Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.105.2024.MK
3327026.13159308.10886291
Warszawa, 14-10-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Fryderyka Kapinosa i grupy posłów dotyczącą
podjęcia działań zmierzających do zniwelowania skutków polecenia Ministra Klimatu
i Środowiska z dnia 8 stycznia 2024 r. w sprawie wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania
drewna w lasach znajdujących się w zarządzie PGL Lasy Państwowe (K10INT4210)
przedstawiam następujące informacje:
Przede wszystkim chciałbym podkreślić, że nadrzędnym celem Kierownictwa Ministerstwa
Klimatu i Środowiska jest zapewnienie trwałej ochrony najcenniejszych ekosystemów
leśnych, wzmocnienie pełnionych przez nie funkcji oraz świadczonych usług
ekosystemowych. Cel ten zostanie zrealizowany poprzez reformę obecnego modelu
gospodarki leśnej, której elementem jest wyłączenie części lasów z funkcji produkcji
surowca drzewnego. Gospodarka leśna na tych terenach zostanie ukierunkowana na
pełnienie funkcji ochronnych i społecznych.
Planowane działania są odpowiedzią na zagrożenia wynikające z utraty różnorodności
biologicznej oraz zmian klimatycznych, jak również wpisują się w krajowe i międzynarodowe
zobowiązania dotyczące tych zagrożeń. Wychodzą naprzeciw oczekiwaniom polskiego
społeczeństwa i zgadzają się również z ideą prowadzenia zrównoważonej i odpowiedzialnej
społecznie gospodarki leśnej.
Wyłączanie lasów z intensywnego użytkowania rębnego nie jest tylko wolą samego
Ministerstwa Klimatu i Środowiska, ale wynika z Polityki Leśnej Państwa. Jest to dokument
zatwierdzony przez Sejm Rzeczypospolitej Polski i przyjęty przez Radę Ministrów
22 kwietnia 1997 roku, wciąż obowiązujący na terenie całego kraju, także w Lasach
Państwowych. W rozdziale II PLP („Tezy polityki leśnej państwa”) w punkcie 5 czytamy, że
analiza stanu lasów i wyznaczenie kierunków rozwoju leśnictwa, niezbędnych dla
osiągnięcia celów polityki ekologicznej, gospodarczej i społecznej państwa wymaga
uwzględnienia różnych warunków, w tym: „potrzeby wyłączenia z produkcji lasów o
charakterze zbliżonym do pierwotnego, zasługujących na ochronę prawną lub objęcia
zasadami gospodarstwa specjalnego.” Ministerstwo wdrażając moratorium postępuje
zgodnie z wymogami dokumentu strategicznego, jakim jest Polityka Leśna Państwa.
1 Czy Pani Minister ma zamiar i w jaki sposób zrekompensować straty Skarbu Państwa i ZUL z
tytułu niepozyskania drewna z obszarów objętych moratorium z dnia 8 stycznia 2024 r?

-- 1 of 8 --

Podkreślić należy w tym miejscu, że jest to 110 mln zł strat dla Skarbu Państwa i 43 mln zł strat
dla ZUL, tylko w przypadku RDLP Krosno.
W interpelacji Państwa Posłów brak sposobu wyliczenia sum sugerowanych strat, niełatwo
więc się do nich odnieść bezpośrednio. W opinii Ministerstwa straty takie nie będą miały
miejsca. To właśnie moratorium zapobiega realnym stratom materialnym i finansowym
samorządów z tytułu prowadzenia gospodarki leśnej. Chociażby gminy górskie i podgórskie
tracą zasoby wody pitnej, ponoszą koszty napraw dróg zniszczonych przez samochody
wywożące drewno, tracą walory krajobrazowe z powodu zrębów, osuwisk, uszkodzonych
koryt rzek i potoków. Z zapytania poselskiego Pana Posła Macieja Koniecznego (nr
K10ZAP761) wynika, że w regionie Bielska-Białej straty te sięgają nawet 100 mln rocznie.
Zapobieganiu takim stratom ma służyć m.in. wyłączenie części lasów z intensywnego
użytkowania rębnego (owe koalicyjne 20%). Ministerstwo doskonale zdaje sobie sprawę
z faktu, że zachowanie sędziwych lasów na danym obszarze w długim okresie czasu sprzyja
ochronie zasobów uważanych za kluczowe. Sprzyja ochronie źródlisk, zasilaniu wód
podziemnych oraz retencji wody w glebie. Poza wsiąkaniem, wzrost powierzchni zalesionej
w zlewni danej rzeki zwiększa intercepcję (zatrzymywanie wody na powierzchni roślin),
ewapotranspirację (parowanie i odprowadzanie wody przez rośliny). Wysoki stopień
zalesienia zlewni nawet kilkukrotnie zmniejsza ekstremalne spływy powierzchniowe (w tym
niebezpieczny spływ liniowy), stabilizuje sezonową zmienność spływów i zmniejsza szkody
powodowane przez powodzie.
Stabilizujący wpływ lasów na obieg wody ma także znaczenie na nizinach, ale przede
wszystkim w górach. Hydrologia terenów górskich jest niezwykle wrażliwa i w znacznej
mierze decyduje o uwodnieniu nie tylko lokalnych gmin, ale też sieci rzecznej kraju, np.
o powstawaniu ewentualnych fal powodziowych. Tymczasem z publikacji dr Andrzeja
Affeka wynika, że w 15 nadleśnictwach Podkarpacia (m.in. Bieszczady) na kilometr
kwadratowy powierzchni leśnej mamy już do 13,5 km dróg i szlaków zrywkowych.1 Takie
szlaki działają jak rynny odpływowe i sprzyjają szybkiemu spływowi wody w dół zlewni i
powstaniu powodzi.
1 http://rcin.org.pl/igipz/Content/70398/WA51_91863_r2019-t91-z1_Przeg-Geogr-
Affek2.pdf

-- 2 of 8 --

Droga leśna w lasach ochronnych nadleśnictwa Lutowiska, RDLP Krosno (Fot. Archiwum MKiŚ)
Działania ochronne polegające na zaniechaniu wyrębu sprzyjają również konserwacji gleb.
W przeciwieństwie do lasów gospodarczych a także tzw. „ochronnych”, w których w
rzeczywistości prowadzi się regularną gospodarkę leśną, w lasach faktycznie wyłączonych
z użytkowania gleba rzeczywiście jest chroniona: nie odsłaniają jej zręby zupełne albo orka
głęboka, nie jest więc narażona na erozję wietrzną i wodną, a proces glebotwórczy nie
zostaje przerwany. Wszak jeden centymetr pełnowartościowej gleby powstaje od 200 do
500 lat.2 W końcu lasy z mniejszą ilością dróg a większą powierzchnią zachowanych
mokradeł i starodrzewów nie płoną tak często i rozlegle jak te intensywnie użytkowane.
Sprzyjają również ochronie bioróżnorodności oraz funkcjom kulturotwórczym i
rekreacyjnym, które to funkcje stają się coraz ważniejszym tematem dyskusji społeczeństwa
z instytucjami państwowymi.
Ważnym wydarzeniem w procesie wyłączania oraz ochrony lasów cennych społecznie
i przyrodniczo była konferencja poświęcona temu procesowi i podsumowująca
dotychczasowe działania Ogólnopolskiej Narady o Lasach oraz Zespołu ds. wzmocnienia
ochrony lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie. 30 lipca br. w Ministerstwie
Klimatu i Środowiska spotkało się Kierownictwo resortu wraz z naukowcami,
przedstawicielami LP, samorządu i strony społecznej. Na konwersatorium była obecna także
Minister Anna Mucha podkreślając istotną rolę, jaką lasy wyłączone z wyrębów powinny
odegrać dla edukacji, nie tylko młodzieży.
O znaczeniu pozagospodarczych funkcji lasów na tym spotkaniu mówił Pan prof. Marek
Giergiczny z UW. Z badań jego zespołu wynika, że 90% Polaków i Polek odwiedza las w
celach rekreacyjnych i że wartość funkcji pozagospodarczych (rekreacyjnych) przekracza
2 https://zpe.gov.pl/a/zroznicowanie-gleb-i-roslinnosci-na-obszarze-polski/DSM0RxNIH

-- 3 of 8 --

zysk z rocznej sprzedaży drewna w Lasach Państwowych. Polacy cenią lasy starszych klas
wieku, z drzewami sędziwymi oraz różnorodne gatunkowo. Takie drzewostany znajdą się
w lasach cennych społecznie jak i lasach cennych przyrodniczo przewidzianych do
wyłączenia z intensywnej gospodarki. Przebieg konferencji i wystąpienie Pana prof. Marka
Giergicznego (od 34 minuty) można prześledzić pod poniższym linkiem:
https://www.youtube.com/watch?v=yTp2Cwculmk
2 Czy Pani Minister zamierza zabezpieczyć interesy przedsiębiorców przerabiających drewno
na terenach objętych wyłączeniami przy przewidywanym ogromnym deficycie drewna na
rynku lokalnym, tj. lokalnych producentów mebli, domów, stolarki drzwiowej i okiennej,
konstrukcji dachowych itp.?
Należy zauważyć, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska podjęło szereg działań
kompensacyjnych mających na celu wyrównanie przewidywanych negatywnych efektów,
które mogą zostać spowodowane przez wyłączanie z gospodarki leśnej drzewostanów
cennych przyrodniczo i wartościowych społecznie. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
rozumie potrzeby sektora drzewnego, dlatego już 23 stycznia br. Pani Minister Klimatu i
Środowiska spotkała się z przedstawicielami przemysłu drzewnego. W spotkaniu wzięli
udział przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju i Technologii, z wiceministrem Waldemarem
Sługockim oraz członkowie stowarzyszeń Papierników Polskich, Producentów Płyt
Drewnopochodnych, Przemysłu Tartacznego, Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu
Drzewnego, Związku Polskie Okna i Drzwi, Ogólnopolskiego Związku Pracodawców
Przemysłu Drzewnego, Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów Mebli, Polskiego
Komitetu Narodowego EPAL, firmy Stelmet, a także zastępca Dyrektora Generalnego
Lasów Państwowych. Było to pierwsze spotkanie, na którym goście zakomunikowali
potrzeby przemysłu drzewnego.
15 marca br. ogłoszony został pakiet dla przemysłu, którego celem jest stworzenie
warunków dla stabilnego rozwoju firm w tym sektorze, w obecnej sytuacji rynkowej. Pakiet
dla przemysłu drzewnego obejmuje:
• zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonego dla stałych, sprawdzonych klientów;
• większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym większa
premia;
• oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców, a nie
zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
• proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej miejsca
pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego transportu drewna;
• eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego sposobu
i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają punktów;
• eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
• większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie opcji
półrocznej umowy na zakup drewna;
• transparentność sprzedaży drewna – pełną jawność nabywców i wartości umów, w tym
deklaracji przerobu;

-- 4 of 8 --

• uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest używane
w energetyce (definiowanie kategorii drewna energetycznego);
Pakiet ten został stworzony na bazie licznych postulatów stowarzyszeń i organizacji
zrzeszających przedsiębiorców branży drzewnej. Przed 2024 r. nie było takiej otwartości
Ministerstwa Klimatu i Środowiska na dialog z przemysłem drzewnym, co przyznają sami
przedsiębiorcy np. na komisji sejmowej. Przedstawiony pakiet wyznacza kierunek zmian,
który obecnie przeformułowywany jest na konkretne wdrożenia. Szczegółowe rozwiązania
zostają wypracowane na dedykowanych spotkaniach z przedstawicielami przemysłu
drzewnego, Lasów Państwowych oraz strony społecznej. Wśród nabywców drewna
przeprowadzona została ankieta (przez Lasy Państwowe we współpracy z Ministerstwem
Klimatu i Środowiska), aby ostateczne rozwiązania wypracowane w dialogu precyzyjnie
i konkretnie odpowiadały na ich potrzeby.
Odbiciem tych działań są niedawno ogłoszone przez Panią Minister Paulinę Hennig-Kloskę
oraz Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych Witolda Kossa i jego Zastępcę Marcina
Polaka nowe zasady sprzedaży drewna, odpowiadające na potrzeby nabywców, i
zawierające takie potrzebne rozwiązania jak wzmocnione premiowanie przerobu
głębokiego drewna w kraju czy proklimatyczna lokalność zapewniająca dodatkowe punkty
za przerabianie drewna w niewielkiej odległości od jego pozyskania.
W trosce o sytuację przemysłu drzewnego w dniu 28 czerwca 2024 r. w siedzibie Dyrekcji
Generalnej LP odbyło się spotkanie dotyczące możliwości ograniczenia eksportu drewna
okrągłego z Polski. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele Ministerstwa Finansów,
Krajowej Administracji Skarbowej, Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego, Najwyższej Izby
Kontroli, Komendy Głównej Policji, Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, Urzędu
Dozoru Technicznego, Zarządu Morskiego Portu Gdańsk S.A., Polskiej Izby Gospodarczej
Przemysłu Drzewnego. Spotkanie potwierdziło złożony charakter zjawiska eksportu
drewna, a dalszy postęp prac w zakresie wsparcia przemysłu drzewnego wymaga
zaangażowania wielu resortów i instytucji.
Przedstawiciele branży drzewnej są aktywnie włączani do różnych inicjatyw Ministerstwa
Klimatu i Środowiska - w tym są członkami ministerialnego Zespołu ds. wzmocnienia
ochrony lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie. Biorą oni również udział w
Ogólnopolskiej Naradzie o Lasach.
Od kwietnia bieżącego roku trwa wspomniana wcześniej Ogólnopolska Narada o Lasach.
Jest to cykl spotkań mających na celu kontynuację procesu kompleksowej transformacji
gospodarki leśnej i stanowi odpowiedź na potrzebę dialogu ze społeczeństwem na temat
sposobu prowadzenia gospodarki leśnej. Odwołuje się również do najlepszych osiągnięć
wielu pokoleń polskich leśników, przyrodników, naukowców i innych podmiotów. Podczas
„prac stolikowych” identyfikowane są ryzyka oraz potencjalne skutki ekonomiczne
i gospodarcze, niezbędne działania ograniczające negatywne skutki oraz działania
osłonowe.

-- 5 of 8 --

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zdaje sobie sprawę, że obecna perspektywa finansowa
UE niesie za sobą olbrzymie możliwości i szanse dla finansowania przedsięwzięć
realizujących zieloną transformację oraz wspierających przekształcenia w branżach nią
dotkniętych, w tym ZUL. W związku z powyższym, Ministerstwo Klimatu i Środowiska
prowadzi szereg spotkań mających na celu wypracowanie systemu poszerzającego
horyzonty prac Zakładów Usług Leśnych.
Certyfikat FSC
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zmieniło dotychczasową politykę w sprawie stosowania
certyfikacji FSC w jednostkach Lasów Państwowych podejmując obecnie działania w celu
przywrócenia certyfikacji FSC w LP. Działania te wpisują się w oczekiwania polskich
przedsiębiorców przemysłu drzewnego, którym zależy na dostarczaniu na rynek, również
zagraniczny, produktów certyfikowanych cieszących się większym uznaniem wśród
konsumentów. Stanowią także odpowiedź na postulaty organizacji przyrodniczych i
społecznych zwracających uwagę na potrzebę prowadzenia zrównoważonej polityki leśnej
wzmacniającej funkcje przyrodnicze i społeczne lasu. W dniu 29 lutego br. odbyło się
spotkanie przedstawicieli Ministerstwa oraz Dyrekcji Generalnej LP z organizacją FSC
International. Zarówno Lasy Państwowe, jak i przedstawiciele FSC, wyrazili dobrą wolę
dążenia do porozumienia w zakresie kształtu nowej umowy licencyjnej na znak towarowy
FSC. W tym celu został powołany zespół roboczy, który rozpoczął prace nad szczegółowymi
rozwiązaniami służącymi przywróceniu certyfikacji FSC w skali ogólnokrajowej.
Pierwszym krokiem będzie dążenie do przywrócenia certyfikatu dla Regionalnej Dyrekcji
Lasów Państwowych w Białymstoku. Niniejsze działania zbiegają się w czasie z aktualnie
prowadzoną przez organizację FSC rewizją standardu krajowego dla Polski. Po okresie
przejściowym, najwcześniej w grudniu 2025 r., nowy standard zastąpi dotychczasowy.
Pierwszy certyfikat FSC potwierdzający pozyskanie drewna w wyniku odpowiedzialnego
gospodarowania został wydany na świecie w 1993 r., natomiast w Polsce już w 1996 r. taki
certyfikat otrzymała RDLP w Gdańsku. Certyfikatem FSC były objęte prawie wszystkie
jednostki Lasów Państwowych - w I poł. 2022 r. certyfikat obejmował 70% powierzchni
leśnej kraju, natomiast w lutym 2024 r. certyfikat obejmował już tylko 4 z 17 regionalnych
dyrekcji LP (Katowice, Szczecin, Szczecinek i Zielona Góra, co stanowiło 2,3 miliona
hektarów lasów), czyli ok. 24% powierzchni leśnej Polski. Certyfikat FSC pozwala na
podniesienie konkurencyjności polskich produktów drzewnych na arenie międzynarodowej.
W Polsce certyfikat FSC posiada około 2,4 tys. przedsiębiorstw. W ostatnim okresie udało
się przywrócić certyfikat dla RDLP w Białymstoku.
Drewno energetyczne
W MKiŚ finalizowane są prace nad rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska
w sprawie szczegółowych cech jakościowo-wymiarowych drewna energetycznego . Celem
rozporządzenia będzie wykluczenie możliwości wykorzystania pełnowartościowego
drewna w energetyce zawodowej (tzn. wytwarzającej i przesyłającej energię). Oznacza to,

-- 6 of 8 --

że zamiast do kotłów elektrowni drewno będzie trafiać do przemysłu drzewnego. Obecnie
rozporządzenie jest na etapie po konsultacjach w Rządowym Procesie Legislacji3.
3 Czy i w jaki sposób zamierza Pani Minister przeciwdziałać przewidywanym wzrostem
bezrobocia w obszarach objętych moratorium, w sytuacji gdzie są to tereny o niskim poziomie
uprzemysłowienia i jednocześnie wysokim wskaźniku lesistości, gdzie lokalna społeczność żyje
z lasu i pozyskiwanego drewna?
Należy wyraźnie podkreślić, że moratorium na ograniczenie lub wyłączenie z pozyskania
drewna w najcenniejszych przyrodniczo i społecznie obszarach (1,3% obszarów
zarządzanych przez PGL LP) nie wpłynęło znacząco na działalność branży drzewnej.
Moratorium będzie kontynuowane – Dyrektor Generalny Lasów Państwowych otrzymał
polecenie, przypominające jednocześnie o możliwości indywidualnych, uzasadnionych
modyfikacji moratorium. Takie wnioski mogą składać RDLP m.in. z uwagi na potrzeby
zakładów usług leśnych. Aktualizacja powinna zachować ideę ochrony najcenniejszych
drzewostanów oraz uwzględniać możliwość prowadzenia prac przez lokalne
przedsiębiorstwa leśne.
Wspomniana powyżej Ogólnopolska Narada o Lasach to odpowiedź na potrzebę dialogu ze
społeczeństwem na temat sposobu prowadzenia gospodarki leśnej. Poszczególne grupy
robocze wypracowały wytyczne i rekomendacje dotyczące kryteriów wyboru obszarów
o szczególnych walorach przyrodniczych i społecznych, a także sposobu prowadzenia
gospodarki leśnej na obszarach o szczególnych walorach przyrodniczych i społecznych oraz
modelu zarządzania lasami z udziałem społeczeństwa.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska stale i aktywnie monitoruje sytuację przedsiębiorstw
w sektorze leśno-drzewnym i rozumie potrzeby tego sektora. Również w pracach
Ogólnopolskiej Narady o Lasach wzięli udział przedstawiciele m.in. Polskiej Izby
Gospodarczej Przemysłu Drzewnego, Polskiego Związku Pracodawców Leśnych,
Stowarzyszenia Przedsiębiorców Leśnych.
Odpowiadając na obawy dotyczące wpływu reform dla zakładów usług leśnych (ZUL) oraz
branży drzewnej należy także podkreślić, że MKiŚ prowadzi rozmowy z instytucjami
publicznymi odpowiedzialnymi za wdrażanie programów finansowanych ze środków
europejskich w celu identyfikacji projektów, które mogą pomóc zniwelować ryzyka dla
przedsiębiorstw dotkniętych zmianami. A jednocześnie pamiętać, że moratorium z 8
stycznia nie zabrania prac, które nie wiążą się z pozyskiwaniem drewna w takich dziedzinach
jak: hodowla lasu, ochrona przyrody, ochrona lasu, łowiectwo i ochrona przeciwpożarowa,
a także realizacja zadań turystyki i utrzymania jej infrastruktury. W lasach wyłączonych
z użytkowania nie zabraknie więc pracy dla Zakładów Usług Leśnych. Projektem
realizowanym przez lata w lasach RDLP Krosno wyłączonych z użytkowania może być
budowa i konserwacja zapór antyerozyjnych, na wzór tych powstających w RDLP Wrocław.
3 https://legislacja.gov.pl/projekt/12386802

-- 7 of 8 --

Stare drogi leśne i szlaki zrywkowe działają jak rynny erozyjne jeszcze dziesiątki lat po ich
porzuceniu. Należy temu zapobiegać, jak na zdjęciu przedstawionym poniżej.
Zapora antyerozyjna w nadl. Śnieżka (Fot. E. Hałdaś)
Jestem głęboko przekonany, że podejmowane przez resort klimatu i środowiska działania
wychodzą naprzeciw oczekiwaniom zarówno strony społecznej i przyrodniczej, jak również
branży drzewnej. Podejmowane działania często muszą mieć formę kompromisu, wymaga
to wielu przemyśleń i analiz oraz opiniowania przez różne gremia i instytucje, w których głos
kierownictwo resortu stara się wsłuchiwać.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Podsekretarz Stanu Mikołaj Dorożała
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.

-- 8 of 8 --