Interpelacja nr 4205
Interpelacja w sprawie oceny wpływu "zanieczyszczenia światłem" na zdrowie mieszkańców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie oceny wpływu "zanieczyszczenia światłem" na zdrowie mieszkańców
Interpelacja nr 4205
do ministra zdrowia
w sprawie oceny wpływu "zanieczyszczenia światłem" na zdrowie mieszkańców
Zgłaszający: Ewa Kołodziej, Franciszek Sterczewski, Iwona Maria Kozłowska, Marcin Józefaciuk, Małgorzata Tracz, Klaudia Jachira
Data wpływu: 01-08-2024
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji na temat działań podjętych przez Ministerstwo Zdrowia w kwestii oceny wpływu "zanieczyszczenia światłem" na zdrowie obywateli. "Zanieczyszczenie światłem", czyli nadmierne lub niepotrzebne sztuczne oświetlenie, staje się coraz bardziej powszechnym problemem w wielu regionach Polski. Oprócz oczywistych skutków dla estetyki nocnego nieba, zanieczyszczenie to ma potencjalnie poważne konsekwencje dla zdrowia ludzi oraz dla środowiska naturalnego. W świetle dostępnych badań naukowych, nadmierne oświetlenie może prowadzić do zakłócenia cyklu snu, co z kolei wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne ludzi. Wydłużone ekspozycja na sztuczne światło nocą jest związana z zaburzeniami hormonalnymi, w tym z obniżonym poziomem melatoniny, co może prowadzić do problemów ze snem, depresji oraz innych schorzeń. Należy również zwrócić uwagę na wpływ zanieczyszczenia światłem na faunę. Wiele gatunków zwierząt, w tym ptaków i owadów, jest szczególnie wrażliwych na sztuczne światło, co może zakłócać ich naturalne rytmy i zachowania, a nawet prowadzić do spadku ich populacji.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi lub planuje prowadzić badania dotyczące wpływu "zanieczyszczenia światłem" na zdrowie mieszkańców?
2. Czy istnieją programy lub inicjatywy mające na celu edukację społeczeństwa na temat skutków nadmiernego oświetlenia nocnego?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia współpracuje z innymi ministerstwami lub instytucjami w celu opracowania strategii ograniczenia "zanieczyszczenia światłem"?
Interpelacja nr 4205
do ministra zdrowia
w sprawie oceny wpływu "zanieczyszczenia światłem" na zdrowie mieszkańców
Zgłaszający: Ewa Kołodziej, Franciszek Sterczewski, Iwona Maria Kozłowska, Marcin Józefaciuk, Małgorzata Tracz, Klaudia Jachira
Data wpływu: 01-08-2024
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji na temat działań podjętych przez Ministerstwo Zdrowia w kwestii oceny wpływu "zanieczyszczenia światłem" na zdrowie obywateli. "Zanieczyszczenie światłem", czyli nadmierne lub niepotrzebne sztuczne oświetlenie, staje się coraz bardziej powszechnym problemem w wielu regionach Polski. Oprócz oczywistych skutków dla estetyki nocnego nieba, zanieczyszczenie to ma potencjalnie poważne konsekwencje dla zdrowia ludzi oraz dla środowiska naturalnego. W świetle dostępnych badań naukowych, nadmierne oświetlenie może prowadzić do zakłócenia cyklu snu, co z kolei wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne ludzi. Wydłużone ekspozycja na sztuczne światło nocą jest związana z zaburzeniami hormonalnymi, w tym z obniżonym poziomem melatoniny, co może prowadzić do problemów ze snem, depresji oraz innych schorzeń. Należy również zwrócić uwagę na wpływ zanieczyszczenia światłem na faunę. Wiele gatunków zwierząt, w tym ptaków i owadów, jest szczególnie wrażliwych na sztuczne światło, co może zakłócać ich naturalne rytmy i zachowania, a nawet prowadzić do spadku ich populacji.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi lub planuje prowadzić badania dotyczące wpływu "zanieczyszczenia światłem" na zdrowie mieszkańców?
2. Czy istnieją programy lub inicjatywy mające na celu edukację społeczeństwa na temat skutków nadmiernego oświetlenia nocnego?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia współpracuje z innymi ministerstwami lub instytucjami w celu opracowania strategii ograniczenia "zanieczyszczenia światłem"?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5730 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.29.2024.NA
Warszawa, 20 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4205 grupy Posłów (Ewa Kołodziej, Franciszek
Sterczewski, Iwona Maria Kozłowska, Marcin Józefaciuk, Małgorzata Tracz, Klaudia
Jachira) w sprawie oceny wpływu zanieczyszczenia światłem na zdrowie mieszkańców,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Uważa się, że zanieczyszczenie światłem, obserwowane jako zastosowanie światła
sztucznego w sposób 1) nadmierny i nieodpowiedniego, 2) o niewłaściwym składzie
widmowym oraz 3) o niewłaściwej porze, może stanowić zagrożenie dla zdrowia
publicznego. Prowadzić to może do zaburzenia rytmu okołodobowego człowieka na
poziomie molekularnym i fizjologicznym, a w konsekwencji do wpływu na zdrowie oraz
dobrostan fizyczny i psychiczny człowieka. Należy jednak zauważyć, że zwiększenie
narażenia na sztuczne światło w nocy obserwowano wraz z postępem cywilizacyjnym,
jeszcze przed wprowadzeniem zakazu stosowania konwencjonalnych żarówek. Pod koniec
ubiegłego wieku przedstawiono hipotezę na temat wpływu takiego oświetlenia na etiologię
raka piersi oraz rozpoczęto badania naukowe w tym zakresie.
Co do zasady kwestie związane z analizą i oceną wpływu sztucznego światła na
zdrowie ludzkie pozostają w gestii instytutów naukowo-badawczych zajmujących się
przedmiotową problematyką. W ramach podejmowanych działań Instytuty prowadzą
badania naukowe oraz prace rozwojowe mające na celu potwierdzić lub zanegować pewne
wyjściowe założenia (tzw. hipotezę badawczą) lub też odkryć zupełnie nowe zależności
w danej sferze.
Ponadto organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie ustawy z dnia 14 marca
1985 r.
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej1 realizują zadania z zakresu zdrowia publicznego,
w szczególności poprzez kontrolę przestrzegania przepisów określających wymagania
higieniczne i zdrowotne w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi m.in. w
odniesieniu do zapewnienia właściwego natężenia oświetlenia światłem sztucznym.
W ramach sprawowania bieżącego nadzoru nad zakładami pracy 2organy Państwowej
Inspekcji przeprowadzają m.in. badania i pomiary czynników uciążliwych w środowisku
pracy (m.in. oświetlenie w miejscu pracy), dokonując przy tym kontroli i oceny stanowisk
pracy tj. czy natężenie oświetlenia elektrycznego na stanowisku pracy spełnia wymagania
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 338
2 Art. 4 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
określone w obowiązującej normie3.
W zakresie realizacji zadań dotyczących obszaru higieny dzieci i młodzieży4 organy
Państwowej Inspekcji Sanitarnej podczas sprawowania bieżącego nadzoru nad placówkami
nauczania i wychowania weryfikują zapewnienie prawidłowych warunków i odpowiedniej
organizacji pracy ucznia, w tym m.in. prowadzą bieżący monitoring w zakresie posiadania
przez placówkę pomiarów natężenia oświetlenia sztucznego - w szczególności kontrole te
są zintensyfikowane w okresie trwania ferii letnich w ramach podejmowanych działań
dotyczących oceny przygotowania szkół do rozpoczęcia nowego roku szkolnego. Podczas
kontroli sanitarnych dodatkowo sprawdzane jest m.in. zaopatrzenie punktów świetlnych
w osłony, ich czystość, jak również stopień zużycia świetlówek.
Dodatkowo organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą działania informacyjno-
edukacyjne skierowane do:
- pracodawców w celu zapewnienia właściwych warunków pracy w zakresie natężenia
oświetlenia elektrycznego na stanowisku pracy,
- dyrektorów placówek mające na celu uświadomienie istoty problemu, jakim jest właściwe
natężenie oświetlenia w salach dydaktycznych, w szczególności na ławkach i tablicach
szkolnych, w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich warunków higieny procesów
nauczania i wychowania.
W zakresie edukacji związanej z oddziaływaniem światła sztucznego, w tym światła
niebieskiego emitowanego przez diody LED na zdrowie i warunki pobytu dzieci i młodzieży
w placówkach nauczania, uprzejmie informuję, że Główny Inspektor Sanitarny w roku 2021,
(biorąc pod uwagę ówczesną sytuację epidemiologiczną w kraju oraz dominującą formę
zdalnego kształcenia dzieci i młodzieży), pozyskał oraz upowszechnił wszystkim
jednostkom podległym Państwowej Inspekcji Sanitarnej opinię Komisji do Spraw
Profilaktyki i Promocji Zdrowia zaakceptowaną przez Radę Sanitarno-Epidemiologiczną
przy Głównym Inspektorze Sanitarnym, dotyczącą zasad bezpieczeństwa w korzystaniu ze
smartfonów, tabletów i komputerów przez dzieci i młodzież – jako materiał wspierający w
prowadzonych działaniach promocyjno-edukacyjnych. W opinii zwrócono szczególną
uwagę na kwestie związane z oceną skutków korzystania przez dzieci i młodzież ze
smartfonów, telefonów, tabletów, a także wskazano konkretne działania profilaktyczne.
Dodatkowo należy podkreślić, że jednostki terenowe Państwowej Inspekcji Sanitarnej
podejmowały działania promocyjno-edukacyjne w placówkach nauczania w ramach,
których zwracano m.in. uwagę na zagadnienie negatywnego oddziaływania światła
sztucznego emitowanego przez ekrany smartfonów i tabletów, w tym emisji światła
niebieskiego przez diody LED, na jakość i efektywność snu oraz wypoczynku.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
3 Norma PN-EN 12464-1:2022-01 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca
pracy we wnętrzach.
4 Art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.29.2024.NA
Warszawa, 20 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4205 grupy Posłów (Ewa Kołodziej, Franciszek
Sterczewski, Iwona Maria Kozłowska, Marcin Józefaciuk, Małgorzata Tracz, Klaudia
Jachira) w sprawie oceny wpływu zanieczyszczenia światłem na zdrowie mieszkańców,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Uważa się, że zanieczyszczenie światłem, obserwowane jako zastosowanie światła
sztucznego w sposób 1) nadmierny i nieodpowiedniego, 2) o niewłaściwym składzie
widmowym oraz 3) o niewłaściwej porze, może stanowić zagrożenie dla zdrowia
publicznego. Prowadzić to może do zaburzenia rytmu okołodobowego człowieka na
poziomie molekularnym i fizjologicznym, a w konsekwencji do wpływu na zdrowie oraz
dobrostan fizyczny i psychiczny człowieka. Należy jednak zauważyć, że zwiększenie
narażenia na sztuczne światło w nocy obserwowano wraz z postępem cywilizacyjnym,
jeszcze przed wprowadzeniem zakazu stosowania konwencjonalnych żarówek. Pod koniec
ubiegłego wieku przedstawiono hipotezę na temat wpływu takiego oświetlenia na etiologię
raka piersi oraz rozpoczęto badania naukowe w tym zakresie.
Co do zasady kwestie związane z analizą i oceną wpływu sztucznego światła na
zdrowie ludzkie pozostają w gestii instytutów naukowo-badawczych zajmujących się
przedmiotową problematyką. W ramach podejmowanych działań Instytuty prowadzą
badania naukowe oraz prace rozwojowe mające na celu potwierdzić lub zanegować pewne
wyjściowe założenia (tzw. hipotezę badawczą) lub też odkryć zupełnie nowe zależności
w danej sferze.
Ponadto organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie ustawy z dnia 14 marca
1985 r.
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej1 realizują zadania z zakresu zdrowia publicznego,
w szczególności poprzez kontrolę przestrzegania przepisów określających wymagania
higieniczne i zdrowotne w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi m.in. w
odniesieniu do zapewnienia właściwego natężenia oświetlenia światłem sztucznym.
W ramach sprawowania bieżącego nadzoru nad zakładami pracy 2organy Państwowej
Inspekcji przeprowadzają m.in. badania i pomiary czynników uciążliwych w środowisku
pracy (m.in. oświetlenie w miejscu pracy), dokonując przy tym kontroli i oceny stanowisk
pracy tj. czy natężenie oświetlenia elektrycznego na stanowisku pracy spełnia wymagania
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 338
2 Art. 4 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
określone w obowiązującej normie3.
W zakresie realizacji zadań dotyczących obszaru higieny dzieci i młodzieży4 organy
Państwowej Inspekcji Sanitarnej podczas sprawowania bieżącego nadzoru nad placówkami
nauczania i wychowania weryfikują zapewnienie prawidłowych warunków i odpowiedniej
organizacji pracy ucznia, w tym m.in. prowadzą bieżący monitoring w zakresie posiadania
przez placówkę pomiarów natężenia oświetlenia sztucznego - w szczególności kontrole te
są zintensyfikowane w okresie trwania ferii letnich w ramach podejmowanych działań
dotyczących oceny przygotowania szkół do rozpoczęcia nowego roku szkolnego. Podczas
kontroli sanitarnych dodatkowo sprawdzane jest m.in. zaopatrzenie punktów świetlnych
w osłony, ich czystość, jak również stopień zużycia świetlówek.
Dodatkowo organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą działania informacyjno-
edukacyjne skierowane do:
- pracodawców w celu zapewnienia właściwych warunków pracy w zakresie natężenia
oświetlenia elektrycznego na stanowisku pracy,
- dyrektorów placówek mające na celu uświadomienie istoty problemu, jakim jest właściwe
natężenie oświetlenia w salach dydaktycznych, w szczególności na ławkach i tablicach
szkolnych, w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich warunków higieny procesów
nauczania i wychowania.
W zakresie edukacji związanej z oddziaływaniem światła sztucznego, w tym światła
niebieskiego emitowanego przez diody LED na zdrowie i warunki pobytu dzieci i młodzieży
w placówkach nauczania, uprzejmie informuję, że Główny Inspektor Sanitarny w roku 2021,
(biorąc pod uwagę ówczesną sytuację epidemiologiczną w kraju oraz dominującą formę
zdalnego kształcenia dzieci i młodzieży), pozyskał oraz upowszechnił wszystkim
jednostkom podległym Państwowej Inspekcji Sanitarnej opinię Komisji do Spraw
Profilaktyki i Promocji Zdrowia zaakceptowaną przez Radę Sanitarno-Epidemiologiczną
przy Głównym Inspektorze Sanitarnym, dotyczącą zasad bezpieczeństwa w korzystaniu ze
smartfonów, tabletów i komputerów przez dzieci i młodzież – jako materiał wspierający w
prowadzonych działaniach promocyjno-edukacyjnych. W opinii zwrócono szczególną
uwagę na kwestie związane z oceną skutków korzystania przez dzieci i młodzież ze
smartfonów, telefonów, tabletów, a także wskazano konkretne działania profilaktyczne.
Dodatkowo należy podkreślić, że jednostki terenowe Państwowej Inspekcji Sanitarnej
podejmowały działania promocyjno-edukacyjne w placówkach nauczania w ramach,
których zwracano m.in. uwagę na zagadnienie negatywnego oddziaływania światła
sztucznego emitowanego przez ekrany smartfonów i tabletów, w tym emisji światła
niebieskiego przez diody LED, na jakość i efektywność snu oraz wypoczynku.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
3 Norma PN-EN 12464-1:2022-01 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca
pracy we wnętrzach.
4 Art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
-- 2 of 2 --