Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu informatycznego "płatności dobrostanowych" za 2023 r. realizowanych przez ARiMR
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4171
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie funkcjonowania systemu informatycznego "płatności dobrostanowych" za 2023 r. realizowanych przez ARiMR
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 30-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura wpłynęło pismo hodowców oraz firm prowadzących działalność w zakresie doradztwa rolniczego, dotyczące wydawanych przez ARiMR decyzji sanacyjnych dla rolników wnioskujących o „płatności dobrostanowe” za 2023 r. z powodu błędów generowanych przez system informatyczny.
W 2023 r. ARiMR wprowadził program pod nazwą „Dobrostan zwierząt w ramach ekoschematów dla rolników posiadających zwierzęta”. Warunkiem przyznania pomocy było opracowanie Planu poprawy dobrostanu zwierząt oraz złożenie odpowiednich wniosków o płatności bezpośrednie. Płatności te były realizowane na podstawie art. 36 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023-2027 oraz aktów wykonawczych do ustawy, rozporządzeniem z dnia 12 marca 2024 r. nastąpiła zmiana warunków naliczania płatności.
Rolnicy, którzy spełnili ww. wymagania, od maja 2024 r. zaczęli otrzymywać decyzje z biur powiatowych ARiMR. Okazało się, że szereg decyzji zawiera błędy wynikające z dwóch głównych przyczyn:
- niewłaściwie działający system informatyczny do obsługi płatności – system nalicza zawyżoną liczbę zwierząt na podstawie średnich stanów w okresie referencyjnym, co skutkuje przekroczeniem dopuszczalnej obsady zwierząt do zgłoszonej powierzchni budynków inwentarskich i nakładanie kar na rolników,
- zmiana rozporządzenia – system informatyczny nie został odpowiednio dostosowany i przetestowany do zmiany rozporządzenia, co prowadzi do błędnego naliczania danych w zakresie stanów średnich zwierząt, które to dane wykorzystywane są do wydawania decyzji dobrostanowych.
Dodatkowym problemem są również ograniczone kompetencje pracowników biur powiatowych do dokonywania korekt wadliwych decyzji. Po analizie wadliwych decyzji, korekty dokonywane są przez pracowników centrali. Znane są przypadki, gdzie wygenerowane przez system błędy spowodowały odmowę płatności nawet na kilkadziesiąt tysięcy złotych. Oczywiście jest procedura odwoławcza, jednak wydłuża ona oczekiwanie na wypłatę środków bez winy wnioskującego rolnika.
W związku z powyższym, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Czy ministerstwo zauważa problemy w funkcjonowaniu systemu informatycznego obsługującego „płatności dobrostanowe”?
2. Czy ministerstwo rozważa poszerzenie kompetencji pracowników biur powiatowych tak, aby mogli dokonywać korekty decyzji, informując centralę o przeprowadzonych zmianach?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5656 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 20 sierpnia 2024 r.
znak sprawy: DPB.ka.058.1.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 4171 w sprawie funkcjonowania systemu informatycznego i
wydawania decyzji w zakresie płatności dobrostanowych za 2023 r.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji nr 4171 Pana Tomasza Piotra
Nowaka, Posła na Sejm RP, proszę o przyjęcie następujących informacji.
W odniesieniu do funkcjonowania systemu informatycznego obsługującego płatności
dobrostanowe informuję, że kontrolę administracyjną spraw związanych
z ekoschematem Dobrostan zwierząt przeprowadza kierownik biura powiatowego
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w systemie
informatycznym IACSPlus (ang. Integrated Administration and Control System)
w oparciu o dokumenty potwierdzające realizację w gospodarstwie beneficjenta
odpowiednich wymogów w ramach poszczególnych wariantów/praktyk
podwyższających poziom dobrostanu zwierząt oraz o informacje zawarte
w komputerowej bazie danych IRZplus.
Płatności dobrostanowe za rok 2023 przyznawane były, zgodnie z § 26 oraz
§ 31 rozporządzenia dobrostanowego (1), w zależności od realizowanego
wariantu/praktyki podwyższającej poziom dobrostanu zwierząt, na podstawie liczby
zwierząt utrzymywanych lub wyprodukowanych w gospodarstwie w okresie
przestrzegania wymogów w ramach danego wariantu/praktyki Liczbę zwierząt
uprawnionych do płatności określa się na podstawie danych zawartych
w komputerowej bazie danych IRZPlus.
-- 1 of 4 --
Jeżeli w trakcie obsługi wniosków o przyznanie płatności dobrostanowej pojawiały
się błędy mające wpływ na wysokość tej płatności to wynikało to przede wszystkim
z nieprawidłowo lub nieterminowo zgłaszanych w systemie IRZplus przemieszeń
zwierząt oraz oznakowania zwierząt.
Przyczyną pojawiających się przekroczeń obsady zwierząt, które mogły skutkować
w skrajnych przypadkach odmową przyznania płatności dobrostanowej, mogły być
błędnie sporządzone plany poprawy dobrostanu zwierząt.
System informatyczny, w którym obsługiwane są wnioski o przyznanie płatności
dobrostanowych (IACSplus) został przygotowany zgodnie z obowiązującymi
przepisami, m.in. zgodnie z rozporządzeniem dobrostanowym (1), a wszelkie
pojawiające się w trakcie obsługi błędy systemu były na bieżąco naprawiane przez
wykonawcę systemu.
Odnosząc się do kwestii kompetencji pracowników biur powiatowych ARiMR, pragnę
zaznaczyć, że wszyscy pracownicy obsługujący sprawy dotyczące ekoschematu
Dobrostan zwierząt, przed rozpoczęciem weryfikacji wniosków o przyznanie
płatności dobrostanowej musieli odbyć szkolenie oraz zdać egzamin. Podobnie
jak w przypadku innych płatności bezpośrednich, przygotowana została książka
procedur określająca tryb i zasady weryfikacji wniosków oraz przygotowane zostały
instrukcje stanowiskowe i wytyczne dla pracowników biur powiatowych ARiMR,
które w sposób szczegółowy opisują proces weryfikacji wniosków oraz obsługi
ewentualnie stwierdzonych we wniosku błędów.
Ponadto informuję, że prowadzone są liczne szkolenia zarówno dla doradców,
jak i pracowników biur powiatowych ARiMR i oddziałów regionalnych ARiMR,
a także przeprowadzane są szkolenia w terenie dla rolników. W każdym biurze
powiatowym ARiMR przygotowano stanowiska pomocy technicznej dla rolników,
przygotowano także aktualizację informacji na stronie internetowej MRiRW
oraz ARiMR o zasadach przyznawania płatności, niezbędnych dokumentach
jakie należy prowadzić w ramach tej płatności oraz terminów ich złożenia. Na stronie
internetowej ARiMR umieszczono zaktualizowaną instrukcję wypełniania wniosku
w aplikacji eWniosekPlus, szczegółowo opisującą tryb składania wniosków poprzez
aplikację eWniosekPlus.
-- 2 of 4 --
W związku z ogólnym charakterem informacji zawartych w treści interpelacji nie
można jednoznacznie wywnioskować jakie problemy w funkcjonowaniu systemu
IACSplus pojawiły się w trakcie prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie
dotyczącej przyznania płatności dobrostanowej. Organ prowadzący postępowanie
w sprawie przyznania płatności dobrostanowej, czyli kierownik biura powiatowego
ARiMR, każdą sprawę rozpatruje indywidualnie biorąc pod uwagę wszystkie
okoliczności, które mają wpływ na decyzję rozstrzygającą.
Należy wskazać, iż zgodnie z kpa (2), od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie
niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługuje prawo do wniesienia odwołania
do organu drugiej instancji tj. (w przypadku ekoschematu dobrostan zwierząt)
do dyrektora oddziału regionalnego ARiMR. Ponadto zgodnie z ustawą prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (3) w przypadku, kiedy strona
nie zgadza się z ostateczną decyzją organu drugiej instancji, stronie przysługuje
prawo do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r.
w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i
wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu
zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023–2027 (Dz.U. poz. 797, 1795 oraz z 2024 r. poz. 66, 381 i 951)
(2) ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 572)
-- 3 of 4 --
(3) ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935)
-- 4 of 4 --