Interpelacja nr 4272
Interpelacja w sprawie szkodliwości aspartamu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie szkodliwości aspartamu
Interpelacja nr 4272
do ministra zdrowia
w sprawie szkodliwości aspartamu
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 06-08-2024
Aspartam (E 951) to sztuczny środek słodzący, który jest około 180 – 200 razy bardziej słodki od cukru, a jego wartość energetyczna jest niemal zerowa. Dzięki tym właściwościom aspartam może być stosowany w diecie osób, które z różnych powodów nie mogą lub nie chcą stosować cukru. Dotyczy to przede wszystkim osób chorych na cukrzycę i osób, które chcą obniżyć poziom energii w diecie. Aspartam to jeden z najpopularniejszych sztucznych słodzików. Stosowany jest od lat 80. Można go znaleźć w wielu produktach spożywczych, przede wszystkim napojach typu light, izotonikach, produktach mlecznych, płatkach śniadaniowych, słodyczach (zwłaszcza w gumach do żucia, dropsach i galaretkach, a także lodach), paście do zębów, suplementach i niektórych lekach (tabletki musujące, tabletki do ssania bez dodatku cukru, preparaty na stawy, preparaty do przygotowania doustnego roztworu).
W związku z powyższym przedstawionym stanem rzeczy zwracam się do ministerstwa o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo planuje opracować nową podstawę prawną, która skłoni producentów żywności do stosowania naturalnych substancji słodzących?
2. Czy ministerstwo ma badania na szkodliwość aspartamu?
Interpelacja nr 4272
do ministra zdrowia
w sprawie szkodliwości aspartamu
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 06-08-2024
Aspartam (E 951) to sztuczny środek słodzący, który jest około 180 – 200 razy bardziej słodki od cukru, a jego wartość energetyczna jest niemal zerowa. Dzięki tym właściwościom aspartam może być stosowany w diecie osób, które z różnych powodów nie mogą lub nie chcą stosować cukru. Dotyczy to przede wszystkim osób chorych na cukrzycę i osób, które chcą obniżyć poziom energii w diecie. Aspartam to jeden z najpopularniejszych sztucznych słodzików. Stosowany jest od lat 80. Można go znaleźć w wielu produktach spożywczych, przede wszystkim napojach typu light, izotonikach, produktach mlecznych, płatkach śniadaniowych, słodyczach (zwłaszcza w gumach do żucia, dropsach i galaretkach, a także lodach), paście do zębów, suplementach i niektórych lekach (tabletki musujące, tabletki do ssania bez dodatku cukru, preparaty na stawy, preparaty do przygotowania doustnego roztworu).
W związku z powyższym przedstawionym stanem rzeczy zwracam się do ministerstwa o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo planuje opracować nową podstawę prawną, która skłoni producentów żywności do stosowania naturalnych substancji słodzących?
2. Czy ministerstwo ma badania na szkodliwość aspartamu?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5354 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.16.2024
Warszawa, 27 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4272 w sprawie szkodliwości aspartamu, złożoną przez
Pana Posła Marka Matuszewskiego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Aspartam jest substancją dodatkową o symbolu E 951 dozwoloną na mocy rozporządzenia
(WE) nr 1333/20081 do określonych środków spożywczych w dawkach podanych w
rozporządzeniu. Przepisy rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 obowiązują we wszystkich
państwach członkowskich Unii Europejskiej (UE).
Aspartam jest jednym z najlepiej przebadanych składników żywności; ponad 200 badań
naukowych potwierdziło jego bezpieczeństwo dla zdrowia człowieka. Przedmiotem badań
był nie tylko aspartam, lecz również produkty jego rozkładu: kwas asparaginowy,
fenyloalanina i metanol oraz zanieczyszczenie – diketopiperazyna.
Do ustawodawstwa unijnego aspartam został wprowadzony w 1994 r. dyrektywą
94/35/EC. Wprowadzenie aspartamu do dyrektywy poprzedziły trzy oceny
bezpieczeństwa tej substancji dokonane przez Komitet Naukowy ds. Żywności (SCF).
Ponadto w 2002 r. SCF dokonał ponownej rewizji danych odnośnie bezpieczeństwa
aspartamu. W ostatniej opinii Komitet stwierdził, że długoterminowe badania
rakotwórczości wykonane zgodnie z międzynarodowymi standardami nie wykazały
zależności pomiędzy spożyciem aspratamu i powstawaniem nowotworów. Bezpieczeństwo
aspartamu było oceniane również przez inne organizacje naukowe: Połączony Komitet
Ekspertów FAO/WHO ds. Dodatków do Żywności (JECFA, 1980 oraz 2023), Urząd ds.
Żywności i Leków w Stanach Zjednoczonych (FDA, 1984) oraz Komitet ds. Toksyczności w
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie
dodatków do żywności (Dz. U. L 354 z 31.12.2008 r.)
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wielkiej Brytanii (COT, 1992). JECFA i COT ustaliły takie samo dopuszczalne dzienne
pobranie (ADI) dla aspartamu jak SCF, tj. 0-40 mg/kg m.c. /dzień, natomiast ADI ustalone
przez FDA wynosi 0-50 mg/kg m.c. /dzień. JECFA oraz SCF określiły ponadto ADI dla
diketopiperazyny – głównej pochodnej aspartamu, która tworzy się w niektórych
roztworach wodnych.
W opinii z 2006 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności [The EFSA Journal (2006)
356, 1- 44] przytoczył wyniki pięcioletnich badań epidemiologicznych wykonanych przez
Narodowy Instytut Raka w Stanach Zjednoczonych. Wyniki te są potwierdzeniem
rezultatów wcześniejszych badań, w których nie stwierdzono zależności pomiędzy
spożyciem aspartamu a powstawaniem nowotworów. W opinii zwrócono uwagę na fakt, że
wielkość spożycia tzw. intensywnych substancji słodzących była przedmiotem badań w
wielu krajach Unii Europejskiej. Wyniki badań wykazały, że spożycie aspartamu jest dużo
niższe niż ADI dla tego związku, nawet w przypadku osób spożywających duże ilości
substancji słodzących, np. diabetyków.
Ponadto na mocy rozporządzenia Komisji (UE) nr 247/2010 z dnia 25 marca 2010 r., w Unii
Europejskiej ustanowiono program ponownej oceny bezpieczeństwa przez EFSA
dopuszczonych dodatków do żywności. Opinia EFSA dotycząca bezpieczeństwa aspartamu
została opublikowana w 2013 r. [EFSA Journal 2013; 11(12):3496]. EFSA ponownie
potwierdziła, że spożycie aspartamu jest znacznie niższe niż ADI dla tego związku, nawet w
przypadku osób spożywających duże ilości substancji słodzących, np. diabetyków. Na
podstawie najnowszych wyników badań, a także biorąc pod uwagę poprzednie oceny
bezpieczeństwa aspartamu, EFSA nie znajduje podstaw do zmiany ustalonego wcześniej
akceptowanego dziennego pobrania dla tego związku. Oznacza to, że EFSA potwierdziła
bezpieczeństwo aspartamu i w najbliższym czasie nie zostaną podjęte żadne kroki mające
na celu wycofanie tej substancji słodzącej z żywności na terenie Unii Europejskiej lub
zmianę warunków jej stosowania.
W 2023 r. ukazała się najnowsza opinia na temat bezpieczeństwa aspartamu opublikowana
przez Połączony Komitet Ekspertów FAO/WHO ds. Dodatków do Żywności (JECFA)-
Evaluation of certain food additives, Ninety-sixth report of the Joint FAO/WHO Expert
Committee on Food Additives (WHO Technical Report Series, No. 1050, 2023). JECFA
utrzymał ustalone poprzednio ADI dla aspartamu na poziomie 0-40 mg/kg masy ciała/ dzień
oraz stwierdził, że spożycie aspartamu zarówno przez osoby dorosłe jak też dzieci nie
przekracza wartości ADI. Tym samym JECFA potwierdził bezpieczeństwo aspartamu
stosowanego w żywności jako substancja dodatkowa (substancja słodząca).
Ponadto uprzejmie informuję, że w prawie żywnościowym nie ma podziału na naturalne lub
sztuczne substancje dodatkowe. Podejmując decyzję o dopuszczeniu danej substancji
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
dodatkowej i ustalaniu dopuszczalnych dawek stosowania substancji w poszczególnych
środkach spożywczych brana jest pod uwagę ocena bezpieczeństwa danej substancji
dokonana przez EFSA oraz JECFA.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.16.2024
Warszawa, 27 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4272 w sprawie szkodliwości aspartamu, złożoną przez
Pana Posła Marka Matuszewskiego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Aspartam jest substancją dodatkową o symbolu E 951 dozwoloną na mocy rozporządzenia
(WE) nr 1333/20081 do określonych środków spożywczych w dawkach podanych w
rozporządzeniu. Przepisy rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 obowiązują we wszystkich
państwach członkowskich Unii Europejskiej (UE).
Aspartam jest jednym z najlepiej przebadanych składników żywności; ponad 200 badań
naukowych potwierdziło jego bezpieczeństwo dla zdrowia człowieka. Przedmiotem badań
był nie tylko aspartam, lecz również produkty jego rozkładu: kwas asparaginowy,
fenyloalanina i metanol oraz zanieczyszczenie – diketopiperazyna.
Do ustawodawstwa unijnego aspartam został wprowadzony w 1994 r. dyrektywą
94/35/EC. Wprowadzenie aspartamu do dyrektywy poprzedziły trzy oceny
bezpieczeństwa tej substancji dokonane przez Komitet Naukowy ds. Żywności (SCF).
Ponadto w 2002 r. SCF dokonał ponownej rewizji danych odnośnie bezpieczeństwa
aspartamu. W ostatniej opinii Komitet stwierdził, że długoterminowe badania
rakotwórczości wykonane zgodnie z międzynarodowymi standardami nie wykazały
zależności pomiędzy spożyciem aspratamu i powstawaniem nowotworów. Bezpieczeństwo
aspartamu było oceniane również przez inne organizacje naukowe: Połączony Komitet
Ekspertów FAO/WHO ds. Dodatków do Żywności (JECFA, 1980 oraz 2023), Urząd ds.
Żywności i Leków w Stanach Zjednoczonych (FDA, 1984) oraz Komitet ds. Toksyczności w
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie
dodatków do żywności (Dz. U. L 354 z 31.12.2008 r.)
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wielkiej Brytanii (COT, 1992). JECFA i COT ustaliły takie samo dopuszczalne dzienne
pobranie (ADI) dla aspartamu jak SCF, tj. 0-40 mg/kg m.c. /dzień, natomiast ADI ustalone
przez FDA wynosi 0-50 mg/kg m.c. /dzień. JECFA oraz SCF określiły ponadto ADI dla
diketopiperazyny – głównej pochodnej aspartamu, która tworzy się w niektórych
roztworach wodnych.
W opinii z 2006 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności [The EFSA Journal (2006)
356, 1- 44] przytoczył wyniki pięcioletnich badań epidemiologicznych wykonanych przez
Narodowy Instytut Raka w Stanach Zjednoczonych. Wyniki te są potwierdzeniem
rezultatów wcześniejszych badań, w których nie stwierdzono zależności pomiędzy
spożyciem aspartamu a powstawaniem nowotworów. W opinii zwrócono uwagę na fakt, że
wielkość spożycia tzw. intensywnych substancji słodzących była przedmiotem badań w
wielu krajach Unii Europejskiej. Wyniki badań wykazały, że spożycie aspartamu jest dużo
niższe niż ADI dla tego związku, nawet w przypadku osób spożywających duże ilości
substancji słodzących, np. diabetyków.
Ponadto na mocy rozporządzenia Komisji (UE) nr 247/2010 z dnia 25 marca 2010 r., w Unii
Europejskiej ustanowiono program ponownej oceny bezpieczeństwa przez EFSA
dopuszczonych dodatków do żywności. Opinia EFSA dotycząca bezpieczeństwa aspartamu
została opublikowana w 2013 r. [EFSA Journal 2013; 11(12):3496]. EFSA ponownie
potwierdziła, że spożycie aspartamu jest znacznie niższe niż ADI dla tego związku, nawet w
przypadku osób spożywających duże ilości substancji słodzących, np. diabetyków. Na
podstawie najnowszych wyników badań, a także biorąc pod uwagę poprzednie oceny
bezpieczeństwa aspartamu, EFSA nie znajduje podstaw do zmiany ustalonego wcześniej
akceptowanego dziennego pobrania dla tego związku. Oznacza to, że EFSA potwierdziła
bezpieczeństwo aspartamu i w najbliższym czasie nie zostaną podjęte żadne kroki mające
na celu wycofanie tej substancji słodzącej z żywności na terenie Unii Europejskiej lub
zmianę warunków jej stosowania.
W 2023 r. ukazała się najnowsza opinia na temat bezpieczeństwa aspartamu opublikowana
przez Połączony Komitet Ekspertów FAO/WHO ds. Dodatków do Żywności (JECFA)-
Evaluation of certain food additives, Ninety-sixth report of the Joint FAO/WHO Expert
Committee on Food Additives (WHO Technical Report Series, No. 1050, 2023). JECFA
utrzymał ustalone poprzednio ADI dla aspartamu na poziomie 0-40 mg/kg masy ciała/ dzień
oraz stwierdził, że spożycie aspartamu zarówno przez osoby dorosłe jak też dzieci nie
przekracza wartości ADI. Tym samym JECFA potwierdził bezpieczeństwo aspartamu
stosowanego w żywności jako substancja dodatkowa (substancja słodząca).
Ponadto uprzejmie informuję, że w prawie żywnościowym nie ma podziału na naturalne lub
sztuczne substancje dodatkowe. Podejmując decyzję o dopuszczeniu danej substancji
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
dodatkowej i ustalaniu dopuszczalnych dawek stosowania substancji w poszczególnych
środkach spożywczych brana jest pod uwagę ocena bezpieczeństwa danej substancji
dokonana przez EFSA oraz JECFA.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --