telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.46.2024.AJ
Warszawa, 11 września 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje nr: K10INT4273 Posła na Sejm RP, Pana Marka
Matuszewskiego w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej
i hospicyjnej, poniżej przekazuję stosowne wyjaśnienia.
Pytanie 1. Czy zostanie wprowadzony mechanizm automatycznie waloryzujący
świadczenia o wskaźnik inflacji? Jeśli tak, to kiedy?
Odpowiedź
Odpowiadając na pytanie 1, na wstępie pragnę poinformować, że Ministerstwo Zdrowia
wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia (dalej:
NFZ) oraz Agencją Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji (dalej:
AOTMiT), systematycznie podejmuje działania mające na
celu poprawę sytuacji finansowej podmiotów leczniczych, uwzględniając aktualne potrzeby.
Narodowy Fundusz Zdrowia sukcesywnie podnosi ceny jednostek rozliczeniowych
w poszczególnych rodzajach świadczeń. Systematycznie odbywa się także aktualizacja
wycen świadczeń gwarantowanych na podstawie planu taryfikacji AOTMiT na dany rok,
obejmując konkretne obszary świadczeń. W pracach analitycznych nad taryfikacją
świadczeń gwarantowanych uwzględnia się wiele czynników m.in. wzrost kosztów pracy,
w tym dane dotyczące wysokości wynagrodzeń poszczególnych grup zawodowych
biorących udział w realizacji wycenianego świadczenia, inflację i inne zmienne, które mogą
wpływać na zmianę wyceny świadczeń opieki zdrowotnej.
W pierwotnym planie finansowym NFZ na rok 2024 zatwierdzonym przez Ministra
Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu 29 września 2023 r. w porównaniu
do pierwotnego planu finansowego NFZ na rok 2023 zatwierdzonego przez Ministra
Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu 26 lipca 2022 r., wysokość środków

-- 1 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosi 157,56 mld zł i jest wyższa
o 15,45%, tj. o 21,09 mld zł.
AOTMiT w ramach prac związanych z przygotowaniem ww. raportu monitoruje i analizuje
sytuację finansową podmiotów prowadzących działalność leczniczą, w tym w szczególności
szpitali z uwzględnieniem ich kategorii i poziomu w systemie podstawowego szpitalnego
zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej.
Jednym z działań w tym zakresie są prowadzone przez AOTMiT analizy danych
sprawozdawanych w Systemie Statystyki w Ochronie Zdrowia, na podstawie których
w okresach kwartalnych monitorowana jest sytuacja finansowo-ekonomiczna podmiotów.
Analizowane są przede wszystkim: struktura i dynamika zmian w zakresie przychodów oraz
kosztów działalności z uwzględnieniem takich elementów jak: koszty osobowe
(wynagrodzenia z tytułu umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych), czy koszty zużycia
materiałów i energii.
Analizie podlegają również cyklicznie gromadzone informacje o wysokości poszczególnych
składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia osób zatrudnionych w podmiotach
leczniczych na podstawie umowy o pracę lub świadczących usługi na podstawie umowy
cywilnoprawnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło w zakresie, w jakim dane te dotyczą osób
biorących udział w realizacji świadczeń udzielanych w ramach umowy z NFZ o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej.
Jednocześnie pragnę poinformować, że w dniu 13 czerwca 2024 r. Prezes AOTMiT
opublikował obwieszczenie w sprawie rekomendacji1 nr 48/2024 z dnia 24 maja 2024 r.
w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej
w wariancie uwzględniającym we wzroście cen jednostek rozliczeniowych skutki realizacji
ww. ustawy oraz określenie cen minimalnych w wybranych grupach zakresów oraz
dodatkowo uwzględnienie we wzroście kwot zobowiązania NFZ wzrostu wynagrodzeń dla
pozostałych form zatrudnienia, wzrostu inflacji, dokonanie zmiany w wybranych obszarach
świadczeń zidentyfikowanych jako wymagające pilnej interwencji w zakresie zwiększenia
poziomu finansowania, w tym istotnych dla działalności szpitali I i II stopnia poziomów
systemu oraz zwiększenie liczby jednostek sprawozdawczych w ryczałcie PSZ i liczby
jednostek rozliczeniowych w obszarach o największym potencjale do wzrostu liczby
realizowanych świadczeń, co do których jednocześnie wystąpiły największe różnice
pomiędzy wartością zawartych umów na okres styczeń-marzec 2024, a wartością
udzielonych, sprawozdanych i poprawnie zweryfikowanych świadczeń w tym okresie
(w przyjętym wariancie uwzględniono zwiększenie ryczałtu PSZ podmiotom, które
wykonały w I kwartale br. świadczenia w skali przekraczającej 3/12 liczby jednostek
sprawozdawczych będących podstawą do ustalenia ryczałtu PSZ na 2024 r. oraz
zwiększenie o 1,09% wolumenu świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych w formie
ryczałtu PSZ, w celu skompensowania wzrostu kosztów działalności spowodowanego
inflacją oraz wzrostem kosztów wynagrodzeń personelu zatrudnionego na podstawie
umów cywilnoprawnych). Oznacza to, że Minister Zdrowia zdecydował o wprowadzeniu
w życie wariantu ww. rekomendacji AOTMiT, korzystniejszego dla placówek medycznych
i personelu.
1 Szczegółowe informacje dotyczące zatwierdzonej rekomendacji dostępne są w Biuletynie Informacji Publicznej
AOTMiT pod adresem:
https://bipold.aotm.gov.pl/index.php/zlecenia-mz-2024/1033-materialy-2024/8548-100-2024-zlc.

-- 2 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Przyjęcie przedmiotowego wariantu będzie się wiązać ze wzrostem wydatków płatnika
o 15,2 mld zł w okresie 12 miesięcy od chwili wejścia w życie wycen wskazanych
w rekomendacji, co stanowi 11,09% wzrostu wartości umów NFZ (z wyłączeniem leków
stosowanych w programach lekowych i substancji czynnych stosowanych w chemioterapii).
Co najistotniejsze, w 2024 roku dokonano kluczowych zmian związanych z finansowaniem
świadczeń w opiece paliatywnej i hospicyjnej. Poza zniesieniem od 1 kwietnia br. limitów
w opiece paliatywnej i hospicyjnej w zakresie opieki domowej, stacjonarnej
i ambulatoryjnej, Ministerstwo Zdrowia poleciło także pilne wprowadzenie przez NFZ
nowych taryf dla świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej,
opublikowanych przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
obwieszczeniem2 z dnia 28 marca 2024 r. Wprowadzenie w życie od 1 lipca br.
zwiększonych taryf świadczeń wiąże się z dodatkowymi środkami w wysokości
213,07 mln zł, co odpowiada zwiększeniu ponoszonych kosztów w tym zakresie,
w stosunku do rocznej wartości świadczeń za rok 2022 – o 14,9%.
Podsumowując, w świetle powyższego, Ministerstwo Zdrowia zapewniło waloryzację
świadczeń z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej m.in. o wskaźnik inflacji od 1 lipca br.
Pytanie 2. Jakie działania Ministerstwo zamierza podjąć, aby zachęcić lekarzy i pielęgniarki
do pracy w hospicjach?
Odpowiedź
Na wstępie, Ministerstwo Zdrowia uprzejmie przypomina, że zgodnie z konstytucyjną
zasadą wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy, osoby
wykonujące zawody medyczne mają pełną swobodę w wyborze specjalizacji, formy
zatrudnienia i placówki, w której podejmują zatrudnienie. Minister właściwy do spraw
zdrowia nie dysponuje więc żadnymi narzędziami administracyjnymi, które mogłyby
bezpośrednio wymusić podejmowanie przez lekarzy i pielęgniarki pracy w hospicjach i
placówkach opieki paliatywnej.
Minister Zdrowia może jednak podjąć działania pośrednie, mające na celu zwiększenie
zainteresowania lekarzy i pielęgniarek specjalizacją w zakresu medycyny paliatywnej oraz
uczynienie pracy w hospicjach i placówkach opieki paliatywnej bardziej atrakcyjną.
Działania te mogą obejmować na przykład wzrost wycen świadczeń, co z kolei umożliwi
dyrektorom tych placówek oferowanie wyższych wynagrodzeń płacowych dyrektorów ww.
podmiotów. Jak już wspomniano w odpowiedzi na pytanie 1, Minister Zdrowia polecił
wprowadzenie od 1 lipca 2024 r. nowych, wyższych taryf świadczeń w zakresie opieki
paliatywnej i hospicyjnej przygotowanych przez AOTMiT.
Niemniej jednak, mając na uwadze konieczność wzrostu liczby specjalistów (zapewnienie
nowych kadr) z dziedziny medycyny paliatywnej, która jest podyktowana stałym wzrostem
zapotrzebowania na świadczenie lecznicze, rehabilitacyjne, pielęgnacyjne i opiekuńcze,
związane ze starzeniem się społeczeństwa i chorobami cywilizacyjnymi, Minister Zdrowia
podejmuje liczne działania mające na celu wykształcenie odpowiedniej liczby specjalistów,
2 Obwieszczenie Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji z dnia 28 marca 2024 r. w sprawie
taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej. Link:
https://bip.aotm.gov.pl/assets/files/taryfikacja/taryfy/obwieszczenia/2024/2024%2003%2028_Obwieszczenie%
20OPH-sig.pdf

-- 3 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
posiadających jednocześnie kompetencje niezbędne do zagwarantowania właściwej opieki
medycznej nad grupą osób, która potrzebuje opieki paliatywnej . Poniżej przedstawiono
zakres działań, z podziałem na grupę personelu lekarskiego i pielęgniarskiego.
Personel lekarski
W tym świetle wykształcenie odpowiedniej liczby lekarzy specjalistów z dziedziny
medycyny paliatywnej jest jednym z priorytetów resortu. W Polsce jest aktualnie 637
lekarzy posiadających specjalizację z medycyny paliatywnej (stan na czerwiec 2024 roku).
Z liczby tej 631 lekarzy wykonuje zawód (Uwaga: należy wziąć pod uwagę fakt, iż lekarz
może mieć kilka specjalizacji a jako jedną z nich może być właśnie medycyna paliatywna.
Trudno więc stwierdzić, czy lekarz wykonuje prace właśnie w tej dziedzinie medycyny).
Na przestrzeni ostatnich lat obserwuje się stały wzrost liczby specjalistów w tej dziedzinie.
Sytuację tą obrazuje poniższa tabela.
Źródło:
Naczelna Izba Lekarska
Aktualnie w trakcie szkolenia specjalizacyjnego z medycyny paliatywnej jest 145 osób (stan
na 30 czerwca 2024 roku), z czego 139 osób realizuje szkolenie w trybie pozarezydenckim,
a 6 w trybie rezydentury. Liczba miejsc szkoleniowych w jednostkach uprawnionych do
prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie medycyny paliatywnej wynosi
aktualnie 301 miejsc (stan na dzień 23.08.2024 r.).
Ministerstwo Zdrowia podejmuje szereg działań mających na celu wzmocnienie potencjału
kadrowego w dziedzinie medycyny paliatywnej. Między innymi dlatego też, zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2022 r. w sprawie określenia
priorytetowych dziedzin medycyny (Dz.U. z 2024 r. poz. 791) – medycyna paliatywna
znajduje się na liście priorytetowych dziedzin medycyny.
Główną zachętą do podejmowania kształcenia w dziedzinach priorytetowych jest wyższe
wynagrodzenie przysługujące lekarzom odbywającym szkolenie specjalizacyjne w tych
dziedzinach w trybie rezydenckim (finansowanym przez Ministra Zdrowia). Zaliczenie
dziedziny do dziedzin priorytetowych, skutkuje corocznie (od lipca) przyznaniem wyższego
wynagrodzenia zasadniczego lekarzom w trybie specjalizacji rezydenckim, a także
przyznawaniem większej liczby miejsc szkoleniowych rezydenckich w stosunku do
pozostałych dziedzin.
Wszyscy Wyk. Zawód Wszyscy Wyk. Zawód Wszyscy Wyk. Zawód
31.12.2010 Medycyna paliatywna 212 212 0 0 212 212
31.12.2011 Medycyna paliatywna 235 234 0 0 235 234
31.12.2012 Medycyna paliatywna 280 279 0 0 280 279
31.12.2013 Medycyna paliatywna 321 319 0 0 321 319
31.12.2014 Medycyna paliatywna 354 352 0 0 354 352
31.12.2015 Medycyna paliatywna 395 393 0 0 395 393
30.12.2016 Medycyna paliatywna 421 418 0 0 421 418
31.12.2017 Medycyna paliatywna 464 460 0 0 464 460
31.12.2018 Medycyna paliatywna 480 475 0 0 480 475
31.12.2019 Medycyna paliatywna 526 523 0 0 526 523
31.12.2020 Medycyna paliatywna 553 549 0 0 553 549
31.12.2021 Medycyna paliatywna 584 580 0 0 584 580
31.12.2022 Medycyna paliatywna 611 607 0 0 611 607
31.12.2023 Medycyna paliatywna 631 626 0 0 631 626
30.06.2024 Medycyna paliatywna 637 631 0 0 637 631
Zestawienie liczbowe lekarzy wg dziedziny i stopnia specjalizacji
z uwzględnieniem podziału na lekarzy wykonujących i nie wykonujących zawodu
Liczba specjalistów Liczba specjalistów I st. Razem
Dziedzina specjalizacji STAN NA

-- 4 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Od 1 lipca 2024 roku wynagrodzenie zasadnicze brutto lekarza odbywającego specjalizację
z grupy specjalizacji priorytetowych:
 w pierwszych dwóch latach zatrudnienia w trybie rezydentury 9 368 zł (wzrost
o 5 766 zł w stosunku do lipca 2016 (stan na lipiec 2016: 3 602 zł),
 a po dwóch latach zatrudnienia w tym trybie 10 220 zł (wzrost o 6 330 zł w stosunku do
lipca 2016 (stan na lipiec 2016: 3 890 zł).
W celu zachęcenia młodych lekarzy do pracy w polskich podmiotach leczniczych,
finansowanych ze środków publicznych, po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego,
wprowadzono rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne
w ramach rezydentury mogą otrzymać wynagrodzenie zasadnicze wyższe o 600 zł
miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej) lub wyższe o 700 zł miesięcznie (w dziedzinie
priorytetowej). Aby otrzymać to wynagrodzenie lekarz musi zobowiązać się do
przepracowania – w podmiocie leczniczym, finansowanym ze środków publicznych –
łącznie 2 lata w ciągu kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu szkolenia
specjalizacyjnego.
Ponadto wśród działań podejmowanych przez Ministra Zdrowia, należy wymienić również:
 zwiększenie limitów przyjęć na studia na kierunkach medycznych (w szczególności na
kierunku lekarskim oraz kierunku pielęgniarstwo),
 stworzenie odpowiednich warunków do kształcenia i pozostawania kadry lekarskiej
w kraju,
 zwiększenie możliwości kształcenia studentów w zawodach medycznych poprzez
wdrożenie programów rozwojowych zindywidualizowanych do potrzeb danej uczelni
w zakresie zasobów dydaktycznych i naukowych,
 wsparcia bazy klinicznej oraz kompleksowego zwiększenia możliwości uczelni do
prowadzenia kształcenia przeddyplomowego, w tym w formie zdalnej.
Personel pielęgniarki
Świadczenia z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej udzielane są przez pielęgniarki, które
w ramach kształcenia przeddyplomowego i podyplomowego nabywają wiedzę do
rozpoznawania potrzeb pielęgnacyjnych i problemów zdrowotnych świadczeniobiorców,
a także do podejmowania działań mających na celu poprawę jakości życia chorego i jego
bliskich zmagających się z codziennymi problemami związanymi z postępującą, często
nieuleczalną chorobą. Podejmowane działania służą zapobieganiu cierpieniu, niesieniu ulgi
w cierpieniu, leczeniu bólu i innych objawów somatycznych oraz pomocy w rozwiązywaniu
problemów, wraz ze wsparciem dla rodziny pacjenta.
Pielęgniarki w trosce o wysoką jakość udzielanych świadczeń zdrowotnych uczestniczą
w różnych rodzajach kształcenia podyplomowego, którego celem jest m.in. doskonalenie
posiadanych umiejętności, nabywanie nowych kwalifikacji, w tym pogłębianie wiedzy
z zakresu opieki nad osobami objętymi opieką paliatywną i hospicyjną. Świadczenia
z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej realizowane są przez pielęgniarki, w tym przez
pielęgniarki posiadające dodatkowe kwalifikacje tj. ukończoną specjalizację, kurs
kwalifikacyjny, kurs specjalistyczny lub są w trakcie odbywania tych specjalizacji lub
kursów, co przedstawiają poniższe tabele.

-- 5 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Liczba pielęgniarek ze specjalizacją w dziedzinach pielęgniarstwa mających zastosowanie
w opiece paliatywnej i hospicyjnej
Dziedzina specjalizacji Liczba pielęgniarek
Pielęgniarstwo opieki paliatywnej 3 074
Pielęgniarstwo pediatryczne 4 701
Ogółem 7 775
Źródło:
Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych - wg stanu na dzień 31.12.2023 r.
Liczba pielęgniarek, które ukończyły kursy kwalifikacyjne w wybranych dziedzinach
pielęgniarstwa mających zastosowanie w opiece paliatywnej i hospicyjnej
Dziedzina kursu kwalifikacyjnego Liczba pielęgniarek
Pielęgniarstwo opieki paliatywnej 5 317
Pielęgniarstwo pediatryczne 1 107
Ogółem 6 424
Źródło:
Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych - wg stanu na dzień 31.12.2023 r.
Liczba pielęgniarek, które ukończyły kursy specjalistyczne w wybranych zakresach
pielęgniarstwa dedykowanych dla opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz mających
zastosowanie w opiece paliatywnej i hospicyjnej
Zakres kursu specjalistycznego dedykowanego dla opieki
paliatywnej i hospicyjnej Liczba pielęgniarek
Podstawy opieki paliatywnej 7 998
Pediatryczna domowa opieka paliatywna 120
Ogółem 8 118
Zakres kursu specjalistycznego mającego zastosowanie w
opiece paliatywnej i hospicyjnej
Liczba pielęgniarek
Opieka nad pacjentem ze stomią jelitową 1 279
Opieka nad dzieckiem z chorobą nowotworową 296
Opieka pielęgniarska nad chorymi dorosłymi w leczeniu
systemowym nowotworów 7 530
Terapia bólu przewlekłego u dorosłych 4 862
Terapia bólu ostrego u dorosłych 4 538
Leczenie ran dla pielęgniarek 37 410
Żywienie enteralne i parenteralne/żywienie dojelitowe i
pozajelitowe
4 194
Ogółem 60 109
Źródło:
Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych - wg stanu na dzień 31.12.2023 r.
Minister Zdrowia mając na uwadze wsparcie rozwoju zawodowego pielęgniarek, corocznie
dofinansowuje szkolenia specjalizacyjne dla tej grupy zawodowej, w ramach posiadanych
środków finansowych przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa. W tym roku
zaplanowano na ten cel 10 mln zł.

-- 6 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Zgodnie z
Komunikatem3 w sprawie wykazu priorytetowych dziedzin specjalizacji dla
pielęgniarek i położnych, które będą mogły uzyskać dofinansowanie z budżetu państwa
w 2024 r., w 11 województwach wskazano specjalizację w dziedzinie pielęgniarstwa opieki
paliatywnej, jako dziedzinę priorytetową, która będzie mogła uzyskać dofinansowanie
z budżetu państwa w 2024 r. W związku z tym pielęgniarki będą mogły rozpocząć
specjalizację w tej dziedzinie w ramach miejsc dofinansowywanych.
Dotychczasowe działania podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia na rzecz pielęgniarek
mają pozytywny wpływ na zwiększenie zainteresowania młodych osób do podejmowania
kształcenia w tym zawodzie, a tym samym sukcesywny wzrost liczby pielęgniarek
zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
3 Link do komunikatu: https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-w-sprawie-wykazu-priorytetowych-dziedzin-
specjalizacji-dla-pielegniarek-i-poloznych-ktore-beda-mogly-uzyskac-dofinansowanie-z-budzetu-panstwa-w-
2024-r

-- 7 of 7 --