Interpelacja nr 4266
Interpelacja w sprawie gospodarki wodnej w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie gospodarki wodnej w Polsce
Interpelacja nr 4266
do ministra infrastruktury
w sprawie gospodarki wodnej w Polsce
Zgłaszający: Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 06-08-2024
Pani Minister!
Głównym podmiotem odpowiedzialnym za krajową gospodarkę wodną od 1 stycznia 2018 roku jest Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Działa ono na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku - Prawo wodne, oraz statutu nadanego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2017 roku.
Podstawowym zadaniem Wód Polskich jest ochrona mieszkańców Polski przed powodzią i suszą, zrównoważone gospodarowanie wodami dla ochrony naszych zasobów wodnych i zapewnienie dobrej jakości wody dla obecnych i przyszłych pokoleń.
Prawidłowe funkcjonowanie gospodarki wodnej w Polsce zależy od odpowiednio utrzymanych urządzeń melioracji wodnych, to jest urządzeń lub budowli służących do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, takich jak budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy. Urządzenia melioracyjne, rowy, nie konserwowane latami, zostały zamulone, zarosły drzewami i krzewami. Niejednokrotnie wiele rowów praktycznie nie istnieje. Ma to wpływ m.in. na uprawy rolne podczas okresów intensywnych opadów.
Zgodnie z artykułem 195 wyżej wymienionej ustawy melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnych gleby i ułatwienia jej uprawy. Artykuł 205 tej ustawy wskazuje, że utrzymanie urządzeń melioracji wodnych należy do właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej działającej na terenie gminy, należą do tej spółki.
Nadzór nad działalnością spółek wodnych na danym terenie sprawuje starosta, ponieważ jednak większość działających wcześniej w kraju spółek została zlikwidowana, to obecnie nikt w praktyce nie kontroluje w jakim stanie znajdują się rowy melioracyjne. Potrzebna jest nowelizacja ustawy Prawo wodne, tak by przywrócić dobre funkcjonowanie urządzeń melioracyjnych i rowów.
Zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
1. Czy są planowane działania legislacyjne, aby uregulować kompetencje Wód Polskich we wspomnianym zakresie? Potrzebne wydaje się przeniesienie kompetencji starosty z zakresu nadzoru nad spółkami wodnymi do Wód Polskich, żeby kompetencje z zakresu melioracji wodnych były w jednym organie.
2. Czy planowane są działania legislacyjne mające na celu obligatoryjne funkcjonowanie spółek wodnych, z dookreśleniem zakresu i sposobu ich funkcjonowania? Czy w zakresie działań tych spółek nie powinny być np. udział w procesie inwestycyjnym, wydawanie opinii, uzgodnień, udzielanie pomocy merytorycznej przy określaniu wpływu rowów melioracyjnych na grunty sąsiednie, np. lasy - często rowy melioracyjne nie kończą się na granicy lasu, lecz przebiegają przez tereny leśne, itp.
3. Czy są przygotowywane zasady wsparcia funkcjonujących spółek wodnych poprzez określenie sposobu otrzymywania dotacji ze Skarbu Państwa na realizowane zadania? Np. poprzez Wody Polskie, które w imieniu Skarbu Państwa przekazywałyby dotacje z tego zakresu. Spółki wodne funkcjonujące jedynie ze składek właścicieli gruntów nie są rentowne, dlatego takie rozwiązanie pozwoliłoby na zapewnienie właściwego funkcjonowania urządzeń melioracyjnych.
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 4266
do ministra infrastruktury
w sprawie gospodarki wodnej w Polsce
Zgłaszający: Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 06-08-2024
Pani Minister!
Głównym podmiotem odpowiedzialnym za krajową gospodarkę wodną od 1 stycznia 2018 roku jest Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Działa ono na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku - Prawo wodne, oraz statutu nadanego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2017 roku.
Podstawowym zadaniem Wód Polskich jest ochrona mieszkańców Polski przed powodzią i suszą, zrównoważone gospodarowanie wodami dla ochrony naszych zasobów wodnych i zapewnienie dobrej jakości wody dla obecnych i przyszłych pokoleń.
Prawidłowe funkcjonowanie gospodarki wodnej w Polsce zależy od odpowiednio utrzymanych urządzeń melioracji wodnych, to jest urządzeń lub budowli służących do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, takich jak budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy. Urządzenia melioracyjne, rowy, nie konserwowane latami, zostały zamulone, zarosły drzewami i krzewami. Niejednokrotnie wiele rowów praktycznie nie istnieje. Ma to wpływ m.in. na uprawy rolne podczas okresów intensywnych opadów.
Zgodnie z artykułem 195 wyżej wymienionej ustawy melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnych gleby i ułatwienia jej uprawy. Artykuł 205 tej ustawy wskazuje, że utrzymanie urządzeń melioracji wodnych należy do właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej działającej na terenie gminy, należą do tej spółki.
Nadzór nad działalnością spółek wodnych na danym terenie sprawuje starosta, ponieważ jednak większość działających wcześniej w kraju spółek została zlikwidowana, to obecnie nikt w praktyce nie kontroluje w jakim stanie znajdują się rowy melioracyjne. Potrzebna jest nowelizacja ustawy Prawo wodne, tak by przywrócić dobre funkcjonowanie urządzeń melioracyjnych i rowów.
Zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
1. Czy są planowane działania legislacyjne, aby uregulować kompetencje Wód Polskich we wspomnianym zakresie? Potrzebne wydaje się przeniesienie kompetencji starosty z zakresu nadzoru nad spółkami wodnymi do Wód Polskich, żeby kompetencje z zakresu melioracji wodnych były w jednym organie.
2. Czy planowane są działania legislacyjne mające na celu obligatoryjne funkcjonowanie spółek wodnych, z dookreśleniem zakresu i sposobu ich funkcjonowania? Czy w zakresie działań tych spółek nie powinny być np. udział w procesie inwestycyjnym, wydawanie opinii, uzgodnień, udzielanie pomocy merytorycznej przy określaniu wpływu rowów melioracyjnych na grunty sąsiednie, np. lasy - często rowy melioracyjne nie kończą się na granicy lasu, lecz przebiegają przez tereny leśne, itp.
3. Czy są przygotowywane zasady wsparcia funkcjonujących spółek wodnych poprzez określenie sposobu otrzymywania dotacji ze Skarbu Państwa na realizowane zadania? Np. poprzez Wody Polskie, które w imieniu Skarbu Państwa przekazywałyby dotacje z tego zakresu. Spółki wodne funkcjonujące jedynie ze składek właścicieli gruntów nie są rentowne, dlatego takie rozwiązanie pozwoliłoby na zapewnienie właściwego funkcjonowania urządzeń melioracyjnych.
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6330 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.3.2024
Warszawa, 12 lutego 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4266 z dnia 13 sierpnia 2024 r. złożoną przez Panią Poseł
Annę Dąbrowską-Banaszek, przekazaną dnia 19 sierpnia 2024 r. przez Ministerstwo
Klimatu i Środowiska, w sprawie zmian legislacyjnych w obszarze melioracji wodnych
i funkcjonowania spółek wodnych, przedstawiam co następuje.
Problematyka dotycząca zapewnienia właściwego utrzymania urządzeń melioracji
wodnych oraz funkcjonowania spółek wodnych jest przedmiotem zainteresowania
przedstawicieli różnych środowisk. Odpowiednią przestrzeń, w której możliwe jest
połączenie potrzeb wielu różnych interesariuszy w obszarze melioracji wodnych,
zapewnia obecnie Ministerstwo Infrastruktury. Resort ten na bieżąco dokonuje analiz w
zakresie zgłaszanych problemów dotyczących melioracji wodnych, podejmując w razie
potrzeb ewentualne inicjatywy legislacyjne.
Odnosząc się do propozycji Pani Poseł dotyczącej przekazania kompetencji starostów w
zakresie nadzoru nad spółkami wodnymi Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody
Polskie (PGW WP) wyjaśniam, że mając na uwadze kompleksową analizę przedmiotowego
rozwiązania, w ocenie Ministerstwa Infrastruktury jego wprowadzenie nie wydaje się
zasadne. W praktyce takie rozwiązanie może spowodować poważne trudności w realizacji
zadań utrzymaniowych i inwestycyjnych przez PGW WP. Warunkiem bezwzględnym
przekazania nadzoru nad spółkami wodnymi PGW WP byłoby zapewnienie właściwego
finansowania dodatkowych zadań oraz zwiększenie wykwalifikowanych kadr w tej
jednostce, które wykonywałyby nadzór nad spółkami wodnymi. Należy podkreślić, że
PGW WP realizuje bardzo istotne, z punktu widzenia bezpieczeństwa publicznego, zadania
związane z ochroną przed powodzią i suszą. Z uwagi na ograniczone finansowanie ta
jednostka w pierwszej kolejności realizuje zadania priorytetowe, polegające
na zwiększaniu bezpieczeństwa przeciwpowodziowego dla ludzi oraz mienia o znacznej
wartości. Przekazanie nadzoru nad spółkami wodnymi PGW WP, bez znaczącego
zwiększenia finansowania działalności tej jednostki, mogłoby odbyć się ze szkodą
dla obecnie realizowanych przez PGW WP zadań z zakresu bezpieczeństwa
przeciwpowodziowego.
-- 1 of 3 --
2
Odnosząc się do propozycji przekazania nadzoru starostom nad spółkami wodnymi,
wyjaśniam, iż Rząd mając na uwadze potrzebę decentralizacji zadań publicznych dostrzega
potrzebę zwiększenia roli gmin w zakresie wykonywania zadań z zakresu melioracji
wodnych. Gminy obecnie już wykonują część zadań z zakresu gospodarki wodnej na
swoim terenie. Należy jednak podkreślić, że przekazanie nowych zadań do gmin
wymagałoby zapewnienia dodatkowych środków na ten cel z budżetu państwa a także
uwzględnienia przy dokonywaniu przedmiotowych zmian głosu Strony Samorządowej -
ustalenia, czy jest ona zainteresowana wykonywaniem takich zadań i zdolna do ich
wykonywania na podstawie posiadanych zasobów (ewentualnie uzupełnionych przy
przekazywaniu zadań). Mając na uwadze powyższe Ministerstwo Infrastruktury dokonuje
analiz w ww. zakresie by ustalić, czy zasadne jest podjęcie przedmiotowych zmian
uwzględniających głos Strony Samorządowej.
Odnosząc się do pytania Pani Poseł, dotyczącego potrzeby dookreślenia w przepisach
prawa zakresu i sposobu funkcjonowania spółek wodnych, w tym przez obligatoryjne
zrzeszanie się w spółki, uprzejmie informuję o moim pełnym wsparciu dla działań
wzmacniających funkcjonowanie spółek wodnych, jednocześnie wyjaśniam, że zgodnie z
obowiązującymi obecnie przepisami spółki określają zasady swojej działalności w statucie.
W art. 448 ust. 1 pkt 1 – 14 Prawa wodnego wskazano elementy, które musi zawierać
statut spółki wodnej. Na podstawie tych przepisów spółka wodna w dokumencie
statutowym kreuje w szczególności cel, sposób i zasady finansowania swojej działalności.
W przypadku niezgodności statutu z prawem starosta wzywa do usunięcia tych
niezgodności w określonym terminie, a jeżeli niezgodności nie zostaną usunięte -
odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia statutu. Ponadto wyjaśniam, że zespół
doradczy ds. poprawy funkcjonowania gospodarki wodnej przedłożył rekomendację
zmierzającą do wzmocnienia pozycji spółek wodnych. Rozpoczęcie prac legislacyjnych w
tym obszarze będzie zasygnalizowane na stronach RCL.
Odnosząc się do zapytania Pani Poseł dotyczącego zasad wsparcia spółek
wodnych poprzez określenie sposobu otrzymywania dotacji ze Skarbu Państwa
na realizowane zadania wyjaśniam, że na podstawie art. 443 Prawa wodnego spółki
wodne mogą korzystać z pomocy finansowej państwa udzielanej w formie dotacji
podmiotowej. Kwestia dotycząca ewentualnego zwiększenia wysokości tego rodzaju
dotacji znajduje się we właściwości Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Informacje
o tym rodzaju finasowania spółek wodnych znajdują się na stronie:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/dotacje-dla-spolek-wodnych. Ponadto spółki wodne
mogą korzystać z pomocy finansowej z budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Pomoc finansowa jednostek samorządu terytorialnego polega na udzielaniu dotacji
celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz.U. z 2025 r. poz. 1483) z budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Zasady
udzielania dotacji celowej, tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej
rozliczania określają organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego w drodze
uchwały będącej aktem prawa miejscowego. Wyjaśniam przy tym, że podstawową formą
-- 2 of 3 --
3
finansowania spółki wodnej są składki członkowskie. Spółki wodne mogą również
uczestniczyć w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych na realizację prac
związanych z utrzymaniem wód oraz urządzeń wodnych ogłaszanych przez PGW WP.
Na zakończenie pragnę podkreślić, że wszelkie zmiany, które zostaną wprowadzone
do Prawa wodnego, muszą być oparte o kompleksowe rozwiązania, dające odpowiednie
narzędzia finansowe i prawne organowi nadzorującemu spółki i melioracje wodne.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.3.2024
Warszawa, 12 lutego 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4266 z dnia 13 sierpnia 2024 r. złożoną przez Panią Poseł
Annę Dąbrowską-Banaszek, przekazaną dnia 19 sierpnia 2024 r. przez Ministerstwo
Klimatu i Środowiska, w sprawie zmian legislacyjnych w obszarze melioracji wodnych
i funkcjonowania spółek wodnych, przedstawiam co następuje.
Problematyka dotycząca zapewnienia właściwego utrzymania urządzeń melioracji
wodnych oraz funkcjonowania spółek wodnych jest przedmiotem zainteresowania
przedstawicieli różnych środowisk. Odpowiednią przestrzeń, w której możliwe jest
połączenie potrzeb wielu różnych interesariuszy w obszarze melioracji wodnych,
zapewnia obecnie Ministerstwo Infrastruktury. Resort ten na bieżąco dokonuje analiz w
zakresie zgłaszanych problemów dotyczących melioracji wodnych, podejmując w razie
potrzeb ewentualne inicjatywy legislacyjne.
Odnosząc się do propozycji Pani Poseł dotyczącej przekazania kompetencji starostów w
zakresie nadzoru nad spółkami wodnymi Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody
Polskie (PGW WP) wyjaśniam, że mając na uwadze kompleksową analizę przedmiotowego
rozwiązania, w ocenie Ministerstwa Infrastruktury jego wprowadzenie nie wydaje się
zasadne. W praktyce takie rozwiązanie może spowodować poważne trudności w realizacji
zadań utrzymaniowych i inwestycyjnych przez PGW WP. Warunkiem bezwzględnym
przekazania nadzoru nad spółkami wodnymi PGW WP byłoby zapewnienie właściwego
finansowania dodatkowych zadań oraz zwiększenie wykwalifikowanych kadr w tej
jednostce, które wykonywałyby nadzór nad spółkami wodnymi. Należy podkreślić, że
PGW WP realizuje bardzo istotne, z punktu widzenia bezpieczeństwa publicznego, zadania
związane z ochroną przed powodzią i suszą. Z uwagi na ograniczone finansowanie ta
jednostka w pierwszej kolejności realizuje zadania priorytetowe, polegające
na zwiększaniu bezpieczeństwa przeciwpowodziowego dla ludzi oraz mienia o znacznej
wartości. Przekazanie nadzoru nad spółkami wodnymi PGW WP, bez znaczącego
zwiększenia finansowania działalności tej jednostki, mogłoby odbyć się ze szkodą
dla obecnie realizowanych przez PGW WP zadań z zakresu bezpieczeństwa
przeciwpowodziowego.
-- 1 of 3 --
2
Odnosząc się do propozycji przekazania nadzoru starostom nad spółkami wodnymi,
wyjaśniam, iż Rząd mając na uwadze potrzebę decentralizacji zadań publicznych dostrzega
potrzebę zwiększenia roli gmin w zakresie wykonywania zadań z zakresu melioracji
wodnych. Gminy obecnie już wykonują część zadań z zakresu gospodarki wodnej na
swoim terenie. Należy jednak podkreślić, że przekazanie nowych zadań do gmin
wymagałoby zapewnienia dodatkowych środków na ten cel z budżetu państwa a także
uwzględnienia przy dokonywaniu przedmiotowych zmian głosu Strony Samorządowej -
ustalenia, czy jest ona zainteresowana wykonywaniem takich zadań i zdolna do ich
wykonywania na podstawie posiadanych zasobów (ewentualnie uzupełnionych przy
przekazywaniu zadań). Mając na uwadze powyższe Ministerstwo Infrastruktury dokonuje
analiz w ww. zakresie by ustalić, czy zasadne jest podjęcie przedmiotowych zmian
uwzględniających głos Strony Samorządowej.
Odnosząc się do pytania Pani Poseł, dotyczącego potrzeby dookreślenia w przepisach
prawa zakresu i sposobu funkcjonowania spółek wodnych, w tym przez obligatoryjne
zrzeszanie się w spółki, uprzejmie informuję o moim pełnym wsparciu dla działań
wzmacniających funkcjonowanie spółek wodnych, jednocześnie wyjaśniam, że zgodnie z
obowiązującymi obecnie przepisami spółki określają zasady swojej działalności w statucie.
W art. 448 ust. 1 pkt 1 – 14 Prawa wodnego wskazano elementy, które musi zawierać
statut spółki wodnej. Na podstawie tych przepisów spółka wodna w dokumencie
statutowym kreuje w szczególności cel, sposób i zasady finansowania swojej działalności.
W przypadku niezgodności statutu z prawem starosta wzywa do usunięcia tych
niezgodności w określonym terminie, a jeżeli niezgodności nie zostaną usunięte -
odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia statutu. Ponadto wyjaśniam, że zespół
doradczy ds. poprawy funkcjonowania gospodarki wodnej przedłożył rekomendację
zmierzającą do wzmocnienia pozycji spółek wodnych. Rozpoczęcie prac legislacyjnych w
tym obszarze będzie zasygnalizowane na stronach RCL.
Odnosząc się do zapytania Pani Poseł dotyczącego zasad wsparcia spółek
wodnych poprzez określenie sposobu otrzymywania dotacji ze Skarbu Państwa
na realizowane zadania wyjaśniam, że na podstawie art. 443 Prawa wodnego spółki
wodne mogą korzystać z pomocy finansowej państwa udzielanej w formie dotacji
podmiotowej. Kwestia dotycząca ewentualnego zwiększenia wysokości tego rodzaju
dotacji znajduje się we właściwości Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Informacje
o tym rodzaju finasowania spółek wodnych znajdują się na stronie:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/dotacje-dla-spolek-wodnych. Ponadto spółki wodne
mogą korzystać z pomocy finansowej z budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Pomoc finansowa jednostek samorządu terytorialnego polega na udzielaniu dotacji
celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz.U. z 2025 r. poz. 1483) z budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Zasady
udzielania dotacji celowej, tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej
rozliczania określają organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego w drodze
uchwały będącej aktem prawa miejscowego. Wyjaśniam przy tym, że podstawową formą
-- 2 of 3 --
3
finansowania spółki wodnej są składki członkowskie. Spółki wodne mogą również
uczestniczyć w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych na realizację prac
związanych z utrzymaniem wód oraz urządzeń wodnych ogłaszanych przez PGW WP.
Na zakończenie pragnę podkreślić, że wszelkie zmiany, które zostaną wprowadzone
do Prawa wodnego, muszą być oparte o kompleksowe rozwiązania, dające odpowiednie
narzędzia finansowe i prawne organowi nadzorującemu spółki i melioracje wodne.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --