Interpelacja nr 416
Interpelacja w sprawie szkód powodowanych przez łosie i bobry
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (67%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie szkód powodowanych przez łosie i bobry
Interpelacja nr 416
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie szkód powodowanych przez łosie i bobry
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 28-12-2023
Szanowna Pani Minister!
Obecnie bardzo dużo mówi się o problemie związanym ze szkodami, jakie powodują dziki, jelenie, daniele, sarny, a zapomina się o szkodach powodowanych przez łosie i bobry. Tymczasem z informacji, jakie docierają do mnie od rolników, wzrasta skala szkód powodowanych przez łosie w uprawach rolnych i leśnych oraz liczba wypadków drogowych z ich udziałem. Podobnie sytuacja przedstawia się jeżeli chodzi o bobry. Według sondy, w której udział wzięli czytelnicy tygodnika "Przegląd”, społeczeństwo zauważa potrzebę zmiany statusu gatunków chronionych w Polsce m.in. kormorana i bobra. Oba te gatunki wyrządzają ogromne szkody zarówno hodowcom ryb, jak i rolnikom, a to przekłada się na szkody dla gospodarki państwa. W przypadku szkód wyrządzonych przez bobry w rolnictwie wypłacane są odszkodowania. Jednak poza rolnictwem powodują one również ogromne szkody w zakresie infrastruktury np. poprzez niszczenie dróg, mostów i przepustów. Za tego rodzaju szkody samorządy nie otrzymują odszkodowań, a wszelkie naprawy szkód dokonanych przez bobry zobowiązane są wykonywać we własnym zakresie.
W związku z powyższym uprzejmie prosimy o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile liczy obecnie populacja łosi w Polsce oraz jaka była populacja bobrów w roku 1980, 1990, 2000, 2010?
2. Jaką wartość miały szkody wyrządzone przez łosie w lasach i uprawach rolnych w roku 2020, 2021, 2022, 2023?
3. Ile liczy obecnie populacja bobrów w Polsce oraz jaka była populacja bobrów w roku 1980, 1990, 2000, 2010?
4. Jaką wartość mają szkody wyrządzone przez bobry w lasach i uprawach rolnych w roku 2020, 2021, 2022, 2023?
5. Jakiej wartości szkody wyrządziły bobry w infrastrukturze w ciągu ostatnich czterech lat?
6. Z jakiego powodu bobry nie zostały umieszczone na liście zwierząt łownych?
7. Jakie kroki zamierza podjąć ministerstwo w celu minimalizacji szkód powodowanych przez łosie i bobry?
Interpelacja nr 416
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie szkód powodowanych przez łosie i bobry
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 28-12-2023
Szanowna Pani Minister!
Obecnie bardzo dużo mówi się o problemie związanym ze szkodami, jakie powodują dziki, jelenie, daniele, sarny, a zapomina się o szkodach powodowanych przez łosie i bobry. Tymczasem z informacji, jakie docierają do mnie od rolników, wzrasta skala szkód powodowanych przez łosie w uprawach rolnych i leśnych oraz liczba wypadków drogowych z ich udziałem. Podobnie sytuacja przedstawia się jeżeli chodzi o bobry. Według sondy, w której udział wzięli czytelnicy tygodnika "Przegląd”, społeczeństwo zauważa potrzebę zmiany statusu gatunków chronionych w Polsce m.in. kormorana i bobra. Oba te gatunki wyrządzają ogromne szkody zarówno hodowcom ryb, jak i rolnikom, a to przekłada się na szkody dla gospodarki państwa. W przypadku szkód wyrządzonych przez bobry w rolnictwie wypłacane są odszkodowania. Jednak poza rolnictwem powodują one również ogromne szkody w zakresie infrastruktury np. poprzez niszczenie dróg, mostów i przepustów. Za tego rodzaju szkody samorządy nie otrzymują odszkodowań, a wszelkie naprawy szkód dokonanych przez bobry zobowiązane są wykonywać we własnym zakresie.
W związku z powyższym uprzejmie prosimy o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile liczy obecnie populacja łosi w Polsce oraz jaka była populacja bobrów w roku 1980, 1990, 2000, 2010?
2. Jaką wartość miały szkody wyrządzone przez łosie w lasach i uprawach rolnych w roku 2020, 2021, 2022, 2023?
3. Ile liczy obecnie populacja bobrów w Polsce oraz jaka była populacja bobrów w roku 1980, 1990, 2000, 2010?
4. Jaką wartość mają szkody wyrządzone przez bobry w lasach i uprawach rolnych w roku 2020, 2021, 2022, 2023?
5. Jakiej wartości szkody wyrządziły bobry w infrastrukturze w ciągu ostatnich czterech lat?
6. Z jakiego powodu bobry nie zostały umieszczone na liście zwierząt łownych?
7. Jakie kroki zamierza podjąć ministerstwo w celu minimalizacji szkód powodowanych przez łosie i bobry?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9089 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Główny Konserwator Przyrody
Mikołaj Dorożała
DOP-WŚ.050.2.2024.KW
2990619.11741707.9478897
Warszawa, 09-02-2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje nr K10INT416 Pana posła Jarosława Sachajko oraz Pani poseł
Anny Gembickiej w sprawie szkód powodowanych przez łosie i bobry, przekazuję
odpowiedzi na zadane pytania.
1) Ile liczy obecnie populacja łosi w Polsce oraz jaka była populacja bobrów w roku 1980, 1990,
2000, 2010?
Zgodnie z Rocznikiem Statystycznym Leśnictwa GUS 2023, obecnie liczebność populacji
łosia wynosi 37 493 osobników.
Według inwentaryzacji przeprowadzonej w 1977 roku stan liczebny bobrów w Polsce
szacowany był na ponad 1 000 osobników, utrzymujących się na ponad 250 stanowiskach.
Według różnych danych, po około trzydziestu latach ochrony aktywnej (w 1974 r.
rozpoczęto realizację programu „Aktywna ochrona bobra europejskiego w Polsce”)
liczebność gatunku wahała się od 15 000 do 20 000 osobników. Tak duże rozbieżności
wynikały przede wszystkim z problemów związanych z przeprowadzeniem dokładnej
inwentaryzacji stanowisk. Inwentaryzacja tego gatunku jest trudna, zarówno ze względu na
siedliska, jakie bobry zajmują, jak i z powodu ich złożonego behawioru.
Zgodnie z Rocznikiem Statystycznym Ochrona Środowiska GUS, w 2000 r. liczebność
populacji bobra wynosiła 24 464 osobników, zaś w 2010 r. - 68 993 osobników.
Należy wskazać, że prezentowane dane, dotyczące stanu liczebnego zwierząt chronionych,
mają charakter szacunkowy.
2) Jaką wartość miały szkody wyrządzone przez łosie w lasach i uprawach rolnych w roku
2020, 2021, 2022, 2023?
Poniższa tabelka przedstawia dane dotyczące wypłaconych z budżetu państwa
odszkodowań za szkody wyrządzone przez łosie w uprawach i płodach rolnych (źródło:
Rocznik Statystyczny Leśnictwo GUS).
Rok Kwota wypłaconych odszkodowań w tys. zł
2020 10 134,2
2021 14 713,4
2022 23 557,1
2023 dane będą dostępne po ich zebraniu i publikacji w Roczniku
-- 1 of 4 --
3) Ile liczy obecnie populacja bobrów w Polsce oraz jaka była populacja bobrów w roku 1980,
1990, 2000, 2010?
Zgodnie z Rocznikiem Statystycznym Ochrona Środowiska GUS 2023, obecnie
liczebność populacji bobra wynosi 149 900 osobników.
Odpowiedź na drugą część pytania została udzielona w odpowiedzi na pytanie 1.
4) Jaką wartość mają szkody wyrządzone przez bobry w lasach i uprawach rolnych w roku
2020, 2021, 2022, 2023?
5) Jakiej wartości szkody wyrządziły bobry w infrastrukturze w ciągu ostatnich czterech lat?
Dane statystyczne są opracowywane w określonym formacie i Główny Urząd
Statystyczny nie posiada i nie publikuje danych odnośnie szkód wyrządzanych
w poszczególnych rodzajach mienia.
Poniższa tabelka przedstawia wartości odszkodowań za szkody wyrządzone przez bobry
na terenie poszczególnych województw w latach 2020– 2022 (źródło: Rocznik Statystyczny
Ochrona Środowiska GUS). Dane za 2023 r. dotyczące szkód będą opracowywane
w III kwartale 2024 r.
województwa 2020 r. 2021 r. 2022 r.
dolnośląskie 283,7 205,2 459,45
kujawsko-pomorskie 1 201,3 613,2 583,99
lubelskie 1 283,3 1 026,2 961,73
lubuskie 164,4 115,7 124,09
łódzkie 1 378,9 1 721,5 1 774,86
małopolskie 331,3 413,7 539,12
mazowieckie 10 265,0 11 038,1 16 144,26
opolskie 64,4 278,1 254,03
podkarpackie 144,6 155,2 172,30
podlaskie 1 812,4 1 643,3 1 849,49
pomorskie 375,3 225,1 332,39
śląskie 116,5 191,9 256,80
świętokrzyskie 1 168,5 1 308,3 1 767,81
warmińsko-mazurskie 9 103,2 9 911,8 8 134,83
wielkopolskie 1 128,9 830,0 981,13
zachodniopomorskie 475,7 247,5 489,25
Polska 29 297,7 29 924,8 34 825,52
6) Z jakiego powodu bobry nie zostały umieszczone na liście zwierząt łownych?
Bóbr europejski Castor fiber objęty jest ochroną częściową na mocy rozporządzenia
Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.
U. z 2022 r. poz. 2380). Ponadto bóbr europejski podlega ochronie również na podstawie
Statystycznym GUS na przełomie listopada i grudnia 2024 r.
-- 2 of 4 --
dwóch europejskich aktów prawnych. Pierwszym jest konwencja z dnia 19 września 1979
r.
o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk – Konwencja
Berneńska (Dz. U. z 1996 r., Nr 58, poz. 263), gdzie bóbr zamieszczony jest w III załączniku,
obejmującym chronione gatunki fauny. Zgodnie z art. 7 konwencji, strony powinny
regulować przepisami wszelką eksploatację dzikiej fauny wymienionej w załączniku III tak,
aby populacja nie była zagrożona.
Przede wszystkim bóbr został umieszczony w załączniku II dyrektywy 92/43/EWG z dnia
21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory -
Dyrektywa Siedliskowa, określającym gatunki roślin i zwierząt będące przedmiotem
zainteresowania Wspólnoty, których ochrona wymaga wyznaczenia specjalnych obszarów
ochrony, jak również w załączniku V, gdzie ujęto gatunki zwierząt i roślin, których
pozyskiwanie ze stanu dzikiego i eksploatacja jest możliwa pod warunkiem, że populacja
tych gatunków zostanie zachowana we właściwym stanie ochrony. W świetle
obowiązywania powyższych regulacji prawnych, nie jest możliwe całkowite wyłączenie
bobra europejskiego spod ochrony gatunkowej i umieszczenie tego gatunku na liście
zwierząt łownych .
6) Jakie kroki zamierza podjąć Ministerstwo w celu minimalizacji szkód powodowanych przez
łosie i bobry?
W celu minimalizowania szkód wyrządzanych przez roślinożerne zwierzęta łowne, w tym
także przez łosie, zaleca się zastosowanie metod: mechanicznej, agrotechnicznej
i chemicznej.
Pośrednie metody ochrony przed zwierzyną opisane są w Instrukcji Ochrony Lasu. Działania
w zakresie poprawy warunków bytowania zwierzyny polegają na prawidłowym
zagospodarowaniu obwodów łowieckich, a w szczególności na:
a) poprawie naturalnych warunków pokarmowych poprzez zakładanie i należyte
utrzymanie poletek łowieckich żerowych i zgryzowych,
b) wprowadzaniu na uprawy gatunków drzew dostarczających zwierzynie owoców i nasion,
c) wykładaniu drzew ogryzowych w okresie zimowego i wiosennego spałowania,
d) uzupełnianiu pokarmu w warunkach jego niedostatku lub niedostępności odpowiednią
karmą i mikroelementami, podawanymi w karmiskach i lizawkach,
e) unikaniu lokalizacji karmisk i poletek łowieckich w pobliżu upraw i młodników leśnych,
f) umożliwianiu zwierzynie dostępu do wody,
g) zapewnieniu zwierzynie spokoju, szczególnie w okresie rozrodu, m.in. poprzez
wyznaczanie ostoi zwierzyny,
h) stosowaniu innych sprawdzonych lokalnie metod.
Natomiast mając na względzie rozwiązanie problemu znacznych szkód
wyrządzanych przez bobra europejskiego, związanych z jego liczną populacją, resort
środowiska podjął już szereg działań zarówno legislacyjnych, jak i praktycznych,
przeciwdziałających temu zjawisku. Przykładem takich działań jest zawarte w dniu 19 lipca
2016 r. porozumienie, pomiędzy Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska i Zarządem
Głównym Polskiego Związku Łowieckiego „w sprawie wprowadzenia do stosowania instrukcji
określającej reguły postępowania przy ograniczeniu liczebności populacji bobra europejskiego
Castor fiber na terenach obwodów łowieckich”. W wyniku ww. porozumienia zgodnie
z przepisami prawa wydawane są derogacje w drodze aktu prawa miejscowego w formie
zarządzeń, zezwalające na eliminację bobrów w miejscach najbardziej konfliktowych,
w których szkody powodowane przez ten gatunek są najbardziej dotkliwe. Ma to na celu
zwiększenie skuteczności eliminowania nadmiernej liczby osobników ze środowiska. Przy
-- 3 of 4 --
tej okazji należy podkreślić, że podczas jakiejkolwiek ingerencji w stan populacji bobra
europejskiego musi zostać uwzględniona konieczność zachowania jej we właściwym stanie
ochrony – do czego, jako kraj, jesteśmy zobowiązani przez Dyrektywę Siedliskową.
Jednocześnie w przypadku miejsc newralgicznych podejmuje się próby minimalizowania
konfliktów między bobrem a człowiekiem, stosując różnego rodzaju zabezpieczenia np.
rowów melioracyjnych, grobli, wałów przeciwpowodziowych przed ich zniszczeniem przez
bobry. Zabezpiecza się również cenniejsze drzewa.
Mając na uwadze powyższe, resort środowiska zaproponował działania kompleksowe tj.
jednoczesną minimalizację konfliktu między bobrem a człowiekiem w postaci zabezpieczeń
(w miejscach gdzie jest to możliwe i uzasadnione, również ekonomicznie) oraz likwidację
stanowisk w drodze ww. zarządzeń (w miejscach, gdzie ze względu na powodowane
dotkliwe szkody zwierzęta te nie powinny bytować). Jednakże należy podkreślić, że jest to
proces ciągły i długofalowy. Dlatego też efektów tych działań (w postaci redukcji liczebności
bobrów i bezkonfliktowej koegzystencji człowieka z omawianym gatunkiem) należy
oczekiwać dopiero w dłuższej perspektywie czasowej.
Z wyrazami szacunku
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Główny Konserwator Przyrody
Mikołaj Dorożała
DOP-WŚ.050.2.2024.KW
2990619.11741707.9478897
Warszawa, 09-02-2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje nr K10INT416 Pana posła Jarosława Sachajko oraz Pani poseł
Anny Gembickiej w sprawie szkód powodowanych przez łosie i bobry, przekazuję
odpowiedzi na zadane pytania.
1) Ile liczy obecnie populacja łosi w Polsce oraz jaka była populacja bobrów w roku 1980, 1990,
2000, 2010?
Zgodnie z Rocznikiem Statystycznym Leśnictwa GUS 2023, obecnie liczebność populacji
łosia wynosi 37 493 osobników.
Według inwentaryzacji przeprowadzonej w 1977 roku stan liczebny bobrów w Polsce
szacowany był na ponad 1 000 osobników, utrzymujących się na ponad 250 stanowiskach.
Według różnych danych, po około trzydziestu latach ochrony aktywnej (w 1974 r.
rozpoczęto realizację programu „Aktywna ochrona bobra europejskiego w Polsce”)
liczebność gatunku wahała się od 15 000 do 20 000 osobników. Tak duże rozbieżności
wynikały przede wszystkim z problemów związanych z przeprowadzeniem dokładnej
inwentaryzacji stanowisk. Inwentaryzacja tego gatunku jest trudna, zarówno ze względu na
siedliska, jakie bobry zajmują, jak i z powodu ich złożonego behawioru.
Zgodnie z Rocznikiem Statystycznym Ochrona Środowiska GUS, w 2000 r. liczebność
populacji bobra wynosiła 24 464 osobników, zaś w 2010 r. - 68 993 osobników.
Należy wskazać, że prezentowane dane, dotyczące stanu liczebnego zwierząt chronionych,
mają charakter szacunkowy.
2) Jaką wartość miały szkody wyrządzone przez łosie w lasach i uprawach rolnych w roku
2020, 2021, 2022, 2023?
Poniższa tabelka przedstawia dane dotyczące wypłaconych z budżetu państwa
odszkodowań za szkody wyrządzone przez łosie w uprawach i płodach rolnych (źródło:
Rocznik Statystyczny Leśnictwo GUS).
Rok Kwota wypłaconych odszkodowań w tys. zł
2020 10 134,2
2021 14 713,4
2022 23 557,1
2023 dane będą dostępne po ich zebraniu i publikacji w Roczniku
-- 1 of 4 --
3) Ile liczy obecnie populacja bobrów w Polsce oraz jaka była populacja bobrów w roku 1980,
1990, 2000, 2010?
Zgodnie z Rocznikiem Statystycznym Ochrona Środowiska GUS 2023, obecnie
liczebność populacji bobra wynosi 149 900 osobników.
Odpowiedź na drugą część pytania została udzielona w odpowiedzi na pytanie 1.
4) Jaką wartość mają szkody wyrządzone przez bobry w lasach i uprawach rolnych w roku
2020, 2021, 2022, 2023?
5) Jakiej wartości szkody wyrządziły bobry w infrastrukturze w ciągu ostatnich czterech lat?
Dane statystyczne są opracowywane w określonym formacie i Główny Urząd
Statystyczny nie posiada i nie publikuje danych odnośnie szkód wyrządzanych
w poszczególnych rodzajach mienia.
Poniższa tabelka przedstawia wartości odszkodowań za szkody wyrządzone przez bobry
na terenie poszczególnych województw w latach 2020– 2022 (źródło: Rocznik Statystyczny
Ochrona Środowiska GUS). Dane za 2023 r. dotyczące szkód będą opracowywane
w III kwartale 2024 r.
województwa 2020 r. 2021 r. 2022 r.
dolnośląskie 283,7 205,2 459,45
kujawsko-pomorskie 1 201,3 613,2 583,99
lubelskie 1 283,3 1 026,2 961,73
lubuskie 164,4 115,7 124,09
łódzkie 1 378,9 1 721,5 1 774,86
małopolskie 331,3 413,7 539,12
mazowieckie 10 265,0 11 038,1 16 144,26
opolskie 64,4 278,1 254,03
podkarpackie 144,6 155,2 172,30
podlaskie 1 812,4 1 643,3 1 849,49
pomorskie 375,3 225,1 332,39
śląskie 116,5 191,9 256,80
świętokrzyskie 1 168,5 1 308,3 1 767,81
warmińsko-mazurskie 9 103,2 9 911,8 8 134,83
wielkopolskie 1 128,9 830,0 981,13
zachodniopomorskie 475,7 247,5 489,25
Polska 29 297,7 29 924,8 34 825,52
6) Z jakiego powodu bobry nie zostały umieszczone na liście zwierząt łownych?
Bóbr europejski Castor fiber objęty jest ochroną częściową na mocy rozporządzenia
Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.
U. z 2022 r. poz. 2380). Ponadto bóbr europejski podlega ochronie również na podstawie
Statystycznym GUS na przełomie listopada i grudnia 2024 r.
-- 2 of 4 --
dwóch europejskich aktów prawnych. Pierwszym jest konwencja z dnia 19 września 1979
r.
o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk – Konwencja
Berneńska (Dz. U. z 1996 r., Nr 58, poz. 263), gdzie bóbr zamieszczony jest w III załączniku,
obejmującym chronione gatunki fauny. Zgodnie z art. 7 konwencji, strony powinny
regulować przepisami wszelką eksploatację dzikiej fauny wymienionej w załączniku III tak,
aby populacja nie była zagrożona.
Przede wszystkim bóbr został umieszczony w załączniku II dyrektywy 92/43/EWG z dnia
21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory -
Dyrektywa Siedliskowa, określającym gatunki roślin i zwierząt będące przedmiotem
zainteresowania Wspólnoty, których ochrona wymaga wyznaczenia specjalnych obszarów
ochrony, jak również w załączniku V, gdzie ujęto gatunki zwierząt i roślin, których
pozyskiwanie ze stanu dzikiego i eksploatacja jest możliwa pod warunkiem, że populacja
tych gatunków zostanie zachowana we właściwym stanie ochrony. W świetle
obowiązywania powyższych regulacji prawnych, nie jest możliwe całkowite wyłączenie
bobra europejskiego spod ochrony gatunkowej i umieszczenie tego gatunku na liście
zwierząt łownych .
6) Jakie kroki zamierza podjąć Ministerstwo w celu minimalizacji szkód powodowanych przez
łosie i bobry?
W celu minimalizowania szkód wyrządzanych przez roślinożerne zwierzęta łowne, w tym
także przez łosie, zaleca się zastosowanie metod: mechanicznej, agrotechnicznej
i chemicznej.
Pośrednie metody ochrony przed zwierzyną opisane są w Instrukcji Ochrony Lasu. Działania
w zakresie poprawy warunków bytowania zwierzyny polegają na prawidłowym
zagospodarowaniu obwodów łowieckich, a w szczególności na:
a) poprawie naturalnych warunków pokarmowych poprzez zakładanie i należyte
utrzymanie poletek łowieckich żerowych i zgryzowych,
b) wprowadzaniu na uprawy gatunków drzew dostarczających zwierzynie owoców i nasion,
c) wykładaniu drzew ogryzowych w okresie zimowego i wiosennego spałowania,
d) uzupełnianiu pokarmu w warunkach jego niedostatku lub niedostępności odpowiednią
karmą i mikroelementami, podawanymi w karmiskach i lizawkach,
e) unikaniu lokalizacji karmisk i poletek łowieckich w pobliżu upraw i młodników leśnych,
f) umożliwianiu zwierzynie dostępu do wody,
g) zapewnieniu zwierzynie spokoju, szczególnie w okresie rozrodu, m.in. poprzez
wyznaczanie ostoi zwierzyny,
h) stosowaniu innych sprawdzonych lokalnie metod.
Natomiast mając na względzie rozwiązanie problemu znacznych szkód
wyrządzanych przez bobra europejskiego, związanych z jego liczną populacją, resort
środowiska podjął już szereg działań zarówno legislacyjnych, jak i praktycznych,
przeciwdziałających temu zjawisku. Przykładem takich działań jest zawarte w dniu 19 lipca
2016 r. porozumienie, pomiędzy Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska i Zarządem
Głównym Polskiego Związku Łowieckiego „w sprawie wprowadzenia do stosowania instrukcji
określającej reguły postępowania przy ograniczeniu liczebności populacji bobra europejskiego
Castor fiber na terenach obwodów łowieckich”. W wyniku ww. porozumienia zgodnie
z przepisami prawa wydawane są derogacje w drodze aktu prawa miejscowego w formie
zarządzeń, zezwalające na eliminację bobrów w miejscach najbardziej konfliktowych,
w których szkody powodowane przez ten gatunek są najbardziej dotkliwe. Ma to na celu
zwiększenie skuteczności eliminowania nadmiernej liczby osobników ze środowiska. Przy
-- 3 of 4 --
tej okazji należy podkreślić, że podczas jakiejkolwiek ingerencji w stan populacji bobra
europejskiego musi zostać uwzględniona konieczność zachowania jej we właściwym stanie
ochrony – do czego, jako kraj, jesteśmy zobowiązani przez Dyrektywę Siedliskową.
Jednocześnie w przypadku miejsc newralgicznych podejmuje się próby minimalizowania
konfliktów między bobrem a człowiekiem, stosując różnego rodzaju zabezpieczenia np.
rowów melioracyjnych, grobli, wałów przeciwpowodziowych przed ich zniszczeniem przez
bobry. Zabezpiecza się również cenniejsze drzewa.
Mając na uwadze powyższe, resort środowiska zaproponował działania kompleksowe tj.
jednoczesną minimalizację konfliktu między bobrem a człowiekiem w postaci zabezpieczeń
(w miejscach gdzie jest to możliwe i uzasadnione, również ekonomicznie) oraz likwidację
stanowisk w drodze ww. zarządzeń (w miejscach, gdzie ze względu na powodowane
dotkliwe szkody zwierzęta te nie powinny bytować). Jednakże należy podkreślić, że jest to
proces ciągły i długofalowy. Dlatego też efektów tych działań (w postaci redukcji liczebności
bobrów i bezkonfliktowej koegzystencji człowieka z omawianym gatunkiem) należy
oczekiwać dopiero w dłuższej perspektywie czasowej.
Z wyrazami szacunku
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --