+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.242.2024
Warszawa, 08 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4219 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Krzysztofa Cieciórę w sprawie sytuacji w Służbie Więziennej, uprzejmie
przedstawiam następujące stanowisko.
Ad. 1.
Mając na względzie zapewnienie wszystkim funkcjonariuszom i pracownikom Służby
Więziennej możliwie najwyższego poziomu bezpieczeństwa, w kwietniu 2022 r. podjęto
działania obejmujące:
1. wznowienie z dniem 1 maja 2022 r. 300 etatów w dziale ochrony, w tym wznowienie
stanowisk oddziałowych dziennych (etaty uruchamiane są sukcesywnie, w związku
z przyjęciem nowych funkcjonariuszy do służby),
2. wprowadzenie nowych rozwiązań architektonicznych i wsparcia elektronicznego,
poprzez:
a) umiejscowienie wybranych pomieszczeń służbowych w bezpośrednim sąsiedztwie,
w celu zapewnienia lepszej ergonomii i wzajemnego ubezpieczania się funkcjonariuszy
i pracowników (pokoje wychowawców i psychologów lokalizowane są obok dyżurki
oddziałowego),
b) utworzenie w oddziałach zamkniętych dodatkowego pomieszczenia do prowadzenia
rozmów z osobami pozbawionymi wolności, u których rozpoznano zwiększone ryzyko
zachowań agresywnych. Pomieszczenia te wyposażone są w sprzęt kwaterunkowy
przytwierdzany na stałe do podłogi, posiadają też dodatkowe zabezpieczenia
techniczno-ochronne uniemożliwiające bezpośredni kontakt z osobą prowadzącą
rozmowę, stacjonarny system sygnalizacji napadu zamontowany w miejscu
umożliwiającym łatwe użycie przez funkcjonariusza lub pracownika, kamerę
wandaloodporną kopułkową lub narożną, która obserwuję strefę wydzieloną dla
osadzonego oraz telefon z zaprogramowaną funkcją szybkiego wybierania, realizujący
bezpośrednie połączenie ze stanowiskiem służby dyżurnej i/lub najbliższym
stanowiskiem ochronnym (połączenia te wykorzystują tzw. funkcję Hunt Group),

-- 1 of 4 --

c) szersze wykorzystanie systemu komunikacji bezprzewodowej i indywidualnych
sygnalizatorów antynapadowych i alarmowych, a także wyposażenie pomieszczeń
wychowawców, terapeutów i psychologów w bezprzewodowy lub przewodowy
system sygnalizacji napadu, oparty co najmniej na dwóch przyciskach
antynapadowych. Przyciski zamontowane są przy blacie biurka oraz na podłodze lub
innym miejscu umożliwiającym łatwe użycie przez realizującego czynności
funkcjonariusza lub pracownika,
d) wyposażenie wszystkich oddziałów mieszkalnych/pawilonów w pomieszczenia
socjalne dla funkcjonariuszy i pracowników,
e) zastosowanie systemu interkomowego (w miejscach, gdzie dotychczas nie został
wprowadzony) m.in. do kontaktu pomiędzy pomieszczeniem wychowawcy i celami
mieszkalnymi, w celu realizacji bieżących spraw osadzonych oraz do bieżącego
kontaktu z osadzonymi lub nasłuchu cel mieszkalnych przez oddziałowego,
f) wyznaczenie w pomieszczeniach wychowawców, psychologów, terapeutów
i oddziałowych stref funkcjonariusza i osadzonego oraz odpowiednie ich rozdzielenie
zapewniające ergonomię pracy, również poprzez zminimalizowanie sprzętu
kwaterunkowego, zlokalizowanie wyposażenia ruchomego (wieszak, półki etc.)
w strefie funkcjonariusza, wyposażenie drzwi do tych pomieszczeń w przeszklenie
z szybą bezpieczną klasy P2 lub innym materiałem przezroczystym nie
zniekształcającym widoku, umożliwiające wgląd do pomieszczenia bez otwierania
drzwi,
3. wyposażenie wszystkich funkcjonariuszy działu ochrony wykonujących czynności
w bezpośrednim kontakcie z osadzonymi w środki przymusu bezpośredniego w postaci
kajdanek oraz ręcznego miotacza substancji obezwładniających.
Dodatkowo w dniu 30 grudnia 2022 r. zostały wydane wytyczne nr 4/2022 Dyrektora
Generalnego Służby Więziennej w sprawie określenia standardów systemów zabezpieczeń
elektronicznych w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej, gdzie określono
minimalne wymagania dotyczące stosowania systemów zabezpieczeń elektronicznych,
m.in. w oddziałach mieszkalnych (wytyczne dotyczą obiektów remontowanych oraz nowo
budowanych).
Wytyczne te przewidują w szczególności, że:
1. ciągi komunikacyjne, miejsca i wyznaczone pomieszczenia wyposaża się w system
telewizji dozorowej,
2. wszystkich funkcjonariuszy i pracowników wyposaża się w przyciski napadowe
z funkcją lokalizacji pomieszczenia, w którym uruchomiono alarm,
3. dyżurki oddziałowych wyposaża się w urządzenia umożliwiające obserwację
nadzorowanych pomieszczeń i oddziałów.

-- 2 of 4 --

Dalsze rozwiązania mające na celu poprawę bezpieczeństwa funkcjonariuszy zostały
określone w wytycznych nr 1/2023 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia
14 lutego 2023 r. w sprawie wymagań technicznych i ochronnych dla pawilonów
zakwaterowania osadzonych w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej.
Dokument ten przewiduje m.in.:
1. instalację sygnalizacji alarmowej w pawilonach mieszkalnych w taki sposób, aby
umożliwić natychmiastowe powiadomienie o niebezpieczeństwie funkcjonariuszy
przebywających w wartowni oraz w rejonie zagrożenia,
2. montaż przycisków antynapadowych w dyżurkach oddziałowych, wychowawców,
psychologów, terapeutów, w pokoju kierownika działu terapeutycznego, pokojach
przesłuchań, prowadzenia rozmów z osobami, u których rozpoznano zwiększone
ryzyko zachowań agresywnych, miejscach pracy kobiet i na korytarzach,
3. wyposażenie w indywidualne przyciski (bezprzewodowe) funkcjonariuszy oraz
pracowników realizujących zadania w bezpośrednim kontakcie z osadzonymi,
4. w pomieszczeniach wychowawców, psychologów, terapeutów i oddziałowych oraz
w pomieszczeniach do prowadzenia rozmów z osadzonymi, u których rozpoznano
zwiększone ryzyko zachowań agresywnych:
a) wyznaczenie stref – funkcjonariusza i osadzonego; strefy powinny zapewniać
bezpieczną odległość między rozmówcami; rozdzielenie stref należy wyznaczyć
np. poprzez oznakowanie w formie żółtej linii umieszczonej na podłodze lub poprzez
wykonanie odpowiedniej zabudowy (barierki),
b) ustawienie mebli w sposób umożliwiający funkcjonariuszowi pracę w pozycji
zwróconej twarzą w kierunku drzwi wejściowych do pomieszczenia,
c) w wyznaczonej strefie dla osadzonego zminimalizowanie liczba sprzętu
kwaterunkowego.
Niezależnie od powyższego należy też wspomnieć, że w dniu 28 września 2022 r. weszła
w życie nowelizacja ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej obejmująca
zmiany w art. 19 w zakresie okoliczności w jakich funkcjonariusze używają lub mogą użyć
prewencyjnie środków przymusu bezpośredniego wobec osób pozbawionych wolności.
Obok ogólnych postanowień wynikających z ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach
przymusu bezpośredniego i broni palnej, na potrzeby Służby Więziennej wprowadzono
szczególne regulacje określające zasady prewencyjnego użycia środków przymusu
bezpośredniego w zależności m.in. od typu jednostki penitencjarnej i cech
klasyfikacyjnych osób pozbawionych wolności.

-- 3 of 4 --

Ad. 2.
Zgodnie z inicjatywą kierownictwa Służby Więziennej i Ministerstwa Sprawiedliwości
wprowadzenie wskazanych wyżej zmian ma służyć zwiększeniu poziomu zabezpieczenia
i przygotowania na ewentualne niepożądane i agresywne zachowania osób
przebywających w jednostkach penitencjarnych. Osobiste odczucia funkcjonariuszy
i pracowników, co do komfortu i bezpieczeństwa podczas realizacji zadań służbowych
pozostają zawsze sprawą indywidualną, niemniej stwierdzić należy, że wskazane wyżej
zmiany stanowią w tym aspekcie czynnik oddziałujący w sposób pozytywny.
Ad. 3.
Od 1 stycznia do 31 lipca 2024 r. doszło do 51 zdarzeń, w których została naruszona
nietykalność cielesna funkcjonariuszy lub pracowników Służby Więziennej.
Ad. 4.
W programie szkolenia wstępnego i programach szkoleń zawodowych dla funkcjonariuszy
i pracowników Służby Więziennej dokonano stosownych aktualizacji. Jednocześnie
kierownictwo Służby Więziennej poinformowało, iż na bieżąco prowadzi się prace nad
zmianami w systemie szkoleń, które zmierzającymi do zwiększenia nacisku na zagadnienia
związane z bezpieczeństwem funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. Należy
również dodać, że w jednostkach penitencjarnych prowadzi się wewnątrzzakładowe
szkolenia doskonalące we wskazanym zakresie, w tym szkolenia
o charakterze praktycznym. Obejmują one elementy samoobrony, używania
i stosowania środków przymusu bezpośredniego, współpracy i wzajemnego
ubezpieczania się, rozpoznawania werbalnych lub niewerbalnych sygnałów agresji,
a także reagowania w sytuacjach kryzysowych. W pierwszym półroczu 2024 r.
przeprowadzono ogółem 910 tego typu wewnątrzzakładowych szkoleń, w ramach których
przeszkolonych zostało 32 441 funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 4 of 4 --