leśne na gruntach Skarbu Państwa
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ze zrównoważonej gospodarki
leśnej?
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska obecnie nie są prowadzone prace nad nowym
moratorium.
3. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska proponuje utworzenie
kolejnych 100 rezerwatów na terenach Lasów Państwowych i prace nad tym trwają?
Czy Dyrektor Generalny Lasów Państwowych ma zaproponować nowe lokalizacje
rezerwatów? Dlaczego został zobowiązany Dyrektor Generalny Lasów Państwowych,
skoro to Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jest właściwym organem
do ustanawiania rezerwatów przyrody?
100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych to inicjatywa PGL LP, w ramach której
leśnicy zgłaszają i będą zgłaszać kolejne obszary, które odznaczają się wysokimi walorami
-- 1 of 7 --
przyrodniczymi. Już dzisiaj 86% z ponad 1500 polskich rezerwatów znajduje się na gruntach
Lasów Państwowych. Zajmują one powierzchnię równą kilku parkom narodowym. Wiosną
br. z nadleśnictw z całego kraju wpłynęło do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych
ponad 200 propozycji nowych rezerwatów. Nad analizą tych dokumentów pracowały
zespoły składające się z przedstawicieli poszczególnych regionalnych dyrekcji LP (RDLP)
oraz Regionalnych Dyrekcji Ochrony środowiska (RDOŚ). Ze zgłoszonych propozycji
zostało wytypowanych ponad 140 obiektów, które podlegają dalszemu procedowaniu.
Wszystkie są już po lustracjach terenowych przeprowadzonych przez zespoły RDOŚ-RDLP
oraz dokładnej analizie pod kątem dokumentacji przyrodniczej. Zgodnie z zapowiedzią, już
w grudniu powstaną nowe rezerwaty przyrody o łącznej powierzchni 3412,78 ha. – 53
rezerwaty.
4. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska poprzez Urzędy
Marszałkowskie wywiera „naciski” na parki krajobrazowe aby obejmować
„wzmocnioną ochroną” kolejne tereny? Na czym ma polegać ta „wzmocniona
ochrona”?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie wywiera „nacisków” na Urzędy Marszałkowskie.
Na 20% lasów Skarbu Państwa zarządzanych przez Lasy Państwowe, gospodarka leśna
nie będzie ukierunkowana na cele produkcyjne. Podczas II edycji Ogólnopolskiej Narady
o Lasach, która odbyła się w dniach 27-28 listopada 2024 r. zaprezentowano
harmonogramy dla kluczowych działań dotyczących wzmocnienia ochrony lasów -
wyznaczania starolasów, tworzenia nowych rezerwatów przyrody. Przedstawiono również
plan ustanowienia lasów o wiodącej funkcji przyrodniczej i społecznej.
Jasne usankcjonowanie zasad funkcjonowania lasów o wiodącej funkcji społecznej możliwe
jest w dostępnej już dziś formule lasów ochronnych - kategorii lasów szczególnie
chronionych ze względu na pełnione funkcje lub stopień zagrożenia. Zasady te wdrożone
będą też w planach urządzenia lasów.
Podejmowane działania są odpowiedzią na zagrożenia wynikające z ryzyka utraty
różnorodności biologicznej oraz zmian klimatycznych. Jednocześnie wpisują się w krajowe
i międzynarodowe zobowiązania dotyczące tych aspektów. Wychodzą także naprzeciw
potrzebom zgłaszanym przez społeczeństwo, które oczekuje prowadzenia zrównoważonej,
odpowiedzialnej społecznie gospodarki leśnej.
5. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad zmianą ustawy
o lasach w celu realizacji wyroku TSUE w sprawie Planu Urządzania Lasu i w związku
z tym czy prawdą jest, że propozycje legislacyjne idą bardzo szeroko i mają dotknąć
również Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej (przedsiębiorstwo państwowe), gdyż
kierownictwo resortu chce wyrzucić z pracy Dyrektora i Wicedyrektora BULiGL, a nie
zgadza się na to Rada Pracownicza?
Trwa proces wykonania dwóch wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE C-432/21 oraz C-
441/17, w tym realizacji wymagań Konwencji z Aarhus i Konstytucji RP, poprzez
kompleksowe uporządkowanie procesu sporządzania, weryfikacji i zatwierdzania planu
urządzenia lasu (PUL), a także umożliwienie sądowej kontroli PUL i uproszczonych planów
urządzenia lasu (UPUL) przy zapewnieniu ciągłości gospodarki leśnej.
Celem jest zapewnienie społecznego nadzoru nad gospodarką leśną zgodnie z programem
rządu. Kluczowym elementem jest zapewnienie realnej partycypacji społecznej,
transparentności, jak też udziału lokalnego samorządu terytorialnego – gmin.
-- 2 of 7 --
Projektowane zmiany w odniesieniu do BULiGL mają na celu zharmonizowanie prac Biura z
polityką państwa. Podkreślić należy, że jest to przedsiębiorstwo państwowe, a nie prywatne.
Projekt ustawy 9 sierpnia 2024 r. skierowano do uzgodnień, konsultacji społecznych
i opiniowania.
6. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska proponuje zabrać
pieniądze z Lasów Państwowych i przekazać do Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej?
Ministerstwo nie planuje „zabierać” pieniędzy z Lasów Państwowych, lecz realizuje
deklarację w zakresie wsparcia przez Lasy Państwowe ochrony przyrody. W wykazie prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został wpisany pod numerem UD108
projekt ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony przyrody. Projekt
przewiduje wprowadzenie mechanizmu finansowania zadań związanych z ochroną
przyrody. Mechanizm finansowania przewiduje zobowiązanie Państwowego Gospodarstwa
Leśnego Lasy Państwowe do dokonywanie wpłat na rzecz NFOŚiGW, za pośrednictwem
którego zostaną przekierowane na realizację zadań z zakresu ochrony przyrody. Główną
grupą beneficjentów środków z NFOŚiGW będą parki narodowe i regionalne dyrekcje
ochrony środowiska. W następnej kolejności, instytuty badawcze i uczelnie.
7. Czy prawdą jest, że na dzień 20.06.2024 r. niezatwierdzonych przez MKiŚ było
(a przekazanych przez DGLP do resortu) 17 Planów Urządzania Lasu? Jak
mają funkcjonować nadleśnictwa i wykonywać swoje zadania bez podstawowego
planu prac pielęgnacyjnych i ochronnych?
Zagadnienie prowadzenia gospodarki leśnej bez zatwierdzonego PUL wiąże się z luką
prawną istniejąca w obecnym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy
o lasach, zatwierdzenie planu urządzenia lasu na następny okres następuje dopiero po
upływie okresu minionego. Wynika to m.in. z art. 18 ust. 4 pkt 2 ustawy o lasach, wedle
którego to przepisu PUL powinien zawierać w szczególności analizę gospodarki leśnej
w okresie „minionym”. W utrwalonej praktyce PGL LP przyjęto odnosić to do okresu 10 lat
obowiązywania poprzedniego planu urządzenia lasu. Prowadzi to do sytuacji, w której
z jednej strony ustawodawca przyznał ministrowi właściwemu ds. środowiska instrument
prawny w postaci aktu zatwierdzenia PUL, uzależniając wywołanie przez plan urządzenia
lasu skutków prawnych od jego „akceptacji”, a z drugiej – przyjęta praktyka wykładni
regulacji prowadzi do przedstawiania PUL do zatwierdzenia po wyekspirowaniu
dotychczasowego. Jednakże zatwierdzenie planu urządzenia lasu przez ministra wywołuje
skutek ex tunc, tj. zatwierdzenie PUL powoduje potwierdzenie prawidłowości zasad
prowadzenia gospodarki leśnej w okresie od wyekspirowania poprzedniego PUL
do zatwierdzenia PUL na kolejny okres. Zatem, prowadzenie gospodarki leśnej w sytuacji
wyekspirowania poprzedniego PUL i przed zatwierdzeniem tego planu na kolejny okres,
może wymagać powstrzymania się od podejmowania działań w części, która w świetle
dokumentacji zebranej w sprawie może stanowić przedmiot korekty np. z uwagi na wymogi
środowiska wskazane w opinii RDOŚ lub dostosowanie do wymagań prawnych właściwych
dla lasów ochronnych. Wynika to z zasady przezorności wyrażonej w art. 6 ustawy – Prawo
ochrony środowiska, którą należy się kierować oraz podejmować środki zapobiegawcze
podejmując działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze
w pełni rozpoznane. Tym samym w takiej sytuacji nadleśniczy nie powinien zaprzestać
gospodarki leśnej przed zatwierdzeniem PUL – byłoby to niezgodne z zasadą ciągłości
prowadzenia gospodarki leśnej – lecz stosownie ją ograniczyć w zakresie
zakwestionowanym przez RDOŚ lub budzącym uzasadnione zastrzeżenia co do zgodności
z reżimem prawnym np. lasów ochronnych lub dobrych praktyk leśnych. Innymi słowy, do
-- 3 of 7 --
czasu zatwierdzenia PUL powinny być dokonywane tylko działania z zakresu gospodarki
leśnej niezbędne, nie cierpiące zwłoki.
8. Obowiązujące rozporządzenie LULUCF ws. zmiany rozporządzenia (UE) 2018/841
wodniesieniu do zakresu stosowania, uproszczenia przepisów dotyczących
sprawozdawczości i zgodności oraz określenia celów państw członkowskich na 2030
r., w konsekwencji którego planowane jest w celu realizacji unijnego celu
klimatycznego na rok 2030, aby wkład pochłaniania wynosi 310 mln ton ekw. CO2 dla
całej UE. Cel dla Polski w 2030 r. wynosi 38,1 mln ton ekw. CO2. W związku z tym czy
prawdą jest, że w praktyce może to oznaczać, że aby skompensować braki
w pochłanianiu doprowadzi to do wstrzymania pozyskania drewna w Lasach
Państwowych na obszarze ponad 2 000 000 hektarów?
Osiągnięcie celu rozporządzenia LULUCF (841/2018) na rok 2030, czyli pochłonięcie 38,1
Mt ekw. CO2 będzie możliwe przy zmianie sposobu gospodarki leśnej w pewnym zakresie.
W ramach polityki prowadzonej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, planuje się
zmianę sposobów zagospodarowania lasów zarządzanych przez PGL LP na około 20% ich
powierzchni oraz nastawienie na pełnienie przez nie funkcji przyrodniczej i społecznej.
Analizy Instytutu Badawczego Leśnictwa wskazują, że ograniczenie pozyskania drewna
o około 5,8% do roku 2030 względem roku 2023 i scenariusza kontynuacji prowadzenia
gospodarki leśnej w dotychczasowy sposób pozwoli na osiągnięcie tego celu.
To ograniczenie może wynikać między innymi ze wspomnianej nowej polityki ochrony
zasobów leśnych. Istotne jest jednak również, że ograniczenie pozyskania będzie rozłożone
w czasie oraz rekompensowane ograniczeniem eksportu nieprzetworzonego drewna
oraz ograniczeniem spalania biomasy leśnej w energetyce zawodowej.
Jednakże, nie oznacza to wstrzymania pozyskania drewna na obszarze około 2 mln ha.
Ponadto, będą podejmowane działania z zakresu przebudowy drzewostanów (m.in. z litych
iglastych na bardziej różnorodne, dostosowane do siedliska), które będą mogły zapewnić
pochłanianie CO2 również w dłuższej perspektywie czasowej.
9. Obecnie weszło w życie rozporządzenie EUDR w sprawie udostępniania na rynku
unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i
degradacją lasów. Czy prawdą jest wbrew temu co się mówi, że ten akt prawny będzie
dotyczył także polskiego leśnictwa i przyrody, również w wymiarze finansowym, a jeśli
tak to w jakim wymiarze?
EUDR dotyczy zakazu wprowadzania do obrotu towarów powodujących wylesianie.
Dotyczy to także drewna pozyskiwanego w Polsce.
10. „Nie jest pewne czy weszło w życie (bo nie wiemy co z głosowaniem Austrii w Radzie
UE w dniu 17.06.2024 r.) rozporządzenie dotyczące odbudowy zasobów
przyrodniczych w UE (NRL). Czy prawdą jest, że MKiŚ będzie wdrażać te przepisy,
pomimo wątpliwości prawnych dotyczących ich przyjęcia?”
Odnośnie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 czerwca
2024 roku w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych i zmiany rozporządzenia (UE)
2022/869 – innych niż podczas głosowania w Radzie UE, które odbyło się 17 czerwca
2024 r., podczas tego głosowania Austria poparła przyjęcie rozporządzenia o odbudowie
zasobów przyrodniczych w trzecim czytaniu (link do noty Rady UE 2022/0195 (COD) z dnia
18 czerwca 2024 r. w sprawie wyników głosowania dostępny jest pod adresem: https://eur-
-- 4 of 7 --
lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CONSIL:ST_11308_2024_INIT).
Następnie, przyjęte rozporządzenie zostało opublikowane 29 lipca 2024 roku w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej, w witrynie internetowej EUR-Lex (link do publikacji
rozporządzenia dostępny jest pod adresem:
https://eurlex.europa.eu/legalcontent/PL/TXT/?uri=LEGISSUM:ordinary_legislative_proce
dure) zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą UE. Procedura ta została zdefiniowana
w art. 294 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Podkreślić należy, że w momencie publikacji rozporządzenia w unijnym dzienniku uzyskało
ono pełną skuteczność. Zaczęło obowiązywać na terenie całej UE w dniu 18 sierpnia
2024 r., w tym w Polsce. Oznacza to, że Polska, jako kraj członkowski UE została formalnie
zobowiązana do realizacji celów i założeń zawartych w powołanym rozporządzeniu, czyli
odbudowie swoich zasobów przyrodniczych. Akt ten nie wymagał transpozycji do polskiego
porządku prawnego i zaczął obowiązywać bezpośrednio.
Za skuteczne wdrożenie rozporządzenia o odbudowie zasobów przyrodniczych w Polsce
odpowiedzialne jest Ministerstwo Klimatu i Środowiska, które rozpoczęło już prace nad
powołaniem specjalnego międzyresortowego zespołu odpowiedzialnego za przygotowanie
Krajowego Planu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych (dalej: „KPO ZP”). Polska jak i inne
państwa członkowskie zostały zobowiązane do przygotowania projektu tego dokumentu
strategicznego do dnia 1 września 2026 roku. Komórką merytoryczną w resorcie
środowiska odpowiedzialną za koordynacje prac nad KPO ZP jest Departament Ochrony
Przyrody. Natomiast, w kwestii skuteczności wdrażania rozporządzenia wypowiedziała się
dotychczas Państwowa Rada Ochrony Przyrody wydając w dniu 31 sierpnia 2024 r. Opinię
w sprawie zmian legislacyjnych potrzebnych do wdrażania Rozporządzenia UE o odbudowie
zasobów przyrodniczych (PROP-KPOP/2024-09) .
W ramach Ogólnopolskiej Narady o Lasach funkcjonuje grupa robocza do spraw prawnych,
do której zadań należy proponowanie precyzyjnych rozwiązań prawnych dla objęcia
wzmocnioną ochroną lasów zdefiniowanych poszczególnymi kryteriami ONoL, powiązanie
z Nature Restoration Law i, rekomendacje ws. problemów prawnych.
11. Czy prawdą jest, że w Ministerstwie Klimatu i Środowiska powołano zespół ds. reformy
łowiectwa, który ma doprowadzić do dekompozycji i zniszczenia polskiego modelu
łowiectwa?
Zarządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 czerwca 2024 r. powołano Zespół
ds. reformy łowiectwa. Zespół jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra, a jego rolą
jest wypracowanie rekomendacji dla Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie zmian
w prawie łowieckim. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele Polskiego Związku
Łowieckiego, Lasów Państwowych, Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Państwowej
Straży Łowieckiej, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz strony społecznej. Nie ma on
na celu „doprowadzić do dekompozycji i zniszczenia polskiego modelu łowiectwa”.
12. Czy prawdą jest, że MKiŚ wprowadza do debaty publicznej i medialnej pojęcia lasów
publicznych, lasów społecznych odchodząc od nazwy lasy państwowe. W związku
z tym czy prawdą jest, że nie istnieje legalna definicja lasów społecznych, a już pracują
zespoły regionalne, które mają je wyznaczać? Czy prawdą jest, że w tzw. „lasach
społecznych” ma być wprowadzony zakaz pozyskania drewna?
Na podstawie polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 kwietnia br. (z późn. zm.),
skierowanego do Dyrektora Generalnego LP, realizowany jest pilotażowy proces
wzmocnienia ochrony lasów o zwiększonej funkcji dla społeczeństwa wokół największych
polskich miast: Warszawy, Krakowa, Gdańska-Sopotu-Gdyni, Wrocławia, Łodzi, Poznania,
-- 5 of 7 --
Katowic, Bydgoszczy-Torunia, Szczecina. Ponadto równolegle, zgodnie z poleceniem
Ministry Klimatu i Środowiska z dnia 19 sierpnia 2024 r., skierowanym do Dyrektora
Generalnego LP, trwają prace nad wzmocnieniem ochrony lasów o wiodącej funkcji
społecznej wokół miast Bielska-Białej i Kielc .
Kluczową rolę w ustaleniu propozycji obszarów oraz zasad gospodarowania mają lokalne
zespoły ds. lasów społecznych, w których zasiadają przedstawiciele szerokiego grona
kluczowych interesariuszy. Na wyznaczonych obszarach ograniczona zostanie gospodarcza
funkcja terenów leśnych. Będą one służyły mieszkańcom przede wszystkim do wypoczynku
i rekreacji w kontakcie z naturą, co jest ważne w kontekście codziennego życia w środowisku
miejskim. Aktualnie wojewodowie przekazali do tut. organu raporty końcowe z prac
lokalnych zespołów do spraw lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół Warszawy,
Krakowa, Gdańska-Sopotu-Gdyni, Łodzi, Poznania, Katowic, Bydgoszczy-Torunia,
Szczecina, wraz załącznikami. Materiały te zawierają stanowiska wszystkich członków
lokalnych zespołów oraz zaproponowane przez nich rozwiązania, jak również zdania
odrębne. Obecnie trwa analiza tych materiałów. Resort w swoich założeniach będzie
poszukiwał rozwiązań kompromisowych oraz ich długoterminowego usankcjonowania
prawnego. Założenia działań legislacyjnych zostały wypracowane w szerokim gronie
ekspertów podczas procesu ONoL i były prezentowane pod koniec listopada podczas
drugiej sesji ONoL. Materiały dotyczące prac zespołów lokalnych do spraw lasów
o wiodącej funkcji społecznej wokół Wrocławia, Bielska-Białej i Kielc zostaną przekazane
do resortu po zakończeniu ich prac. Dopiero po szczegółowej analizie wszystkich
przesłanych materiałów, Ministra Klimatu i Środowiska będzie podejmowała dalsze decyzje
w celu właściwej ochrony tych obszarów.
Ministerstwo w swoich działaniach dąży do jak najefektywniejszego wzmocnienia (w tym
zapewnienia dostarczania) funkcji społecznych polskich lasów, jednocześnie zapewniając
leśnikom pewność co do zasad prowadzenia gospodarki leśnej na tych terenach
w przyszłości.
13. Czy kierownictwo MKiŚ nie ma wiedzy i świadomości, że z biegiem czasu drzewostany
w tych tzw. „lasach społecznych” zaczną się rozpadać i w związku z tym zagrożenie dla
ludzi związane z możliwością niekontrolowanych wyłomów i wywrotów będzie rosło,
jak również obciążenie ogniowe i w związku z tym zagrożenie pożarowe?
Gospodarka leśna w lasach o wiodącej funkcji społecznej, podobnie jak w innych obszarach
o szczególnym statusie ochronnym, takich jak lasy ochronne czy lasy znajdujące się
na obszarach Natura 2000, będzie prowadzona w sposób zrównoważony. Oznacza to,
że działania w tych lasach powinny być planowane i realizowane w sposób, który łączy
potrzeby ochrony środowiska z wymaganiami społecznymi i bezpieczeństwem publicznym.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska postrzega las jako ekosystem, a nie uprawę na potrzeby
pozyskania drewna.
14. Czy prawdą jest, że celem politycznym kierownictwa MKiŚ jest degradacja
i dekompozycja polskiego leśnictwa i przemysłu leśno-drzewnego?
Nie jest to prawdą. Priorytety Ministra Klimatu i Środowiska obejmują m. in.:
wprowadzenie nowych zasad sprzedaży drewna oraz wsparcie proklimatycznej
działalności poprzez wprowadzenie kryterium geografii zakupu. Celem nowych
zasad jest wyeliminowanie mankamentów obecnych regulacji, aby lepiej
odpowiadać na szeroko pojęte potrzeby gospodarcze przedsiębiorców. Nowe
zasady mają na celu stworzenie sprawiedliwszego i dostosowanego do różnych
-- 6 of 7 --
potrzeb rynku systemu sprzedaży. Wpłyną one pozytywnie na rozwój podmiotów
gospodarczych zajmujących się faktycznym przerobem drewna oraz uwzględnią
lokalną proklimatyczność prowadzenia ich działalności oraz będą miały korzystny
wpływ na środowisko naturalne.
zatrzymanie niekontrolowanego wywozu nieprzetworzonego drewna poprzez
większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna oraz
dostosowanie oferowanego produktu drzewnego do potrzeb polskich nabywców
Im bardziej korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie
drewna, tym większa premia oraz dostosowanie oferowanego produktu drzewnego
do potrzeb polskich nabywców a nie zagranicznych. Oferowany produkt drzewny
dostosowany do potrzeb polskich nabywców, a nie zagranicznych np. z Dalekiego
Wschodu.
reformę modelu prowadzenia gospodarki leśnej, mająca na celu zapewnienie
trwałości, w tym wzmożoną ochronę najcenniejszych ekosystemów leśnych oraz
wzmocnienie pełnionych przez nie funkcji ochronnych i społecznych. Ministerstwo
podejmuje szereg działań, które są odpowiedzią na oczekiwania społeczeństwa, co
do konieczności przeciwdziałania utracie różnorodności biologicznej i negatywnym
skutkom zmian klimatu.
Priorytety nie obejmują zatem celów wskazanych przez Pana Posła.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.163.2024
3336443.13967310.11233221
Warszawa, 11-12-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Pana Posła Jacka Sasina w sprawie aktualnej
sytuacji dotyczącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz polskiego
sektora przemysłu leśno-drzewnego - K10INT4277, przedstawiam poniższe informacje:
1. Na jakiej podstawie prawnej Minister Klimatu i Środowiska (dalej MKiŚ) wprowadziła
tzw.moratorium (pisma-polecenia MKiŚ do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych
z dnia 8 i 23 stycznia 2024 r.) wyłączające ze zrównoważonej gospodarki leśnej blisko
100 tysięcy hektarów? Czy ta sprawa nie powinna trafić do sądu?
Polecenia wstrzymania/organiczenia pozyskiwania drewna w lasach znajdujących się
w zarządzie PGL LP są wydawane na podstawie art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia
1996 r. o Radzie Ministrów w zw. z art. 4 ust. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września
1991 r. o lasach. Są to akty wewnętrzne, co za tym idzie, nie podlegają właściwości sądów
administracyjnych.
2. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad kolejnym
moratorium, aby wyłączyć kolejne obszary leśne na gruntach Skarbu Państwa
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ze zrównoważonej gospodarki
leśnej?
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska obecnie nie są prowadzone prace nad nowym
moratorium.
3. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska proponuje utworzenie
kolejnych 100 rezerwatów na terenach Lasów Państwowych i prace nad tym trwają?
Czy Dyrektor Generalny Lasów Państwowych ma zaproponować nowe lokalizacje
rezerwatów? Dlaczego został zobowiązany Dyrektor Generalny Lasów Państwowych,
skoro to Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jest właściwym organem
do ustanawiania rezerwatów przyrody?
100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych to inicjatywa PGL LP, w ramach której
leśnicy zgłaszają i będą zgłaszać kolejne obszary, które odznaczają się wysokimi walorami
-- 1 of 7 --
przyrodniczymi. Już dzisiaj 86% z ponad 1500 polskich rezerwatów znajduje się na gruntach
Lasów Państwowych. Zajmują one powierzchnię równą kilku parkom narodowym. Wiosną
br. z nadleśnictw z całego kraju wpłynęło do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych
ponad 200 propozycji nowych rezerwatów. Nad analizą tych dokumentów pracowały
zespoły składające się z przedstawicieli poszczególnych regionalnych dyrekcji LP (RDLP)
oraz Regionalnych Dyrekcji Ochrony środowiska (RDOŚ). Ze zgłoszonych propozycji
zostało wytypowanych ponad 140 obiektów, które podlegają dalszemu procedowaniu.
Wszystkie są już po lustracjach terenowych przeprowadzonych przez zespoły RDOŚ-RDLP
oraz dokładnej analizie pod kątem dokumentacji przyrodniczej. Zgodnie z zapowiedzią, już
w grudniu powstaną nowe rezerwaty przyrody o łącznej powierzchni 3412,78 ha. – 53
rezerwaty.
4. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska poprzez Urzędy
Marszałkowskie wywiera „naciski” na parki krajobrazowe aby obejmować
„wzmocnioną ochroną” kolejne tereny? Na czym ma polegać ta „wzmocniona
ochrona”?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie wywiera „nacisków” na Urzędy Marszałkowskie.
Na 20% lasów Skarbu Państwa zarządzanych przez Lasy Państwowe, gospodarka leśna
nie będzie ukierunkowana na cele produkcyjne. Podczas II edycji Ogólnopolskiej Narady
o Lasach, która odbyła się w dniach 27-28 listopada 2024 r. zaprezentowano
harmonogramy dla kluczowych działań dotyczących wzmocnienia ochrony lasów -
wyznaczania starolasów, tworzenia nowych rezerwatów przyrody. Przedstawiono również
plan ustanowienia lasów o wiodącej funkcji przyrodniczej i społecznej.
Jasne usankcjonowanie zasad funkcjonowania lasów o wiodącej funkcji społecznej możliwe
jest w dostępnej już dziś formule lasów ochronnych - kategorii lasów szczególnie
chronionych ze względu na pełnione funkcje lub stopień zagrożenia. Zasady te wdrożone
będą też w planach urządzenia lasów.
Podejmowane działania są odpowiedzią na zagrożenia wynikające z ryzyka utraty
różnorodności biologicznej oraz zmian klimatycznych. Jednocześnie wpisują się w krajowe
i międzynarodowe zobowiązania dotyczące tych aspektów. Wychodzą także naprzeciw
potrzebom zgłaszanym przez społeczeństwo, które oczekuje prowadzenia zrównoważonej,
odpowiedzialnej społecznie gospodarki leśnej.
5. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad zmianą ustawy
o lasach w celu realizacji wyroku TSUE w sprawie Planu Urządzania Lasu i w związku
z tym czy prawdą jest, że propozycje legislacyjne idą bardzo szeroko i mają dotknąć
również Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej (przedsiębiorstwo państwowe), gdyż
kierownictwo resortu chce wyrzucić z pracy Dyrektora i Wicedyrektora BULiGL, a nie
zgadza się na to Rada Pracownicza?
Trwa proces wykonania dwóch wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE C-432/21 oraz C-
441/17, w tym realizacji wymagań Konwencji z Aarhus i Konstytucji RP, poprzez
kompleksowe uporządkowanie procesu sporządzania, weryfikacji i zatwierdzania planu
urządzenia lasu (PUL), a także umożliwienie sądowej kontroli PUL i uproszczonych planów
urządzenia lasu (UPUL) przy zapewnieniu ciągłości gospodarki leśnej.
Celem jest zapewnienie społecznego nadzoru nad gospodarką leśną zgodnie z programem
rządu. Kluczowym elementem jest zapewnienie realnej partycypacji społecznej,
transparentności, jak też udziału lokalnego samorządu terytorialnego – gmin.
-- 2 of 7 --
Projektowane zmiany w odniesieniu do BULiGL mają na celu zharmonizowanie prac Biura z
polityką państwa. Podkreślić należy, że jest to przedsiębiorstwo państwowe, a nie prywatne.
Projekt ustawy 9 sierpnia 2024 r. skierowano do uzgodnień, konsultacji społecznych
i opiniowania.
6. Czy prawdą jest, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska proponuje zabrać
pieniądze z Lasów Państwowych i przekazać do Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej?
Ministerstwo nie planuje „zabierać” pieniędzy z Lasów Państwowych, lecz realizuje
deklarację w zakresie wsparcia przez Lasy Państwowe ochrony przyrody. W wykazie prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został wpisany pod numerem UD108
projekt ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony przyrody. Projekt
przewiduje wprowadzenie mechanizmu finansowania zadań związanych z ochroną
przyrody. Mechanizm finansowania przewiduje zobowiązanie Państwowego Gospodarstwa
Leśnego Lasy Państwowe do dokonywanie wpłat na rzecz NFOŚiGW, za pośrednictwem
którego zostaną przekierowane na realizację zadań z zakresu ochrony przyrody. Główną
grupą beneficjentów środków z NFOŚiGW będą parki narodowe i regionalne dyrekcje
ochrony środowiska. W następnej kolejności, instytuty badawcze i uczelnie.
7. Czy prawdą jest, że na dzień 20.06.2024 r. niezatwierdzonych przez MKiŚ było
(a przekazanych przez DGLP do resortu) 17 Planów Urządzania Lasu? Jak
mają funkcjonować nadleśnictwa i wykonywać swoje zadania bez podstawowego
planu prac pielęgnacyjnych i ochronnych?
Zagadnienie prowadzenia gospodarki leśnej bez zatwierdzonego PUL wiąże się z luką
prawną istniejąca w obecnym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy
o lasach, zatwierdzenie planu urządzenia lasu na następny okres następuje dopiero po
upływie okresu minionego. Wynika to m.in. z art. 18 ust. 4 pkt 2 ustawy o lasach, wedle
którego to przepisu PUL powinien zawierać w szczególności analizę gospodarki leśnej
w okresie „minionym”. W utrwalonej praktyce PGL LP przyjęto odnosić to do okresu 10 lat
obowiązywania poprzedniego planu urządzenia lasu. Prowadzi to do sytuacji, w której
z jednej strony ustawodawca przyznał ministrowi właściwemu ds. środowiska instrument
prawny w postaci aktu zatwierdzenia PUL, uzależniając wywołanie przez plan urządzenia
lasu skutków prawnych od jego „akceptacji”, a z drugiej – przyjęta praktyka wykładni
regulacji prowadzi do przedstawiania PUL do zatwierdzenia po wyekspirowaniu
dotychczasowego. Jednakże zatwierdzenie planu urządzenia lasu przez ministra wywołuje
skutek ex tunc, tj. zatwierdzenie PUL powoduje potwierdzenie prawidłowości zasad
prowadzenia gospodarki leśnej w okresie od wyekspirowania poprzedniego PUL
do zatwierdzenia PUL na kolejny okres. Zatem, prowadzenie gospodarki leśnej w sytuacji
wyekspirowania poprzedniego PUL i przed zatwierdzeniem tego planu na kolejny okres,
może wymagać powstrzymania się od podejmowania działań w części, która w świetle
dokumentacji zebranej w sprawie może stanowić przedmiot korekty np. z uwagi na wymogi
środowiska wskazane w opinii RDOŚ lub dostosowanie do wymagań prawnych właściwych
dla lasów ochronnych. Wynika to z zasady przezorności wyrażonej w art. 6 ustawy – Prawo
ochrony środowiska, którą należy się kierować oraz podejmować środki zapobiegawcze
podejmując działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze
w pełni rozpoznane. Tym samym w takiej sytuacji nadleśniczy nie powinien zaprzestać
gospodarki leśnej przed zatwierdzeniem PUL – byłoby to niezgodne z zasadą ciągłości
prowadzenia gospodarki leśnej – lecz stosownie ją ograniczyć w zakresie
zakwestionowanym przez RDOŚ lub budzącym uzasadnione zastrzeżenia co do zgodności
z reżimem prawnym np. lasów ochronnych lub dobrych praktyk leśnych. Innymi słowy, do
-- 3 of 7 --
czasu zatwierdzenia PUL powinny być dokonywane tylko działania z zakresu gospodarki
leśnej niezbędne, nie cierpiące zwłoki.
8. Obowiązujące rozporządzenie LULUCF ws. zmiany rozporządzenia (UE) 2018/841
wodniesieniu do zakresu stosowania, uproszczenia przepisów dotyczących
sprawozdawczości i zgodności oraz określenia celów państw członkowskich na 2030
r., w konsekwencji którego planowane jest w celu realizacji unijnego celu
klimatycznego na rok 2030, aby wkład pochłaniania wynosi 310 mln ton ekw. CO2 dla
całej UE. Cel dla Polski w 2030 r. wynosi 38,1 mln ton ekw. CO2. W związku z tym czy
prawdą jest, że w praktyce może to oznaczać, że aby skompensować braki
w pochłanianiu doprowadzi to do wstrzymania pozyskania drewna w Lasach
Państwowych na obszarze ponad 2 000 000 hektarów?
Osiągnięcie celu rozporządzenia LULUCF (841/2018) na rok 2030, czyli pochłonięcie 38,1
Mt ekw. CO2 będzie możliwe przy zmianie sposobu gospodarki leśnej w pewnym zakresie.
W ramach polityki prowadzonej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, planuje się
zmianę sposobów zagospodarowania lasów zarządzanych przez PGL LP na około 20% ich
powierzchni oraz nastawienie na pełnienie przez nie funkcji przyrodniczej i społecznej.
Analizy Instytutu Badawczego Leśnictwa wskazują, że ograniczenie pozyskania drewna
o około 5,8% do roku 2030 względem roku 2023 i scenariusza kontynuacji prowadzenia
gospodarki leśnej w dotychczasowy sposób pozwoli na osiągnięcie tego celu.
To ograniczenie może wynikać między innymi ze wspomnianej nowej polityki ochrony
zasobów leśnych. Istotne jest jednak również, że ograniczenie pozyskania będzie rozłożone
w czasie oraz rekompensowane ograniczeniem eksportu nieprzetworzonego drewna
oraz ograniczeniem spalania biomasy leśnej w energetyce zawodowej.
Jednakże, nie oznacza to wstrzymania pozyskania drewna na obszarze około 2 mln ha.
Ponadto, będą podejmowane działania z zakresu przebudowy drzewostanów (m.in. z litych
iglastych na bardziej różnorodne, dostosowane do siedliska), które będą mogły zapewnić
pochłanianie CO2 również w dłuższej perspektywie czasowej.
9. Obecnie weszło w życie rozporządzenie EUDR w sprawie udostępniania na rynku
unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i
degradacją lasów. Czy prawdą jest wbrew temu co się mówi, że ten akt prawny będzie
dotyczył także polskiego leśnictwa i przyrody, również w wymiarze finansowym, a jeśli
tak to w jakim wymiarze?
EUDR dotyczy zakazu wprowadzania do obrotu towarów powodujących wylesianie.
Dotyczy to także drewna pozyskiwanego w Polsce.
10. „Nie jest pewne czy weszło w życie (bo nie wiemy co z głosowaniem Austrii w Radzie
UE w dniu 17.06.2024 r.) rozporządzenie dotyczące odbudowy zasobów
przyrodniczych w UE (NRL). Czy prawdą jest, że MKiŚ będzie wdrażać te przepisy,
pomimo wątpliwości prawnych dotyczących ich przyjęcia?”
Odnośnie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 czerwca
2024 roku w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych i zmiany rozporządzenia (UE)
2022/869 – innych niż podczas głosowania w Radzie UE, które odbyło się 17 czerwca
2024 r., podczas tego głosowania Austria poparła przyjęcie rozporządzenia o odbudowie
zasobów przyrodniczych w trzecim czytaniu (link do noty Rady UE 2022/0195 (COD) z dnia
18 czerwca 2024 r. w sprawie wyników głosowania dostępny jest pod adresem: https://eur-
-- 4 of 7 --
lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CONSIL:ST_11308_2024_INIT).
Następnie, przyjęte rozporządzenie zostało opublikowane 29 lipca 2024 roku w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej, w witrynie internetowej EUR-Lex (link do publikacji
rozporządzenia dostępny jest pod adresem:
https://eurlex.europa.eu/legalcontent/PL/TXT/?uri=LEGISSUM:ordinary_legislative_proce
dure) zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą UE. Procedura ta została zdefiniowana
w art. 294 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Podkreślić należy, że w momencie publikacji rozporządzenia w unijnym dzienniku uzyskało
ono pełną skuteczność. Zaczęło obowiązywać na terenie całej UE w dniu 18 sierpnia
2024 r., w tym w Polsce. Oznacza to, że Polska, jako kraj członkowski UE została formalnie
zobowiązana do realizacji celów i założeń zawartych w powołanym rozporządzeniu, czyli
odbudowie swoich zasobów przyrodniczych. Akt ten nie wymagał transpozycji do polskiego
porządku prawnego i zaczął obowiązywać bezpośrednio.
Za skuteczne wdrożenie rozporządzenia o odbudowie zasobów przyrodniczych w Polsce
odpowiedzialne jest Ministerstwo Klimatu i Środowiska, które rozpoczęło już prace nad
powołaniem specjalnego międzyresortowego zespołu odpowiedzialnego za przygotowanie
Krajowego Planu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych (dalej: „KPO ZP”). Polska jak i inne
państwa członkowskie zostały zobowiązane do przygotowania projektu tego dokumentu
strategicznego do dnia 1 września 2026 roku. Komórką merytoryczną w resorcie
środowiska odpowiedzialną za koordynacje prac nad KPO ZP jest Departament Ochrony
Przyrody. Natomiast, w kwestii skuteczności wdrażania rozporządzenia wypowiedziała się
dotychczas Państwowa Rada Ochrony Przyrody wydając w dniu 31 sierpnia 2024 r. Opinię
w sprawie zmian legislacyjnych potrzebnych do wdrażania Rozporządzenia UE o odbudowie
zasobów przyrodniczych (PROP-KPOP/2024-09) .
W ramach Ogólnopolskiej Narady o Lasach funkcjonuje grupa robocza do spraw prawnych,
do której zadań należy proponowanie precyzyjnych rozwiązań prawnych dla objęcia
wzmocnioną ochroną lasów zdefiniowanych poszczególnymi kryteriami ONoL, powiązanie
z Nature Restoration Law i, rekomendacje ws. problemów prawnych.
11. Czy prawdą jest, że w Ministerstwie Klimatu i Środowiska powołano zespół ds. reformy
łowiectwa, który ma doprowadzić do dekompozycji i zniszczenia polskiego modelu
łowiectwa?
Zarządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 czerwca 2024 r. powołano Zespół
ds. reformy łowiectwa. Zespół jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra, a jego rolą
jest wypracowanie rekomendacji dla Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie zmian
w prawie łowieckim. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele Polskiego Związku
Łowieckiego, Lasów Państwowych, Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Państwowej
Straży Łowieckiej, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz strony społecznej. Nie ma on
na celu „doprowadzić do dekompozycji i zniszczenia polskiego modelu łowiectwa”.
12. Czy prawdą jest, że MKiŚ wprowadza do debaty publicznej i medialnej pojęcia lasów
publicznych, lasów społecznych odchodząc od nazwy lasy państwowe. W związku
z tym czy prawdą jest, że nie istnieje legalna definicja lasów społecznych, a już pracują
zespoły regionalne, które mają je wyznaczać? Czy prawdą jest, że w tzw. „lasach
społecznych” ma być wprowadzony zakaz pozyskania drewna?
Na podstawie polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 kwietnia br. (z późn. zm.),
skierowanego do Dyrektora Generalnego LP, realizowany jest pilotażowy proces
wzmocnienia ochrony lasów o zwiększonej funkcji dla społeczeństwa wokół największych
polskich miast: Warszawy, Krakowa, Gdańska-Sopotu-Gdyni, Wrocławia, Łodzi, Poznania,
-- 5 of 7 --
Katowic, Bydgoszczy-Torunia, Szczecina. Ponadto równolegle, zgodnie z poleceniem
Ministry Klimatu i Środowiska z dnia 19 sierpnia 2024 r., skierowanym do Dyrektora
Generalnego LP, trwają prace nad wzmocnieniem ochrony lasów o wiodącej funkcji
społecznej wokół miast Bielska-Białej i Kielc .
Kluczową rolę w ustaleniu propozycji obszarów oraz zasad gospodarowania mają lokalne
zespoły ds. lasów społecznych, w których zasiadają przedstawiciele szerokiego grona
kluczowych interesariuszy. Na wyznaczonych obszarach ograniczona zostanie gospodarcza
funkcja terenów leśnych. Będą one służyły mieszkańcom przede wszystkim do wypoczynku
i rekreacji w kontakcie z naturą, co jest ważne w kontekście codziennego życia w środowisku
miejskim. Aktualnie wojewodowie przekazali do tut. organu raporty końcowe z prac
lokalnych zespołów do spraw lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół Warszawy,
Krakowa, Gdańska-Sopotu-Gdyni, Łodzi, Poznania, Katowic, Bydgoszczy-Torunia,
Szczecina, wraz załącznikami. Materiały te zawierają stanowiska wszystkich członków
lokalnych zespołów oraz zaproponowane przez nich rozwiązania, jak również zdania
odrębne. Obecnie trwa analiza tych materiałów. Resort w swoich założeniach będzie
poszukiwał rozwiązań kompromisowych oraz ich długoterminowego usankcjonowania
prawnego. Założenia działań legislacyjnych zostały wypracowane w szerokim gronie
ekspertów podczas procesu ONoL i były prezentowane pod koniec listopada podczas
drugiej sesji ONoL. Materiały dotyczące prac zespołów lokalnych do spraw lasów
o wiodącej funkcji społecznej wokół Wrocławia, Bielska-Białej i Kielc zostaną przekazane
do resortu po zakończeniu ich prac. Dopiero po szczegółowej analizie wszystkich
przesłanych materiałów, Ministra Klimatu i Środowiska będzie podejmowała dalsze decyzje
w celu właściwej ochrony tych obszarów.
Ministerstwo w swoich działaniach dąży do jak najefektywniejszego wzmocnienia (w tym
zapewnienia dostarczania) funkcji społecznych polskich lasów, jednocześnie zapewniając
leśnikom pewność co do zasad prowadzenia gospodarki leśnej na tych terenach
w przyszłości.
13. Czy kierownictwo MKiŚ nie ma wiedzy i świadomości, że z biegiem czasu drzewostany
w tych tzw. „lasach społecznych” zaczną się rozpadać i w związku z tym zagrożenie dla
ludzi związane z możliwością niekontrolowanych wyłomów i wywrotów będzie rosło,
jak również obciążenie ogniowe i w związku z tym zagrożenie pożarowe?
Gospodarka leśna w lasach o wiodącej funkcji społecznej, podobnie jak w innych obszarach
o szczególnym statusie ochronnym, takich jak lasy ochronne czy lasy znajdujące się
na obszarach Natura 2000, będzie prowadzona w sposób zrównoważony. Oznacza to,
że działania w tych lasach powinny być planowane i realizowane w sposób, który łączy
potrzeby ochrony środowiska z wymaganiami społecznymi i bezpieczeństwem publicznym.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska postrzega las jako ekosystem, a nie uprawę na potrzeby
pozyskania drewna.
14. Czy prawdą jest, że celem politycznym kierownictwa MKiŚ jest degradacja
i dekompozycja polskiego leśnictwa i przemysłu leśno-drzewnego?
Nie jest to prawdą. Priorytety Ministra Klimatu i Środowiska obejmują m. in.:
wprowadzenie nowych zasad sprzedaży drewna oraz wsparcie proklimatycznej
działalności poprzez wprowadzenie kryterium geografii zakupu. Celem nowych
zasad jest wyeliminowanie mankamentów obecnych regulacji, aby lepiej
odpowiadać na szeroko pojęte potrzeby gospodarcze przedsiębiorców. Nowe
zasady mają na celu stworzenie sprawiedliwszego i dostosowanego do różnych
-- 6 of 7 --
potrzeb rynku systemu sprzedaży. Wpłyną one pozytywnie na rozwój podmiotów
gospodarczych zajmujących się faktycznym przerobem drewna oraz uwzględnią
lokalną proklimatyczność prowadzenia ich działalności oraz będą miały korzystny
wpływ na środowisko naturalne.
zatrzymanie niekontrolowanego wywozu nieprzetworzonego drewna poprzez
większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna oraz
dostosowanie oferowanego produktu drzewnego do potrzeb polskich nabywców
Im bardziej korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie
drewna, tym większa premia oraz dostosowanie oferowanego produktu drzewnego
do potrzeb polskich nabywców a nie zagranicznych. Oferowany produkt drzewny
dostosowany do potrzeb polskich nabywców, a nie zagranicznych np. z Dalekiego
Wschodu.
reformę modelu prowadzenia gospodarki leśnej, mająca na celu zapewnienie
trwałości, w tym wzmożoną ochronę najcenniejszych ekosystemów leśnych oraz
wzmocnienie pełnionych przez nie funkcji ochronnych i społecznych. Ministerstwo
podejmuje szereg działań, które są odpowiedzią na oczekiwania społeczeństwa, co
do konieczności przeciwdziałania utracie różnorodności biologicznej i negatywnym
skutkom zmian klimatu.
Priorytety nie obejmują zatem celów wskazanych przez Pana Posła.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --