Interpelacja w sprawie wolności wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji

Interpelacja nr 4232

do ministra sprawiedliwości

w sprawie wolności wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji

Zgłaszający: Łukasz Schreiber

Data wpływu: 03-08-2024

Szanowny Panie Ministrze,

jak wskazuje portal Niezależna, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów „konsekwentnie” uchyla się od rozpatrywania „prawidłowo zgłaszanych przez Telewizję Republika wniosków o akredytacje na udział w oficjalnie organizowanych wydarzeniach z udziałem Prezesa Rady Ministrów, dostępnych przy tym dla innych mediów”.

Zgodnie z art. 54 ust. 1 Konstytucji RP każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Ponadto na mocy ust. 2 wskazanego artykułu „cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zakazane. Ustawa może wprowadzić obowiązek uprzedniego uzyskania koncesji na prowadzenie stacji radiowej lub telewizyjnej”.

Artykuł 2 ustawy Prawo prasowe stanowi, iż organy państwowe zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej stwarzają prasie warunki niezbędne do wykonywania jej funkcji i zadań, w tym również umożliwiające działalność redakcjom dzienników i czasopism zróżnicowanych pod względem programu, zakresu tematycznego i prezentowanych postaw.

Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy Prawo prasowe utrudnianie lub tłumienie krytyki prasowej podlega karze grzywny lub ograniczenia wolności.

28 stycznia 2020 r. w Biuletynie Informacji Publicznej RPO, czyli wtedy, gdy Pan był rzecznikiem praw obywatelskich, mogliśmy wyczytać, iż „Prawo nie reguluje kwestii akredytacji. Obowiązek jej posiadania powinien być zatem jedynie wymogiem formalnym, który ma na celu ułatwienie pracy dziennikarzom poprzez zwolnienie ich z opłat lub umożliwienie wstępu do specjalnie wyznaczonych stref. – Nie może być on jednak wykorzystywany do tłumienia krytyki prasowej poprzez selektywne i subiektywne udzielanie akredytacji jedynie wybranym przedstawicielom mediów – wskazuje RPO.

Dlatego obie decyzje mogą prowadzić do naruszenia art. 44 ust. 1 Prawa prasowego, który stanowi: Kto utrudnia lub tłumi krytykę prasową – podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Utrudnianie krytyki prasowej to m.in. selekcjonowanie dostępu dziennikarzy do wydarzeń i przeszkadzanie w zbieraniu materiałów przed publikacją. Do przestępstwa dochodzi już w chwili podjęcia tych działań bez względu na to, czy sprawca osiągnął zamierzony efekt.

W ocenie rzecznika decyzje te mogą prowadzić do naruszenia wolności prasy, słowa, wyrażania poglądów i prawa do społecznie pożądanej krytyki. Chodzi też o prawo obywateli do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne”.

Mając na uwadze, iż w styczniu 2020 r. ochoczo kierował Pan wystąpienia, chciałbym zapytać Pana już jako ministra sprawiedliwości – prokuratora generalnego:

1. Czy znany jest Panu lub podległej Panu prokuraturze fakt, iż TV Republika nie otrzymuje akredytacji na wydarzenia organizowane przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów?

2. Czy prokuratura prowadziła lub prowadzi postępowanie w sprawie możliwego naruszenia art. 44 Prawa prasowego lub art. 231 Kodeksu karnego w związku z utrudnianiem pracy TV Republika i jej dziennikarzom?

3. Czy prokuratura jako strażnik praworządności występowała lub wystąpi w tej sprawie do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów?

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Łukasz Schreiber