Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-V.050.5.2024.MO
3327025.13146716.10593040
Warszawa, 23-08-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT4206, z dnia 6 sierpnia br., Pani Poseł Ewy Kołodziej
oraz grupy posłów, w sprawie wpływu "zanieczyszczenia światłem" na środowisko
naturalne, uprzejmie przedstawiam poniższe stanowisko Ministra Klimatu i Środowiska
przygotowane z wykorzystaniem informacji uzyskanych od Ministerstwa Zdrowia.
Odnosząc się do kwestii wpływu zanieczyszczenia światłem na elementy przyrodnicze
środowiska należy zauważyć, że chociaż obowiązujące przepisy z dziedziny ochrony
środowiska nie określają norm dotyczących emisji światła to nie są też całkowicie
pozbawione regulacji, które pozwalają zapobiegać nadmiernemu oddziaływaniu emisji
światła na środowisko. Art. 15 ust. 7 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie
przyrody1 wskazuje, że wniosek o uzyskanie odstępstwa od zakazu obowiązującego w parku
narodowym lub rezerwacie przyrody (zezwolenia takie wydawane są przez ministra
właściwego do spraw środowiska, GDOŚ lub regionalnych dyrektorów ochrony środowiska)
zawiera opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub
kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na przyrodę parku narodowego lub
rezerwatu przyrody – może dotyczyć to również ograniczeń związanych z emisją światła
wywierającą niekorzystny wpływ na walory chronione przez wskazane obszarowe formy
ochrony przyrody.
Podobnie w przypadku zezwoleń udzielanych (przez organy wyżej wskazane) w zakresie
ochrony gatunkowej - art. 56 ust. 7 pkt 9 ustawy o ochronie przyrody – muszą one
wskazywać warunki realizacji wynikające z potrzeb ochrony populacji chronionych
gatunków roślin, zwierząt lub grzybów i ich siedlisk. Warunki takie mogą również
obejmować kwestie natężenia, ukierunkowania i pory emisji światła. Problematyka
ograniczania emisji światła, w tym m.in. w kontekście nieprzerywania korytarzy
ekologicznych może – w danych przypadkach – okazać się kluczową przy uzgadnianiu
decyzji o warunkach zabudowy. Na obszarze parku narodowego i jego otuliny decyzje takie
muszą być uzgadniane z dyrektorem parku narodowego – art. 53 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 64
ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym2,
zaś identyfikowane zagrożenie ze strony (nadmiernego) oświetlenia – przewidywanego do
1 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336, z późn. zm.),
2 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r.
poz. 977, z późn. zm.).

-- 1 of 4 --

zastosowania zarówno w trakcie procesu budowlanego, jak i w związku z docelowym
funkcjonowaniem obiektów, których dotyczy zezwolenie mogą wyczerpywać definicję
zagrożenia zewnętrznego lub wewnętrznego zawartych w ustawie o ochronie przyrody (art.
5 punkty 28 i 29).
Z kolei zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko3, zwanej dalej „ustawą ooś”, w przypadku realizacji
przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko wymagane jest uzyskanie
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta określa wymagania, jakie inwestor
musi spełnić na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia w celu ograniczenia lub
skompensowania jego negatywnego wpływu na środowisko. Wymagania te, zgodnie
z ustawą ooś, uwzględniają różnego typu oddziaływania, w tym również takie, dla których
brak jest ustanowionych standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska.
Ponadto, w myśl ustawy ooś, w przypadku braku zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku znaczącego
negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na cele ochrony obszaru Natura 2000, organ
właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na
realizację przedsięwzięcia. W decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach właściwe
organy mogą wprowadzać zakazy i wymagania odnoszące się również do emisji sztucznego
światła, sposobu oświetlania obiektów, konieczności stosowania dodatkowych osłon,
konstrukcji lamp czy dopuszczalnej temperatury światła itp. Ograniczenia takie spotykane
są na przykład w zakresie zwiększenia funkcjonalności przejść dla zwierząt przy
budowanych drogach publicznych w celu ochrony korytarzy migracyjnych. Aspekty
ograniczania wpływu sztucznego światła stanowią również przedmiot analiz i oceny
organów w przypadku dużych inwestycji punktowych, takich jak chociażby elektrownia
jądrowa. W decyzji wydanej przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we
wrześniu 2023 r. istotną jej część stanowią warunki dotyczące konieczności opracowania
planu zarządzania światłem dla fazy realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Rozwiązania
mające na celu ograniczenie nadmiernej emisji światła mogą zatem być wdrażane na
podstawie przywołanych wyżej przepisów w konkretnych indywidualnych sprawach
prowadzonych przez właściwe organy administracji publicznej (w tym organy ochrony
środowiska).
Jednocześnie, należy wskazać że w dokumentach strategicznych i programowych
określających kierunki działań resortu, w tym w przyjętym w 2019 r. dokumencie „Polityka
ekologiczna państwa 2030 - strategia rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej",
zagadnienie zanieczyszczenia światłem nie zostało uwzględnione. Co więcej kwestie
ochrony krajobrazu przed zanieczyszczenia światłem do tej pory nie były poruszane na
forum międzynarodowym podczas posiedzeń Komitetu Ministrów Rady Europy oraz
Konferencji poświęconych Konwencji Krajobrazowej Rady Europy.
Jednocześnie, uprzejmie informuję że w resorcie nie są obecnie prowadzone działania
legislacyjne, zmierzające do dodatkowego unormowania (ponad przywołane wyżej
regulacje) kwestii emisji sztucznego światła. Podkreślić przy tym należy, że wprowadzenie
regulacji ustawowych wymaga rzetelnej oceny, czy zagadnienie wymaga takiej ingerencji
oraz czy nie można osiągnąć celu innymi środkami, niż ustawa.
3 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1094)

-- 2 of 4 --

Odnosząc się do kwestii oceny wpływu "zanieczyszczenia światłem" na zdrowie obywateli,
uprzejmie informuję, że przedmiotowe zagadnienie, pozostaje poza właściwością Ministra
Klimatu i Środowiska i wiąże się z zadaniami ministra właściwego do spraw zdrowia, z uwagi
na problematykę mieszczącą się w zakresie art. 33 ust. 1 ustawy dnia 4 września 1997 r.
o działach administracji rządowej4.
Z uwagi na powyższe, Ministerstwo Klimatu i Środowiska w piśmie z dnia 7 sierpnia 2024
r., zwróciło się do Ministra Zdrowia o zajęcie stanowiska, w przedmiotowej sprawie.
Minister Zdrowia w piśmie z dnia 20 sierpnia br. wskazał, że organy Państwowej Inspekcji
Sanitarnej na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej5
realizują zadania z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez kontrolę
przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne
w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi m.in. w odniesieniu do zapewnienia
właściwego natężenia oświetlenia światłem sztucznym.
W ramach sprawowania bieżącego nadzoru nad zakładami pracy6 organy Państwowej
Inspekcji przeprowadzają m.in. badania i pomiary czynników uciążliwych w środowisku
pracy (m.in. oświetlenie w miejscu pracy), dokonując przy tym kontroli i oceny stanowisk
pracy tj. czy natężenie oświetlenia elektrycznego na stanowisku pracy spełnia wymagania
określone w obowiązującej normie7.
W zakresie realizacji zadań dotyczących obszaru higieny dzieci i młodzieży8 organy
Państwowej Inspekcji Sanitarnej podczas sprawowania bieżącego nadzoru nad placówkami
nauczania i wychowania weryfikują zapewnienie prawidłowych warunków i odpowiedniej
organizacji pracy ucznia, w tym m.in. prowadzą bieżący monitoring w zakresie posiadania
przez placówkę pomiarów natężenia oświetlenia sztucznego - w szczególności kontrole te
są zintensyfikowane w okresie trwania ferii letnich w ramach podejmowanych działań
dotyczących oceny przygotowania szkół do rozpoczęcia nowego roku szkolnego. Podczas
kontroli sanitarnych dodatkowo sprawdzane jest m.in. zaopatrzenie punktów świetlnych
w osłony, ich czystość, jak również stopień zużycia świetlówek.
Dodatkowo organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą działania informacyjno-
edukacyjne skierowane do:
 pracodawców w celu zapewnienia właściwych warunków pracy w zakresie
natężenia oświetlenia elektrycznego na stanowisku pracy,
 dyrektorów placówek mające na celu uświadomienie istoty problemu, jakim jest
właściwe natężenie oświetlenia w salach dydaktycznych, w szczególności na
ławkach i tablicach szkolnych, w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich
warunków higieny procesów nauczania i wychowania.
W zakresie edukacji związanej z oddziaływaniem światła sztucznego, w tym światła
niebieskiego emitowanego przez diody LED na zdrowie i warunki pobytu dzieci i młodzieży
w placówkach nauczania, uprzejmie informuję, że Główny Inspektor Sanitarny w roku 2021,
(biorąc pod uwagę ówczesną sytuację epidemiologiczną w kraju oraz dominującą formę
zdalnego kształcenia dzieci i młodzieży), pozyskał oraz upowszechnił wszystkim jednostkom
4 Ustawa dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2512, z
późn.zm.)
5 Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 338)
6 Art. 4 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
7 Norma PN-EN 12464-1:2022-01 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca
pracy we wnętrzach.
8 Art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

-- 3 of 4 --

podległym Państwowej Inspekcji Sanitarnej opinię Komisji do Spraw Profilaktyki i Promocji
Zdrowia zaakceptowaną przez Radę Sanitarno-Epidemiologiczną przy Głównym
Inspektorze Sanitarnym, dotyczącą zasad bezpieczeństwa w korzystaniu ze smartfonów,
tabletów i komputerów przez dzieci i młodzież – jako materiał wspierający w prowadzonych
działaniach promocyjno-edukacyjnych. W opinii zwrócono szczególną uwagę na kwestie
związane z oceną skutków korzystania przez dzieci i młodzież ze smartfonów, telefonów,
tabletów, a także wskazano konkretne działania profilaktyczne.
Dodatkowo należy podkreślić, że jednostki terenowe Państwowej Inspekcji Sanitarnej
podejmowały działania promocyjno-edukacyjne w placówkach nauczania w ramach których
zwracano m.in. uwagę na zagadnienie negatywnego oddziaływania światła sztucznego
emitowanego przez ekrany smartfonów i tabletów, w tym emisji światła niebieskiego przez
diody LED, na jakość i efektywność snu oraz wypoczynku.
Ponadto, Ministerstwo Zdrowia wskazało, że aktualnie nie planuje podjęcia działań
w zakresie wdrożenia regulacji prawnych mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia
światłem w Polsce.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 4 of 4 --