tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.434.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 4175 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie
pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na tzw. „starych zasadach” oraz pełnienia innych
funkcji społecznych bez wynagrodzenia, przedstawiam stosowne informacje.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu
rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
 matce albo ojcu.
 opiekunowi faktycznemu dziecka.
 osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca
2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
 innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. -
Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób
o znacznym stopniu niepełnosprawności. jeżeli nie podejmują lub rezygnują
z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą
legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo
orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub
długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną
możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co
dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym
do 31 grudnia 2023 r.), zatrudnienie lub inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy
na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz
wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia,
umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni
kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej
działalności gospodarczej.
W związku z powyższym, podstawowym warunkiem otrzymywania świadczenia
pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. przez opiekuna osoby
z niepełnosprawnościami jest brak aktywności zawodowej (w rozumieniu ww. definicji
zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) opiekuna, spowodowany koniecznością
sprawowania opieki nad daną osobą z niepełnosprawnościami. Natomiast rozpoczęcie przez

-- 1 of 2 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
opiekuna osoby z niepełnosprawnościami działalności zarobkowej odmiennej niż
wymieniona w przytoczonej definicji, nie skutkuje brakiem prawa do świadczenia
pielęgnacyjnego, jeżeli spełnione zostały pozostałe ustawowe warunki do jego pobierania,
w szczególności sprawowanie opieki nad osobą z niepełnosprawnościami.
Żaden przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym do
31 grudnia 2023 r.) nie zabrania osobie sprawującej opiekę nad osobą
z niepełnosprawnościami i pobierającej na nią świadczenie pielęgnacyjne podejmowania
działalności społecznej i wykonywania świadczeń jako wolontariusz, czy też pełnienia funkcji
członka rady nadzorczej fundacji, o ile nie jest to zatrudnienie lub praca zarobkowa
w rozumieniu art. 3 pkt 22. Żaden przepis tej ustawy nie wskazuje też podjęcia studiów przez
opiekuna osoby z niepełnosprawnościami jako przesłanki negatywnej do przyznania oraz
pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.
Podstawowym warunkiem otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie
opieki nad osobą niepełnosprawną. Tym samym, jeśli przeprowadzony wywiad
środowiskowy ustali, że opieka nad osobą z niepełnosprawnościami nie jest sprawowana,
organ właściwy, tj. wójt, burmistrz lub prezydent miasta może uchylić prawo lub odmówić
przyznania prawa do ww. świadczenia.
Ocena i rozstrzygnięcie konkretnej, indywidualnej sprawy dotyczącej świadczenia
pielęgnacyjnego, w tym ustalenie czy dana osoba nie wykonuje zatrudnienia lub innej pracy
zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy do
kompetencji organu właściwego, tj. wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, który dokonuje
rozstrzygnięcia danej sprawy w drodze decyzji administracyjnej, od której stronie
przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie jest uprawniony do dokonywania wiążącej
wykładni przepisów prawa, ani do rozstrzygania indywidualnych spraw, nie jest również
organem ustalającym prawo do świadczeń rodzinnych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego),
ani organem odwoławczym, czy kontrolnym w tego typu sprawach.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 2 of 2 --