Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WZE.050.4.2024.JM
3317288.13091439.10572307
Warszawa, 20-08-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Wojciechy Szaramy K10INT4147 w sprawie
wdrożenia dyrektywy ETS, uprzejmie przekazuję następujące informacje.
Prace nad przepisami wdrażającymi system ETS 2 w Polsce
W maju 2023 r. została przyjęta nowelizacja dyrektywy 2003/87/WE1 (zwana dalej:
dyrektywą 2023/959) która rozszerzyła zakres działania funkcjonowania systemu EU ETS.
Jednym z jej ważniejszych elementów było ustanowienie równoległego systemu handlu
uprawnieniami do emisji (dalej: ETS2), który ma objąć emisję ze spalania paliw w sektorze
transportu drogowego, sektorze budynków oraz w tzw. sektorach dodatkowych poza
systemem EU ETS, w których wykorzystuje się paliwa kopalne do celów wytwarzania energii
(np. elektrociepłownie poniżej 20 MW). W praktyce nowy system opłatami obejmie paliwa
używane w transporcie drogowym i ogrzewaniu budynków (wszystkie budynki publiczne i
prywatne - mieszkalne, usługowe, handlowe i przemysłowe poniżej dotychczasowego progu
włączenia do EU ETS).
System ETS2 jest częścią pakietu Fit for 55, którego główne elementy (w tym właśnie
dyrektywa wprowadzająca ETS2) zostały przyjęte w pierwszej połowie 2023 r. przez rząd
Prawa i Sprawiedliwości. Obecny rząd musi wdrożyć obowiązujące prawo UE, ponieważ
transpozycja dyrektywy jest obowiązkiem państwa członkowskiego, a jej brak jest zagrożony
nałożeniem kar finansowych. Termin transpozycji przepisów dotyczących ETS2 upłynął w
dniu 30 czerwca 2024 r. W lipcu br. Komisja Europejska przekazała zarzuty formalne w
związku z brakiem transpozycji dyrektywy 2023/959, wzywając Polskę do przedstawienia
wyjaśnień.
Aktualnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace nad implementacją systemu
ETS2 do prawodawstwa krajowego oraz opracowaniem szczegółowych rozwiązań
związanych z różną specyfiką surowców. Konieczne będzie rozdzielenie systemowe pod
względem rodzaju paliwa na odrębne części: paliwa gazowe, ciekłe oraz stałe, a także
określenie jakie dokładnie podmioty będą objęte obowiązkami związanymi z systemem
takimi jak: uzyskanie zezwolenia na emisję gazów cieplarnianych, otwarcie rachunku
1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/959 z dnia 10 maja 2023 r. zmieniająca
dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w
Unii oraz decyzję (UE) 2015/1814 w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy stabilności
rynkowej dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

-- 1 of 3 --

posiadania w rejestrze Unii, monitorowanie emisji, raportowanie wielkości emisji, zakup
uprawnień w liczbie umożliwiającej dokonanie rozliczenia wielkości emisji w rejestrze Unii
czy rozliczanie wielkości emisji.
Przedłużające się prace nad implementacją są spowodowane skomplikowanym charakterem
wprowadzanych zmian oraz szeregiem kompleksowych regulacji dotykających wielu
sektorów. Dotychczas 26 z 27 państw członkowskich nie zgłosiły pełnej transpozycji do
prawa krajowego przepisów dyrektywy 2023/959 dotyczących ETS2 w terminie. Również
wobec tych państw Komisja Europejska wszczęła procedurę naruszenia prawa UE, która jest
na początkowym etapie, a państwa proszone są o złożenie wyjaśnień dotyczących postępu
we wdrażaniu.
Odejście od systemu ETS2 lub jakiekolwiek zmiany w jego funkcjonowaniu wymagają zmiany
prawa europejskiego. Ministerstwo Klimatu i Środowiska w rozmowach z innymi państwami
członkowskimi i Komisją Europejską podnosi temat kosztów społecznych ETS2 i
konieczności modyfikacji systemu. Działania nakierowane na modyfikację tego nowego,
uzgodnionego podczas rządów PiS systemu handlu emisjami będą kontynuowane.
Ekspertyzy dot. wzrostu cen paliw
Obliczenie wpływu ETS2 na cenę konkretnego paliwa wymaga uwzględnienia jego
emisyjności w przeliczeniu na jednostkę paliwa oraz oszacowania ceny uprawnienia na
emisję 1 tony dwutlenku węgla. Według roboczych analiz, przeprowadzonych przez
Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych / Krajowy Ośrodek Bilansowania i
Zarządzania Emisjami wzrost kosztów paliw, przy maksymalnej zakładanej cenie
uprawnienia 45 euro na emisję 1 tony dwutlenku węgla, szacować się będzie następująco:
• węgiel kamienny około 450 zł/t.
• benzyny i ropy naftowej o około 50 gr/litr,
• gaz ziemny o 40 gr/m3,
• LPG o 30 gr/litr
Dodatkowe informacje dot. przyjętej metodologii dostępne są w raporcie VIIEW 2050
Exploring synergies between the EU ETS and other EU climate policy measures – carbon removal,
hydrogen, and sectoral transport policy2 autorstwa Centrum Analiz Klimatyczno-
Energetycznych / Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami
Mechanizmy osłonowe
Oprócz wyłączeń niektórych podmiotów z systemu, w prawie UE przewiduje się także
mechanizmy przeciwdziałania wzrostom kosztów społecznych. Są to:
Społeczny Fundusz Klimatyczny - w ramach tego funduszu Państwa członkowskie otrzymają
środki na wsparcie obywateli najbardziej dotkniętych lub zagrożonych ubóstwem
energetycznym lub ubóstwem w zakresie mobilności. Środki z funduszu miałyby obniżyć
koszty ponoszone przez osoby najbardziej narażone na wzrost cen paliw kopalnych, poprzez
programy socjalne oraz dofinansowanie inwestycji służących zmniejszeniu ich zależności od
paliw kopalnych w perspektywie średnio- i długoterminowej. Polska ma zostać największym
beneficjentem nowego funduszu, przypada na nią 17,6% całego budżetu, co stanowić będzie
około 11,4 mld euro;
2https://climatecake.ios.edu.pl/wp-content/uploads/2024/04/LIFE_VIIEW_EUETS_Exploring-
synergies.pdf

-- 2 of 3 --

Społeczny Fundusz Klimatyczny jest częścią pakietu legislacyjnego3 Fit for 55. W realizację
funduszu zaangażowane będą także inne resorty poza Ministerstwem Klimatu i środowiska,
takie jak: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Ministerstwo Rozwoju i Technologii,
Ministerstwo Infrastruktury czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Mechanizm stabilizowania cen - aby nie powodować nadmiernych kosztów w fazie
początkowej funkcjonowania systemu uwzględniono dodatkowy mechanizm stabilizowania
cen, który ma utrzymać cenę uprawnień do emisji na poziomie nie wyższym niż 45 euro;
Opcjonalne odroczenie uruchomienia ETS2 do 2028 r. - w razie występowania w pierwszej
połowie 2026 r. bardzo wysokich cen na rynku gazu lub ropy, po spełnieniu określonych
warunków, uruchomienie ETS2 zostanie odroczone do 2028 r.
Już dziś Polska dysponuje szerokim wachlarzem narzędzi, w tym programów wsparcia, które
w ostatnich latach skutecznie przyczyniały się do zwiększenia efektywności energetycznej
gospodarstw domowych, wymagają one jednak dostosowania do zmieniającego się
otoczenia regulacyjnego w ramach polityki klimatycznej UE, w tym przede wszystkim
znaczącego zwiększenia finansowania oraz przyspieszenia ich wydatkowania.
Programy dotacyjne, w tym Program Priorytetowy Czyste Powietrze, Ciepłe Mieszkanie,
Mój Prąd wspierają wymianę nieefektywnych źródeł ciepła oraz termomodernizację
budynków. W przypadku prowadzenia kompleksowej termomodernizacji lub instalacji pomp
ciepła wprowadzono obowiązek wykonania audytu budynku, który pozwoli na
najskuteczniejszy wybór właściwego rozwiązania dla danej inwestycji.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2023/955 z dnia 10 maja2023 r. w sprawie
ustanowienia Społecznego Funduszu Klimatycznego i zmieniające Rozporządzenie(UE) 2021/1060 z
dnia 10 maja 2023 r.

-- 3 of 3 --